śrī-brāhmaṇa uvāca
sukham aindriyakaṁ rājan
svarge naraka eva ca
dehināṁ yad yathā duḥkhaṁ
tasmān neccheta tad-budhaḥ
sukham aindriyakaṁ rājan
svarge naraka eva ca
dehināṁ yad yathā duḥkhaṁ
tasmān neccheta tad-budhaḥ
grāsaṁ su-mṛṣṭaṁ virasaṁ
mahāntaṁ stokam eva vā
yadṛcchayaivāpatitaṁ
grased ājagaro ’kriyaḥ
mahāntaṁ stokam eva vā
yadṛcchayaivāpatitaṁ
grased ājagaro ’kriyaḥ
śayītāhāni bhūrīṇi
nirāhāro ’nupakramaḥ
yadi nopanayed grāso
mahāhir iva diṣṭa-bhuk
nirāhāro ’nupakramaḥ
yadi nopanayed grāso
mahāhir iva diṣṭa-bhuk
ojaḥ-saho-bala-yutaṁ
bibhrad deham akarmakam
śayāno vīta-nidraś ca
nehetendriyavān api
bibhrad deham akarmakam
śayāno vīta-nidraś ca
nehetendriyavān api
muniḥ prasanna-gambhīro
durvigāhyo duratyayaḥ
ananta-pāro hy akṣobhyaḥ
stimitoda ivārṇavaḥ
durvigāhyo duratyayaḥ
ananta-pāro hy akṣobhyaḥ
stimitoda ivārṇavaḥ
samṛddha-kāmo hīno vā
nārāyaṇa-paro muniḥ
notsarpeta na śuṣyeta
saridbhir iva sāgaraḥ
nārāyaṇa-paro muniḥ
notsarpeta na śuṣyeta
saridbhir iva sāgaraḥ
dṛṣṭvā striyaṁ deva-māyāṁ
tad-bhāvair ajitendriyaḥ
pralobhitaḥ pataty andhe
tamasy agnau pataṅga-vat
tad-bhāvair ajitendriyaḥ
pralobhitaḥ pataty andhe
tamasy agnau pataṅga-vat
yoṣid-dhiraṇyābharaṇāmbarādi-
dravyeṣu māyā-raciteṣu mūḍhaḥ
pralobhitātmā hy upabhoga-buddhyā
pataṅga-van naśyati naṣṭa-dṛṣṭiḥ
dravyeṣu māyā-raciteṣu mūḍhaḥ
pralobhitātmā hy upabhoga-buddhyā
pataṅga-van naśyati naṣṭa-dṛṣṭiḥ
stokaṁ stokaṁ grased grāsaṁ
deho varteta yāvatā
gṛhān ahiṁsann ātiṣṭhed
vṛttiṁ mādhukarīṁ muniḥ
deho varteta yāvatā
gṛhān ahiṁsann ātiṣṭhed
vṛttiṁ mādhukarīṁ muniḥ
aṇubhyaś ca mahadbhyaś ca
śāstrebhyaḥ kuśalo naraḥ
sarvataḥ sāram ādadyāt
puṣpebhya iva ṣaṭpadaḥ
śāstrebhyaḥ kuśalo naraḥ
sarvataḥ sāram ādadyāt
puṣpebhya iva ṣaṭpadaḥ
sāyantanaṁ śvastanaṁ vā
na saṅgṛhṇīta bhikṣitam
pāṇi-pātrodarāmatro
makṣikeva na saṅgrahī
na saṅgṛhṇīta bhikṣitam
pāṇi-pātrodarāmatro
makṣikeva na saṅgrahī
sāyantanaṁ śvastanaṁ vā
na saṅgṛhṇīta bhikṣukaḥ
makṣikā iva saṅgṛhṇan
saha tena vinaśyati
na saṅgṛhṇīta bhikṣukaḥ
makṣikā iva saṅgṛhṇan
saha tena vinaśyati
padāpi yuvatīṁ bhikṣur
na spṛśed dāravīm api
spṛśan karīva badhyeta
kariṇyā aṅga-saṅgataḥ
na spṛśed dāravīm api
spṛśan karīva badhyeta
kariṇyā aṅga-saṅgataḥ
nādhigacchet striyaṁ prājñaḥ
karhicin mṛtyum ātmanaḥ
balādhikaiḥ sa hanyeta
gajair anyair gajo yathā
karhicin mṛtyum ātmanaḥ
balādhikaiḥ sa hanyeta
gajair anyair gajo yathā
na deyaṁ nopabhogyaṁ ca
lubdhair yad duḥkha-sañcitam
bhuṅkte tad api tac cānyo
madhu-hevārthavin madhu
lubdhair yad duḥkha-sañcitam
bhuṅkte tad api tac cānyo
madhu-hevārthavin madhu
su-duḥkhopārjitair vittair
āśāsānāṁ gṛhāśiṣaḥ
madhu-hevāgrato bhuṅkte
yatir vai gṛha-medhinām
āśāsānāṁ gṛhāśiṣaḥ
madhu-hevāgrato bhuṅkte
yatir vai gṛha-medhinām
grāmya-gītaṁ na śṛṇuyād
yatir vana-caraḥ kvacit
śikṣeta hariṇād baddhān
mṛgayor gīta-mohitāt
yatir vana-caraḥ kvacit
śikṣeta hariṇād baddhān
mṛgayor gīta-mohitāt
nṛtya-vāditra-gītāni
juṣan grāmyāṇi yoṣitām
āsāṁ krīḍanako vaśya
ṛṣyaśṛṅgo mṛgī-sutaḥ
juṣan grāmyāṇi yoṣitām
āsāṁ krīḍanako vaśya
ṛṣyaśṛṅgo mṛgī-sutaḥ
jihvayāti-pramāthinyā
jano rasa-vimohitaḥ
mṛtyum ṛcchaty asad-buddhir
mīnas tu baḍiśair yathā
jano rasa-vimohitaḥ
mṛtyum ṛcchaty asad-buddhir
mīnas tu baḍiśair yathā
indriyāṇi jayanty āśu
nirāhārā manīṣiṇaḥ
varjayitvā tu rasanaṁ
tan nirannasya vardhate
nirāhārā manīṣiṇaḥ
varjayitvā tu rasanaṁ
tan nirannasya vardhate
tāvaj jitendriyo na syād
vijitānyendriyaḥ pumān
na jayed rasanaṁ yāvaj
jitaṁ sarvaṁ jite rase
vijitānyendriyaḥ pumān
na jayed rasanaṁ yāvaj
jitaṁ sarvaṁ jite rase
piṅgalā nāma veśyāsīd
videha-nagare purā
tasyā me śikṣitaṁ kiñcin
nibodha nṛpa-nandana
videha-nagare purā
tasyā me śikṣitaṁ kiñcin
nibodha nṛpa-nandana
sā svairiṇy ekadā kāntaṁ
saṅketa upaneṣyatī
abhūt kāle bahir dvāre
bibhratī rūpam uttamam
saṅketa upaneṣyatī
abhūt kāle bahir dvāre
bibhratī rūpam uttamam
mārga āgacchato vīkṣya
puruṣān puruṣarṣabha
tān śulka-dān vittavataḥ
kāntān mene ’rtha-kāmukī
puruṣān puruṣarṣabha
tān śulka-dān vittavataḥ
kāntān mene ’rtha-kāmukī
āgateṣv apayāteṣu
sā saṅketopajīvinī
apy anyo vittavān ko ’pi
mām upaiṣyati bhūri-daḥ
sā saṅketopajīvinī
apy anyo vittavān ko ’pi
mām upaiṣyati bhūri-daḥ
evaṁ durāśayā dhvasta-
nidrā dvāry avalambatī
nirgacchantī praviśatī
niśīthaṁ samapadyata
nidrā dvāry avalambatī
nirgacchantī praviśatī
niśīthaṁ samapadyata
tasyā vittāśayā śuṣyad-
vaktrāyā dīna-cetasaḥ
nirvedaḥ paramo jajñe
cintā-hetuḥ sukhāvahaḥ
vaktrāyā dīna-cetasaḥ
nirvedaḥ paramo jajñe
cintā-hetuḥ sukhāvahaḥ
tasyā nirviṇṇa-cittāyā
gītaṁ śṛṇu yathā mama
nirveda āśā-pāśānāṁ
puruṣasya yathā hy asiḥ
gītaṁ śṛṇu yathā mama
nirveda āśā-pāśānāṁ
puruṣasya yathā hy asiḥ
na hy aṅgājāta-nirvedo
deha-bandhaṁ jihāsati
yathā vijñāna-rahito
manujo mamatāṁ nṛpa
deha-bandhaṁ jihāsati
yathā vijñāna-rahito
manujo mamatāṁ nṛpa
piṅgalovāca
aho me moha-vitatiṁ
paśyatāvijitātmanaḥ
yā kāntād asataḥ kāmaṁ
kāmaye yena bāliśā
aho me moha-vitatiṁ
paśyatāvijitātmanaḥ
yā kāntād asataḥ kāmaṁ
kāmaye yena bāliśā
santaṁ samīpe ramaṇaṁ rati-pradaṁ
vitta-pradaṁ nityam imaṁ vihāya
akāma-daṁ duḥkha-bhayādhi-śoka-
moha-pradaṁ tuccham ahaṁ bhaje ’jñā
vitta-pradaṁ nityam imaṁ vihāya
akāma-daṁ duḥkha-bhayādhi-śoka-
moha-pradaṁ tuccham ahaṁ bhaje ’jñā
aho mayātmā paritāpito vṛthā
sāṅketya-vṛttyāti-vigarhya-vārtayā
straiṇān narād yārtha-tṛṣo ’nuśocyāt
krītena vittaṁ ratim ātmanecchatī
sāṅketya-vṛttyāti-vigarhya-vārtayā
straiṇān narād yārtha-tṛṣo ’nuśocyāt
krītena vittaṁ ratim ātmanecchatī
yad asthibhir nirmita-vaṁśa-vaṁsya-
sthūṇaṁ tvacā roma-nakhaiḥ pinaddham
kṣaran-nava-dvāram agāram etad
viṇ-mūtra-pūrṇaṁ mad upaiti kānyā
sthūṇaṁ tvacā roma-nakhaiḥ pinaddham
kṣaran-nava-dvāram agāram etad
viṇ-mūtra-pūrṇaṁ mad upaiti kānyā
videhānāṁ pure hy asminn
aham ekaiva mūḍha-dhīḥ
yānyam icchanty asaty asmād
ātma-dāt kāmam acyutāt
aham ekaiva mūḍha-dhīḥ
yānyam icchanty asaty asmād
ātma-dāt kāmam acyutāt
suhṛt preṣṭhatamo nātha
ātmā cāyaṁ śarīriṇām
taṁ vikrīyātmanaivāhaṁ
rame ’nena yathā ramā
ātmā cāyaṁ śarīriṇām
taṁ vikrīyātmanaivāhaṁ
rame ’nena yathā ramā
kiyat priyaṁ te vyabhajan
kāmā ye kāma-dā narāḥ
ādy-antavanto bhāryāyā
devā vā kāla-vidrutāḥ
kāmā ye kāma-dā narāḥ
ādy-antavanto bhāryāyā
devā vā kāla-vidrutāḥ
nūnaṁ me bhagavān prīto
viṣṇuḥ kenāpi karmaṇā
nirvedo ’yaṁ durāśāyā
yan me jātaḥ sukhāvahaḥ
viṣṇuḥ kenāpi karmaṇā
nirvedo ’yaṁ durāśāyā
yan me jātaḥ sukhāvahaḥ
maivaṁ syur manda-bhāgyāyāḥ
kleśā nirveda-hetavaḥ
yenānubandhaṁ nirhṛtya
puruṣaḥ śamam ṛcchati
kleśā nirveda-hetavaḥ
yenānubandhaṁ nirhṛtya
puruṣaḥ śamam ṛcchati
tenopakṛtam ādāya
śirasā grāmya-saṅgatāḥ
tyaktvā durāśāḥ śaraṇaṁ
vrajāmi tam adhīśvaram
śirasā grāmya-saṅgatāḥ
tyaktvā durāśāḥ śaraṇaṁ
vrajāmi tam adhīśvaram
santuṣṭā śraddadhaty etad
yathā-lābhena jīvatī
viharāmy amunaivāham
ātmanā ramaṇena vai
yathā-lābhena jīvatī
viharāmy amunaivāham
ātmanā ramaṇena vai
saṁsāra-kūpe patitaṁ
viṣayair muṣitekṣaṇam
grastaṁ kālāhinātmānaṁ
ko ’nyas trātum adhīśvaraḥ
viṣayair muṣitekṣaṇam
grastaṁ kālāhinātmānaṁ
ko ’nyas trātum adhīśvaraḥ
ātmaiva hy ātmano goptā
nirvidyeta yadākhilāt
apramatta idaṁ paśyed
grastaṁ kālāhinā jagat
nirvidyeta yadākhilāt
apramatta idaṁ paśyed
grastaṁ kālāhinā jagat
śrī-brāhmaṇa uvāca
evaṁ vyavasita-matir
durāśāṁ kānta-tarṣa-jām
chittvopaśamam āsthāya
śayyām upaviveśa sā
evaṁ vyavasita-matir
durāśāṁ kānta-tarṣa-jām
chittvopaśamam āsthāya
śayyām upaviveśa sā
āśā hi paramaṁ duḥkhaṁ
nairāśyaṁ paramaṁ sukham
yathā sañchidya kāntāśāṁ
sukhaṁ suṣvāpa piṅgalā
nairāśyaṁ paramaṁ sukham
yathā sañchidya kāntāśāṁ
sukhaṁ suṣvāpa piṅgalā