Lord Krishna

শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ১১.২৮

(Srimad Bhagavatam Canto 11, Chapter 28 — Seeing Beyond Praise and Blame in Assamese)

Vyasa

Also known as parasvabhavakarmani na prasamsenna garhayet

Seeing Beyond Praise and Blame. Śrīmad Bhāgavatam Canto 11, Chapter 28 (Kṛṣṇa's Last Teaching to Uddhava), 49 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

শ্ৰীভগৱানুৱাচ
পৰস্ৱভাৱকৰ্মাণি ন প্ৰশংসেন্ন গৰ্হযেত্ ।
ৱিশ্ৱমেকাত্মকং পশ্যন্ প্ৰকৃত্যা পুৰুষেণ চ ॥ ১ ॥
পৰস্ৱভাৱকৰ্মাণি যঃ প্ৰশংসতি নিন্দতি ।
স আশু ভ্ৰশ্যতে স্ৱাৰ্থাদসত্যভিনিৱেশতঃ ॥ ২ ॥
তৈজসে নিদ্ৰযাপন্নে পিণ্ডস্থো নষ্টচেতনঃ ।
মাযাং প্ৰাপ্নোতি মৃত্যুং ৱা তদ্ৱন্নানাৰ্থদৃক্ পুমান্ ॥ ৩ ॥
কিং ভদ্ৰং কিমভদ্ৰং ৱা দ্ৱৈতস্যাৱস্তুনঃ কিযত্ ।
ৱাচোদিতং তদনৃতং মনসা ধ্যাতমেৱ চ ॥ ৪ ॥
ছাযাপ্ৰত্যাহ্ৱযাভাসা হ্যসন্তোঽপ্যৰ্থকাৰিণঃ ।
এৱং দেহাদযো ভাৱা যচ্ছন্ত্যামৃত্যুতো ভযম্ ॥ ৫ ॥
আত্মৈৱ তদিদং ৱিশ্ৱং সৃজ্যতে সৃজতি প্ৰভুঃ ।
ত্ৰাযতে ত্ৰাতি ৱিশ্ৱাত্মা হ্ৰিযতে হৰতীশ্ৱৰঃ ॥ ৬ ॥
তস্মান্ন হ্যাত্মনোঽন্যস্মাদন্যো ভাৱো নিৰূপিতঃ ।
নিৰূপিতেঽযং ত্ৰিৱিধা নিৰ্মূলা ভাতিৰাত্মনি ।
ইদং গুণমযং ৱিদ্ধি ত্ৰিৱিধং মাযযা কৃতম্ ॥ ৭ ॥
এতদ্ ৱিদ্ৱান্ মদুদিতং জ্ঞানৱিজ্ঞাননৈপুণম্ ।
ন নিন্দতি ন চ স্তৌতি লোকে চৰতি সূৰ্যৱত্ ॥ ৮ ॥
প্ৰত্যক্ষেণানুমানেন নিগমেনাত্মসংৱিদা ।
আদ্যন্তৱদসজ্জ্ঞাত্ৱা নিঃসঙ্গো ৱিচৰেদিহ ॥ ৯ ॥
শ্ৰীউদ্ধৱ উৱাচ
নৈৱাত্মনো ন দেহস্য সংসৃতিৰ্দ্ৰষ্টৃদৃশ্যযোঃ ।
অনাত্মস্ৱদৃশোৰীশ কস্য স্যাদুপলভ্যতে ॥ ১০ ॥
আত্মাৱ্যযোঽগুণঃ শুদ্ধঃ স্ৱযংজ্যোতিৰনাৱৃতঃ ।
অগ্নিৱদ্দাৰুৱদচিদ্দেহঃ কস্যেহ সংসৃতিঃ ॥ ১১ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
যাৱদ্ দেহেন্দ্ৰিযপ্ৰাণৈৰাত্মনঃ সন্নিকৰ্ষণম্ ।
সংসাৰঃ ফলৱাংস্তাৱদপাৰ্থোঽপ্যৱিৱেকিনঃ ॥ ১২ ॥
অৰ্থে হ্যৱিদ্যমানেঽপি সংসৃতিৰ্ন নিৱৰ্ততে ।
ধ্যাযতো ৱিষযানস্য স্ৱপ্নেঽনৰ্থাগমো যথা ॥ ১৩ ॥
যথা হ্যপ্ৰতিবুদ্ধস্য প্ৰস্ৱাপো বহ্ৱনৰ্থভৃত্ ।
স এৱ প্ৰতিবুদ্ধস্য ন ৱৈ মোহায কল্পতে ॥ ১৪ ॥
শোকহৰ্ষভযক্ৰোধলোভমোহস্পৃহাদযঃ ।
অহঙ্কাৰস্য দৃশ্যন্তে জন্ম মৃত্যুশ্চ নাত্মনঃ ॥ ১৫ ॥
দেহেন্দ্ৰিযপ্ৰাণমনোঽভিমানো
জীৱোঽন্তৰাত্মা গুণকৰ্মমূৰ্তিঃ ।
সূত্ৰং মহানিত্যুৰুধেৱ গীতঃ
সংসাৰ আধাৱতি কালতন্ত্ৰঃ ॥ ১৬ ॥
অমূলমেতদ্ বহুৰূপৰূপিতং
মনোৱচঃপ্ৰাণশৰীৰকৰ্ম ।
জ্ঞানাসিনোপাসনযা শিতেন-
চ্ছিত্ত্ৱা মুনিৰ্গাং ৱিচৰত্যতৃষ্ণঃ ॥ ১৭ ॥
জ্ঞানং ৱিৱেকো নিগমস্তপশ্চ
প্ৰত্যক্ষমৈতিহ্যমথানুমানম্ ।
আদ্যন্তযোৰস্য যদেৱ কেৱলং
কালশ্চ হেতুশ্চ তদেৱ মধ্যে ॥ ১৮ ॥
যথা হিৰণ্যং স্ৱকৃতং পুৰস্তাত্
পশ্চাচ্চ সৰ্ৱস্য হিৰণ্মযস্য ।
তদেৱ মধ্যে ৱ্যৱহাৰ্যমাণং
নানাপদেশৈৰহমস্য তদ্ৱত্ ॥ ১৯ ॥
ৱিজ্ঞানমেতত্ত্ৰিযৱস্থমঙ্গ
গুণত্ৰযং কাৰণকাৰ্যকৰ্তৃ ।
সমন্ৱযেন ৱ্যতিৰেকতশ্চ
যেনৈৱ তুৰ্যেণ তদেৱ সত্যম্ ॥ ২০ ॥
ন যত্ পুৰস্তাদুত যন্ন পশ্চা-
ন্মধ্যে চ তন্ন ৱ্যপদেশমাত্ৰম্ ।
ভূতং প্ৰসিদ্ধং চ পৰেণ যদ্ যত্
তদেৱ তত্ স্যাদিতি মে মনীষা ॥ ২১ ॥
অৱিদ্যমানোঽপ্যৱভাসতে যো
ৱৈকাৰিকো ৰাজসসৰ্গ এষঃ ।
ব্ৰহ্ম স্ৱযংজ্যোতিৰতো ৱিভাতি
ব্ৰহ্মেন্দ্ৰিযাৰ্থাত্মৱিকাৰচিত্ৰম্ ॥ ২২ ॥
এৱং স্ফুটং ব্ৰহ্মৱিৱেকহেতুভিঃ
পৰাপৱাদেন ৱিশাৰদেন ।
ছিত্ত্ৱাত্মসন্দেহমুপাৰমেত
স্ৱানন্দতুষ্টোঽখিলকামুকেভ্যঃ ॥ ২৩ ॥
নাত্মা ৱপুঃ পাৰ্থিৱমিন্দ্ৰিযাণি
দেৱা হ্যসুৰ্ৱাযুৰ্জলম্ হুতাশঃ ।
মনোঽন্নমাত্ৰং ধিষণা চ সত্ত্ৱ-
মহঙ্কৃতিঃ খং ক্ষিতিৰৰ্থসাম্যম্ ॥ ২৪ ॥
সমাহিতৈঃ কঃ কৰণৈৰ্গুণাত্মভি-ৰ্গুণো ভৱেন্মত্সুৱিৱিক্তধাম্নঃ ।
ৱিক্ষিপ্যমাণৈৰুত কিং নু দূষণংঘনৈৰুপেতৈৰ্ৱিগতৈ ৰৱেঃ কিম্ ॥ ২৫ ॥
যথা নভো ৱায্ৱনলাম্বুভূগুণৈ-
ৰ্গতাগতৈৰ্ৱৰ্তুগুণৈৰ্ন সজ্জতে ।
তথাক্ষৰং সত্ত্ৱৰজস্তমোমলৈ-
ৰহংমতেঃ সংসৃতিহেতুভিঃ পৰম্ ॥ ২৬ ॥
তথাপি সঙ্গঃ পৰিৱৰ্জনীযো
গুণেষু মাযাৰচিতেষু তাৱত্ ।
মদ্ভক্তিযোগেন দৃঢেন যাৱদ্
ৰজো নিৰস্যেত মনঃকষাযঃ ॥ ২৭ ॥
যথামযোঽসাধুচিকিত্সিতো নৃণাং
পুনঃ পুনঃ সন্তুদতি প্ৰৰোহন্ ।
এৱং মনোঽপক্ৱকষাযকৰ্ম
কুযোগিনং ৱিধ্যতি সৰ্ৱসঙ্গম্ ॥ ২৮ ॥
কুযোগিনো যে ৱিহিতান্তৰাযৈ-
ৰ্মনুষ্যভূতৈস্ত্ৰিদশোপসৃষ্টৈঃ ।
তে প্ৰাক্তনাভ্যাসবলেন ভূযো
যুঞ্জন্তি যোগং ন তু কৰ্মতন্ত্ৰম্ ॥ ২৯ ॥
কৰোতি কৰ্ম ক্ৰিযতে চ জন্তুঃ
কেনাপ্যসৌ চোদিত আনিপাতাত্ ।
ন তত্ৰ ৱিদ্ৱান্ প্ৰকৃতৌ স্থিতোঽপি
নিৱৃত্ততৃষ্ণঃ স্ৱসুখানুভূত্যা ॥ ৩০ ॥
তিষ্ঠন্তমাসীনমুত ৱ্ৰজন্তং
শযানমুক্ষন্তমদন্তমন্নম্ ।
স্ৱভাৱমন্যত্ কিমপীহমান-
মাত্মানমাত্মস্থমতিৰ্ন ৱেদ ॥ ৩১ ॥
যদি স্ম পশ্যত্যসদিন্দ্ৰিযাৰ্থং
নানানুমানেন ৱিৰুদ্ধমন্যত্ ।
ন মন্যতে ৱস্তুতযা মনীষী
স্ৱাপ্নং যথোত্থায তিৰোদধানম্ ॥ ৩২ ॥
পূৰ্ৱং গৃহীতং গুণকৰ্মচিত্ৰ-
মজ্ঞানমাত্মন্যৱিৱিক্তমঙ্গ ।
নিৱৰ্ততে তত্ পুনৰীক্ষযৈৱ
ন গৃহ্যতে নাপি ৱিসৃজ্য আত্মা ॥ ৩৩ ॥
যথা হি ভানোৰুদযো নৃচক্ষুষাং
তমো নিহন্যান্ন তু সদ্ ৱিধত্তে ।
এৱং সমীক্ষা নিপুণা সতী মে
হন্যাত্তমিস্ৰং পুৰুষস্য বুদ্ধেঃ ॥ ৩৪ ॥
এষ স্ৱযংজ্যোতিৰজোঽপ্ৰমেযো
মহানুভূতিঃ সকলানুভূতিঃ ।
একোঽদ্ৱিতীযো ৱচসাং ৱিৰামে
যেনেষিতা ৱাগসৱশ্চৰন্তি ॥ ৩৫ ॥
এতাৱানাত্মসম্মোহো যদ্ ৱিকল্পস্তু কেৱলে ।
আত্মনৃতে স্ৱমাত্মানমৱলম্বো ন যস্য হি ॥ ৩৬ ॥
যন্নামাকৃতিভিৰ্গ্ৰাহ্যং পঞ্চৱৰ্ণমবাধিতম্ ।
ৱ্যৰ্থেনাপ্যৰ্থৱাদোঽযং দ্ৱযং পণ্ডিতমানিনাম্ ॥ ৩৭ ॥
যোগিনোঽপক্ৱযোগস্য যুঞ্জতঃ কায উত্থিতৈঃ ।
উপসৰ্গৈৰ্ৱিহন্যেত তত্ৰাযং ৱিহিতো ৱিধিঃ ॥ ৩৮ ॥
যোগধাৰণযা কাংশ্চিদাসনৈৰ্ধাৰণান্ৱিতৈঃ ।
তপোমন্ত্ৰৌষধৈঃ কাংশ্চিদুপসৰ্গান্ ৱিনিৰ্দহেত্ ॥ ৩৯ ॥
কাংশ্চিন্মমানুধ্যানেন নামসঙ্কীৰ্তনাদিভিঃ ।
যোগেশ্ৱৰানুৱৃত্ত্যা ৱা হন্যাদশুভদান্ শনৈঃ ॥ ৪০ ॥
কেচিদ্ দেহমিমং ধীৰাঃ সুকল্পং ৱযসি স্থিৰম্ ।
ৱিধায ৱিৱিধোপাযৈৰথ যুঞ্জন্তি সিদ্ধযে ॥ ৪১ ॥
ন হি তত্ কুশলাদৃত্যং তদাযাসো হ্যপাৰ্থকঃ ।
অন্তৱত্ত্ৱাচ্ছৰীৰস্য ফলস্যেৱ ৱনস্পতেঃ ॥ ৪২ ॥
যোগং নিষেৱতো নিত্যং কাযশ্চেত্ কল্পতামিযাত্ ।
তচ্ছ্ৰদ্দধ্যান্ন মতিমান্যোগমুত্সৃজ্য মত্পৰঃ ॥ ৪৩ ॥
যোগচৰ্যামিমাং যোগী ৱিচৰন্ মদপাশ্ৰযঃ ।
নান্তৰাযৈৰ্ৱিহন্যেত নিঃস্পৃহঃ স্ৱসুখানুভূঃ ॥ ৪৪ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ।
স এৱমুক্তো হৰিমেধসোদ্ধৱঃ
প্ৰদক্ষিণং তং পৰিসৃত্য পাদযোঃ ।
শিৰো নিধাযাশ্ৰুকলাভিৰাৰ্দ্ৰধী-
ৰ্ন্যষিঞ্চদদ্ৱন্দ্ৱপৰোঽপ্যপক্ৰমে
সুদুস্ত্যজস্নেহৱিযোগকাতৰো
ন শক্নুৱংস্তং পৰিহাতুমাতুৰঃ ।
কৃচ্ছ্ৰং যযৌ মূৰ্ধনি ভৰ্তৃপাদুকে
বিভ্ৰন্নমস্কৃত্য যযৌ পুনঃ পুনঃ
ততস্তমন্তৰ্হৃদি সন্নিৱেশ্য
গতো মহাভাগৱতো ৱিশালাম্ ।
যথোপদিষ্টাং জগদেকবন্ধুনা
তপঃ সমাস্থায হৰেৰগাদ্গতিম্
য এতদানন্দসমুদ্ৰসম্ভৃতং
জ্ঞানামৃতং ভাগৱতায ভাষিতম্ ।
কৃষ্ণেন যোগেশ্ৱৰসেৱিতাঙ্ঘ্ৰিণা
সচ্ছ্ৰদ্ধযাঽঽসেৱ্য জগদ্ৱিমুচ্যতে
ভৱভযমপহন্তুং জ্ঞানৱিজ্ঞানসাৰং
নিগমকৃদুপজহ্ৰে ভৃঙ্গৱদ্ৱেদসাৰম্ ।
অমৃতমুদধিতশ্চাপাযযদ্ভৃত্যৱৰ্গান্
পুৰুষমৃষভমাদ্যং কৃষ্ণসংজ্ঞং নতোঽস্মি

Explore More