śrī-rājovāca
devāsura-manuṣyesu
ye bhajanty aśivaṁ śivam
prāyas te dhanino bhojā
na tu lakṣmyāḥ patiṁ harim
devāsura-manuṣyesu
ye bhajanty aśivaṁ śivam
prāyas te dhanino bhojā
na tu lakṣmyāḥ patiṁ harim
etad veditum icchāmaḥ
sandeho ’tra mahān hi naḥ
viruddha-śīlayoḥ prabhvor
viruddhā bhajatāṁ gatiḥ
sandeho ’tra mahān hi naḥ
viruddha-śīlayoḥ prabhvor
viruddhā bhajatāṁ gatiḥ
śrī-śuka uvāca
śivaḥ śakti-yutaḥ śaśvat
tri-liṅgo guṇa-saṁvṛtaḥ
vaikārikas taijasaś ca
tāmasaś cety ahaṁ tridhā
śivaḥ śakti-yutaḥ śaśvat
tri-liṅgo guṇa-saṁvṛtaḥ
vaikārikas taijasaś ca
tāmasaś cety ahaṁ tridhā
tato vikārā abhavan
ṣoḍaśāmīṣu kañcana
upadhāvan vibhūtīnāṁ
sarvāsām aśnute gatim
ṣoḍaśāmīṣu kañcana
upadhāvan vibhūtīnāṁ
sarvāsām aśnute gatim
harir hi nirguṇaḥ sākṣāt
puruṣaḥ prakṛteḥ paraḥ
sa sarva-dṛg upadraṣṭā
taṁ bhajan nirguṇo bhavet
puruṣaḥ prakṛteḥ paraḥ
sa sarva-dṛg upadraṣṭā
taṁ bhajan nirguṇo bhavet
nivṛtteṣv aśva-medheṣu
rājā yuṣmat-pitāmahaḥ
śṛṇvan bhagavato dharmān
apṛcchad idam acyutam
rājā yuṣmat-pitāmahaḥ
śṛṇvan bhagavato dharmān
apṛcchad idam acyutam
sa āha bhagavāṁs tasmai
prītaḥ śuśrūṣave prabhuḥ
nṛṇāṁ niḥśreyasārthāya
yo ’vatīrṇo yadoḥ kule
prītaḥ śuśrūṣave prabhuḥ
nṛṇāṁ niḥśreyasārthāya
yo ’vatīrṇo yadoḥ kule
śrī-bhagavān uvāca
yasyāham anugṛhṇāmi
hariṣye tad-dhanaṁ śanaiḥ
tato ’dhanaṁ tyajanty asya
svajanā duḥkha-duḥkhitam
yasyāham anugṛhṇāmi
hariṣye tad-dhanaṁ śanaiḥ
tato ’dhanaṁ tyajanty asya
svajanā duḥkha-duḥkhitam
sa yadā vitathodyogo
nirviṇṇaḥ syād dhanehayā
mat-paraiḥ kṛta-maitrasya
kariṣye mad-anugraham
nirviṇṇaḥ syād dhanehayā
mat-paraiḥ kṛta-maitrasya
kariṣye mad-anugraham
tad brahma paramaṁ sūkṣmaṁ
cin-mātraṁ sad anantakam
vijñāyātmatayā dhīraḥ
saṁsārāt parimucyate
cin-mātraṁ sad anantakam
vijñāyātmatayā dhīraḥ
saṁsārāt parimucyate
ato māṁ su-durārādhyaṁ
hitvānyān bhajate janaḥ
tatas ta āśu-toṣebhyo
labdha-rājya-śriyoddhatāḥ
mattāḥ pramattā vara-dān
vismayanty avajānate
hitvānyān bhajate janaḥ
tatas ta āśu-toṣebhyo
labdha-rājya-śriyoddhatāḥ
mattāḥ pramattā vara-dān
vismayanty avajānate
śrī-śuka uvāca
śāpa-prasādayor īśā
brahma-viṣṇu-śivādayaḥ
sadyaḥ śāpa-prasādo ’ṅga
śivo brahmā na cācyutaḥ
śāpa-prasādayor īśā
brahma-viṣṇu-śivādayaḥ
sadyaḥ śāpa-prasādo ’ṅga
śivo brahmā na cācyutaḥ
atra codāharantīmam
itihāsaṁ purātanam
vṛkāsurāya giriśo
varaṁ dattvāpa saṅkaṭam
itihāsaṁ purātanam
vṛkāsurāya giriśo
varaṁ dattvāpa saṅkaṭam
vṛko nāmāsuraḥ putraḥ
śakuneḥ pathi nāradam
dṛṣṭvāśu-toṣaṁ papraccha
deveṣu triṣu durmatiḥ
śakuneḥ pathi nāradam
dṛṣṭvāśu-toṣaṁ papraccha
deveṣu triṣu durmatiḥ
sa āha devaṁ giriśam
upādhāvāśu siddhyasi
yo ’lpābhyāṁ guṇa-doṣābhyām
āśu tuṣyati kupyati
upādhāvāśu siddhyasi
yo ’lpābhyāṁ guṇa-doṣābhyām
āśu tuṣyati kupyati
daśāsya-bāṇayos tuṣṭaḥ
stuvator vandinor iva
aiśvaryam atulaṁ dattvā
tata āpa su-saṅkaṭam
stuvator vandinor iva
aiśvaryam atulaṁ dattvā
tata āpa su-saṅkaṭam
ity ādiṣṭas tam asura
upādhāvat sva-gātrataḥ
kedāra ātma-kravyeṇa
juhvāno gni-mukhaṁ haram
upādhāvat sva-gātrataḥ
kedāra ātma-kravyeṇa
juhvāno gni-mukhaṁ haram
devopalabdhim aprāpya
nirvedāt saptame ’hani
śiro ’vṛścat sudhitinā
tat-tīrtha-klinna-mūrdhajam
nirvedāt saptame ’hani
śiro ’vṛścat sudhitinā
tat-tīrtha-klinna-mūrdhajam
tadā mahā-kāruṇiko sa dhūrjaṭir
yathā vayaṁ cāgnir ivotthito ’nalāt
nigṛhya dorbhyāṁ bhujayor nyavārayat
tat-sparśanād bhūya upaskṛtākṛtiḥ
yathā vayaṁ cāgnir ivotthito ’nalāt
nigṛhya dorbhyāṁ bhujayor nyavārayat
tat-sparśanād bhūya upaskṛtākṛtiḥ
tam āha cāṅgālam alaṁ vṛṇīṣva me
yathābhikāmaṁ vitarāmi te varam
prīyeya toyena nṛṇāṁ prapadyatām
aho tvayātmā bhṛśam ardyate vṛthā
yathābhikāmaṁ vitarāmi te varam
prīyeya toyena nṛṇāṁ prapadyatām
aho tvayātmā bhṛśam ardyate vṛthā
devaṁ sa vavre pāpīyān
varaṁ bhūta-bhayāvaham
yasya yasya karaṁ śīrṣṇi
dhāsye sa mriyatām iti
varaṁ bhūta-bhayāvaham
yasya yasya karaṁ śīrṣṇi
dhāsye sa mriyatām iti
tac chrutvā bhagavān rudro
durmanā iva bhārata
om iti prahasaṁs tasmai
dade ’her amṛtaṁ yathā
durmanā iva bhārata
om iti prahasaṁs tasmai
dade ’her amṛtaṁ yathā
sa tad-vara-parīkṣārthaṁ
śambhor mūrdhni kilāsuraḥ
sva-hastaṁ dhātum ārebhe
so ’bibhyat sva-kṛtāc chivaḥ
śambhor mūrdhni kilāsuraḥ
sva-hastaṁ dhātum ārebhe
so ’bibhyat sva-kṛtāc chivaḥ
tenopasṛṣṭaḥ santrastaḥ
parādhāvan sa-vepathuḥ
yāvad antaṁ divo bhūmeḥ
kaṣṭhānām udagād udak
parādhāvan sa-vepathuḥ
yāvad antaṁ divo bhūmeḥ
kaṣṭhānām udagād udak
ajānantaḥ prati-vidhiṁ
tūṣṇīm āsan sureśvarāḥ
tato vaikuṇṭham agamad
bhāsvaraṁ tamasaḥ param
tūṣṇīm āsan sureśvarāḥ
tato vaikuṇṭham agamad
bhāsvaraṁ tamasaḥ param
yatra nārāyaṇaḥ sākṣān
nyāsināṁ paramo gatiḥ
śāntānāṁ nyasta-daṇḍānāṁ
yato nāvartate gataḥ
nyāsināṁ paramo gatiḥ
śāntānāṁ nyasta-daṇḍānāṁ
yato nāvartate gataḥ
taṁ tathā vyasanaṁ dṛṣṭvā
bhagavān vṛjinārdanaḥ
dūrāt pratyudiyād bhūtvā
baṭuko yoga-māyayā
bhagavān vṛjinārdanaḥ
dūrāt pratyudiyād bhūtvā
baṭuko yoga-māyayā
mekhalājina-daṇḍākṣais
tejasāgnir iva jvalan
abhivādayām āsa ca taṁ
kuśa-pāṇir vinīta-vat
tejasāgnir iva jvalan
abhivādayām āsa ca taṁ
kuśa-pāṇir vinīta-vat
śrī-bhagavān uvāca
śākuneya bhavān vyaktaṁ
śrāntaḥ kiṁ dūram āgataḥ
kṣaṇaṁ viśramyatāṁ puṁsa
ātmāyaṁ sarva-kāma-dhuk
śākuneya bhavān vyaktaṁ
śrāntaḥ kiṁ dūram āgataḥ
kṣaṇaṁ viśramyatāṁ puṁsa
ātmāyaṁ sarva-kāma-dhuk
yadi naḥ śravaṇāyālaṁ
yuṣmad-vyavasitaṁ vibho
bhaṇyatāṁ prāyaśaḥ pumbhir
dhṛtaiḥ svārthān samīhate
yuṣmad-vyavasitaṁ vibho
bhaṇyatāṁ prāyaśaḥ pumbhir
dhṛtaiḥ svārthān samīhate
śrī-śuka uvāca
evaṁ bhagavatā pṛṣṭo
vacasāmṛta-varṣiṇā
gata-klamo ’bravīt tasmai
yathā-pūrvam anuṣṭhitam
evaṁ bhagavatā pṛṣṭo
vacasāmṛta-varṣiṇā
gata-klamo ’bravīt tasmai
yathā-pūrvam anuṣṭhitam
śrī-bhagavān uvāca
evaṁ cet tarhi tad-vākyaṁ
na vayaṁ śraddadhīmahi
yo dakṣa-śāpāt paiśācyaṁ
prāptaḥ preta-piśāca-rāṭ
evaṁ cet tarhi tad-vākyaṁ
na vayaṁ śraddadhīmahi
yo dakṣa-śāpāt paiśācyaṁ
prāptaḥ preta-piśāca-rāṭ
yadi vas tatra viśrambho
dānavendra jagad-gurau
tarhy aṅgāśu sva-śirasi
hastaṁ nyasya pratīyatām
dānavendra jagad-gurau
tarhy aṅgāśu sva-śirasi
hastaṁ nyasya pratīyatām
yady asatyaṁ vacaḥ śambhoḥ
kathañcid dānavarṣabha
tadainaṁ jahy asad-vācaṁ
na yad vaktānṛtaṁ punaḥ
kathañcid dānavarṣabha
tadainaṁ jahy asad-vācaṁ
na yad vaktānṛtaṁ punaḥ
itthaṁ bhagavataś citrair
vacobhiḥ sa su-peśalaiḥ
bhinna-dhīr vismṛtaḥ śīrṣṇi
sva-hastaṁ kumatir nyadhāt
vacobhiḥ sa su-peśalaiḥ
bhinna-dhīr vismṛtaḥ śīrṣṇi
sva-hastaṁ kumatir nyadhāt
athāpatad bhinna-śirāḥ
vajrāhata iva kṣaṇāt
jaya-śabdo namaḥ-śabdaḥ
sādhu-śabdo ’bhavad divi
vajrāhata iva kṣaṇāt
jaya-śabdo namaḥ-śabdaḥ
sādhu-śabdo ’bhavad divi
mumucuḥ puṣpa-varṣāṇi
hate pāpe vṛkāsure
devarṣi-pitṛ-gandharvā
mocitaḥ saṅkaṭāc chivaḥ
hate pāpe vṛkāsure
devarṣi-pitṛ-gandharvā
mocitaḥ saṅkaṭāc chivaḥ
muktaṁ giriśam abhyāha
bhagavān puruṣottamaḥ
aho deva mahā-deva
pāpo ’yaṁ svena pāpmanā
bhagavān puruṣottamaḥ
aho deva mahā-deva
pāpo ’yaṁ svena pāpmanā
hataḥ ko nu mahatsv īśa
jantur vai kṛta-kilbiṣaḥ
kṣemī syāt kim u viśveśe
kṛtāgasko jagad-gurau
jantur vai kṛta-kilbiṣaḥ
kṣemī syāt kim u viśveśe
kṛtāgasko jagad-gurau
ya evam avyākṛta-śakty-udanvataḥ
parasya sākṣāt paramātmano hareḥ
giritra-mokṣaṁ kathayec chṛṇoti vā
vimucyate saṁsṛtibhis tathāribhiḥ
parasya sākṣāt paramātmano hareḥ
giritra-mokṣaṁ kathayec chṛṇoti vā
vimucyate saṁsṛtibhis tathāribhiḥ