ଶ୍ରୀ ଶୁକ ଉଵାଚ:
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାତ୍ମନି ଜଯେ ଵ୍ଯଗ୍ରାନ୍ ନୃପାନ୍ ହସତି ଭୂରିଯମ୍ ।
ଅହୋ ମା ଵିଜିଗୀଷନ୍ତି ମୃତ୍ଯୋଃ କ୍ରୀଡନକା ନୃପାଃ ॥ ୧ ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାତ୍ମନି ଜଯେ ଵ୍ଯଗ୍ରାନ୍ ନୃପାନ୍ ହସତି ଭୂରିଯମ୍ ।
ଅହୋ ମା ଵିଜିଗୀଷନ୍ତି ମୃତ୍ଯୋଃ କ୍ରୀଡନକା ନୃପାଃ ॥ ୧ ॥
କାମ ଏଷ ନରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ମୋଘଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଵିଦୁଷାମପି ।
ଯେନ ଫେନୋପମେ ପିଣ୍ଡେ ଯେଽତିଵିଶ୍ରମ୍ଭିତା ନୃପାଃ ॥ ୨ ॥
ଯେନ ଫେନୋପମେ ପିଣ୍ଡେ ଯେଽତିଵିଶ୍ରମ୍ଭିତା ନୃପାଃ ॥ ୨ ॥
ପୂର୍ଵଂ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଷଡ୍ଵର୍ଗଂ ଜେଷ୍ଯାମୋ ରାଜମନ୍ତ୍ରିଣଃ ।
ତତଃ ସଚିଵପୌରାପ୍ତକରୀନ୍ଦ୍ରାନସ୍ଯ କଣ୍ଟକାନ୍ ॥ ୩ ॥
ତତଃ ସଚିଵପୌରାପ୍ତକରୀନ୍ଦ୍ରାନସ୍ଯ କଣ୍ଟକାନ୍ ॥ ୩ ॥
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ଜେଷ୍ଯାମଃ ପୃଥ୍ଵୀଂ ସାଗରମେଖଲାମ୍ ।
ଇତ୍ଯାଶାବଦ୍ଧହୃଦଯା ନ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯନ୍ତିକେଽନ୍ତକମ୍ ॥ ୪ ॥
ଇତ୍ଯାଶାବଦ୍ଧହୃଦଯା ନ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯନ୍ତିକେଽନ୍ତକମ୍ ॥ ୪ ॥
ସମୁଦ୍ରାଵରଣାଂ ଜିତ୍ଵା ମାଂ ଵିଶନ୍ତ୍ଯବ୍ଧିମୋଜସା ।
କିଯଦାତ୍ମଜଯସ୍ଯୈତନ୍ମୁକ୍ତିରାତ୍ମଜଯେ ଫଲମ୍ ॥ ୫ ॥
କିଯଦାତ୍ମଜଯସ୍ଯୈତନ୍ମୁକ୍ତିରାତ୍ମଜଯେ ଫଲମ୍ ॥ ୫ ॥
ଯାଂ ଵିସୃଜ୍ଯୈଵ ମନଵସ୍ତତ୍ସୁତାଶ୍ଚ କୁରୂଦ୍ଵହ ।
ଗତା ଯଥାଗତଂ ଯୁଦ୍ଧେ ତାଂ ମାଂ ଜେଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ ୬ ॥
ଗତା ଯଥାଗତଂ ଯୁଦ୍ଧେ ତାଂ ମାଂ ଜେଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ ୬ ॥
ମତ୍କୃତେ ପିତୃପୁତ୍ରାଣାଂ ଭ୍ରାତୃଣାଂ ଚାପି ଵିଗ୍ରହଃ ।
ଜାଯତେ ହ୍ଯସତାଂ ରାଜ୍ଯେ ମମତାବଦ୍ଧଚେତସାମ୍ ॥ ୭ ॥
ଜାଯତେ ହ୍ଯସତାଂ ରାଜ୍ଯେ ମମତାବଦ୍ଧଚେତସାମ୍ ॥ ୭ ॥
ମମୈଵେଯଂ ମହୀ କୃତ୍ସ୍ନା ନ ତେ ମୂଢେତି ଵାଦିନଃ ।
ସ୍ପର୍ଧମାନା ମିଥୋ ଘ୍ନନ୍ତି ମ୍ରିଯନ୍ତେ ମତ୍କୃତେ ନୃପାଃ ॥ ୮ ॥
ସ୍ପର୍ଧମାନା ମିଥୋ ଘ୍ନନ୍ତି ମ୍ରିଯନ୍ତେ ମତ୍କୃତେ ନୃପାଃ ॥ ୮ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ପୃଥୁଃ ପୁରୂରଵା ଗାଧିର୍ନହୁଷୋ ଭରତୋଽର୍ଜୁନଃ ।
ମାନ୍ଧାତା ସଗରୋ ରାମଃ ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗୋ ଧୁନ୍ଧୁହା ରଘୁଃ ॥ ୯ ॥
ପୃଥୁଃ ପୁରୂରଵା ଗାଧିର୍ନହୁଷୋ ଭରତୋଽର୍ଜୁନଃ ।
ମାନ୍ଧାତା ସଗରୋ ରାମଃ ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗୋ ଧୁନ୍ଧୁହା ରଘୁଃ ॥ ୯ ॥
ତୃଣବିନ୍ଦୁର୍ଯଯାତିଶ୍ଚ ଶର୍ଯାତିଃ ଶନ୍ତନୁର୍ଗଯଃ ।
ଭଗୀରଥଃ କୁଵଲଯାଶ୍ଵଃ କକୁତ୍ସ୍ଥୋ ନୈଷଧୋ ନୃଗଃ ॥ ୧୦ ॥
ଭଗୀରଥଃ କୁଵଲଯାଶ୍ଵଃ କକୁତ୍ସ୍ଥୋ ନୈଷଧୋ ନୃଗଃ ॥ ୧୦ ॥
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଵୃତ୍ରୋ ରାଵଣୋ ଲୋକରାଵଣଃ ।
ନମୁଚିଃ ଶମ୍ବରୋ ଭୌମୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋଽଥ ତାରକଃ ॥ ୧୧ ॥
ନମୁଚିଃ ଶମ୍ବରୋ ଭୌମୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋଽଥ ତାରକଃ ॥ ୧୧ ॥
ଅନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଦୈତ୍ଯା ରାଜାନୋ ଯେ ମହେଶ୍ଵରାଃ ।
ସର୍ଵେ ସର୍ଵଵିଦଃ ଶୂରାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵଜିତୋଽଜିତାଃ ॥ ୧୨ ॥
ସର୍ଵେ ସର୍ଵଵିଦଃ ଶୂରାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵଜିତୋଽଜିତାଃ ॥ ୧୨ ॥
ମମତାଂ ମଯ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ କୃତ୍ଵୋଚ୍ଚୈର୍ମର୍ତ୍ଯଧର୍ମିଣଃ ।
କଥାଵଶେଷାଃ କାଲେନ ହ୍ଯକୃତାର୍ଥାଃ କୃତା ଵିଭୋ ॥ ୧୩ ॥
କଥାଵଶେଷାଃ କାଲେନ ହ୍ଯକୃତାର୍ଥାଃ କୃତା ଵିଭୋ ॥ ୧୩ ॥
କଥା ଇମାସ୍ତେ କଥିତା ମହୀଯସାଂ
ଵିତାଯ ଲୋକେଷୁ ଯଶଃ ପରେଯୁଷାମ୍ ।
ଵିଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯଵିଵକ୍ଷଯା ଵିଭୋ
ଵଚୋଵିଭୂତୀର୍ନ ତୁ ପାରମାର୍ଥ୍ଯମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଵିତାଯ ଲୋକେଷୁ ଯଶଃ ପରେଯୁଷାମ୍ ।
ଵିଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯଵିଵକ୍ଷଯା ଵିଭୋ
ଵଚୋଵିଭୂତୀର୍ନ ତୁ ପାରମାର୍ଥ୍ଯମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଯସ୍ତୂତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକଗୁଣାନୁଵାଦଃ
ସଙ୍ଗୀଯତେଽଭୀକ୍ଷ୍ଣମମଙ୍ଗଲଘ୍ନଃ ।
ତମେଵ ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାଦଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ
କୃଷ୍ଣେଽମଲାଂ ଭକ୍ତିମଭୀପ୍ସମାନଃ ॥ ୧୫ ॥
ସଙ୍ଗୀଯତେଽଭୀକ୍ଷ୍ଣମମଙ୍ଗଲଘ୍ନଃ ।
ତମେଵ ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାଦଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ
କୃଷ୍ଣେଽମଲାଂ ଭକ୍ତିମଭୀପ୍ସମାନଃ ॥ ୧୫ ॥
ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
କେନୋପାଯେନ ଭଗଵନ୍ କଲେର୍ଦୋଷାନ୍ କଲୌ ଜନାଃ ।
ଵିଧମିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯୁପଚିତାଂସ୍ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଯଥା ମୁନେ ॥ ୧୬ ॥
କେନୋପାଯେନ ଭଗଵନ୍ କଲେର୍ଦୋଷାନ୍ କଲୌ ଜନାଃ ।
ଵିଧମିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯୁପଚିତାଂସ୍ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଯଥା ମୁନେ ॥ ୧୬ ॥
ଯୁଗାନି ଯୁଗଧର୍ମାଂଶ୍ଚ ମାନଂ ପ୍ରଲଯକଲ୍ପଯୋଃ ।
କାଲସ୍ଯେଶ୍ଵରରୂପସ୍ଯ ଗତିଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୧୭ ॥
କାଲସ୍ଯେଶ୍ଵରରୂପସ୍ଯ ଗତିଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୧୭ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
କୃତେ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଧର୍ମଶ୍ଚତୁଷ୍ପାତ୍ତଜ୍ଜନୈର୍ଧୃତଃ ।
ସତ୍ଯଂ ଦଯା ତପୋ ଦାନମିତି ପାଦା ଵିଭୋର୍ନୃପ ॥ ୧୮ ॥
କୃତେ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଧର୍ମଶ୍ଚତୁଷ୍ପାତ୍ତଜ୍ଜନୈର୍ଧୃତଃ ।
ସତ୍ଯଂ ଦଯା ତପୋ ଦାନମିତି ପାଦା ଵିଭୋର୍ନୃପ ॥ ୧୮ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟାଃ କରୁଣା ମୈତ୍ରାଃ ଶାନ୍ତା ଦାନ୍ତାସ୍ତିତିକ୍ଷଵଃ ।
ଆତ୍ମାରାମାଃ ସମଦୃଶଃ ପ୍ରାଯଶଃ ଶ୍ରମଣା ଜନାଃ ॥ ୧୯ ॥
ଆତ୍ମାରାମାଃ ସମଦୃଶଃ ପ୍ରାଯଶଃ ଶ୍ରମଣା ଜନାଃ ॥ ୧୯ ॥
ତ୍ରେତାଯାଂ ଧର୍ମପାଦାନାଂ ତୁର୍ଯାଂଶୋ ହୀଯତେ ଶନୈଃ ।
ଅଧର୍ମପାଦୈରନୃତହିଂସାସନ୍ତୋଷଵିଗ୍ରହୈଃ ॥ ୨୦ ॥
ଅଧର୍ମପାଦୈରନୃତହିଂସାସନ୍ତୋଷଵିଗ୍ରହୈଃ ॥ ୨୦ ॥
ତଦା କ୍ରିଯାତପୋନିଷ୍ଠା ନାତିହିଂସ୍ରା ନ ଲମ୍ପଟାଃ ।
ତ୍ରୈଵର୍ଗିକାସ୍ତ୍ରଯୀଵୃଦ୍ଧା ଵର୍ଣା ବ୍ରହ୍ମୋତ୍ତରା ନୃପ ॥ ୨୧ ॥
ତ୍ରୈଵର୍ଗିକାସ୍ତ୍ରଯୀଵୃଦ୍ଧା ଵର୍ଣା ବ୍ରହ୍ମୋତ୍ତରା ନୃପ ॥ ୨୧ ॥
ତପଃସତ୍ଯଦଯାଦାନେଷ୍ଵର୍ଧଂ ହ୍ରସ୍ଵତି ଦ୍ଵାପରେ ।
ହିଂସାତୁଷ୍ଟଯନୃତଦ୍ଵେଷୈର୍ଧର୍ମସ୍ଯାଧର୍ମଲକ୍ଷଣୈଃ ॥ ୨୨ ॥
ହିଂସାତୁଷ୍ଟଯନୃତଦ୍ଵେଷୈର୍ଧର୍ମସ୍ଯାଧର୍ମଲକ୍ଷଣୈଃ ॥ ୨୨ ॥
ଯଶସ୍ଵିନୋ ମହାଶୀଲାଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯାଧ୍ଯଯନେ ରତାଃ ।
ଆଢ୍ଯାଃ କୁଟୁମ୍ବିନୋ ହୃଷ୍ଟା ଵର୍ଣାଃ କ୍ଷତ୍ରଦ୍ଵିଜୋତ୍ତରାଃ ॥ ୨୩ ॥
ଆଢ୍ଯାଃ କୁଟୁମ୍ବିନୋ ହୃଷ୍ଟା ଵର୍ଣାଃ କ୍ଷତ୍ରଦ୍ଵିଜୋତ୍ତରାଃ ॥ ୨୩ ॥
କଲୌ ତୁ ଧର୍ମପାଦାନାଂ ତୁର୍ଯାଂଶୋଽଧର୍ମହେତୁଭିଃ ।
ଏଧମାନୈଃ କ୍ଷୀଯମାଣୋ ହ୍ଯନ୍ତେ ସୋଽପି ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯତି ॥ ୨୪ ॥
ଏଧମାନୈଃ କ୍ଷୀଯମାଣୋ ହ୍ଯନ୍ତେ ସୋଽପି ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯତି ॥ ୨୪ ॥
ତସ୍ମିନ୍ ଲୁବ୍ଧା ଦୁରାଚାରା ନିର୍ଦଯାଃ ଶୁଷ୍କଵୈରିଣଃ ।
ଦୁର୍ଭଗା ଭୂରିତର୍ଷାଶ୍ଚ ଶୂଦ୍ରଦାସୋତ୍ତରାଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୨୫ ॥
ଦୁର୍ଭଗା ଭୂରିତର୍ଷାଶ୍ଚ ଶୂଦ୍ରଦାସୋତ୍ତରାଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୨୫ ॥
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ପୁରୁଷେ ଗୁଣାଃ ।
କାଲସଞ୍ଚୋଦିତାସ୍ତେ ଵୈ ପରିଵର୍ତନ୍ତ ଆତ୍ମନି ॥ ୨୬ ॥
କାଲସଞ୍ଚୋଦିତାସ୍ତେ ଵୈ ପରିଵର୍ତନ୍ତ ଆତ୍ମନି ॥ ୨୬ ॥
ପ୍ରଭଵନ୍ତି ଯଦା ସତ୍ତ୍ଵେ ମନୋବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ।
ତଦା କୃତଯୁଗଂ ଵିଦ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଞାନେ ତପସି ଯଦ୍ ରୁଚିଃ ॥ ୨୭ ॥
ତଦା କୃତଯୁଗଂ ଵିଦ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଞାନେ ତପସି ଯଦ୍ ରୁଚିଃ ॥ ୨୭ ॥
ଯଦା କର୍ମସୁ କାମ୍ଯେଷୁ ଭକ୍ତିର୍ଯଶସି ଦେହିନାମ୍ ।
ତଦା ତ୍ରେତା ରଜୋଵୃତ୍ତିରିତି ଜାନୀହି ବୁଦ୍ଧିମନ୍ ॥ ୨୮ ॥
ତଦା ତ୍ରେତା ରଜୋଵୃତ୍ତିରିତି ଜାନୀହି ବୁଦ୍ଧିମନ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଯଦା ଲୋଭସ୍ତ୍ଵସନ୍ତୋଷୋ ମାନୋ ଦମ୍ଭୋଽଥ ମତ୍ସରଃ ।
କର୍ମଣାଂ ଚାପି କାମ୍ଯାନାଂ ଦ୍ଵାପରଂ ତଦ୍ ରଜସ୍ତମଃ ॥ ୨୯ ॥
କର୍ମଣାଂ ଚାପି କାମ୍ଯାନାଂ ଦ୍ଵାପରଂ ତଦ୍ ରଜସ୍ତମଃ ॥ ୨୯ ॥
ଯଦା ମାଯାନୃତଂ ତନ୍ଦ୍ରା ନିଦ୍ରା ହିଂସା ଵିଷାଦନମ୍ ।
ଶୋକମୋହୌ ଭଯଂ ଦୈନ୍ଯଂ ସ କଲିସ୍ତାମସଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଶୋକମୋହୌ ଭଯଂ ଦୈନ୍ଯଂ ସ କଲିସ୍ତାମସଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୩୦ ॥
ତସ୍ମାତ୍ କ୍ଷୁଦ୍ରଦୃଶୋ ମର୍ତ୍ଯାଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଭାଗ୍ଯା ମହାଶନାଃ ।
କାମିନୋ ଵିତ୍ତହୀନାଶ୍ଚ ସ୍ଵୈରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋଽସତୀଃ ॥ ୩୧ ॥
କାମିନୋ ଵିତ୍ତହୀନାଶ୍ଚ ସ୍ଵୈରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋଽସତୀଃ ॥ ୩୧ ॥
ଦସ୍ଯୂତ୍କୃଷ୍ଟା ଜନପଦା ଵେଦାଃ ପାଷଣ୍ଡଦୂଷିତାଃ ।
ରାଜାନଶ୍ଚ ପ୍ରଜାଭକ୍ଷାଃ ଶିଶ୍ନୋଦରପରା ଦ୍ଵିଜାଃ ॥ ୩୨ ॥
ରାଜାନଶ୍ଚ ପ୍ରଜାଭକ୍ଷାଃ ଶିଶ୍ନୋଦରପରା ଦ୍ଵିଜାଃ ॥ ୩୨ ॥
ଅଵ୍ରତା ବଟଵୋଽଶୌଚା ଭିକ୍ଷଵଶ୍ଚ କୁଟୁମ୍ବିନଃ ।
ତପସ୍ଵିନୋ ଗ୍ରାମଵାସା ନ୍ଯାସିନୋଽତ୍ଯର୍ଥଲୋଲୁପାଃ ॥ ୩୩ ॥
ତପସ୍ଵିନୋ ଗ୍ରାମଵାସା ନ୍ଯାସିନୋଽତ୍ଯର୍ଥଲୋଲୁପାଃ ॥ ୩୩ ॥
ହ୍ରସ୍ଵକାଯା ମହାହାରା ଭୂର୍ଯପତ୍ଯା ଗତହ୍ରିଯଃ ।
ଶଶ୍ଵତ୍କଟୁକଭାଷିଣ୍ଯଶ୍ଚୌର୍ଯମାଯୋରୁସାହସାଃ ॥ ୩୪ ॥
ଶଶ୍ଵତ୍କଟୁକଭାଷିଣ୍ଯଶ୍ଚୌର୍ଯମାଯୋରୁସାହସାଃ ॥ ୩୪ ॥
ପଣଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଵୈ କ୍ଷୁଦ୍ରାଃ କିରାଟାଃ କୂଟକାରିଣଃ ।
ଅନାପଦ୍ଯପି ମଂସ୍ଯନ୍ତେ ଵାର୍ତାଂ ସାଧୁ ଜୁଗୁପ୍ସିତାମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଅନାପଦ୍ଯପି ମଂସ୍ଯନ୍ତେ ଵାର୍ତାଂ ସାଧୁ ଜୁଗୁପ୍ସିତାମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ପତିଂ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ନିର୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଭୃତ୍ଯା ଅପ୍ଯଖିଲୋତ୍ତମମ୍ ।
ଭୃତ୍ଯଂ ଵିପନ୍ନଂ ପତଯଃ କୌଲଂ ଗାଶ୍ଚାପଯସ୍ଵିନୀଃ ॥ ୩୬ ॥
ଭୃତ୍ଯଂ ଵିପନ୍ନଂ ପତଯଃ କୌଲଂ ଗାଶ୍ଚାପଯସ୍ଵିନୀଃ ॥ ୩୬ ॥
ପିତୃଭ୍ରାତୃସୁହୃଜ୍ଜ୍ଞାତୀନ୍ ହିତ୍ଵା ସୌରତସୌହୃଦାଃ ।
ନନାନ୍ଦୃଶ୍ଯାଲସଂଵାଦା ଦୀନାଃ ସ୍ତ୍ରୈଣାଃ କଲୌ ନରାଃ ॥ ୩୭ ॥
ନନାନ୍ଦୃଶ୍ଯାଲସଂଵାଦା ଦୀନାଃ ସ୍ତ୍ରୈଣାଃ କଲୌ ନରାଃ ॥ ୩୭ ॥
ଶୂଦ୍ରାଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଵେଷୋପଜୀଵିନଃ ।
ଧର୍ମଂ ଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଧର୍ମଜ୍ଞା ଅଧିରୁହ୍ଯୋତ୍ତମାସନମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ଧର୍ମଂ ଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଧର୍ମଜ୍ଞା ଅଧିରୁହ୍ଯୋତ୍ତମାସନମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ନିତ୍ଯମୁଦ୍ଵିଗ୍ନମନସୋ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷକରକର୍ଶିତାଃ ।
ନିରନ୍ନେ ଭୂତଲେ ରାଜନନାଵୃଷ୍ଟିଭଯାତୁରାଃ ॥ ୩୯ ॥
ନିରନ୍ନେ ଭୂତଲେ ରାଜନନାଵୃଷ୍ଟିଭଯାତୁରାଃ ॥ ୩୯ ॥
ଵାସୋଽନ୍ନପାନଶଯନଵ୍ଯଵାଯସ୍ନାନଭୂଷଣୈଃ ।
ହୀନାଃ ପିଶାଚସନ୍ଦର୍ଶା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୪୦ ॥
ହୀନାଃ ପିଶାଚସନ୍ଦର୍ଶା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୪୦ ॥
କଲୌ କାକିଣିକେଽପ୍ଯର୍ଥେ ଵିଗୃହ୍ଯ ତ୍ଯକ୍ତସୌହୃଦାଃ ।
ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ପ୍ରିଯାନ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ ହନିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵକାନପି ॥ ୪୧ ॥
ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ପ୍ରିଯାନ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ ହନିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵକାନପି ॥ ୪୧ ॥
ନ ରକ୍ଷିଷ୍ଯନ୍ତି ମନୁଜାଃ ସ୍ଥଵିରୌ ପିତରାଵପି ।
ପୁତ୍ରାନ୍ ଭାର୍ଯାଂ ଚ କୁଲଜାଂ କ୍ଷୁଦ୍ରାଃ ଶିଶ୍ନୋଦରଂଭରାଃ ॥ ୪୨ ॥
ପୁତ୍ରାନ୍ ଭାର୍ଯାଂ ଚ କୁଲଜାଂ କ୍ଷୁଦ୍ରାଃ ଶିଶ୍ନୋଦରଂଭରାଃ ॥ ୪୨ ॥
କଲୌ ନ ରାଜନ୍ଜଗତାଂ ପରଂ ଗୁରୁଂ
ତ୍ରିଲୋକନାଥାନତପାଦପଙ୍କଜମ୍ ।
ପ୍ରାଯେଣ ମର୍ତ୍ଯା ଭଗଵନ୍ତମଚ୍ଯୁତଂ
ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ପାଷଣ୍ଡଵିଭିନ୍ନଚେତସଃ ॥ ୪୩ ॥
ତ୍ରିଲୋକନାଥାନତପାଦପଙ୍କଜମ୍ ।
ପ୍ରାଯେଣ ମର୍ତ୍ଯା ଭଗଵନ୍ତମଚ୍ଯୁତଂ
ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ପାଷଣ୍ଡଵିଭିନ୍ନଚେତସଃ ॥ ୪୩ ॥
ଯନ୍ନାମଧେଯଂ ମ୍ରିଯମାଣ ଆତୁରଃ
ପତନ୍ ସ୍ଖଲନ୍ ଵା ଵିଵଶୋ ଗୃଣନ୍ ପୁମାନ୍ ।
ଵିମୁକ୍ତକର୍ମାର୍ଗଲ ଉତ୍ତମାଂ ଗତିଂ
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ନ ତଂ କଲୌ ଜନାଃ ॥ ୪୪ ॥
ପତନ୍ ସ୍ଖଲନ୍ ଵା ଵିଵଶୋ ଗୃଣନ୍ ପୁମାନ୍ ।
ଵିମୁକ୍ତକର୍ମାର୍ଗଲ ଉତ୍ତମାଂ ଗତିଂ
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ନ ତଂ କଲୌ ଜନାଃ ॥ ୪୪ ॥
ପୁଂସାଂ କଲିକୃତାନ୍ ଦୋଷାନ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯଦେଶାତ୍ମସମ୍ଭଵାନ୍ ।
ସର୍ଵାନ୍ ହରତି ଚିତ୍ତସ୍ଥୋ ଭଗଵାନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ॥ ୪୫ ॥
ସର୍ଵାନ୍ ହରତି ଚିତ୍ତସ୍ଥୋ ଭଗଵାନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ॥ ୪୫ ॥
ଶ୍ରୁତଃ ସଙ୍କୀର୍ତିତୋ ଧ୍ଯାତଃ ପୂଜିତଶ୍ଚାଦୃତୋଽପି ଵା ।
ନୃଣାଂ ଧୁନୋତି ଭଗଵାନ୍ ହୃତ୍ସ୍ଥୋ ଜନ୍ମାଯୁତାଶୁଭମ୍ ॥ ୪୬ ॥
ନୃଣାଂ ଧୁନୋତି ଭଗଵାନ୍ ହୃତ୍ସ୍ଥୋ ଜନ୍ମାଯୁତାଶୁଭମ୍ ॥ ୪୬ ॥
ଯଥା ହେମ୍ନି ସ୍ଥିତୋ ଵହ୍ନିର୍ଦୁର୍ଵର୍ଣଂ ହନ୍ତି ଧାତୁଜମ୍ ।
ଏଵମାତ୍ମଗତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋଗିନାମଶୁଭାଶଯମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ଏଵମାତ୍ମଗତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋଗିନାମଶୁଭାଶଯମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ଵିଦ୍ଯାତପଃପ୍ରାଣନିରୋଧମୈତ୍ରୀ-
ତୀର୍ଥାଭିଷେକଵ୍ରତଦାନଜପ୍ଯୈଃ ।
ନାତ୍ଯନ୍ତଶୁଦ୍ଧିଂ ଲଭତେଽନ୍ତରାତ୍ମା
ଯଥା ହୃଦିସ୍ଥେ ଭଗଵତ୍ଯନନ୍ତେ ॥ ୪୮ ॥
ତୀର୍ଥାଭିଷେକଵ୍ରତଦାନଜପ୍ଯୈଃ ।
ନାତ୍ଯନ୍ତଶୁଦ୍ଧିଂ ଲଭତେଽନ୍ତରାତ୍ମା
ଯଥା ହୃଦିସ୍ଥେ ଭଗଵତ୍ଯନନ୍ତେ ॥ ୪୮ ॥
ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵାତ୍ମନା ରାଜନ୍ ହୃଦିସ୍ଥଂ କୁରୁ କେଶଵମ୍ ।
ମ୍ରିଯମାଣୋ ହ୍ଯଵହିତସ୍ତତୋ ଯାସି ପରାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ମ୍ରିଯମାଣୋ ହ୍ଯଵହିତସ୍ତତୋ ଯାସି ପରାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ମ୍ରିଯମାଣୈରଭିଧ୍ଯେଯୋ ଭଗଵାନ୍ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।
ଆତ୍ମଭାଵଂ ନଯତ୍ଯଙ୍ଗ ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵସଂଶ୍ରଯଃ ॥ ୫୦ ॥
ଆତ୍ମଭାଵଂ ନଯତ୍ଯଙ୍ଗ ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵସଂଶ୍ରଯଃ ॥ ୫୦ ॥
କଲେର୍ଦୋଷନିଧେ ରାଜନ୍ନସ୍ତି ହ୍ଯେକୋ ମହାନ୍ ଗୁଣଃ ।
କୀର୍ତନାଦେଵ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ପରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୫୧ ॥
କୀର୍ତନାଦେଵ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ପରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୫୧ ॥
କୃତେ ଯଦ୍ଧ୍ଯାଯତୋ ଵିଷ୍ଣୁଂ ତ୍ରେତାଯାଂ ଯଜତୋ ମଖୈଃ ।
ଦ୍ଵାପରେ ପରିଚର୍ଯାଯାଂ କଲୌ ତଦ୍ଧରିକୀର୍ତନାତ୍ ॥ ୫୨ ॥
ଦ୍ଵାପରେ ପରିଚର୍ଯାଯାଂ କଲୌ ତଦ୍ଧରିକୀର୍ତନାତ୍ ॥ ୫୨ ॥