శ్రీభగవానువాచ ।
యదాత్థ మాం మహాభాగ తచ్చికీర్షితమేవ మే ।
బ్రహ్మా భవో లోకపాలాః స్వర్వాసం మేఽభికాఙ్క్షిణః
యదాత్థ మాం మహాభాగ తచ్చికీర్షితమేవ మే ।
బ్రహ్మా భవో లోకపాలాః స్వర్వాసం మేఽభికాఙ్క్షిణః
మయా నిష్పాదితం హ్యత్ర దేవకార్యమశేషతః ।
యదర్థమవతీర్ణోఽహమంశేన బ్రహ్మణార్థితః ॥ ౨ ॥
యదర్థమవతీర్ణోఽహమంశేన బ్రహ్మణార్థితః ॥ ౨ ॥
కులం వై శాపనిర్దగ్ధం నఙ్క్ష్యత్యన్యోన్యవిగ్రహాత్ ।
సముద్రః సప్తమే హ్యేనాం పురీం చ ప్లావయిష్యతి ॥ ౩ ॥
సముద్రః సప్తమే హ్యేనాం పురీం చ ప్లావయిష్యతి ॥ ౩ ॥
యర్హ్యేవాయం మయా త్యక్తో లోకోఽయం నష్టమఙ్గలః ।
భవిష్యత్యచిరాత్సాధో కలినాపి నిరాకృతః ॥ ౪ ॥
భవిష్యత్యచిరాత్సాధో కలినాపి నిరాకృతః ॥ ౪ ॥
న వస్తవ్యం త్వయైవేహ మయా త్యక్తే మహీతలే ।
జనోఽభద్రరుచిర్భద్ర భవిష్యతి కలౌ యుగే ॥ ౫ ॥
జనోఽభద్రరుచిర్భద్ర భవిష్యతి కలౌ యుగే ॥ ౫ ॥
త్వం తు సర్వం పరిత్యజ్య స్నేహం స్వజనబన్ధుషు ।
మయ్యావేశ్య మనః సమ్యక్ సమదృగ్ విచరస్వ గామ్ ॥ ౬ ॥
మయ్యావేశ్య మనః సమ్యక్ సమదృగ్ విచరస్వ గామ్ ॥ ౬ ॥
యదిదం మనసా వాచా చక్షుర్భ్యాం శ్రవణాదిభిః ।
నశ్వరం గృహ్యమాణం చ విద్ధి మాయామనోమయమ్ ॥ ౭ ॥
నశ్వరం గృహ్యమాణం చ విద్ధి మాయామనోమయమ్ ॥ ౭ ॥
పుంసోఽయుక్తస్య నానార్థో భ్రమః స గుణదోషభాక్ ।
కర్మాకర్మవికర్మేతి గుణదోషధియో భిదా ॥ ౮ ॥
కర్మాకర్మవికర్మేతి గుణదోషధియో భిదా ॥ ౮ ॥
తస్మాద్ యుక్తేన్ద్రియగ్రామో యుక్తచిత్త ఇదమ్ జగత్ ।
ఆత్మనీక్షస్వ వితతమాత్మానం మయ్యధీశ్వరే ॥ ౯ ॥
ఆత్మనీక్షస్వ వితతమాత్మానం మయ్యధీశ్వరే ॥ ౯ ॥
జ్ఞానవిజ్ఞానసంయుక్త ఆత్మభూతః శరీరిణామ్ ।
ఆత్మానుభవతుష్టాత్మా నాన్తరాయైర్విహన్యసే ॥ ౧౦ ॥
ఆత్మానుభవతుష్టాత్మా నాన్తరాయైర్విహన్యసే ॥ ౧౦ ॥
దోషబుద్ధ్యోభయాతీతో నిషేధాన్న నివర్తతే ।
గుణబుద్ధ్యా చ విహితం న కరోతి యథార్భకః ॥ ౧౧ ॥
గుణబుద్ధ్యా చ విహితం న కరోతి యథార్భకః ॥ ౧౧ ॥
సర్వభూతసుహృచ్ఛాన్తో జ్ఞానవిజ్ఞాననిశ్చయః ।
పశ్యన్ మదాత్మకం విశ్వం న విపద్యేత వై పునః ॥ ౧౨ ॥
పశ్యన్ మదాత్మకం విశ్వం న విపద్యేత వై పునః ॥ ౧౨ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యాదిష్టో భగవతా మహాభాగవతో నృప ।
ఉద్ధవః ప్రణిపత్యాహ తత్త్వంజిజ్ఞాసురచ్యుతమ్ ॥ ౧౩ ॥
ఇత్యాదిష్టో భగవతా మహాభాగవతో నృప ।
ఉద్ధవః ప్రణిపత్యాహ తత్త్వంజిజ్ఞాసురచ్యుతమ్ ॥ ౧౩ ॥
శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ
యోగేశ యోగవిన్యాస యోగాత్మన్ యోగసమ్భవ ।
నిఃశ్రేయసాయ మే ప్రోక్తస్త్యాగః సన్న్యాసలక్షణః ॥ ౧౪ ॥
యోగేశ యోగవిన్యాస యోగాత్మన్ యోగసమ్భవ ।
నిఃశ్రేయసాయ మే ప్రోక్తస్త్యాగః సన్న్యాసలక్షణః ॥ ౧౪ ॥
త్యాగోఽయం దుష్కరో భూమన్ కామానాం విషయాత్మభిః ।
సుతరాం త్వయి సర్వాత్మన్నభక్తైరితి మే మతిః ॥ ౧౫ ॥
సుతరాం త్వయి సర్వాత్మన్నభక్తైరితి మే మతిః ॥ ౧౫ ॥
సోఽహం మమాహమితి మూఢమతిర్విగాఢ-
స్త్వన్మాయయా విరచితాత్మని సానుబన్ధే ।
తత్త్వఞ్జసా నిగదితం భవతా యథాహం
సంసాధయామి భగవన్ననుశాధి భృత్యమ్ ॥ ౧౬ ॥
స్త్వన్మాయయా విరచితాత్మని సానుబన్ధే ।
తత్త్వఞ్జసా నిగదితం భవతా యథాహం
సంసాధయామి భగవన్ననుశాధి భృత్యమ్ ॥ ౧౬ ॥
సత్యస్య తే స్వదృశ ఆత్మన ఆత్మనోఽన్యం
వక్తారమీశ విబుధేష్వపి నానుచక్షే ।
సర్వే విమోహితధియస్తవ మాయయేమే
బ్రహ్మాదయస్తనుభృతో బహిరర్థభావాః ॥ ౧౭ ॥
వక్తారమీశ విబుధేష్వపి నానుచక్షే ।
సర్వే విమోహితధియస్తవ మాయయేమే
బ్రహ్మాదయస్తనుభృతో బహిరర్థభావాః ॥ ౧౭ ॥
తస్మాద్ భవన్తమనవద్యమనన్తపారం
సర్వజ్ఞమీశ్వరమకుణ్ఠవికుణ్ఠధిష్ణ్యమ్ ।
నిర్విణ్ణధీరహము హే వృజినాభితప్తో
నారాయణం నరసఖం శరణం ప్రపద్యే ॥ ౧౮ ॥
సర్వజ్ఞమీశ్వరమకుణ్ఠవికుణ్ఠధిష్ణ్యమ్ ।
నిర్విణ్ణధీరహము హే వృజినాభితప్తో
నారాయణం నరసఖం శరణం ప్రపద్యే ॥ ౧౮ ॥
శ్రీభగవానువాచ
ప్రాయేణ మనుజా లోకే లోకతత్త్వవిచక్షణాః ।
సముద్ధరన్తి హ్యాత్మానమాత్మనైవాశుభాశయాత్ ॥ ౧౯ ॥
ప్రాయేణ మనుజా లోకే లోకతత్త్వవిచక్షణాః ।
సముద్ధరన్తి హ్యాత్మానమాత్మనైవాశుభాశయాత్ ॥ ౧౯ ॥
ఆత్మనో గురురాత్మైవ పురుషస్య విశేషతః ।
యత్ ప్రత్యక్షానుమానాభ్యాం శ్రేయోఽసావనువిన్దతే ॥ ౨౦ ॥
యత్ ప్రత్యక్షానుమానాభ్యాం శ్రేయోఽసావనువిన్దతే ॥ ౨౦ ॥
పురుషత్వే చ మాం ధీరాః సాఙ్ఖ్యయోగవిశారదాః ।
ఆవిస్తరాం ప్రపశ్యన్తి సర్వశక్త్యుపబృంహితమ్ ॥ ౨౧ ॥
ఆవిస్తరాం ప్రపశ్యన్తి సర్వశక్త్యుపబృంహితమ్ ॥ ౨౧ ॥
ఏకద్విత్రిచతుష్పాదో బహుపాదస్తథాపదః ।
బహ్వ్యః సన్తి పురః సృష్టాస్తాసాం మే పౌరుషీ ప్రియా ॥ ౨౨ ॥
బహ్వ్యః సన్తి పురః సృష్టాస్తాసాం మే పౌరుషీ ప్రియా ॥ ౨౨ ॥
అత్ర మాం మృగయన్త్యద్ధా యుక్తా హేతుభిరీశ్వరమ్ ।
గృహ్యమాణైర్గుణైర్లిఙ్గైరగ్రాహ్యమనుమానతః ॥ ౨౩ ॥
గృహ్యమాణైర్గుణైర్లిఙ్గైరగ్రాహ్యమనుమానతః ॥ ౨౩ ॥
అత్రాప్యుదాహరన్తీమమితిహాసం పురాతనమ్ ।
అవధూతస్య సంవాదం యదోరమితతేజసః ॥ ౨౪ ॥
అవధూతస్య సంవాదం యదోరమితతేజసః ॥ ౨౪ ॥
అవధూతం ద్విజం కఞ్చిచ్చరన్తమకుతోభయమ్ ।
కవిం నిరీక్ష్య తరుణం యదుః పప్రచ్ఛ ధర్మవిత్ ॥ ౨౫ ॥
కవిం నిరీక్ష్య తరుణం యదుః పప్రచ్ఛ ధర్మవిత్ ॥ ౨౫ ॥
శ్రీయదురువాచ
కుతో బుద్ధిరియం బ్రహ్మన్నకర్తుః సువిశారదా ।
యామాసాద్య భవాల్లోకం విద్వాంశ్చరతి బాలవత్ ॥ ౨౬ ॥
కుతో బుద్ధిరియం బ్రహ్మన్నకర్తుః సువిశారదా ।
యామాసాద్య భవాల్లోకం విద్వాంశ్చరతి బాలవత్ ॥ ౨౬ ॥
ప్రాయో ధర్మార్థకామేషు వివిత్సాయాం చ మానవాః ।
హేతునైవ సమీహన్త ఆయుషో యశసః శ్రియః ॥ ౨౭ ॥
హేతునైవ సమీహన్త ఆయుషో యశసః శ్రియః ॥ ౨౭ ॥
త్వం తు కల్పః కవిర్దక్షః సుభగోఽమృతభాషణః ।
న కర్తా నేహసే కిఞ్చిజ్జడోన్మత్తపిశాచవత్ ॥ ౨౮ ॥
న కర్తా నేహసే కిఞ్చిజ్జడోన్మత్తపిశాచవత్ ॥ ౨౮ ॥
జనేషు దహ్యమానేషు కామలోభదవాగ్నినా ।
న తప్యసేఽగ్నినా ముక్తో గఙ్గామ్భఃస్థ ఇవ ద్విపః ॥ ౨౯ ॥
న తప్యసేఽగ్నినా ముక్తో గఙ్గామ్భఃస్థ ఇవ ద్విపః ॥ ౨౯ ॥
త్వం హి నః పృచ్ఛతాం బ్రహ్మన్నాత్మన్యానన్దకారణమ్ ।
బ్రూహి స్పర్శవిహీనస్య భవతః కేవలాత్మనః ॥ ౩౦ ॥
బ్రూహి స్పర్శవిహీనస్య భవతః కేవలాత్మనః ॥ ౩౦ ॥
శ్రీభగవానువాచ
యదునైవం మహాభాగో బ్రహ్మణ్యేన సుమేధసా ।
పృష్టః సభాజితః ప్రాహ ప్రశ్రయావనతం ద్విజః ॥ ౩౧ ॥
యదునైవం మహాభాగో బ్రహ్మణ్యేన సుమేధసా ।
పృష్టః సభాజితః ప్రాహ ప్రశ్రయావనతం ద్విజః ॥ ౩౧ ॥
శ్రీబ్రాహ్మణ ఉవాచ
సన్తి మే గురవో రాజన్ బహవో బుద్ధ్యుపాశ్రితాః ।
యతో బుద్ధిముపాదాయ ముక్తోఽటామీహ తాన్ శృణు ॥ ౩౨ ॥
సన్తి మే గురవో రాజన్ బహవో బుద్ధ్యుపాశ్రితాః ।
యతో బుద్ధిముపాదాయ ముక్తోఽటామీహ తాన్ శృణు ॥ ౩౨ ॥
పృథివీ వాయురాకాశమాపోఽగ్నిశ్చన్ద్రమా రవిః ।
కపోతోఽజగరః సిన్ధుః పతఙ్గో మధుకృద్ గజః ॥ ౩౩ ॥
కపోతోఽజగరః సిన్ధుః పతఙ్గో మధుకృద్ గజః ॥ ౩౩ ॥
మధుహాహరిణో మీనః పిఙ్గలా కురరోఽర్భకః ।
కుమారీ శరకృత్ సర్ప ఊర్ణనాభిః సుపేశకృత్ ॥ ౩౪ ॥
కుమారీ శరకృత్ సర్ప ఊర్ణనాభిః సుపేశకృత్ ॥ ౩౪ ॥
ఏతే మే గురవో రాజన్ చతుర్వింశతిరాశ్రితాః ।
శిక్షా వృత్తిభిరేతేషామన్వశిక్షమిహాత్మనః ॥ ౩౫ ॥
శిక్షా వృత్తిభిరేతేషామన్వశిక్షమిహాత్మనః ॥ ౩౫ ॥
యతో యదనుశిక్షామి యథా వా నాహుషాత్మజ ।
తత్తథా పురుషవ్యాఘ్ర నిబోధ కథయామి తే ॥ ౩౬ ॥
తత్తథా పురుషవ్యాఘ్ర నిబోధ కథయామి తే ॥ ౩౬ ॥
భూతైరాక్రమ్యమాణోఽపి ధీరో దైవవశానుగైః ।
తద్ విద్వాన్న చలేన్మార్గాదన్వశిక్షం క్షితేర్వ్రతమ్ ॥ ౩౭ ॥
తద్ విద్వాన్న చలేన్మార్గాదన్వశిక్షం క్షితేర్వ్రతమ్ ॥ ౩౭ ॥
శశ్వత్పరార్థసర్వేహః పరార్థైకాన్తసమ్భవః ।
సాధుః శిక్షేత భూభృత్తో నగశిష్యః పరాత్మతామ్ ॥ ౩౮ ॥
సాధుః శిక్షేత భూభృత్తో నగశిష్యః పరాత్మతామ్ ॥ ౩౮ ॥
ప్రాణవృత్త్యైవ సన్తుష్యేన్మునిర్నైవేన్ద్రియప్రియైః ।
జ్ఞానం యథా న నశ్యేత నావకీర్యేత వాఙ్మనః ॥ ౩౯ ॥
జ్ఞానం యథా న నశ్యేత నావకీర్యేత వాఙ్మనః ॥ ౩౯ ॥
విషయేష్వావిశన్ యోగీ నానాధర్మేషు సర్వతః ।
గుణదోషవ్యపేతాత్మా న విషజ్జేత వాయువత్ ॥ ౪౦ ॥
గుణదోషవ్యపేతాత్మా న విషజ్జేత వాయువత్ ॥ ౪౦ ॥
పార్థివేష్విహ దేహేషు ప్రవిష్టస్తద్గుణాశ్రయః ।
గుణైర్న యుజ్యతే యోగీ గన్ధైర్వాయురివాత్మదృక్ ॥ ౪౧ ॥
గుణైర్న యుజ్యతే యోగీ గన్ధైర్వాయురివాత్మదృక్ ॥ ౪౧ ॥
అన్తర్హితశ్చ స్థిరజఙ్గమేషు
బ్రహ్మాత్మభావేన సమన్వయేన ।
వ్యాప్త్యావ్యవచ్ఛేదమసఙ్గమాత్మనో
మునిర్నభస్త్వం వితతస్య భావయేత్ ॥ ౪౨ ॥
బ్రహ్మాత్మభావేన సమన్వయేన ।
వ్యాప్త్యావ్యవచ్ఛేదమసఙ్గమాత్మనో
మునిర్నభస్త్వం వితతస్య భావయేత్ ॥ ౪౨ ॥
తేజోఽబన్నమయైర్భావైర్మేఘాద్యైర్వాయునేరితైః ।
న స్పృశ్యతే నభస్తద్వత్ కాలసృష్టైర్గుణైః పుమాన్ ॥ ౪౩ ॥
న స్పృశ్యతే నభస్తద్వత్ కాలసృష్టైర్గుణైః పుమాన్ ॥ ౪౩ ॥
స్వచ్ఛః ప్రకృతితః స్నిగ్ధో మాధుర్యస్తీర్థభూర్నృణామ్ ।
మునిః పునాత్యపాం మిత్రమీక్షోపస్పర్శకీర్తనైః ॥ ౪౪ ॥
మునిః పునాత్యపాం మిత్రమీక్షోపస్పర్శకీర్తనైః ॥ ౪౪ ॥
తేజస్వీ తపసా దీప్తో దుర్ధర్షోదరభాజనః ।
సర్వభక్ష్యోఽపి యుక్తాత్మా నాదత్తే మలమగ్నివత్ ॥ ౪౫ ॥
సర్వభక్ష్యోఽపి యుక్తాత్మా నాదత్తే మలమగ్నివత్ ॥ ౪౫ ॥
క్వచిచ్ఛన్నః క్వచిత్ స్పష్ట ఉపాస్యః శ్రేయ ఇచ్ఛతామ్ ।
భుఙ్క్తే సర్వత్ర దాతృణాం దహన్ ప్రాగుత్తరాశుభమ్ ॥ ౪౬ ॥
భుఙ్క్తే సర్వత్ర దాతృణాం దహన్ ప్రాగుత్తరాశుభమ్ ॥ ౪౬ ॥
స్వమాయయా సృష్టమిదం సదసల్లక్షణం విభుః ।
ప్రవిష్ట ఈయతే తత్తత్స్వరూపోఽగ్నిరివైధసి ॥ ౪౭ ॥
ప్రవిష్ట ఈయతే తత్తత్స్వరూపోఽగ్నిరివైధసి ॥ ౪౭ ॥
విసర్గాద్యాః శ్మశానాన్తా భావా దేహస్య నాత్మనః ।
కలానామివ చన్ద్రస్య కాలేనావ్యక్తవర్త్మనా ॥ ౪౮ ॥
కలానామివ చన్ద్రస్య కాలేనావ్యక్తవర్త్మనా ॥ ౪౮ ॥
కాలేన హ్యోఘవేగేన భూతానాం ప్రభవాప్యయౌ ।
నిత్యావపి న దృశ్యేతే ఆత్మనోఽగ్నేర్యథార్చిషామ్ ॥ ౪౯ ॥
నిత్యావపి న దృశ్యేతే ఆత్మనోఽగ్నేర్యథార్చిషామ్ ॥ ౪౯ ॥
గుణైర్గుణానుపాదత్తే యథాకాలం విముఞ్చతి ।
న తేషు యుజ్యతే యోగీ గోభిర్గా ఇవ గోపతిః ॥ ౫౦ ॥
న తేషు యుజ్యతే యోగీ గోభిర్గా ఇవ గోపతిః ॥ ౫౦ ॥
బుధ్యతే స్వే న భేదేన వ్యక్తిస్థ ఇవ తద్గతః ।
లక్ష్యతే స్థూలమతిభిరాత్మా చావస్థితోఽర్కవత్ ॥ ౫౧ ॥
లక్ష్యతే స్థూలమతిభిరాత్మా చావస్థితోఽర్కవత్ ॥ ౫౧ ॥
నాతిస్నేహః ప్రసఙ్గో వా కర్తవ్యః క్వాపి కేనచిత్ ।
కుర్వన్ విన్దేత సన్తాపం కపోత ఇవ దీనధీః ॥ ౫౨ ॥
కుర్వన్ విన్దేత సన్తాపం కపోత ఇవ దీనధీః ॥ ౫౨ ॥
కపోతః కశ్చనారణ్యే కృతనీడో వనస్పతౌ ।
కపోత్యా భార్యయా సార్ధమువాస కతిచిత్ సమాః ॥ ౫౩ ॥
కపోత్యా భార్యయా సార్ధమువాస కతిచిత్ సమాః ॥ ౫౩ ॥
కపోతౌ స్నేహగుణితహృదయౌ గృహధర్మిణౌ ।
దృష్టిం దృష్ట్యాఙ్గమఙ్గేన బుద్ధిం బుద్ధ్యా బబన్ధతుః ॥ ౫౪ ॥
దృష్టిం దృష్ట్యాఙ్గమఙ్గేన బుద్ధిం బుద్ధ్యా బబన్ధతుః ॥ ౫౪ ॥
శయ్యాసనాటనస్థానవార్తాక్రీడాశనాదికమ్ ।
మిథునీభూయ విశ్రబ్ధౌ చేరతుర్వనరాజిషు ॥ ౫౫ ॥
మిథునీభూయ విశ్రబ్ధౌ చేరతుర్వనరాజిషు ॥ ౫౫ ॥
యం యం వాఞ్ఛతి సా రాజన్ తర్పయన్త్యనుకమ్పితా ।
తం తం సమనయత్ కామం కృచ్ఛ్రేణాప్యజితేన్ద్రియః ॥ ౫౬ ॥
తం తం సమనయత్ కామం కృచ్ఛ్రేణాప్యజితేన్ద్రియః ॥ ౫౬ ॥
కపోతీ ప్రథమం గర్భం గృహ్ణన్తీ కాల ఆగతే ।
అణ్డాని సుషువే నీడే స్వపత్యుః సన్నిధౌ సతీ ॥ ౫౭ ॥
అణ్డాని సుషువే నీడే స్వపత్యుః సన్నిధౌ సతీ ॥ ౫౭ ॥
తేషు కాలే వ్యజాయన్త రచితావయవా హరేః ।
శక్తిభిర్దుర్విభావ్యాభిః కోమలాఙ్గతనూరుహాః ॥ ౫౮ ॥
శక్తిభిర్దుర్విభావ్యాభిః కోమలాఙ్గతనూరుహాః ॥ ౫౮ ॥
ప్రజాః పుపుషతుః ప్రీతౌ దమ్పతీ పుత్రవత్సలౌ ।
శృణ్వన్తౌ కూజితం తాసాం నిర్వృతౌ కలభాషితైః ॥ ౫౯ ॥
శృణ్వన్తౌ కూజితం తాసాం నిర్వృతౌ కలభాషితైః ॥ ౫౯ ॥
తాసాం పతత్రైః సుస్పర్శైః కూజితైర్ముగ్ధచేష్టితైః ।
ప్రత్యుద్గమైరదీనానాం పితరౌ ముదమాపతుః ॥ ౬౦ ॥
ప్రత్యుద్గమైరదీనానాం పితరౌ ముదమాపతుః ॥ ౬౦ ॥
స్నేహానుబద్ధహృదయావన్యోన్యం విష్ణుమాయయా ।
విమోహితౌ దీనధియౌ శిశూన్ పుపుషతుః ప్రజాః ॥ ౬౧ ॥
విమోహితౌ దీనధియౌ శిశూన్ పుపుషతుః ప్రజాః ॥ ౬౧ ॥
ఏకదా జగ్మతుస్తాసామన్నార్థం తౌ కుటుమ్బినౌ ।
పరితః కాననే తస్మిన్నర్థినౌ చేరతుశ్చిరమ్ ॥ ౬౨ ॥
పరితః కాననే తస్మిన్నర్థినౌ చేరతుశ్చిరమ్ ॥ ౬౨ ॥
దృష్ట్వా తాన్ లుబ్ధకః కశ్చిద్ యదృచ్ఛాతో వనేచరః ।
జగృహే జాలమాతత్య చరతః స్వాలయాన్తికే ॥ ౬౩ ॥
జగృహే జాలమాతత్య చరతః స్వాలయాన్తికే ॥ ౬౩ ॥
కపోతశ్చ కపోతీ చ ప్రజాపోషే సదోత్సుకౌ ।
గతౌ పోషణమాదాయ స్వనీడముపజగ్మతుః ॥ ౬౪ ॥
గతౌ పోషణమాదాయ స్వనీడముపజగ్మతుః ॥ ౬౪ ॥
కపోతీ స్వాత్మజాన్ వీక్ష్య బాలకాన్ జాలసంవృతాన్ ।
తానభ్యధావత్ క్రోశన్తీ క్రోశతో భృశదుఃఖితా ॥ ౬౫ ॥
తానభ్యధావత్ క్రోశన్తీ క్రోశతో భృశదుఃఖితా ॥ ౬౫ ॥
సాసకృత్స్నేహగుణితా దీనచిత్తాజమాయయా ।
స్వయం చాబధ్యత శిచా బద్ధాన్ పశ్యన్త్యపస్మృతిః ॥ ౬౬ ॥
స్వయం చాబధ్యత శిచా బద్ధాన్ పశ్యన్త్యపస్మృతిః ॥ ౬౬ ॥
కపోతః స్వాత్మజాన్ బద్ధానాత్మనోఽప్యధికాన్ ప్రియాన్ ।
భార్యాం చాత్మసమాం దీనో విలలాపాతిదుఃఖితః ॥ ౬౭ ॥
భార్యాం చాత్మసమాం దీనో విలలాపాతిదుఃఖితః ॥ ౬౭ ॥
అహో మే పశ్యతాపాయమల్పపుణ్యస్య దుర్మతేః ।
అతృప్తస్యాకృతార్థస్య గృహస్త్రైవర్గికోహతః ॥ ౬౮ ॥
అతృప్తస్యాకృతార్థస్య గృహస్త్రైవర్గికోహతః ॥ ౬౮ ॥
అనురూపానుకూలా చ యస్య మే పతిదేవతా ।
శూన్యే గృహే మాం సన్త్యజ్య పుత్రైః స్వర్యాతి సాధుభిః ॥ ౬౯ ॥
శూన్యే గృహే మాం సన్త్యజ్య పుత్రైః స్వర్యాతి సాధుభిః ॥ ౬౯ ॥
సోఽహం శూన్యే గృహే దీనో మృతదారో మృతప్రజః ।
జిజీవిషే కిమర్థం వా విధురో దుఃఖజీవితః ॥ ౭౦ ॥
జిజీవిషే కిమర్థం వా విధురో దుఃఖజీవితః ॥ ౭౦ ॥
తాంస్తథైవావృతాన్ శిగ్భిర్మృత్యుగ్రస్తాన్ విచేష్టతః ।
స్వయం చ కృపణః శిక్షు పశ్యన్నప్యబుధోఽపతత్ ॥ ౭౧ ॥
స్వయం చ కృపణః శిక్షు పశ్యన్నప్యబుధోఽపతత్ ॥ ౭౧ ॥
తం లబ్ధ్వా లుబ్ధకః క్రూరః కపోతం గృహమేధినమ్ ।
కపోతకాన్ కపోతీం చ సిద్ధార్థః ప్రయయౌ గృహమ్ ॥ ౭౨ ॥
కపోతకాన్ కపోతీం చ సిద్ధార్థః ప్రయయౌ గృహమ్ ॥ ౭౨ ॥
ఏవం కుటుమ్బ్యశాన్తాత్మా ద్వన్ద్వారామః పతత్రివత్ ।
పుష్ణన్ కుటుమ్బం కృపణః సానుబన్ధోఽవసీదతి ॥ ౭౩ ॥
పుష్ణన్ కుటుమ్బం కృపణః సానుబన్ధోఽవసీదతి ॥ ౭౩ ॥
యః ప్రాప్య మానుషం లోకం ముక్తిద్వారమపావృతమ్ ।
గృహేషు ఖగవత్ సక్తస్తమారూఢచ్యుతం విదుః ॥ ౭౪ ॥
గృహేషు ఖగవత్ సక్తస్తమారూఢచ్యుతం విదుః ॥ ౭౪ ॥