শ্ৰীৰাজোৱাচ
দেৱাসুৰমনুষ্যেষু যে ভজন্ত্যশিৱং শিৱম্ ।
প্ৰাযস্তে ধনিনো ভোজা ন তু লক্ষ্ম্যাঃ পতিং হৰিম্ ॥ ১ ॥
দেৱাসুৰমনুষ্যেষু যে ভজন্ত্যশিৱং শিৱম্ ।
প্ৰাযস্তে ধনিনো ভোজা ন তু লক্ষ্ম্যাঃ পতিং হৰিম্ ॥ ১ ॥
এতদ্ ৱেদিতুমিচ্ছামঃ সন্দেহোঽত্ৰ মহান্ হি নঃ ।
ৱিৰুদ্ধশীলযোঃ প্ৰভ্ৱোৰ্ৱিৰুদ্ধা ভজতাং গতিঃ ॥ ২ ॥
ৱিৰুদ্ধশীলযোঃ প্ৰভ্ৱোৰ্ৱিৰুদ্ধা ভজতাং গতিঃ ॥ ২ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
শিৱঃ শক্তিযুতঃ শশ্ৱত্ ত্ৰিলিঙ্গো গুণসংৱৃতঃ ।
ৱৈকাৰিকস্তৈজসশ্চ তামসশ্চেত্যহং ত্ৰিধা ॥ ৩ ॥
শিৱঃ শক্তিযুতঃ শশ্ৱত্ ত্ৰিলিঙ্গো গুণসংৱৃতঃ ।
ৱৈকাৰিকস্তৈজসশ্চ তামসশ্চেত্যহং ত্ৰিধা ॥ ৩ ॥
ততো ৱিকাৰা অভৱন্ ষোডশামীষু কঞ্চন ।
উপধাৱন্ ৱিভূতীনাং সৰ্ৱাসামশ্নুতে গতিম্ ॥ ৪ ॥
উপধাৱন্ ৱিভূতীনাং সৰ্ৱাসামশ্নুতে গতিম্ ॥ ৪ ॥
হৰিৰ্হি নিৰ্গুণঃ সাক্ষাত্ পুৰুষঃ প্ৰকৃতেঃ পৰঃ ।
স সৰ্ৱদৃগুপদ্ৰষ্টা তং ভজন্ নিৰ্গুণো ভৱেত্ ॥ ৫ ॥
স সৰ্ৱদৃগুপদ্ৰষ্টা তং ভজন্ নিৰ্গুণো ভৱেত্ ॥ ৫ ॥
নিৱৃত্তেষ্ৱশ্ৱমেধেষু ৰাজা যুষ্মত্পিতামহঃ ।
শৃণ্ৱন্ ভগৱতো ধৰ্মানপৃচ্ছদিদমচ্যুতম্ ॥ ৬ ॥
শৃণ্ৱন্ ভগৱতো ধৰ্মানপৃচ্ছদিদমচ্যুতম্ ॥ ৬ ॥
স আহ ভগৱাংস্তস্মৈ প্ৰীতঃ শুশ্ৰূষৱে প্ৰভুঃ ।
নৃণাং নিঃশ্ৰেযসাৰ্থায যোঽৱতীৰ্ণো যদোঃ কুলে ॥ ৭ ॥
নৃণাং নিঃশ্ৰেযসাৰ্থায যোঽৱতীৰ্ণো যদোঃ কুলে ॥ ৭ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
যস্যাহমনুগৃহ্ণামি হৰিষ্যে তদ্ধনং শনৈঃ ।
ততোঽধনং ত্যজন্ত্যস্য স্ৱজনা দুঃখদুঃখিতম্ ॥ ৮ ॥
যস্যাহমনুগৃহ্ণামি হৰিষ্যে তদ্ধনং শনৈঃ ।
ততোঽধনং ত্যজন্ত্যস্য স্ৱজনা দুঃখদুঃখিতম্ ॥ ৮ ॥
স যদা ৱিতথোদ্যোগো নিৰ্ৱিণ্ণঃ স্যাদ্ ধনেহযা ।
মত্পৰৈঃ কৃতমৈত্ৰস্য কৰিষ্যে মদনুগ্ৰহম্ ॥ ৯ ॥
মত্পৰৈঃ কৃতমৈত্ৰস্য কৰিষ্যে মদনুগ্ৰহম্ ॥ ৯ ॥
তদ্ ব্ৰহ্ম পৰমং সূক্ষ্মং চিন্মাত্ৰং সদনন্তকম্ ।
ৱিজ্ঞাযাত্মতযা ধীৰঃ সংসাৰাত্পৰিমুচ্যতে ॥ ১০ ॥
ৱিজ্ঞাযাত্মতযা ধীৰঃ সংসাৰাত্পৰিমুচ্যতে ॥ ১০ ॥
অতো মাং সুদুৰাৰাধ্যং হিত্ৱান্যান্ ভজতে জনঃ ।
ততস্ত আশুতোষেভ্যো লব্ধৰাজ্যশ্ৰিযোদ্ধতাঃ ।
মত্তাঃ প্ৰমত্তা ৱৰদান্ ৱিস্মযন্ত্যৱজানতে ॥ ১১ ॥
ততস্ত আশুতোষেভ্যো লব্ধৰাজ্যশ্ৰিযোদ্ধতাঃ ।
মত্তাঃ প্ৰমত্তা ৱৰদান্ ৱিস্মযন্ত্যৱজানতে ॥ ১১ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
শাপপ্ৰসাদযোৰীশা ব্ৰহ্মৱিষ্ণুশিৱাদযঃ ।
সদ্যঃশাপপ্ৰসাদোঽঙ্গ শিৱো ব্ৰহ্মা ন চাচ্যুতঃ ॥ ১২ ॥
শাপপ্ৰসাদযোৰীশা ব্ৰহ্মৱিষ্ণুশিৱাদযঃ ।
সদ্যঃশাপপ্ৰসাদোঽঙ্গ শিৱো ব্ৰহ্মা ন চাচ্যুতঃ ॥ ১২ ॥
অত্ৰ চোদাহৰন্তীমমিতিহাসং পুৰাতনম্ ।
ৱৃকাসুৰায গিৰিশো ৱৰং দত্ত্ৱাপ সঙ্কটম্ ॥ ১৩ ॥
ৱৃকাসুৰায গিৰিশো ৱৰং দত্ত্ৱাপ সঙ্কটম্ ॥ ১৩ ॥
ৱৃকো নামাসুৰঃ পুত্ৰঃ শকুনেঃ পথি নাৰদম্ ।
দৃষ্ট্ৱাশুতোষং পপ্ৰচ্ছ দেৱেষু ত্ৰিষু দুৰ্মতিঃ ॥ ১৪ ॥
দৃষ্ট্ৱাশুতোষং পপ্ৰচ্ছ দেৱেষু ত্ৰিষু দুৰ্মতিঃ ॥ ১৪ ॥
স আহ দেৱং গিৰিশমুপাধাৱাশু সিদ্ধ্যসি ।
যোঽল্পাভ্যাং গুণদোষাভ্যামাশু তুষ্যতি কুপ্যতি ॥ ১৫ ॥
যোঽল্পাভ্যাং গুণদোষাভ্যামাশু তুষ্যতি কুপ্যতি ॥ ১৫ ॥
দশাস্যবাণযোস্তুষ্টঃ স্তুৱতোৰ্ৱন্দিনোৰিৱ ।
ঐশ্ৱৰ্যমতুলং দত্ত্ৱা তত আপ সুসঙ্কটম্ ॥ ১৬ ॥
ঐশ্ৱৰ্যমতুলং দত্ত্ৱা তত আপ সুসঙ্কটম্ ॥ ১৬ ॥
ইত্যাদিষ্টস্তমসুৰ উপাধাৱত্ স্ৱগাত্ৰতঃ ।
কেদাৰ আত্মক্ৰৱ্যেণ জুহ্ৱানোঽগ্নিমুখং হৰম্ ॥ ১৭ ॥
কেদাৰ আত্মক্ৰৱ্যেণ জুহ্ৱানোঽগ্নিমুখং হৰম্ ॥ ১৭ ॥
দেৱোপলব্ধিমপ্ৰাপ্য নিৰ্ৱেদাত্ সপ্তমেঽহনি ।
শিৰোঽৱৃশ্চত্ সুধিতিনা তত্তীৰ্থক্লিন্নমূৰ্ধজম্ ॥ ১৮ ॥
শিৰোঽৱৃশ্চত্ সুধিতিনা তত্তীৰ্থক্লিন্নমূৰ্ধজম্ ॥ ১৮ ॥
তদা মহাকাৰুণিকো স ধূৰ্জটি-
ৰ্যথা ৱযং চাগ্নিৰিৱোত্থিতোঽনলাত্ ।
নিগৃহ্য দোৰ্ভ্যাং ভুজযোৰ্ন্যৱাৰযত্
তত্স্পৰ্শনাদ্ ভূয উপস্কৃতাকৃতিঃ ॥ ১৯ ॥
ৰ্যথা ৱযং চাগ্নিৰিৱোত্থিতোঽনলাত্ ।
নিগৃহ্য দোৰ্ভ্যাং ভুজযোৰ্ন্যৱাৰযত্
তত্স্পৰ্শনাদ্ ভূয উপস্কৃতাকৃতিঃ ॥ ১৯ ॥
তমাহ চাঙ্গালমলং ৱৃণীষ্ৱ মে
যথাভিকামং ৱিতৰামি তে ৱৰম্ ।
প্ৰীযেয তোযেন নৃণাং প্ৰপদ্যতা-
মহো ত্ৱযাত্মা ভৃশমৰ্দ্যতে ৱৃথা ॥ ২০ ॥
যথাভিকামং ৱিতৰামি তে ৱৰম্ ।
প্ৰীযেয তোযেন নৃণাং প্ৰপদ্যতা-
মহো ত্ৱযাত্মা ভৃশমৰ্দ্যতে ৱৃথা ॥ ২০ ॥
দেৱং স ৱৱ্ৰে পাপীযান্ ৱৰং ভূতভযাৱহম্ ।
যস্য যস্য কৰং শীৰ্ষ্ণি ধাস্যে স ম্ৰিযতামিতি ॥ ২১ ॥
যস্য যস্য কৰং শীৰ্ষ্ণি ধাস্যে স ম্ৰিযতামিতি ॥ ২১ ॥
তচ্ছ্ৰুত্ৱা ভগৱান্ ৰুদ্ৰো দুৰ্মনা ইৱ ভাৰত ।
ওঁ ইতি প্ৰহসংস্তস্মৈ দদেঽহেৰমৃতং যথা ॥ ২২ ॥
ওঁ ইতি প্ৰহসংস্তস্মৈ দদেঽহেৰমৃতং যথা ॥ ২২ ॥
স তদ্ৱৰপৰীক্ষাৰ্থং শম্ভোৰ্মূৰ্ধ্নি কিলাসুৰঃ ।
স্ৱহস্তং ধাতুমাৰেভে সোঽবিভ্যত্ স্ৱকৃতাচ্ছিৱঃ ॥ ২৩ ॥
স্ৱহস্তং ধাতুমাৰেভে সোঽবিভ্যত্ স্ৱকৃতাচ্ছিৱঃ ॥ ২৩ ॥
তেনোপসৃষ্টঃ সন্ত্ৰস্তঃ পৰাধাৱন্ সৱেপথুঃ ।
যাৱদন্তং দিৱো ভূমেঃ কষ্ঠানামুদগাদুদক্ ॥ ২৪ ॥
যাৱদন্তং দিৱো ভূমেঃ কষ্ঠানামুদগাদুদক্ ॥ ২৪ ॥
অজানন্তঃ প্ৰতিৱিধিং তূষ্ণীমাসন্ সুৰেশ্ৱৰাঃ ।
ততো ৱৈকুণ্ঠমগমদ্ ভাস্ৱৰং তমসঃ পৰম্ ॥ ২৫ ॥
ততো ৱৈকুণ্ঠমগমদ্ ভাস্ৱৰং তমসঃ পৰম্ ॥ ২৫ ॥
যত্ৰ নাৰাযণঃ সাক্ষান্ন্যাসিনাং পৰমো গতিঃ ।
শান্তানাং ন্যস্তদণ্ডানাং যতো নাৱৰ্ততে গতঃ ॥ ২৬ ॥
শান্তানাং ন্যস্তদণ্ডানাং যতো নাৱৰ্ততে গতঃ ॥ ২৬ ॥
তং তথাৱ্যসনং দৃষ্ট্ৱা ভগৱান্ ৱৃজিনাৰ্দনঃ ।
দূৰাত্ প্ৰত্যুদিযাদ্ ভূত্ৱা বটুকো যোগমাযযা ॥ ২৭ ॥
দূৰাত্ প্ৰত্যুদিযাদ্ ভূত্ৱা বটুকো যোগমাযযা ॥ ২৭ ॥
মেখলাজিনদণ্ডাক্ষৈস্তেজসাগ্নিৰিৱ জ্ৱলন্ ।
অভিৱাদযামাস চ তং কুশপাণিৰ্ৱিনীতৱত্ ॥ ২৮ ॥
অভিৱাদযামাস চ তং কুশপাণিৰ্ৱিনীতৱত্ ॥ ২৮ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
শাকুনেয ভৱান্ ৱ্যক্তং শ্ৰান্তঃ কিং দূৰমাগতঃ ।
ক্ষণং ৱিশ্ৰম্যতাং পুংস আত্মাযং সৰ্ৱকামধুক্ ॥ ২৯ ॥
শাকুনেয ভৱান্ ৱ্যক্তং শ্ৰান্তঃ কিং দূৰমাগতঃ ।
ক্ষণং ৱিশ্ৰম্যতাং পুংস আত্মাযং সৰ্ৱকামধুক্ ॥ ২৯ ॥
যদি নঃ শ্ৰৱণাযালং যুষ্মদ্ৱ্যৱসিতং ৱিভো ।
ভণ্যতাং প্ৰাযশঃ পুম্ভিৰ্ধৃতৈঃ স্ৱাৰ্থান্ সমীহতে ॥ ৩০ ॥
ভণ্যতাং প্ৰাযশঃ পুম্ভিৰ্ধৃতৈঃ স্ৱাৰ্থান্ সমীহতে ॥ ৩০ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং ভগৱতা পৃষ্টো ৱচসামৃতৱৰ্ষিণা ।
গতক্লমোঽব্ৰৱীত্তস্মৈ যথাপূৰ্ৱমনুষ্ঠিতম্ ॥ ৩১ ॥
এৱং ভগৱতা পৃষ্টো ৱচসামৃতৱৰ্ষিণা ।
গতক্লমোঽব্ৰৱীত্তস্মৈ যথাপূৰ্ৱমনুষ্ঠিতম্ ॥ ৩১ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
এৱং চেত্তৰ্হি তদ্ৱাক্যং ন ৱযং শ্ৰদ্দধীমহি ।
যো দক্ষশাপাত্ পৈশাচ্যং প্ৰাপ্তঃ প্ৰেতপিশাচৰাট্ ॥ ৩২ ॥
এৱং চেত্তৰ্হি তদ্ৱাক্যং ন ৱযং শ্ৰদ্দধীমহি ।
যো দক্ষশাপাত্ পৈশাচ্যং প্ৰাপ্তঃ প্ৰেতপিশাচৰাট্ ॥ ৩২ ॥
যদি ৱস্তত্ৰ ৱিশ্ৰম্ভো দানৱেন্দ্ৰ জগদ্গুৰৌ ।
তৰ্হ্যঙ্গাশু স্ৱশিৰসি হস্তং ন্যস্য প্ৰতীযতাম্ ॥ ৩৩ ॥
তৰ্হ্যঙ্গাশু স্ৱশিৰসি হস্তং ন্যস্য প্ৰতীযতাম্ ॥ ৩৩ ॥
যদ্যসত্যং ৱচঃ শম্ভোঃ কথঞ্চিদ্ দানৱৰ্ষভ ।
তদৈনং জহ্যসদ্ৱাচং ন যদ ৱক্তানৃতং পুনঃ ॥ ৩৪ ॥
তদৈনং জহ্যসদ্ৱাচং ন যদ ৱক্তানৃতং পুনঃ ॥ ৩৪ ॥
ইত্থং ভগৱতশ্চিত্ৰৈৰ্ৱচোভিঃ স সুপেশলৈঃ ।
ভিন্নধীৰ্ৱিস্মৃতঃ শীৰ্ষ্ণি স্ৱহস্তং কুমতিৰ্ন্যধাত্ ॥ ৩৫ ॥
ভিন্নধীৰ্ৱিস্মৃতঃ শীৰ্ষ্ণি স্ৱহস্তং কুমতিৰ্ন্যধাত্ ॥ ৩৫ ॥
অথাপতদ্ ভিন্নশিৰাঃ ৱজ্ৰাহত ইৱ ক্ষণাত্ ।
জযশব্দো নমঃশব্দঃ সাধুশব্দোঽভৱদ্ দিৱি ॥ ৩৬ ॥
জযশব্দো নমঃশব্দঃ সাধুশব্দোঽভৱদ্ দিৱি ॥ ৩৬ ॥
মুমুচুঃ পুষ্পৱৰ্ষাণি হতে পাপে ৱৃকাসুৰে ।
দেৱৰ্ষিপিতৃগন্ধৰ্ৱা মোচিতঃ সঙ্কটাচ্ছিৱঃ ॥ ৩৭ ॥
দেৱৰ্ষিপিতৃগন্ধৰ্ৱা মোচিতঃ সঙ্কটাচ্ছিৱঃ ॥ ৩৭ ॥
মুক্তং গিৰিশমভ্যাহ ভগৱান্ পুৰুষোত্তমঃ ।
অহো দেৱ মহাদেৱ পাপোঽযং স্ৱেন পাপ্মনা ॥ ৩৮ ॥
অহো দেৱ মহাদেৱ পাপোঽযং স্ৱেন পাপ্মনা ॥ ৩৮ ॥
হতঃ কো নু মহত্স্ৱীশ জন্তুৰ্ৱৈ কৃতকিল্বিষঃ ।
ক্ষেমী স্যাত্ কিমু ৱিশ্ৱেশে কৃতাগস্কো জগদ্গুৰৌ ॥ ৩৯ ॥
ক্ষেমী স্যাত্ কিমু ৱিশ্ৱেশে কৃতাগস্কো জগদ্গুৰৌ ॥ ৩৯ ॥
য এৱমৱ্যাকৃতশক্ত্যুদন্ৱতঃ
পৰস্য সাক্ষাত্ পৰমাত্মনো হৰেঃ ।
গিৰিত্ৰমোক্ষং কথযেচ্ছৃণোতি ৱা
ৱিমুচ্যতে সংসৃতিভিস্তথাৰিভিঃ ॥ ৪০ ॥
পৰস্য সাক্ষাত্ পৰমাত্মনো হৰেঃ ।
গিৰিত্ৰমোক্ষং কথযেচ্ছৃণোতি ৱা
ৱিমুচ্যতে সংসৃতিভিস্তথাৰিভিঃ ॥ ৪০ ॥