శ్రీరాజోవాచ
దేవాసురమనుష్యేషు యే భజన్త్యశివం శివమ్ ।
ప్రాయస్తే ధనినో భోజా న తు లక్ష్మ్యాః పతిం హరిమ్ ॥ ౧ ॥
దేవాసురమనుష్యేషు యే భజన్త్యశివం శివమ్ ।
ప్రాయస్తే ధనినో భోజా న తు లక్ష్మ్యాః పతిం హరిమ్ ॥ ౧ ॥
ఏతద్ వేదితుమిచ్ఛామః సన్దేహోఽత్ర మహాన్ హి నః ।
విరుద్ధశీలయోః ప్రభ్వోర్విరుద్ధా భజతాం గతిః ॥ ౨ ॥
విరుద్ధశీలయోః ప్రభ్వోర్విరుద్ధా భజతాం గతిః ॥ ౨ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
శివః శక్తియుతః శశ్వత్ త్రిలిఙ్గో గుణసంవృతః ।
వైకారికస్తైజసశ్చ తామసశ్చేత్యహం త్రిధా ॥ ౩ ॥
శివః శక్తియుతః శశ్వత్ త్రిలిఙ్గో గుణసంవృతః ।
వైకారికస్తైజసశ్చ తామసశ్చేత్యహం త్రిధా ॥ ౩ ॥
తతో వికారా అభవన్ షోడశామీషు కఞ్చన ।
ఉపధావన్ విభూతీనాం సర్వాసామశ్నుతే గతిమ్ ॥ ౪ ॥
ఉపధావన్ విభూతీనాం సర్వాసామశ్నుతే గతిమ్ ॥ ౪ ॥
హరిర్హి నిర్గుణః సాక్షాత్ పురుషః ప్రకృతేః పరః ।
స సర్వదృగుపద్రష్టా తం భజన్ నిర్గుణో భవేత్ ॥ ౫ ॥
స సర్వదృగుపద్రష్టా తం భజన్ నిర్గుణో భవేత్ ॥ ౫ ॥
నివృత్తేష్వశ్వమేధేషు రాజా యుష్మత్పితామహః ।
శృణ్వన్ భగవతో ధర్మానపృచ్ఛదిదమచ్యుతమ్ ॥ ౬ ॥
శృణ్వన్ భగవతో ధర్మానపృచ్ఛదిదమచ్యుతమ్ ॥ ౬ ॥
స ఆహ భగవాంస్తస్మై ప్రీతః శుశ్రూషవే ప్రభుః ।
నృణాం నిఃశ్రేయసార్థాయ యోఽవతీర్ణో యదోః కులే ॥ ౭ ॥
నృణాం నిఃశ్రేయసార్థాయ యోఽవతీర్ణో యదోః కులే ॥ ౭ ॥
శ్రీభగవానువాచ
యస్యాహమనుగృహ్ణామి హరిష్యే తద్ధనం శనైః ।
తతోఽధనం త్యజన్త్యస్య స్వజనా దుఃఖదుఃఖితమ్ ॥ ౮ ॥
యస్యాహమనుగృహ్ణామి హరిష్యే తద్ధనం శనైః ।
తతోఽధనం త్యజన్త్యస్య స్వజనా దుఃఖదుఃఖితమ్ ॥ ౮ ॥
స యదా వితథోద్యోగో నిర్విణ్ణః స్యాద్ ధనేహయా ।
మత్పరైః కృతమైత్రస్య కరిష్యే మదనుగ్రహమ్ ॥ ౯ ॥
మత్పరైః కృతమైత్రస్య కరిష్యే మదనుగ్రహమ్ ॥ ౯ ॥
తద్ బ్రహ్మ పరమం సూక్ష్మం చిన్మాత్రం సదనన్తకమ్ ।
విజ్ఞాయాత్మతయా ధీరః సంసారాత్పరిముచ్యతే ॥ ౧౦ ॥
విజ్ఞాయాత్మతయా ధీరః సంసారాత్పరిముచ్యతే ॥ ౧౦ ॥
అతో మాం సుదురారాధ్యం హిత్వాన్యాన్ భజతే జనః ।
తతస్త ఆశుతోషేభ్యో లబ్ధరాజ్యశ్రియోద్ధతాః ।
మత్తాః ప్రమత్తా వరదాన్ విస్మయన్త్యవజానతే ॥ ౧౧ ॥
తతస్త ఆశుతోషేభ్యో లబ్ధరాజ్యశ్రియోద్ధతాః ।
మత్తాః ప్రమత్తా వరదాన్ విస్మయన్త్యవజానతే ॥ ౧౧ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
శాపప్రసాదయోరీశా బ్రహ్మవిష్ణుశివాదయః ।
సద్యఃశాపప్రసాదోఽఙ్గ శివో బ్రహ్మా న చాచ్యుతః ॥ ౧౨ ॥
శాపప్రసాదయోరీశా బ్రహ్మవిష్ణుశివాదయః ।
సద్యఃశాపప్రసాదోఽఙ్గ శివో బ్రహ్మా న చాచ్యుతః ॥ ౧౨ ॥
అత్ర చోదాహరన్తీమమితిహాసం పురాతనమ్ ।
వృకాసురాయ గిరిశో వరం దత్త్వాప సఙ్కటమ్ ॥ ౧౩ ॥
వృకాసురాయ గిరిశో వరం దత్త్వాప సఙ్కటమ్ ॥ ౧౩ ॥
వృకో నామాసురః పుత్రః శకునేః పథి నారదమ్ ।
దృష్ట్వాశుతోషం పప్రచ్ఛ దేవేషు త్రిషు దుర్మతిః ॥ ౧౪ ॥
దృష్ట్వాశుతోషం పప్రచ్ఛ దేవేషు త్రిషు దుర్మతిః ॥ ౧౪ ॥
స ఆహ దేవం గిరిశముపాధావాశు సిద్ధ్యసి ।
యోఽల్పాభ్యాం గుణదోషాభ్యామాశు తుష్యతి కుప్యతి ॥ ౧౫ ॥
యోఽల్పాభ్యాం గుణదోషాభ్యామాశు తుష్యతి కుప్యతి ॥ ౧౫ ॥
దశాస్యబాణయోస్తుష్టః స్తువతోర్వన్దినోరివ ।
ఐశ్వర్యమతులం దత్త్వా తత ఆప సుసఙ్కటమ్ ॥ ౧౬ ॥
ఐశ్వర్యమతులం దత్త్వా తత ఆప సుసఙ్కటమ్ ॥ ౧౬ ॥
ఇత్యాదిష్టస్తమసుర ఉపాధావత్ స్వగాత్రతః ।
కేదార ఆత్మక్రవ్యేణ జుహ్వానోఽగ్నిముఖం హరమ్ ॥ ౧౭ ॥
కేదార ఆత్మక్రవ్యేణ జుహ్వానోఽగ్నిముఖం హరమ్ ॥ ౧౭ ॥
దేవోపలబ్ధిమప్రాప్య నిర్వేదాత్ సప్తమేఽహని ।
శిరోఽవృశ్చత్ సుధితినా తత్తీర్థక్లిన్నమూర్ధజమ్ ॥ ౧౮ ॥
శిరోఽవృశ్చత్ సుధితినా తత్తీర్థక్లిన్నమూర్ధజమ్ ॥ ౧౮ ॥
తదా మహాకారుణికో స ధూర్జటి-
ర్యథా వయం చాగ్నిరివోత్థితోఽనలాత్ ।
నిగృహ్య దోర్భ్యాం భుజయోర్న్యవారయత్
తత్స్పర్శనాద్ భూయ ఉపస్కృతాకృతిః ॥ ౧౯ ॥
ర్యథా వయం చాగ్నిరివోత్థితోఽనలాత్ ।
నిగృహ్య దోర్భ్యాం భుజయోర్న్యవారయత్
తత్స్పర్శనాద్ భూయ ఉపస్కృతాకృతిః ॥ ౧౯ ॥
తమాహ చాఙ్గాలమలం వృణీష్వ మే
యథాభికామం వితరామి తే వరమ్ ।
ప్రీయేయ తోయేన నృణాం ప్రపద్యతా-
మహో త్వయాత్మా భృశమర్ద్యతే వృథా ॥ ౨౦ ॥
యథాభికామం వితరామి తే వరమ్ ।
ప్రీయేయ తోయేన నృణాం ప్రపద్యతా-
మహో త్వయాత్మా భృశమర్ద్యతే వృథా ॥ ౨౦ ॥
దేవం స వవ్రే పాపీయాన్ వరం భూతభయావహమ్ ।
యస్య యస్య కరం శీర్ష్ణి ధాస్యే స మ్రియతామితి ॥ ౨౧ ॥
యస్య యస్య కరం శీర్ష్ణి ధాస్యే స మ్రియతామితి ॥ ౨౧ ॥
తచ్ఛ్రుత్వా భగవాన్ రుద్రో దుర్మనా ఇవ భారత ।
ఓం ఇతి ప్రహసంస్తస్మై దదేఽహేరమృతం యథా ॥ ౨౨ ॥
ఓం ఇతి ప్రహసంస్తస్మై దదేఽహేరమృతం యథా ॥ ౨౨ ॥
స తద్వరపరీక్షార్థం శమ్భోర్మూర్ధ్ని కిలాసురః ।
స్వహస్తం ధాతుమారేభే సోఽబిభ్యత్ స్వకృతాచ్ఛివః ॥ ౨౩ ॥
స్వహస్తం ధాతుమారేభే సోఽబిభ్యత్ స్వకృతాచ్ఛివః ॥ ౨౩ ॥
తేనోపసృష్టః సన్త్రస్తః పరాధావన్ సవేపథుః ।
యావదన్తం దివో భూమేః కష్ఠానాముదగాదుదక్ ॥ ౨౪ ॥
యావదన్తం దివో భూమేః కష్ఠానాముదగాదుదక్ ॥ ౨౪ ॥
అజానన్తః ప్రతివిధిం తూష్ణీమాసన్ సురేశ్వరాః ।
తతో వైకుణ్ఠమగమద్ భాస్వరం తమసః పరమ్ ॥ ౨౫ ॥
తతో వైకుణ్ఠమగమద్ భాస్వరం తమసః పరమ్ ॥ ౨౫ ॥
యత్ర నారాయణః సాక్షాన్న్యాసినాం పరమో గతిః ।
శాన్తానాం న్యస్తదణ్డానాం యతో నావర్తతే గతః ॥ ౨౬ ॥
శాన్తానాం న్యస్తదణ్డానాం యతో నావర్తతే గతః ॥ ౨౬ ॥
తం తథావ్యసనం దృష్ట్వా భగవాన్ వృజినార్దనః ।
దూరాత్ ప్రత్యుదియాద్ భూత్వా బటుకో యోగమాయయా ॥ ౨౭ ॥
దూరాత్ ప్రత్యుదియాద్ భూత్వా బటుకో యోగమాయయా ॥ ౨౭ ॥
మేఖలాజినదణ్డాక్షైస్తేజసాగ్నిరివ జ్వలన్ ।
అభివాదయామాస చ తం కుశపాణిర్వినీతవత్ ॥ ౨౮ ॥
అభివాదయామాస చ తం కుశపాణిర్వినీతవత్ ॥ ౨౮ ॥
శ్రీభగవానువాచ
శాకునేయ భవాన్ వ్యక్తం శ్రాన్తః కిం దూరమాగతః ।
క్షణం విశ్రమ్యతాం పుంస ఆత్మాయం సర్వకామధుక్ ॥ ౨౯ ॥
శాకునేయ భవాన్ వ్యక్తం శ్రాన్తః కిం దూరమాగతః ।
క్షణం విశ్రమ్యతాం పుంస ఆత్మాయం సర్వకామధుక్ ॥ ౨౯ ॥
యది నః శ్రవణాయాలం యుష్మద్వ్యవసితం విభో ।
భణ్యతాం ప్రాయశః పుమ్భిర్ధృతైః స్వార్థాన్ సమీహతే ॥ ౩౦ ॥
భణ్యతాం ప్రాయశః పుమ్భిర్ధృతైః స్వార్థాన్ సమీహతే ॥ ౩౦ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం భగవతా పృష్టో వచసామృతవర్షిణా ।
గతక్లమోఽబ్రవీత్తస్మై యథాపూర్వమనుష్ఠితమ్ ॥ ౩౧ ॥
ఏవం భగవతా పృష్టో వచసామృతవర్షిణా ।
గతక్లమోఽబ్రవీత్తస్మై యథాపూర్వమనుష్ఠితమ్ ॥ ౩౧ ॥
శ్రీభగవానువాచ
ఏవం చేత్తర్హి తద్వాక్యం న వయం శ్రద్దధీమహి ।
యో దక్షశాపాత్ పైశాచ్యం ప్రాప్తః ప్రేతపిశాచరాట్ ॥ ౩౨ ॥
ఏవం చేత్తర్హి తద్వాక్యం న వయం శ్రద్దధీమహి ।
యో దక్షశాపాత్ పైశాచ్యం ప్రాప్తః ప్రేతపిశాచరాట్ ॥ ౩౨ ॥
యది వస్తత్ర విశ్రమ్భో దానవేన్ద్ర జగద్గురౌ ।
తర్హ్యఙ్గాశు స్వశిరసి హస్తం న్యస్య ప్రతీయతామ్ ॥ ౩౩ ॥
తర్హ్యఙ్గాశు స్వశిరసి హస్తం న్యస్య ప్రతీయతామ్ ॥ ౩౩ ॥
యద్యసత్యం వచః శమ్భోః కథఞ్చిద్ దానవర్షభ ।
తదైనం జహ్యసద్వాచం న యద వక్తానృతం పునః ॥ ౩౪ ॥
తదైనం జహ్యసద్వాచం న యద వక్తానృతం పునః ॥ ౩౪ ॥
ఇత్థం భగవతశ్చిత్రైర్వచోభిః స సుపేశలైః ।
భిన్నధీర్విస్మృతః శీర్ష్ణి స్వహస్తం కుమతిర్న్యధాత్ ॥ ౩౫ ॥
భిన్నధీర్విస్మృతః శీర్ష్ణి స్వహస్తం కుమతిర్న్యధాత్ ॥ ౩౫ ॥
అథాపతద్ భిన్నశిరాః వజ్రాహత ఇవ క్షణాత్ ।
జయశబ్దో నమఃశబ్దః సాధుశబ్దోఽభవద్ దివి ॥ ౩౬ ॥
జయశబ్దో నమఃశబ్దః సాధుశబ్దోఽభవద్ దివి ॥ ౩౬ ॥
ముముచుః పుష్పవర్షాణి హతే పాపే వృకాసురే ।
దేవర్షిపితృగన్ధర్వా మోచితః సఙ్కటాచ్ఛివః ॥ ౩౭ ॥
దేవర్షిపితృగన్ధర్వా మోచితః సఙ్కటాచ్ఛివః ॥ ౩౭ ॥
ముక్తం గిరిశమభ్యాహ భగవాన్ పురుషోత్తమః ।
అహో దేవ మహాదేవ పాపోఽయం స్వేన పాప్మనా ॥ ౩౮ ॥
అహో దేవ మహాదేవ పాపోఽయం స్వేన పాప్మనా ॥ ౩౮ ॥
హతః కో ను మహత్స్వీశ జన్తుర్వై కృతకిల్బిషః ।
క్షేమీ స్యాత్ కిము విశ్వేశే కృతాగస్కో జగద్గురౌ ॥ ౩౯ ॥
క్షేమీ స్యాత్ కిము విశ్వేశే కృతాగస్కో జగద్గురౌ ॥ ౩౯ ॥
య ఏవమవ్యాకృతశక్త్యుదన్వతః
పరస్య సాక్షాత్ పరమాత్మనో హరేః ।
గిరిత్రమోక్షం కథయేచ్ఛృణోతి వా
విముచ్యతే సంసృతిభిస్తథారిభిః ॥ ౪౦ ॥
పరస్య సాక్షాత్ పరమాత్మనో హరేః ।
గిరిత్రమోక్షం కథయేచ్ఛృణోతి వా
విముచ్యతే సంసృతిభిస్తథారిభిః ॥ ౪౦ ॥