Lord Krishna

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୧୧.୧୬

(Srimad Bhagavatam Canto 11, Chapter 16 — The Lord Names His Own Opulences in Odia)

Vyasa

Also known as tvam brahma paramam saksadanadyantamapavrtam

The Lord Names His Own Opulences. Śrīmad Bhāgavatam Canto 11, Chapter 16 (Kṛṣṇa's Last Teaching to Uddhava), 58 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ଶ୍ରୀଉଦ୍ଧଵ ଉଵାଚ
ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ସାକ୍ଷାଦନାଦ୍ଯନ୍ତମପାଵୃତମ୍ ।
ସର୍ଵେଷାମପି ଭାଵାନାଂ ତ୍ରାଣସ୍ଥିତ୍ଯପ୍ଯଯୋଦ୍ଭଵଃ ॥ ୧ ॥
ଉଚ୍ଚାଵଚେଷୁ ଭୂତେଷୁ ଦୁର୍ଜ୍ଞେଯମକୃତାତ୍ମଭିଃ ।
ଉପାସତେ ତ୍ଵାଂ ଭଗଵନ୍ ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ॥ ୨ ॥
ଯେଷୁ ଯେଷୁ ଚ ଭୂତେଷୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵାଂ ପରମର୍ଷଯଃ ।
ଉପାସୀନାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ସଂସିଦ୍ଧିଂ ତଦ୍ ଵଦସ୍ଵ ମେ ॥ ୩ ॥
ଗୂଢଶ୍ଚରସି ଭୂତାତ୍ମା ଭୂତାନାଂ ଭୂତଭାଵନ ।
ନ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଭୂତାନି ପଶ୍ଯନ୍ତଂ ମୋହିତାନି ତେ ॥ ୪ ॥
ଯାଃ କାଶ୍ଚ ଭୂମୌ ଦିଵି ଵୈ ରସାଯାଂ
ଵିଭୂତଯୋ ଦିକ୍ଷୁ ମହାଵିଭୂତେ ।
ତା ମହ୍ଯମାଖ୍ଯାହ୍ଯନୁଭାଵିତାସ୍ତେ
ନମାମି ତେ ତୀର୍ଥପଦାଙ୍ଘ୍ରିପଦ୍ମମ୍ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଏଵମେତଦହଂ ପୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରଶ୍ନଂ ପ୍ରଶ୍ନଵିଦାଂ ଵର ।
ଯୁଯୁତ୍ସୁନା ଵିନଶନେ ସପତ୍ନୈରର୍ଜୁନେନ ଵୈ ॥ ୬ ॥
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜ୍ଞାତିଵଧଂ ଗର୍ହ୍ଯମଧର୍ମଂ ରାଜ୍ଯହେତୁକମ୍ ।
ତତୋ ନିଵୃତ୍ତୋ ହନ୍ତାହଂ ହତୋଽଯମିତି ଲୌକିକଃ ॥ ୭ ॥
ସ ତଦା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଯୁକ୍ତ୍ଯା ମେ ପ୍ରତିବୋଧିତଃ ।
ଅଭ୍ଯଭାଷତ ମାମେଵଂ ଯଥା ତ୍ଵଂ ରଣମୂର୍ଧନି ॥ ୮ ॥
ଅହମାତ୍ମୋଦ୍ଧଵାମୀଷାଂ ଭୂତାନାଂ ସୁହୃଦୀଶ୍ଵରଃ ।
ଅହଂ ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ତେଷାଂ ସ୍ଥିତ୍ଯୁଦ୍ଭଵାପ୍ଯଯଃ ॥ ୯ ॥
ଅହଂ ଗତିର୍ଗତିମତାଂ କାଲଃ କଲଯତାମହମ୍ ।
ଗୁଣାନାଂ ଚାପ୍ଯହଂ ସାମ୍ଯଂ ଗୁଣିନ୍ଯୌତ୍ପତ୍ତିକୋ ଗୁଣଃ ॥ ୧୦ ॥
ଗୁଣିନାମପ୍ଯହଂ ସୂତ୍ରଂ ମହତାଂ ଚ ମହାନହମ୍ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମାଣାମପ୍ଯହଂ ଜୀଵୋ ଦୁର୍ଜଯାନାମହଂ ମନଃ ॥ ୧୧ ॥
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ଵେଦାନାଂ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଣଵସ୍ତ୍ରିଵୃତ୍ ।
ଅକ୍ଷରାଣାମକାରୋଽସ୍ମି ପଦାନିଚ୍ଛନ୍ଦସାମହମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋଽହଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଵସୂନାମସ୍ମି ହଵ୍ଯଵାଟ୍ ।
ଆଦିତ୍ଯାନାମହଂ ଵିଷ୍ଣୂ ରୁଦ୍ରାଣାଂ ନୀଲଲୋହିତଃ ॥ ୧୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷୀଣାଂ ଭୃଗୁରହଂ ରାଜର୍ଷୀଣାମହଂ ମନୁଃ ।
ଦେଵର୍ଷୀଣାଂ ନାରଦୋଽହଂ ହଵିର୍ଧାନ୍ଯସ୍ମି ଧେନୁଷୁ ॥ ୧୪ ॥
ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରାଣାଂ କପିଲଃ ସୁପର୍ଣୋଽହଂ ପତତ୍ରିଣାମ୍ ।
ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ଦକ୍ଷୋଽହଂ ପିତୃଣାମହମର୍ଯମା ॥ ୧୫ ॥
ମାଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଯୁଦ୍ଧଵ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ପ୍ରହ୍ଲାଦମସୁରେଶ୍ଵରମ୍ ।
ସୋମଂ ନକ୍ଷତ୍ରୌଷଧୀନାଂ ଧନେଶଂ ଯକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଐରାଵତଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଯାଦସାଂ ଵରୁଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ।
ତପତାଂ ଦ୍ଯୁମତାଂ ସୂର୍ଯଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଚ ଭୂପତିମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵାସ୍ତୁରଙ୍ଗାଣାଂ ଧାତୂନାମସ୍ମି କାଞ୍ଚନମ୍ ।
ଯମଃ ସଂଯମତାଂ ଚାହମ୍ ସର୍ପାଣାମସ୍ମି ଵାସୁକିଃ ॥ ୧୮ ॥
ନାଗେନ୍ଦ୍ରାଣାମନନ୍ତୋଽହଂ ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଃ ଶୃଙ୍ଗିଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣାମ୍ ।
ଆଶ୍ରମାଣାମହଂ ତୁର୍ଯୋ ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରଥମୋଽନଘ ॥ ୧୯ ॥
ତୀର୍ଥାନାଂ ସ୍ରୋତସାଂ ଗଙ୍ଗା ସମୁଦ୍ରଃ ସରସାମହମ୍ ।
ଆଯୁଧାନାଂ ଧନୁରହଂ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନୋ ଧନୁଷ୍ମତାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଧିଷ୍ଣ୍ଯାନାମସ୍ମ୍ଯହଂ ମେରୁର୍ଗହନାନାଂ ହିମାଲଯଃ ।
ଵନସ୍ପତୀନାମଶ୍ଵତ୍ଥ ଓଷଧୀନାମହଂ ଯଵଃ ॥ ୨୧ ॥
ପୁରୋଧସାଂ ଵସିଷ୍ଠୋଽହଂ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ବୃହସ୍ପତିଃ ।
ସ୍କନ୍ଦୋଽହଂ ସର୍ଵସେନାନ୍ଯାମଗ୍ରଣ୍ଯାଂ ଭଗଵାନଜଃ ॥ ୨୨ ॥
ଯଜ୍ଞାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞୋଽହଂ ଵ୍ରତାନାମଵିହିଂସନମ୍ ।
ଵାଯ୍ଵଗ୍ନ୍ଯର୍କାମ୍ବୁଵାଗାତ୍ମା ଶୁଚୀନାମପ୍ଯହଂ ଶୁଚିଃ ॥ ୨୩ ॥
ଯୋଗାନାମାତ୍ମସଂରୋଧୋ ମନ୍ତ୍ରୋଽସ୍ମି ଵିଜିଗୀଷତାମ୍ ।
ଆନ୍ଵୀକ୍ଷିକୀ କୌଶଲାନାଂ ଵିକଲ୍ପଃ ଖ୍ଯାତିଵାଦିନାମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ତୁ ଶତରୂପାହଂ ପୁଂସାଂ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ମନୁଃ ।
ନାରାଯଣୋ ମୁନୀନାଂ ଚ କୁମାରୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଧର୍ମାଣାମସ୍ମି ସଂନ୍ଯାସଃ କ୍ଷେମାଣାମବହିର୍ମତିଃ ।
ଗୁହ୍ଯାନାଂ ସୁନୃତଂ ମୌନଂ ମିଥୁନାନାମଜସ୍ତ୍ଵହମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ସଂଵତ୍ସରୋଽସ୍ମ୍ଯନିମିଷାମୃତୂନାଂ ମଧୁମାଧଵୌ ।
ମାସାନାଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷୋଽହଂ ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ତଥାଭିଜିତ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଅହଂ ଯୁଗାନାଂ ଚ କୃତଂ ଧୀରାଣାଂ ଦେଵଲୋଽସିତଃ ।
ଦ୍ଵୈପାଯନୋଽସ୍ମି ଵ୍ଯାସାନାଂ କଵୀନାଂ କାଵ୍ଯ ଆତ୍ମଵାନ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଵାସୁଦେଵୋ ଭଗଵତାଂ ତ୍ଵଂ ତୁ ଭାଗଵତେଷ୍ଵହମ୍ ।
କିମ୍ପୁରୁଷାଣାଂ ହନୁମାନ୍ ଵିଦ୍ଯାଧ୍ରାଣାଂ ସୁଦର୍ଶନଃ ॥ ୨୯ ॥
ରତ୍ନାନାଂ ପଦ୍ମରାଗୋଽସ୍ମି ପଦ୍ମକୋଶଃ ସୁପେଶସାମ୍ ।
କୁଶୋଽସ୍ମି ଦର୍ଭଜାତୀନାଂ ଗଵ୍ଯମାଜ୍ଯଂ ହଵିଃଷ୍ଵହମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ଵ୍ଯଵସାଯିନାମହଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କିତଵାନାଂ ଛଲଗ୍ରହଃ ।
ତିତିକ୍ଷାସ୍ମି ତିତିକ୍ଷୂଣାଂ ସତ୍ତ୍ଵଂ ସତ୍ତ୍ଵଵତାମହମ୍ ॥ ୩୧ ॥
ଓଜଃ ସହୋ ବଲଵତାଂ କର୍ମାହଂ ଵିଦ୍ଧି ସାତ୍ଵତାମ୍ ।
ସାତ୍ଵତାଂ ନଵମୂର୍ତୀନାମାଦିମୂର୍ତିରହଂ ପରା ॥ ୩୨ ॥
ଵିଶ୍ଵାଵସୁଃ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତିର୍ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାମହମ୍ ।
ଭୂଧରାଣାମହଂ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ଗନ୍ଧମାତ୍ରମହଂ ଭୁଵଃ ॥ ୩୩ ॥
ଅପାଂ ରସଶ୍ଚ ପରମସ୍ତେଜିଷ୍ଠାନାଂ ଵିଭାଵସୁଃ ।
ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯେନ୍ଦୁତାରାଣାଂ ଶବ୍ଦୋଽହଂ ନଭସଃ ପରଃ ॥ ୩୪ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାନାଂ ବଲିରହଂ ଵୀରାଣାମହମର୍ଜୁନଃ ।
ଭୂତାନାଂ ସ୍ଥିତିରୁତ୍ପତ୍ତିରହଂ ଵୈ ପ୍ରତିସଙ୍କ୍ରମଃ ॥ ୩୫ ॥
ଗତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଯୁତ୍ସର୍ଗୋପାଦାନମାନନ୍ଦସ୍ପର୍ଶଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ଆସ୍ଵାଦଶ୍ରୁତ୍ଯଵଘ୍ରାଣମହଂ ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ପୃଥିଵୀ ଵାଯୁରାକାଶ ଆପୋ ଜ୍ଯୋତିରହଂ ମହାନ୍ ।
ଵିକାରଃ ପୁରୁଷୋଽଵ୍ଯକ୍ତଂ ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ତମଃ ପରମ୍ ।
ଅହମେତତ୍ପ୍ରସଙ୍ଖ୍ଯାନଂ ଜ୍ଞାନଂ ତତ୍ତ୍ଵଵିନିଶ୍ଚଯଃ ॥ ୩୭ ॥
ମଯେଶ୍ଵରେଣ ଜୀଵେନ ଗୁଣେନ ଗୁଣିନା ଵିନା ।
ସର୍ଵାତ୍ମନାପି ସର୍ଵେଣ ନ ଭାଵୋ ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୩୮ ॥
ସଙ୍ଖ୍ଯାନଂ ପରମାଣୂନାଂ କାଲେନ କ୍ରିଯତେ ମଯା ।
ନ ତଥା ମେ ଵିଭୂତୀନାଂ ସୃଜତୋଽଣ୍ଡାନି କୋଟିଶଃ ॥ ୩୯ ॥
ତେଜଃ ଶ୍ରୀଃ କୀର୍ତିରୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ହ୍ରୀସ୍ତ୍ଯାଗଃ ସୌଭଗଂ ଭଗଃ ।
ଵୀର୍ଯଂ ତିତିକ୍ଷା ଵିଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ର ଯତ୍ର ସ ମେଂଽଶକଃ ॥ ୪୦ ॥
ଏତାସ୍ତେ କୀର୍ତିତାଃ ସର୍ଵାଃ ସଙ୍କ୍ଷେପେଣ ଵିଭୂତଯଃ ।
ମନୋଵିକାରା ଏଵୈତେ ଯଥା ଵାଚାଭିଧୀଯତେ ॥ ୪୧ ॥
ଵାଚଂ ଯଚ୍ଛ ମନୋ ଯଚ୍ଛ ପ୍ରାଣାନ୍ ଯଚ୍ଛେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ।
ଆତ୍ମାନମାତ୍ମନା ଯଚ୍ଛ ନ ଭୂଯଃ କଲ୍ପସେଽଧ୍ଵନେ ॥ ୪୨ ॥
ଯୋ ଵୈ ଵାଙ୍ମନସୀ ସମ୍ଯଗସଂଯଚ୍ଛନ୍ ଧିଯା ଯତିଃ ।
ତସ୍ଯ ଵ୍ରତଂ ତପୋ ଦାନଂ ସ୍ରଵତ୍ଯାମଘଟାମ୍ବୁଵତ୍ ॥ ୪୩ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵଚୋମନଃପ୍ରାଣାନ୍ ନିଯଚ୍ଛେନ୍ମତ୍ପରାଯଣଃ ।
ମଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତତଃ ପରିସମାପ୍ଯତେ ॥ ୪୪ ॥
ସର୍ଵାଃ ସମୁଦ୍ଧରେଦ୍ରାଜା ପିତେଵ ଵ୍ଯସନାତ୍ପ୍ରଜାଃ ।
ଆତ୍ମାନମାତ୍ମନା ଧୀରୋ ଯଥା ଗଜପତିର୍ଗଜାନ୍
ଏଵଂଵିଧୋ ନରପତିର୍ଵିମାନେନାର୍କଵର୍ଚସା ।
ଵିଧୂଯେହାଶୁଭଂ କୃତ୍ସ୍ନମିନ୍ଦ୍ରେଣ ସହ ମୋଦତେ
ସୀଦନ୍ ଵିପ୍ରୋ ଵଣିଗ୍ଵୃତ୍ତ୍ଯା ପଣ୍ଯୈରେଵାପଦଂ ତରେତ୍ ।
ଖଡ୍ଗେନ ଵାଽଽପଦାକ୍ରାନ୍ତୋ ନ ଶ୍ଵଵୃତ୍ତ୍ଯା କଥଞ୍ଚନ
ଵୈଶ୍ଯଵୃତ୍ତ୍ଯା ତୁ ରାଜନ୍ଯୋ ଜୀଵେନ୍ମୃଗଯଯାଽଽପଦି ।
ଚରେଦ୍ଵା ଵିପ୍ରରୂପେଣ ନ ଶ୍ଵଵୃତ୍ତ୍ଯା କଥଞ୍ଚନ
ଶୂଦ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ଭଜେଦ୍ଵୈଶ୍ଯଃ ଶୂଦ୍ରଃ କାରୁକଟକ୍ରିଯାମ୍ ।
କୃଚ୍ଛ୍ରାନ୍ମୁକ୍ତୋ ନ ଗର୍ହ୍ଯେଣ ଵୃତ୍ତିଂ ଲିପ୍ସେତ କର୍ମଣା
ଵେଦାଧ୍ଯାଯସ୍ଵଧାସ୍ଵାହା ବଲ୍ଯନ୍ନାଦ୍ଯୈର୍ଯଥୋଦଯମ୍ ।
ଦେଵର୍ଷିପିତୃଭୂତାନି ମଦ୍ରୂପାଣ୍ଯନ୍ଵହଂ ଯଜେତ୍
ଯଦୃଚ୍ଛଯୋପପନ୍ନେନ ଶୁକ୍ଲେନୋପାର୍ଜିତେନ ଵା ।
ଧନେନାପୀଡଯନ୍ ଭୃତ୍ଯାନ୍ ନ୍ଯାଯେନୈଵାହରେତ୍କ୍ରତୂନ୍
କୁଟୁମ୍ବେଷୁ ନ ସଜ୍ଜେତ ନ ପ୍ରମାଦ୍ଯେତ୍କୁଟୁମ୍ବ୍ଯପି ।
ଵିପଶ୍ଚିନ୍ନଶ୍ଵରଂ ପଶ୍ଯେଦଦୃଷ୍ଟମପି ଦୃଷ୍ଟଵତ୍
ପୁତ୍ରଦାରାପ୍ତବନ୍ଧୂନାଂ ସଙ୍ଗମଃ ପାନ୍ଥସଙ୍ଗମଃ ।
ଅନୁଦେହଂ ଵିଯନ୍ତ୍ଯେତେ ସ୍ଵପ୍ନୋ ନିଦ୍ରାନୁଗୋ ଯଥା
ଇତ୍ଥଂ ପରିମୃଶନ୍ ମୁକ୍ତୋ ଗୃହେଷ୍ଵତିଥିଵଦ୍ଵସନ୍ ।
ନ ଗୃହୈରନୁବଧ୍ଯେତ ନିର୍ମମୋ ନିରହଙ୍କୃତଃ
କର୍ମଭିର୍ଗୃହମେଧୀଯୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ମାମେଵ ଭକ୍ତିମାନ୍ ।
ତିଷ୍ଠେଦ୍ଵନଂ ଵୋପଵିଶେତ୍ପ୍ରଜାଵାନ୍ ଵା ପରିଵ୍ରଜେତ୍
ଯସ୍ତ୍ଵାସକ୍ତମତିର୍ଗେହେ ପୁତ୍ରଵିତ୍ତୈଷଣାତୁରଃ ।
ସ୍ତ୍ରୈଣଃ କୃପଣଧୀର୍ମୂଢୋ ମମାହମିତି ବଧ୍ଯତେ
ଅହୋ ମେ ପିତରୌ ଵୃଦ୍ଧୌ ଭାର୍ଯା ବାଲାତ୍ମଜାତ୍ମଜାଃ ।
ଅନାଥା ମାମୃତେ ଦୀନାଃ କଥଂ ଜୀଵନ୍ତି ଦୁଃଖିତାଃ
ଏଵଂ ଗୃହାଶଯାକ୍ଷିପ୍ତହୃଦଯୋ ମୂଢଧୀରଯମ୍ ।
ଅତୃପ୍ତସ୍ତାନନୁଧ୍ଯାଯନ୍ ମୃତୋଽନ୍ଧଂ ଵିଶତେ ତମଃ

Explore More