ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଗୁଣା ବୁଦ୍ଧେର୍ନ ଚାତ୍ମନଃ ।
ସତ୍ତ୍ଵେନାନ୍ଯତମୌ ହନ୍ଯାତ୍ ସତ୍ତ୍ଵଂ ସତ୍ତ୍ଵେନ ଚୈଵ ହି ॥ ୧ ॥
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଗୁଣା ବୁଦ୍ଧେର୍ନ ଚାତ୍ମନଃ ।
ସତ୍ତ୍ଵେନାନ୍ଯତମୌ ହନ୍ଯାତ୍ ସତ୍ତ୍ଵଂ ସତ୍ତ୍ଵେନ ଚୈଵ ହି ॥ ୧ ॥
ସତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଧର୍ମୋ ଭଵେଦ୍ ଵୃଦ୍ଧାତ୍ ପୁଂସୋ ମଦ୍ଭକ୍ତିଲକ୍ଷଣଃ ।
ସାତ୍ତ୍ଵିକୋପାସଯା ସତ୍ତ୍ଵଂ ତତୋ ଧର୍ମଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ ॥ ୨ ॥
ସାତ୍ତ୍ଵିକୋପାସଯା ସତ୍ତ୍ଵଂ ତତୋ ଧର୍ମଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ ॥ ୨ ॥
ଧର୍ମୋ ରଜସ୍ତମୋ ହନ୍ଯାତ୍ ସତ୍ତ୍ଵଵୃଦ୍ଧିରନୁତ୍ତମଃ ।
ଆଶୁ ନଶ୍ଯତି ତନ୍ମୂଲୋ ହ୍ଯଧର୍ମ ଉଭଯେ ହତେ ॥ ୩ ॥
ଆଶୁ ନଶ୍ଯତି ତନ୍ମୂଲୋ ହ୍ଯଧର୍ମ ଉଭଯେ ହତେ ॥ ୩ ॥
ଆଗମୋଽପଃ ପ୍ରଜା ଦେଶଃ କାଲଃ କର୍ମ ଚ ଜନ୍ମ ଚ ।
ଧ୍ଯାନଂ ମନ୍ତ୍ରୋଽଥ ସଂସ୍କାରୋ ଦଶୈତେ ଗୁଣହେତଵଃ ॥ ୪ ॥
ଧ୍ଯାନଂ ମନ୍ତ୍ରୋଽଥ ସଂସ୍କାରୋ ଦଶୈତେ ଗୁଣହେତଵଃ ॥ ୪ ॥
ତତ୍ତତ୍ ସାତ୍ତ୍ଵିକମେଵୈଷାଂ ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଵୃଦ୍ଧାଃ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ।
ନିନ୍ଦନ୍ତି ତାମସଂ ତତ୍ତଦ୍ ରାଜସଂ ତଦୁପେକ୍ଷିତମ୍ ॥ ୫ ॥
ନିନ୍ଦନ୍ତି ତାମସଂ ତତ୍ତଦ୍ ରାଜସଂ ତଦୁପେକ୍ଷିତମ୍ ॥ ୫ ॥
ସାତ୍ତ୍ଵିକାନ୍ଯେଵ ସେଵେତ ପୁମାନ୍ ସତ୍ତ୍ଵଵିଵୃଦ୍ଧଯେ ।
ତତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜ୍ଞାନଂ ଯାଵତ୍ ସ୍ମୃତିରପୋହନମ୍ ॥ ୬ ॥
ତତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜ୍ଞାନଂ ଯାଵତ୍ ସ୍ମୃତିରପୋହନମ୍ ॥ ୬ ॥
ଵେଣୁସଙ୍ଘର୍ଷଜୋ ଵହ୍ନିର୍ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଶାମ୍ଯତି ତଦ୍ଵନମ୍ ।
ଏଵଂ ଗୁଣଵ୍ଯତ୍ଯଯଜୋ ଦେହଃ ଶାମ୍ଯତି ତତ୍କ୍ରିଯଃ ॥ ୭ ॥
ଏଵଂ ଗୁଣଵ୍ଯତ୍ଯଯଜୋ ଦେହଃ ଶାମ୍ଯତି ତତ୍କ୍ରିଯଃ ॥ ୭ ॥
ଶ୍ରୀଉଦ୍ଧଵ ଉଵାଚ
ଵିଦନ୍ତି ମର୍ତ୍ଯାଃ ପ୍ରାଯେଣ ଵିଷଯାନ୍ ପଦମାପଦାମ୍ ।
ତଥାପି ଭୁଞ୍ଜତେ କୃଷ୍ଣ ତତ୍କଥଂ ଶ୍ଵଖରାଜଵତ୍ ॥ ୮ ॥
ଵିଦନ୍ତି ମର୍ତ୍ଯାଃ ପ୍ରାଯେଣ ଵିଷଯାନ୍ ପଦମାପଦାମ୍ ।
ତଥାପି ଭୁଞ୍ଜତେ କୃଷ୍ଣ ତତ୍କଥଂ ଶ୍ଵଖରାଜଵତ୍ ॥ ୮ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଅହମିତ୍ଯନ୍ଯଥାବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରମତ୍ତସ୍ଯ ଯଥା ହୃଦି ।
ଉତ୍ସର୍ପତି ରଜୋ ଘୋରଂ ତତୋ ଵୈକାରିକଂ ମନଃ ॥ ୯ ॥
ଅହମିତ୍ଯନ୍ଯଥାବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରମତ୍ତସ୍ଯ ଯଥା ହୃଦି ।
ଉତ୍ସର୍ପତି ରଜୋ ଘୋରଂ ତତୋ ଵୈକାରିକଂ ମନଃ ॥ ୯ ॥
ରଜୋଯୁକ୍ତସ୍ଯ ମନସଃ ସଙ୍କଲ୍ପଃ ସଵିକଲ୍ପକଃ ।
ତତଃ କାମୋ ଗୁଣଧ୍ଯାନାଦ୍ ଦୁଃସହଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧି ଦୁର୍ମତେଃ ॥ ୧୦ ॥
ତତଃ କାମୋ ଗୁଣଧ୍ଯାନାଦ୍ ଦୁଃସହଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧି ଦୁର୍ମତେଃ ॥ ୧୦ ॥
କରୋତି କାମଵଶଗଃ କର୍ମାଣ୍ଯଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ଦୁଃଖୋଦର୍କାଣି ସମ୍ପଶ୍ଯନ୍ ରଜୋଵେଗଵିମୋହିତଃ ॥ ୧୧ ॥
ଦୁଃଖୋଦର୍କାଣି ସମ୍ପଶ୍ଯନ୍ ରଜୋଵେଗଵିମୋହିତଃ ॥ ୧୧ ॥
ରଜସ୍ତମୋଭ୍ଯାଂ ଯଦପି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଵିକ୍ଷିପ୍ତଧୀଃ ପୁନଃ ।
ଅତନ୍ଦ୍ରିତୋ ମନୋ ଯୁଞ୍ଜନ୍ ଦୋଷଦୃଷ୍ଟିର୍ନ ସଜ୍ଜତେ ॥ ୧୨ ॥
ଅତନ୍ଦ୍ରିତୋ ମନୋ ଯୁଞ୍ଜନ୍ ଦୋଷଦୃଷ୍ଟିର୍ନ ସଜ୍ଜତେ ॥ ୧୨ ॥
ଅପ୍ରମତ୍ତୋଽନୁଯୁଞ୍ଜୀତ ମନୋ ମଯ୍ଯର୍ପଯଞ୍ଛନୈଃ ।
ଅନିର୍ଵିଣ୍ଣୋ ଯଥାକାଲଂ ଜିତଶ୍ଵାସୋ ଜିତାସନଃ ॥ ୧୩ ॥
ଅନିର୍ଵିଣ୍ଣୋ ଯଥାକାଲଂ ଜିତଶ୍ଵାସୋ ଜିତାସନଃ ॥ ୧୩ ॥
ଏତାଵାନ୍ ଯୋଗ ଆଦିଷ୍ଟୋ ମଚ୍ଛିଷ୍ଯୈଃ ସନକାଦିଭିଃ ।
ସର୍ଵତୋ ମନ ଆକୃଷ୍ଯ ମଯ୍ଯଦ୍ଧାଵେଶ୍ଯତେ ଯଥା ॥ ୧୪ ॥
ସର୍ଵତୋ ମନ ଆକୃଷ୍ଯ ମଯ୍ଯଦ୍ଧାଵେଶ୍ଯତେ ଯଥା ॥ ୧୪ ॥
ଶ୍ରୀଉଦ୍ଧଵ ଉଵାଚ
ଯଦା ତ୍ଵଂ ସନକାଦିଭ୍ଯୋ ଯେନ ରୂପେଣ କେଶଵ ।
ଯୋଗମାଦିଷ୍ଟଵାନେତଦ୍ ରୂପମିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଯଦା ତ୍ଵଂ ସନକାଦିଭ୍ଯୋ ଯେନ ରୂପେଣ କେଶଵ ।
ଯୋଗମାଦିଷ୍ଟଵାନେତଦ୍ ରୂପମିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ପୁତ୍ରା ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭସ୍ଯ ମାନସାଃ ସନକାଦଯଃ ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ପିତରଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଂ ଯୋଗସ୍ଯୈକାନ୍ତିକୀଂ ଗତିମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ପୁତ୍ରା ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭସ୍ଯ ମାନସାଃ ସନକାଦଯଃ ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ପିତରଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଂ ଯୋଗସ୍ଯୈକାନ୍ତିକୀଂ ଗତିମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ସନକାଦଯ ଊଚୁଃ
ଗୁଣେଷ୍ଵାଵିଶତେ ଚେତୋ ଗୁଣାଶ୍ଚେତସି ଚ ପ୍ରଭୋ ।
କଥମନ୍ଯୋନ୍ଯସନ୍ତ୍ଯାଗୋ ମୁମୁକ୍ଷୋରତିତିତୀର୍ଷୋଃ ॥ ୧୭ ॥
ଗୁଣେଷ୍ଵାଵିଶତେ ଚେତୋ ଗୁଣାଶ୍ଚେତସି ଚ ପ୍ରଭୋ ।
କଥମନ୍ଯୋନ୍ଯସନ୍ତ୍ଯାଗୋ ମୁମୁକ୍ଷୋରତିତିତୀର୍ଷୋଃ ॥ ୧୭ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଭୂତଭାଵନଃ ।
ଧ୍ଯାଯମାନଃ ପ୍ରଶ୍ନବୀଜଂ ନାଭ୍ଯପଦ୍ଯତ କର୍ମଧୀଃ ॥ ୧୮ ॥
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଭୂତଭାଵନଃ ।
ଧ୍ଯାଯମାନଃ ପ୍ରଶ୍ନବୀଜଂ ନାଭ୍ଯପଦ୍ଯତ କର୍ମଧୀଃ ॥ ୧୮ ॥
ସ ମାମଚିନ୍ତଯଦ୍ ଦେଵଃ ପ୍ରଶ୍ନପାରତିତୀର୍ଷଯା ।
ତସ୍ଯାହଂ ହଂସରୂପେଣ ସକାଶମଗମଂ ତଦା ॥ ୧୯ ॥
ତସ୍ଯାହଂ ହଂସରୂପେଣ ସକାଶମଗମଂ ତଦା ॥ ୧୯ ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ତ ଉପଵ୍ରଜ୍ଯ କୃତ୍ଵା ପାଦାଭିଵନ୍ଦନମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମାଣମଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ କୋ ଭଵାନିତି ॥ ୨୦ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଣମଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ କୋ ଭଵାନିତି ॥ ୨୦ ॥
ଇତ୍ଯହଂ ମୁନିଭିଃ ପୃଷ୍ଟସ୍ତତ୍ତ୍ଵଜିଜ୍ଞାସୁଭିସ୍ତଦା ।
ଯଦଵୋଚମହଂ ତେଭ୍ଯସ୍ତଦୁଦ୍ଧଵ ନିବୋଧ ମେ ॥ ୨୧ ॥
ଯଦଵୋଚମହଂ ତେଭ୍ଯସ୍ତଦୁଦ୍ଧଵ ନିବୋଧ ମେ ॥ ୨୧ ॥
ଵସ୍ତୁନୋ ଯଦ୍ଯନାନାତ୍ଵ ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରଶ୍ନ ଈଦୃଶଃ ।
କଥଂ ଘଟେତ ଵୋ ଵିପ୍ରା ଵକ୍ତୁର୍ଵା ମେ କ ଆଶ୍ରଯଃ ॥ ୨୨ ॥
କଥଂ ଘଟେତ ଵୋ ଵିପ୍ରା ଵକ୍ତୁର୍ଵା ମେ କ ଆଶ୍ରଯଃ ॥ ୨୨ ॥
ପଞ୍ଚାତ୍ମକେଷୁ ଭୂତେଷୁ ସମାନେଷୁ ଚ ଵସ୍ତୁତଃ ।
କୋ ଭଵାନିତି ଵଃ ପ୍ରଶ୍ନୋ ଵାଚାରମ୍ଭୋ ହ୍ଯନର୍ଥକଃ ॥ ୨୩ ॥
କୋ ଭଵାନିତି ଵଃ ପ୍ରଶ୍ନୋ ଵାଚାରମ୍ଭୋ ହ୍ଯନର୍ଥକଃ ॥ ୨୩ ॥
ମନସା ଵଚସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଗୃହ୍ଯତେଽନ୍ଯୈରପୀନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ ।
ଅହମେଵ ନ ମତ୍ତୋଽନ୍ଯଦିତି ବୁଧ୍ଯଧ୍ଵମଞ୍ଜସା ॥ ୨୪ ॥
ଅହମେଵ ନ ମତ୍ତୋଽନ୍ଯଦିତି ବୁଧ୍ଯଧ୍ଵମଞ୍ଜସା ॥ ୨୪ ॥
ଗୁଣେଷ୍ଵାଵିଶତେ ଚେତୋ ଗୁଣାଶ୍ଚେତସି ଚ ପ୍ରଜାଃ ।
ଜୀଵସ୍ଯ ଦେହ ଉଭଯଂ ଗୁଣାଶ୍ଚେତୋ ମଦାତ୍ମନଃ ॥ ୨୫ ॥
ଜୀଵସ୍ଯ ଦେହ ଉଭଯଂ ଗୁଣାଶ୍ଚେତୋ ମଦାତ୍ମନଃ ॥ ୨୫ ॥
ଗୁଣେଷୁ ଚାଵିଶଚ୍ଚିତ୍ତମଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଗୁଣସେଵଯା ।
ଗୁଣାଶ୍ଚ ଚିତ୍ତପ୍ରଭଵା ମଦ୍ରୂପ ଉଭଯଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୨୬ ॥
ଗୁଣାଶ୍ଚ ଚିତ୍ତପ୍ରଭଵା ମଦ୍ରୂପ ଉଭଯଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୨୬ ॥
ଜାଗ୍ରତ୍ ସ୍ଵପ୍ନଃ ସୁଷୁପ୍ତଂ ଚ ଗୁଣତୋ ବୁଦ୍ଧିଵୃତ୍ତଯଃ ।
ତାସାଂ ଵିଲକ୍ଷଣୋ ଜୀଵଃ ସାକ୍ଷିତ୍ଵେନ ଵିନିଶ୍ଚିତଃ ॥ ୨୭ ॥
ତାସାଂ ଵିଲକ୍ଷଣୋ ଜୀଵଃ ସାକ୍ଷିତ୍ଵେନ ଵିନିଶ୍ଚିତଃ ॥ ୨୭ ॥
ଯର୍ହି ସଂସୃତିବନ୍ଧୋଽଯମାତ୍ମନୋ ଗୁଣଵୃତ୍ତିଦଃ ।
ମଯି ତୁର୍ଯେ ସ୍ଥିତୋ ଜହ୍ଯାତ୍ ତ୍ଯାଗସ୍ତଦ୍ ଗୁଣଚେତସାମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ମଯି ତୁର୍ଯେ ସ୍ଥିତୋ ଜହ୍ଯାତ୍ ତ୍ଯାଗସ୍ତଦ୍ ଗୁଣଚେତସାମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଅହଙ୍କାରକୃତଂ ବନ୍ଧମାତ୍ମନୋଽର୍ଥଵିପର୍ଯଯମ୍ ।
ଵିଦ୍ଵାନ୍ ନିର୍ଵିଦ୍ଯ ସଂସାରଚିନ୍ତାଂ ତୁର୍ଯେ ସ୍ଥିତସ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଵିଦ୍ଵାନ୍ ନିର୍ଵିଦ୍ଯ ସଂସାରଚିନ୍ତାଂ ତୁର୍ଯେ ସ୍ଥିତସ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଯାଵନ୍ନାନାର୍ଥଧୀଃ ପୁଂସୋ ନ ନିଵର୍ତେତ ଯୁକ୍ତିଭିଃ ।
ଜାଗର୍ତ୍ଯପି ସ୍ଵପନ୍ନଜ୍ଞଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ଜାଗରଣଂ ଯଥା ॥ ୩୦ ॥
ଜାଗର୍ତ୍ଯପି ସ୍ଵପନ୍ନଜ୍ଞଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ଜାଗରଣଂ ଯଥା ॥ ୩୦ ॥
ଅସତ୍ତ୍ଵାଦାତ୍ମନୋଽନ୍ଯେଷାଂ ଭାଵାନାଂ ତତ୍କୃତା ଭିଦା ।
ଗତଯୋ ହେତଵଶ୍ଚାସ୍ଯ ମୃଷା ସ୍ଵପ୍ନଦୃଶୋ ଯଥା ॥ ୩୧ ॥
ଗତଯୋ ହେତଵଶ୍ଚାସ୍ଯ ମୃଷା ସ୍ଵପ୍ନଦୃଶୋ ଯଥା ॥ ୩୧ ॥
ଯୋ ଜାଗରେ ବହିରନୁକ୍ଷଣଧର୍ମିଣୋଽର୍ଥାନ୍
ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସମସ୍ତକରଣୈର୍ହୃଦି ତତ୍ସଦୃକ୍ଷାନ୍ ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ସୁଷୁପ୍ତ ଉପସଂହରତେ ସ ଏକଃ
ସ୍ମୃତ୍ଯନ୍ଵଯାତ୍ତ୍ରିଗୁଣଵୃତ୍ତିଦୃଗିନ୍ଦ୍ରିଯେଶଃ ॥ ୩୨ ॥
ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସମସ୍ତକରଣୈର୍ହୃଦି ତତ୍ସଦୃକ୍ଷାନ୍ ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ସୁଷୁପ୍ତ ଉପସଂହରତେ ସ ଏକଃ
ସ୍ମୃତ୍ଯନ୍ଵଯାତ୍ତ୍ରିଗୁଣଵୃତ୍ତିଦୃଗିନ୍ଦ୍ରିଯେଶଃ ॥ ୩୨ ॥
ଏଵଂ ଵିମୃଶ୍ଯ ଗୁଣତୋ ମନସସ୍ତ୍ର୍ଯଵସ୍ଥା
ମନ୍ମାଯଯା ମଯି କୃତା ଇତି ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥାଃ ।
ସଞ୍ଛିଦ୍ଯ ହାର୍ଦମନୁମାନସଦୁକ୍ତିତୀକ୍ଷ୍ଣ-
ଜ୍ଞାନାସିନା ଭଜତ ମାଖିଲସଂଶଯାଧିମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ମନ୍ମାଯଯା ମଯି କୃତା ଇତି ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥାଃ ।
ସଞ୍ଛିଦ୍ଯ ହାର୍ଦମନୁମାନସଦୁକ୍ତିତୀକ୍ଷ୍ଣ-
ଜ୍ଞାନାସିନା ଭଜତ ମାଖିଲସଂଶଯାଧିମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଈକ୍ଷେତ ଵିଭ୍ରମମିଦଂ ମନସୋ ଵିଲାସଂ
ଦୃଷ୍ଟଂ ଵିନଷ୍ଟମତିଲୋଲମଲାତଚକ୍ରମ୍ ।
ଵିଜ୍ଞାନମେକମୁରୁଧେଵ ଵିଭାତି ମାଯା
ସ୍ଵପ୍ନସ୍ତ୍ରିଧା ଗୁଣଵିସର୍ଗକୃତୋ ଵିକଲ୍ପଃ ॥ ୩୪ ॥
ଦୃଷ୍ଟଂ ଵିନଷ୍ଟମତିଲୋଲମଲାତଚକ୍ରମ୍ ।
ଵିଜ୍ଞାନମେକମୁରୁଧେଵ ଵିଭାତି ମାଯା
ସ୍ଵପ୍ନସ୍ତ୍ରିଧା ଗୁଣଵିସର୍ଗକୃତୋ ଵିକଲ୍ପଃ ॥ ୩୪ ॥
ଦୃଷ୍ଟିଂ ତତଃ ପ୍ରତିନିଵର୍ତ୍ଯ ନିଵୃତ୍ତତୃଷ୍ଣ-
ସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ଭଵେନ୍ନିଜସୁଖାନୁଭଵୋ ନିରୀହଃ
ସନ୍ଦୃଶ୍ଯତେ କ୍ଵ ଚ ଯଦୀଦମଵସ୍ତୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା
ତ୍ଯକ୍ତଂ ଭ୍ରମାଯ ନ ଭଵେତ୍ ସ୍ମୃତିରାନିପାତାତ୍ ॥ ୩୫ ॥
ସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ଭଵେନ୍ନିଜସୁଖାନୁଭଵୋ ନିରୀହଃ
ସନ୍ଦୃଶ୍ଯତେ କ୍ଵ ଚ ଯଦୀଦମଵସ୍ତୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା
ତ୍ଯକ୍ତଂ ଭ୍ରମାଯ ନ ଭଵେତ୍ ସ୍ମୃତିରାନିପାତାତ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଦେହଂ ଚ ନଶ୍ଵରମଵସ୍ଥିତମୁତ୍ଥିତଂ ଵା
ସିଦ୍ଧୋ ନ ପଶ୍ଯତି ଯତୋଽଧ୍ଯଗମତ୍ ସ୍ଵରୂପମ୍ ।
ଦୈଵାଦପେତମଥ ଦୈଵଵଶାଦୁପେତଂ
ଵାସୋ ଯଥା ପରିକୃତଂ ମଦିରାମଦାନ୍ଧଃ ॥ ୩୬ ॥
ସିଦ୍ଧୋ ନ ପଶ୍ଯତି ଯତୋଽଧ୍ଯଗମତ୍ ସ୍ଵରୂପମ୍ ।
ଦୈଵାଦପେତମଥ ଦୈଵଵଶାଦୁପେତଂ
ଵାସୋ ଯଥା ପରିକୃତଂ ମଦିରାମଦାନ୍ଧଃ ॥ ୩୬ ॥
ଦେହୋଽପି ଦୈଵଵଶଗଃ ଖଲୁ କର୍ମ ଯାଵତ୍
ସ୍ଵାରମ୍ଭକଂ ପ୍ରତିସମୀକ୍ଷତ ଏଵ ସାସୁଃ ।
ତଂ ସପ୍ରପଞ୍ଚମଧିରୂଢସମାଧିଯୋଗଃ
ସ୍ଵାପ୍ନଂ ପୁନର୍ନ ଭଜତେ ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧଵସ୍ତୁଃ ॥ ୩୭ ॥
ସ୍ଵାରମ୍ଭକଂ ପ୍ରତିସମୀକ୍ଷତ ଏଵ ସାସୁଃ ।
ତଂ ସପ୍ରପଞ୍ଚମଧିରୂଢସମାଧିଯୋଗଃ
ସ୍ଵାପ୍ନଂ ପୁନର୍ନ ଭଜତେ ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧଵସ୍ତୁଃ ॥ ୩୭ ॥
ମଯୈତଦୁକ୍ତଂ ଵୋ ଵିପ୍ରା ଗୁହ୍ଯଂ ଯତ୍ ସାଙ୍ଖ୍ଯଯୋଗଯୋଃ ।
ଜାନୀତ ମାଗତଂ ଯଜ୍ଞଂ ଯୁଷ୍ମଦ୍ଧର୍ମଵିଵକ୍ଷଯା ॥ ୩୮ ॥
ଜାନୀତ ମାଗତଂ ଯଜ୍ଞଂ ଯୁଷ୍ମଦ୍ଧର୍ମଵିଵକ୍ଷଯା ॥ ୩୮ ॥
ଅହଂ ଯୋଗସ୍ଯ ସାଂଖ୍ଯସ୍ଯ ସତ୍ଯସ୍ଯର୍ତସ୍ଯ ତେଜସଃ ।
ପରାଯଣଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ରିଯଃ କୀର୍ତେର୍ଦମସ୍ଯ ଚ ॥ ୩୯ ॥
ପରାଯଣଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ରିଯଃ କୀର୍ତେର୍ଦମସ୍ଯ ଚ ॥ ୩୯ ॥
ମାଂ ଭଜନ୍ତି ଗୁଣାଃ ସର୍ଵେ ନିର୍ଗୁଣଂ ନିରପେକ୍ଷକମ୍ ।
ସୁହୃଦଂ ପ୍ରିଯମାତ୍ମାନଂ ସାମ୍ଯାସଙ୍ଗାଦଯୋଽଗୁଣାଃ ॥ ୪୦ ॥
ସୁହୃଦଂ ପ୍ରିଯମାତ୍ମାନଂ ସାମ୍ଯାସଙ୍ଗାଦଯୋଽଗୁଣାଃ ॥ ୪୦ ॥
ଇତି ମେ ଛିନ୍ନସନ୍ଦେହା ମୁନଯଃ ସନକାଦଯଃ ।
ସଭାଜଯିତ୍ଵା ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯାଗୃଣତ ସଂସ୍ତଵୈଃ ॥ ୪୧ ॥
ସଭାଜଯିତ୍ଵା ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯାଗୃଣତ ସଂସ୍ତଵୈଃ ॥ ୪୧ ॥
ତୈରହଂ ପୂଜିତଃ ସମ୍ଯକ୍ ସଂସ୍ତୁତଃ ପରମର୍ଷିଭିଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯେଯାଯ ସ୍ଵକଂ ଧାମ ପଶ୍ଯତଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ॥ ୪୨ ॥
ପ୍ରତ୍ଯେଯାଯ ସ୍ଵକଂ ଧାମ ପଶ୍ଯତଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ॥ ୪୨ ॥
ତତ୍ସର୍ଵଵ୍ଯାପକଂ ଚିତ୍ତମାକୃଷ୍ଯୈକତ୍ର ଧାରଯେତ୍ ।
ନାନ୍ଯାନି ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଭୂଯଃ ସୁସ୍ମିତଂ ଭାଵଯେନ୍ମୁଖମ୍
ନାନ୍ଯାନି ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଭୂଯଃ ସୁସ୍ମିତଂ ଭାଵଯେନ୍ମୁଖମ୍
ତତ୍ର ଲବ୍ଧପଦଂ ଚିତ୍ତମାକୃଷ୍ଯ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଧାରଯେତ୍ ।
ତଚ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମଦାରୋହୋ ନ କିଞ୍ଚିଦପି ଚିନ୍ତଯେତ୍
ତଚ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମଦାରୋହୋ ନ କିଞ୍ଚିଦପି ଚିନ୍ତଯେତ୍
ଏଵଂ ସମାହିତମତିର୍ମାମେଵାତ୍ମାନମାତ୍ମନି ।
ଵିଚଷ୍ଟେ ମଯି ସର୍ଵାତ୍ମନ୍ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିଷି ସଂଯୁତମ୍
ଵିଚଷ୍ଟେ ମଯି ସର୍ଵାତ୍ମନ୍ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିଷି ସଂଯୁତମ୍
ଧ୍ଯାନେନେତ୍ଥଂ ସୁତୀଵ୍ରେଣ ଯୁଞ୍ଜତୋ ଯୋଗିନୋ ମନଃ ।
ସଂଯାସ୍ଯତ୍ଯାଶୁ ନିର୍ଵାଣଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାଭ୍ରମଃ
ସଂଯାସ୍ଯତ୍ଯାଶୁ ନିର୍ଵାଣଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାଭ୍ରମଃ