శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౮౩

శ్రీశుక ఉవాచ
తథానుగృహ్య భగవాన్ గోపీనాం స గురుర్గతిః ।
యుధిష్ఠిరమథాపృచ్ఛత్ సర్వాంశ్చ సుహృదోఽవ్యయమ్ ॥ ౧ ॥

త ఏవం లోకనాథేన పరిపృష్టాః సుసత్కృతాః ।
ప్రత్యూచుర్హృష్టమనసస్తత్పాదేక్షాహతాంహసః ॥ ౨ ॥

కుతోఽశివం త్వచ్చరణామ్బుజాసవం
మహన్మనస్తో ముఖనిఃసృతం క్వచిత్ ।
పిబన్తి యే కర్ణపుటైరలం ప్రభో
దేహంభృతాం దేహకృదస్మృతిచ్ఛిదమ్ ॥ ౩ ॥

హి త్వాత్మధామవిధుతాత్మకృతత్ర్యవస్థా-
మానన్దసమ్ప్లవమఖణ్డమకుణ్ఠబోధమ్ ।
కాలోపసృష్టనిగమావన ఆత్తయోగ-
మాయాకృతిం పరమహంసగతిం నతాః స్మ ॥ ౪ ॥

శ్రీఋషిరువాచ
ఇత్యుత్తమఃశ్లోకశిఖామణిం జనే-
ష్వభిష్టువత్స్వన్ధకకౌరవస్త్రియః ।
సమేత్య గోవిన్దకథా మిథోఽగృణం-
స్త్రిలోకగీతాః శృణు వర్ణయామి తే ॥ ౫ ॥

శ్రీద్రౌపద్యువాచ
హే వైదర్భ్యచ్యుతో భద్రే హే జామ్బవతి కౌశలే ।
హే సత్యభామే కాలిన్ది శైబ్యే రోహిణి లక్ష్మణే ॥ ౬ ॥

హే కృష్ణపత్న్య ఏతన్నో బ్రూతే వో భగవాన్ స్వయమ్ ।
ఉపయేమే యథా లోకమనుకుర్వన్ స్వమాయయా ॥ ౭ ॥

శ్రీరుక్మిణ్యువాచ
చైద్యాయ మార్పయితుముద్యతకార్ముకేషు
రాజస్వజేయభటశేఖరితాఙ్ఘ్రిరేణుః ।
నిన్యే మృగేన్ద్ర ఇవ భాగమజావియూథాత్
తచ్ఛ్రీనికేతచరణోఽస్తు మమార్చనాయ ॥ ౮ ॥

శ్రీసత్యభామోవాచ
యో మే సనాభివధతప్తహృదా తతేన
లిప్తాభిశాపమపమార్ష్టుముపాజహార ।
జిత్వర్క్షరాజమథ రత్నమదాత్ స తేన
భీతః పితాదిశత మాం ప్రభవేఽపి దత్తామ్ ॥ ౯ ॥

శ్రీజామ్బవత్యువాచ
ప్రాజ్ఞాయ దేహకృదముం నిజనాథదైవం
సీతాపతిం త్రినవహాన్యమునాభ్యయుధ్యత్ ।
జ్ఞాత్వా పరీక్షిత ఉపాహరదర్హణం మాం
పాదౌ ప్రగృహ్య మణినాహమముష్య దాసీ ॥ ౧౦ ॥

శ్రీకాలిన్ద్యువాచ
తపశ్చరన్తీమాజ్ఞాయ స్వపాదస్పర్శనాశయా ।
సఖ్యోపేత్యాగ్రహీత్ పాణిం యోఽహం తద్గృహమార్జనీ ॥ ౧౧ ॥

శ్రీమిత్రవిన్దోవాచ
యో మాం స్వయంవర ఉపేత్య విజిత్య భూపాన్
నిన్యే శ్వయూథగమివాత్మబలిం ద్విపారిః ।
భ్రాతృంశ్చ మేఽపకురుతః స్వపురం శ్రియౌక-
స్తస్యాస్తు మేఽనుభవమఙ్ఘ్రయవనేజనత్వమ్ ॥ ౧౨ ॥

శ్రీసత్యోవాచ
సప్తోక్షణోఽతిబలవీర్యసుతీక్ష్ణశృఙ్గాన్
పిత్రా కృతాన్ క్షితిపవీర్యపరీక్షణాయ ।
తాన్ వీరదుర్మదహనస్తరసా నిగృహ్య
క్రీడన్ బబన్ధ హ యథా శిశవోఽజతోకాన్ ॥ ౧౩ ॥

య ఇత్థం వీర్యశుల్కాం మాం దాసీభిశ్చతురఙ్గిణీమ్ ।
పథి నిర్జిత్య రాజన్యాన్ నిన్యే తద్దాస్యమస్తు మే ॥ ౧౪ ॥

శ్రీభద్రోవాచ
పితా మే మాతులేయాయ స్వయమాహూయ దత్తవాన్ ।
కృష్ణే కృష్ణాయ తచ్చిత్తామక్షౌహిణ్యా సఖీజనైః ॥ ౧౫ ॥

అస్య మే పాదసంస్పర్శో భవేజ్జన్మని జన్మని ।
కర్మభిర్భ్రామ్యమాణాయా యేన తచ్ఛ్రేయ ఆత్మనః ॥ ౧౬ ॥

శ్రీలక్ష్మణోవాచ
మమాపి రాజ్ఞ్యచ్యుతజన్మకర్మ
శ్రుత్వా ముహుర్నారదగీతమాస హ ।
చిత్తం ముకున్దే కిల పద్మహస్తయా
వృతః సుసమ్మృశ్య విహాయ లోకపాన్ ॥ ౧౭ ॥

జ్ఞాత్వా మమ మతం సాధ్వి పితా దుహితృవత్సలః ।
బృహత్సేన ఇతి ఖ్యాతస్తత్రోపాయమచీకరత్ ॥ ౧౮ ॥

యథా స్వయంవరే రాజ్ఞి మత్స్యః పార్థేప్సయా కృతః ।
అయం తు బహిరాచ్ఛన్నో దృశ్యతే స జలే పరమ్ ॥ ౧౯ ॥

శ్రుత్వైతత్ సర్వతో భూపా ఆయయుర్మత్పితుః పురమ్ ।
సర్వాస్త్రశస్త్రతత్త్వజ్ఞాః సోపాధ్యాయాః సహస్రశః ॥ ౨౦ ॥

పిత్రా సమ్పూజితాః సర్వే యథావీర్యం యథావయః ।
ఆదదుః సశరం చాపం వేద్ధుం పర్షది మద్ధియః ॥ ౨౧ ॥

ఆదాయ వ్యసృజన్ కేచిత్ సజ్యం కర్తుమనీశ్వరాః ।
ఆకోష్ఠం జ్యాం సముత్కృష్య పేతురేకేఽమునా హతాః ॥ ౨౨ ॥

సజ్యం కృత్వాపరే వీరా మాగధామ్బష్ఠచేదిపాః ।
భీమో దుర్యోధనః కర్ణో నావిదంస్తదవస్థితిమ్ ॥ ౨౩ ॥

మత్స్యాభాసం జలే వీక్ష్య జ్ఞాత్వా చ తదవస్థితిమ్ ।
పార్థో యత్తోఽసృజద్ బాణం నాచ్ఛినత్ పస్పృశే పరమ్ ॥ ౨౪ ॥

రాజన్యేషు నివృత్తేషు భగ్నమానేషు మానిషు ।
భగవాన్ ధనురాదాయ సజ్యం కృత్వాథ లీలయా ॥ ౨౫ ॥

తస్మిన్ సన్ధాయ విశిఖం మత్స్యం వీక్ష్య సకృజ్జలే ।
ఛిత్త్వేషుణాపాతయత్తం సూర్యే చాభిజితి స్థితే ॥ ౨౬ ॥

దివి దున్దుభయో నేదుర్జయశబ్దయుతా భువి ।
దేవాశ్చ కుసుమాసారాన్ ముముచుర్హర్షవిహ్వలాః ॥ ౨౭ ॥

తద్ రఙ్గమావిశమహం కలనూపురాభ్యాం
పద్భ్యాం ప్రగృహ్య కనకోజ్జ్వలరత్నమాలామ్ ।
నూత్నే నివీయ పరిధాయ చ కౌశికాగ్ర్యే
సవ్రీడహాసవదనా కవరీధృతస్రక్ ॥ ౨౮ ॥

ఉన్నీయ వక్త్రమురుకున్తలకుణ్డలత్విడ్
గణ్డస్థలం శిశిరహాసకటాక్షమోక్షైః ।
రాజ్ఞో నిరీక్ష్య పరితః శనకైర్మురారే-
రంసేఽనురక్తహృదయా నిదధే స్వమాలామ్ ॥ ౨౯ ॥

తావన్మృదఙ్గపటహాః శఙ్ఖభేర్యానకాదయః ।
నినేదుర్నటనర్తక్యో ననృతుర్గాయకా జగుః ॥ ౩౦ ॥

ఏవం వృతే భగవతి మయేశే నృపయూథపాః ।
న సేహిరే యాజ్ఞసేని స్పర్ధన్తో హృచ్ఛయాతురాః ॥ ౩౧ ॥

మాం తావద్ రథమారోప్య హయరత్నచతుష్టయమ్ ।
శార్ఙ్గముద్యమ్య సన్నద్ధస్తస్థావాజౌ చతుర్భుజః ॥ ౩౨ ॥

దారుకశ్చోదయామాస కాఞ్చనోపస్కరం రథమ్ ।
మిషతాం భూభుజాం రాజ్ఞి మృగాణాం మృగరాడివ ॥ ౩౩ ॥

తేఽన్వసజ్జన్త రాజన్యా నిషేద్ధుం పథి కేచన ।
సంయత్తా ఉద్ధృతేష్వాసా గ్రామసింహా యథా హరిమ్ ॥ ౩౪ ॥

తే శార్ఙ్గచ్యుతబాణౌఘైః కృత్తబాహ్వఙ్ఘ్రికన్ధరాః ।
నిపేతుః ప్రధనే కేచిదేకే సన్త్యజ్య దుద్రువుః ॥ ౩౫ ॥

తతః పురీం యదుపతిరత్యలఙ్కృతాం
రవిచ్ఛదధ్వజపటచిత్రతోరణామ్ ।
కుశస్థలీం దివి భువి చాభిసంస్తుతాం
సమావిశత్తరణిరివ స్వకేతనమ్ ॥ ౩౬ ॥

పితా మే పూజయామాస సుహృత్సమ్బన్ధిబాన్ధవాన్ ।
మహార్హవాసోఽలఙ్కారైః శయ్యాసనపరిచ్ఛదైః ॥ ౩౭ ॥

దాసీభిః సర్వసమ్పద్భిర్భటేభరథవాజిభిః ।
ఆయుధాని మహార్హాణి దదౌ పూర్ణస్య భక్తితః ॥ ౩౮ ॥

ఆత్మారామస్య తస్యేమా వయం వై గృహదాసికాః ।
సర్వసఙ్గనివృత్త్యాద్ధా తపసా చ బభూవిమ ॥ ౩౯ ॥

మహిష్య ఊచుః
భౌమం నిహత్య సగణం యుధి తేన రుద్ధా
జ్ఞాత్వాథ నః క్షితిజయే జితరాజకన్యాః ।
నిర్ముచ్య సంసృతివిమోక్షమనుస్మరన్తీః
పాదామ్బుజం పరిణినాయ య ఆప్తకామః ॥ ౪౦ ॥

న వయం సాధ్వి సామ్రాజ్యం స్వారాజ్యం భౌజ్యమప్యుత ।
వైరాజ్యం పారమేష్ఠ్యం చ ఆనన్త్యం వా హరేః పదమ్ ॥ ౪౧ ॥

కామయామహ ఏతస్య శ్రీమత్పాదరజః శ్రియః ।
కుచకుఙ్కుమగన్ధాఢ్యం మూర్ధ్నా వోఢుం గదాభృతః ॥ ౪౨ ॥

వ్రజస్త్రియో యద్ వాఞ్ఛన్తి పులిన్ద్యస్తృణవీరుధః ।
గావశ్చారయతో గోపాః పదస్పర్శం మహాత్మనః ॥ ౪౩ ॥