ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ନିର୍ଵେଦଵାଦିନୀମେଵଂ ମନୋର୍ଦୁହିତରଂ ମୁନିଃ ।
ଦଯାଲୁଃ ଶାଲିନୀମାହ ଶୁକ୍ଲାଭିଵ୍ଯାହୃତଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ ୧ ॥
ନିର୍ଵେଦଵାଦିନୀମେଵଂ ମନୋର୍ଦୁହିତରଂ ମୁନିଃ ।
ଦଯାଲୁଃ ଶାଲିନୀମାହ ଶୁକ୍ଲାଭିଵ୍ଯାହୃତଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ ୧ ॥
ଋଷିରୁଵାଚ
ମା ଖିଦୋ ରାଜପୁତ୍ରୀତ୍ଥମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରତ୍ଯନିନ୍ଦିତେ ।
ଭଗଵାଂସ୍ତେଽକ୍ଷରୋ ଗର୍ଭମଦୂରାତ୍ସମ୍ପ୍ରପତ୍ସ୍ଯତେ ॥ ୨ ॥
ମା ଖିଦୋ ରାଜପୁତ୍ରୀତ୍ଥମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରତ୍ଯନିନ୍ଦିତେ ।
ଭଗଵାଂସ୍ତେଽକ୍ଷରୋ ଗର୍ଭମଦୂରାତ୍ସମ୍ପ୍ରପତ୍ସ୍ଯତେ ॥ ୨ ॥
ଧୃତଵ୍ରତାସି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦମେନ ନିଯମେନ ଚ ।
ତପୋଦ୍ରଵିଣଦାନୈଶ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚେଶ୍ଵରଂ ଭଜ ॥ ୩ ॥
ତପୋଦ୍ରଵିଣଦାନୈଶ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚେଶ୍ଵରଂ ଭଜ ॥ ୩ ॥
ସ ତ୍ଵଯାରାଧିତଃ ଶୁକ୍ଲୋ ଵିତନ୍ଵନ୍ମାମକଂଯଶଃ ।
ଛେତ୍ତା ତେ ହୃଦଯଗ୍ରନ୍ଥିମୌଦର୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଭାଵନଃ ॥ ୪ ॥
ଛେତ୍ତା ତେ ହୃଦଯଗ୍ରନ୍ଥିମୌଦର୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଭାଵନଃ ॥ ୪ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ଦେଵହୂତ୍ଯପି ସଂଦେଶଂ ଗୌରଵେଣ ପ୍ରଜାପତେଃ ।
ସମ୍ଯକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯ ପୁରୁଷଂ କୂଟସ୍ଥମଭଜଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୫ ॥
ଦେଵହୂତ୍ଯପି ସଂଦେଶଂ ଗୌରଵେଣ ପ୍ରଜାପତେଃ ।
ସମ୍ଯକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯ ପୁରୁଷଂ କୂଟସ୍ଥମଭଜଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୫ ॥
ତସ୍ଯାଂ ବହୁତିଥେ କାଲେ ଭଗଵାନ୍ମଧୁସୂଦନଃ ।
କାର୍ଦମଂ ଵୀର୍ଯମାପନ୍ନୋ ଜଜ୍ଞେଽଗ୍ନିରିଵ ଦାରୁଣି ॥ ୬ ॥
କାର୍ଦମଂ ଵୀର୍ଯମାପନ୍ନୋ ଜଜ୍ଞେଽଗ୍ନିରିଵ ଦାରୁଣି ॥ ୬ ॥
ଅଵାଦଯଂସ୍ତଦା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵାଦିତ୍ରାଣି ଘନାଘନାଃ ।
ଗାଯନ୍ତି ତଂ ସ୍ମ ଗନ୍ଧର୍ଵା ନୃତ୍ଯନ୍ତ୍ଯପ୍ସରସୋ ମୁଦା ॥ ୭ ॥
ଗାଯନ୍ତି ତଂ ସ୍ମ ଗନ୍ଧର୍ଵା ନୃତ୍ଯନ୍ତ୍ଯପ୍ସରସୋ ମୁଦା ॥ ୭ ॥
ପେତୁଃ ସୁମନସୋ ଦିଵ୍ଯାଃ ଖେଚରୈରପଵର୍ଜିତାଃ ।
ପ୍ରସେଦୁଶ୍ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଅମ୍ଭାଂସି ଚ ମନାଂସି ଚ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରସେଦୁଶ୍ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଅମ୍ଭାଂସି ଚ ମନାଂସି ଚ ॥ ୮ ॥
ତତ୍କର୍ଦମାଶ୍ରମପଦଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯା ପରିଶ୍ରିତମ୍ ।
ସ୍ଵଯମ୍ଭୂଃ ସାକମୃଷିଭିର୍ମରୀଚ୍ଯାଦିଭିରଭ୍ଯଯାତ୍ ॥ ୯ ॥
ସ୍ଵଯମ୍ଭୂଃ ସାକମୃଷିଭିର୍ମରୀଚ୍ଯାଦିଭିରଭ୍ଯଯାତ୍ ॥ ୯ ॥
ଭଗଵନ୍ତଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସତ୍ତ୍ଵେନାଂଶେନ ଶତ୍ରୁହନ୍ ।
ତତ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାନଵିଜ୍ଞପ୍ତ୍ଯୈ ଜାତଂ ଵିଦ୍ଵାନଜଃ ସ୍ଵରାଟ୍ ॥ ୧୦ ॥
ତତ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାନଵିଜ୍ଞପ୍ତ୍ଯୈ ଜାତଂ ଵିଦ୍ଵାନଜଃ ସ୍ଵରାଟ୍ ॥ ୧୦ ॥
ସଭାଜଯନ୍ ଵିଶୁଦ୍ଧେନ ଚେତସା ତଚ୍ଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଯମାଣୈରସୁଭିଃ କର୍ଦମଂ ଚେଦମଭ୍ଯଧାତ୍ ॥ ୧୧ ॥
ପ୍ରହୃଷ୍ଯମାଣୈରସୁଭିଃ କର୍ଦମଂ ଚେଦମଭ୍ଯଧାତ୍ ॥ ୧୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ
ତ୍ଵଯା ମେଽପଚିତିସ୍ତାତ କଲ୍ପିତା ନିର୍ଵ୍ଯଲୀକତଃ ।
ଯନ୍ମେ ସଞ୍ଜଗୃହେ ଵାକ୍ଯଂ ଭଵାନ୍ମାନଦ ମାନଯନ୍ ॥ ୧୨ ॥
ତ୍ଵଯା ମେଽପଚିତିସ୍ତାତ କଲ୍ପିତା ନିର୍ଵ୍ଯଲୀକତଃ ।
ଯନ୍ମେ ସଞ୍ଜଗୃହେ ଵାକ୍ଯଂ ଭଵାନ୍ମାନଦ ମାନଯନ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଏତାଵତ୍ଯେଵ ଶୁଶ୍ରୂଷା କାର୍ଯା ପିତରି ପୁତ୍ରକୈଃ ।
ବାଢମିତ୍ଯନୁମନ୍ଯେତ ଗୌରଵେଣ ଗୁରୋର୍ଵଚଃ ॥ ୧୩ ॥
ବାଢମିତ୍ଯନୁମନ୍ଯେତ ଗୌରଵେଣ ଗୁରୋର୍ଵଚଃ ॥ ୧୩ ॥
ଇମା ଦୁହିତରଃ ସତ୍ଯସ୍ତଵ ଵତ୍ସ ସୁମଧ୍ଯମାଃ ।
ସର୍ଗମେତଂ ପ୍ରଭାଵୈଃ ସ୍ଵୈର୍ବୃଂହଯିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯନେକଧା ॥ ୧୪ ॥
ସର୍ଗମେତଂ ପ୍ରଭାଵୈଃ ସ୍ଵୈର୍ବୃଂହଯିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯନେକଧା ॥ ୧୪ ॥
ଅତସ୍ତ୍ଵମୃଷିମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଯଥାଶୀଲଂ ଯଥାରୁଚି ।
ଆତ୍ମଜାଃ ପରିଦେହ୍ଯଦ୍ଯ ଵିସ୍ତୃଣୀହି ଯଶୋ ଭୁଵି ॥ ୧୫ ॥
ଆତ୍ମଜାଃ ପରିଦେହ୍ଯଦ୍ଯ ଵିସ୍ତୃଣୀହି ଯଶୋ ଭୁଵି ॥ ୧୫ ॥
ଵେଦାହମାଦ୍ଯଂ ପୁରୁଷମଵତୀର୍ଣଂ ସ୍ଵମାଯଯା ।
ଭୂତାନାଂ ଶେଵଧିଂ ଦେହଂ ବିଭ୍ରାଣଂ କପିଲଂ ମୁନେ ॥ ୧୬ ॥
ଭୂତାନାଂ ଶେଵଧିଂ ଦେହଂ ବିଭ୍ରାଣଂ କପିଲଂ ମୁନେ ॥ ୧୬ ॥
ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଯୋଗେନ କର୍ମଣାମୁଦ୍ଧରନ୍ ଜଟାଃ ।
ହିରଣ୍ଯକେଶଃ ପଦ୍ମାକ୍ଷଃ ପଦ୍ମମୁଦ୍ରାପଦାମ୍ବୁଜଃ ॥ ୧୭ ॥
ହିରଣ୍ଯକେଶଃ ପଦ୍ମାକ୍ଷଃ ପଦ୍ମମୁଦ୍ରାପଦାମ୍ବୁଜଃ ॥ ୧୭ ॥
ଏଷ ମାନଵି ତେ ଗର୍ଭଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ କୈଟଭାର୍ଦନଃ ।
ଅଵିଦ୍ଯାସଂଶଯଗ୍ରନ୍ଥିଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ଗାଂ ଵିଚରିଷ୍ଯତି ॥ ୧୮ ॥
ଅଵିଦ୍ଯାସଂଶଯଗ୍ରନ୍ଥିଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ଗାଂ ଵିଚରିଷ୍ଯତି ॥ ୧୮ ॥
ଅଯଂ ସିଦ୍ଧଗଣାଧୀଶଃ ସାଙ୍ଖ୍ଯାଚାର୍ଯୈଃ ସୁସମ୍ମତଃ ।
ଲୋକେ କପିଲ ଇତ୍ଯାଖ୍ଯାଂ ଗନ୍ତା ତେ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ ॥ ୧୯ ॥
ଲୋକେ କପିଲ ଇତ୍ଯାଖ୍ଯାଂ ଗନ୍ତା ତେ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ ॥ ୧୯ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ତାଵାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା କୁମାରୈଃ ସହନାରଦଃ ।
ହଂସୋ ହଂସେନ ଯାନେନ ତ୍ରିଧାମପରମଂ ଯଯୌ ॥ ୨୦ ॥
ତାଵାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା କୁମାରୈଃ ସହନାରଦଃ ।
ହଂସୋ ହଂସେନ ଯାନେନ ତ୍ରିଧାମପରମଂ ଯଯୌ ॥ ୨୦ ॥
ଗତେ ଶତଧୃତୌ କ୍ଷତ୍ତଃ କର୍ଦମସ୍ତେନ ଚୋଦିତଃ ।
ଯଥୋଦିତଂ ସ୍ଵଦୁହିତୃଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵିଶ୍ଵସୃଜାଂ ତତଃ ॥ ୨୧ ॥
ଯଥୋଦିତଂ ସ୍ଵଦୁହିତୃଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵିଶ୍ଵସୃଜାଂ ତତଃ ॥ ୨୧ ॥
ମରୀଚଯେ କଲାଂ ପ୍ରାଦାଦନସୂଯାମଥାତ୍ରଯେ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାମଙ୍ଗିରସେଽଯଚ୍ଛତ୍ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ ହଵିର୍ଭୁଵମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାମଙ୍ଗିରସେଽଯଚ୍ଛତ୍ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ ହଵିର୍ଭୁଵମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ପୁଲହାଯ ଗତିଂ ଯୁକ୍ତାଂ କ୍ରତଵେ ଚ କ୍ରିଯାଂ ସତୀମ୍ ।
ଖ୍ଯାତିଂ ଚ ଭୃଗଵେଽଯଚ୍ଛଦ୍ଵସିଷ୍ଠାଯାପ୍ଯରୁନ୍ଧତୀମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଖ୍ଯାତିଂ ଚ ଭୃଗଵେଽଯଚ୍ଛଦ୍ଵସିଷ୍ଠାଯାପ୍ଯରୁନ୍ଧତୀମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଅଥର୍ଵଣେଽଦଦାଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ଯଯା ଯଜ୍ଞୋ ଵିତନ୍ଯତେ ।
ଵିପ୍ରର୍ଷଭାନ୍ କୃତୋଦ୍ଵାହାନ୍ ସଦାରାନ୍ ସମଲାଲଯତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଵିପ୍ରର୍ଷଭାନ୍ କୃତୋଦ୍ଵାହାନ୍ ସଦାରାନ୍ ସମଲାଲଯତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ତତସ୍ତ ଋଷଯଃ କ୍ଷତ୍ତ କୃତଦାରା ନିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତମ୍ ।
ପ୍ରାତିଷ୍ଠନ୍ନନ୍ଦିମାପନ୍ନାଃ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵମାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ପ୍ରାତିଷ୍ଠନ୍ନନ୍ଦିମାପନ୍ନାଃ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵମାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ସ ଚାଵତୀର୍ଣଂ ତ୍ରିଯୁଗମାଜ୍ଞାଯ ଵିବୁଧର୍ଷଭମ୍ ।
ଵିଵିକ୍ତ ଉପସଙ୍ଗମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସମଭାଷତ ॥ ୨୬ ॥
ଵିଵିକ୍ତ ଉପସଙ୍ଗମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସମଭାଷତ ॥ ୨୬ ॥
ଅହୋ ପାପଚ୍ଯମାନାନାଂ ନିରଯେ ସ୍ଵୈରମଙ୍ଗଲୈଃ ।
କାଲେନ ଭୂଯସା ନୂନଂ ପ୍ରସୀଦନ୍ତୀହ ଦେଵତାଃ ॥ ୨୭ ॥
କାଲେନ ଭୂଯସା ନୂନଂ ପ୍ରସୀଦନ୍ତୀହ ଦେଵତାଃ ॥ ୨୭ ॥
ବହୁଜନ୍ମଵିପକ୍ଵେନ ସମ୍ଯଗ୍ଯୋଗସମାଧିନା ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଯତନ୍ତେ ଯତଯଃ ଶୂନ୍ଯାଗାରେଷୁ ଯତ୍ପଦମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଯତନ୍ତେ ଯତଯଃ ଶୂନ୍ଯାଗାରେଷୁ ଯତ୍ପଦମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ସ ଏଵ ଭଗଵାନଦ୍ଯ ହେଲନଂ ନଗଣଯ୍ଯ ନଃ ।
ଗୃହେଷୁ ଜାତୋ ଗ୍ରାମ୍ଯାଣାଂ ଯଃ ସ୍ଵାନାଂ ପକ୍ଷପୋଷଣଃ ॥ ୨୯ ॥
ଗୃହେଷୁ ଜାତୋ ଗ୍ରାମ୍ଯାଣାଂ ଯଃ ସ୍ଵାନାଂ ପକ୍ଷପୋଷଣଃ ॥ ୨୯ ॥
ସ୍ଵୀଯଂ ଵାକ୍ଯମୃତଂ କର୍ତୁମଵତୀର୍ଣୋଽସି ମେ ଗୃହେ ।
ଚିକୀର୍ଷୁର୍ଭଗଵାନ୍ ଜ୍ଞାନଂ ଭକ୍ତାନାଂ ମାନଵର୍ଧନଃ ॥ ୩୦ ॥
ଚିକୀର୍ଷୁର୍ଭଗଵାନ୍ ଜ୍ଞାନଂ ଭକ୍ତାନାଂ ମାନଵର୍ଧନଃ ॥ ୩୦ ॥
ତାନ୍ଯେଵ ତେଽଭିରୂପାଣି ରୂପାଣି ଭଗଵଂସ୍ତଵ ।
ଯାନି ଯାନି ଚ ରୋଚନ୍ତେ ସ୍ଵଜନାନାମରୂପିଣଃ ॥ ୩୧ ॥
ଯାନି ଯାନି ଚ ରୋଚନ୍ତେ ସ୍ଵଜନାନାମରୂପିଣଃ ॥ ୩୧ ॥
ତ୍ଵାଂ ସୂରିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵବୁଭୁତ୍ସଯାଦ୍ଧା
ସଦାଭିଵାଦାର୍ହଣପାଦପୀଠମ୍ ।
ଐଶ୍ଵର୍ଯଵୈରାଗ୍ଯଯଶୋଽଵବୋଧ-
ଵୀର୍ଯଶ୍ରିଯା ପୂର୍ତମହଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୩୨ ॥
ସଦାଭିଵାଦାର୍ହଣପାଦପୀଠମ୍ ।
ଐଶ୍ଵର୍ଯଵୈରାଗ୍ଯଯଶୋଽଵବୋଧ-
ଵୀର୍ଯଶ୍ରିଯା ପୂର୍ତମହଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୩୨ ॥
ପରଂ ପ୍ରଧାନଂ ପୁରୁଷଂ ମହାନ୍ତଂ
କାଲଂ କଵିଂ ତ୍ରିଵୃତଂ ଲୋକପାଲମ୍ ।
ଆତ୍ମାନୁଭୂତ୍ଯାନୁଗତପ୍ରପଞ୍ଚଂ
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଶକ୍ତିଂ କପିଲଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୩୩ ॥
କାଲଂ କଵିଂ ତ୍ରିଵୃତଂ ଲୋକପାଲମ୍ ।
ଆତ୍ମାନୁଭୂତ୍ଯାନୁଗତପ୍ରପଞ୍ଚଂ
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଶକ୍ତିଂ କପିଲଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୩୩ ॥
ଆ ସ୍ମାଭିପୃଚ୍ଛେଽଦ୍ଯ ପତିଂ ପ୍ରଜାନାଂ
ତ୍ଵଯାଵତୀର୍ଣର୍ଣ ଉତାପ୍ତକାମଃ ।
ପରିଵ୍ରଜତ୍ପଦଵୀମାସ୍ଥିତୋଽହଂ
ଚରିଷ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ହୃଦି ଯୁଞ୍ଜନ୍ ଵିଶୋକଃ ॥ ୩୪ ॥
ତ୍ଵଯାଵତୀର୍ଣର୍ଣ ଉତାପ୍ତକାମଃ ।
ପରିଵ୍ରଜତ୍ପଦଵୀମାସ୍ଥିତୋଽହଂ
ଚରିଷ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ହୃଦି ଯୁଞ୍ଜନ୍ ଵିଶୋକଃ ॥ ୩୪ ॥
ଶ୍ରୀ ଭଗଵାନୁଵାଚ
ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ହି ଲୋକସ୍ଯ ପ୍ରମାଣଂ ସତ୍ଯଲୌକିକେ ।
ଅଥାଜନି ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ ଯଦଵୋଚମୃତଂ ମୁନେ ॥ ୩୫ ॥
ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ହି ଲୋକସ୍ଯ ପ୍ରମାଣଂ ସତ୍ଯଲୌକିକେ ।
ଅଥାଜନି ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ ଯଦଵୋଚମୃତଂ ମୁନେ ॥ ୩୫ ॥
ଏତନ୍ମେ ଜନ୍ମ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ମୁମୁକ୍ଷୂଣାଂ ଦୁରାଶଯାତ୍ ।
ପ୍ରସଂଖ୍ଯାନାଯ ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ସମ୍ମତାଯାତ୍ମଦର୍ଶନେ ॥ ୩୬ ॥
ପ୍ରସଂଖ୍ଯାନାଯ ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ସମ୍ମତାଯାତ୍ମଦର୍ଶନେ ॥ ୩୬ ॥
ଏଷ ଆତ୍ମପଥୋଽଵ୍ଯକ୍ତୋ ନଷ୍ଟଃ କାଲେନ ଭୂଯସା ।
ତଂ ପ୍ରଵର୍ତଯିତୁଂ ଦେହମିମଂ ଵିଦ୍ଧି ମଯା ଭୃତମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ତଂ ପ୍ରଵର୍ତଯିତୁଂ ଦେହମିମଂ ଵିଦ୍ଧି ମଯା ଭୃତମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଗଚ୍ଛ କାମଂ ମଯାପୃଷ୍ଟୋ ମଯି ସଂନ୍ଯସ୍ତକର୍ମଣା ।
ଜିତ୍ଵା ସୁଦୁର୍ଜଯଂ ମୃତ୍ଯୁମମୃତତ୍ଵାଯ ମାଂ ଭଜ ॥ ୩୮ ॥
ଜିତ୍ଵା ସୁଦୁର୍ଜଯଂ ମୃତ୍ଯୁମମୃତତ୍ଵାଯ ମାଂ ଭଜ ॥ ୩୮ ॥
ମାମାତ୍ମାନଂ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିଃ ସର୍ଵଭୂତଗୁହାଶଯମ୍ ।
ଆତ୍ମନ୍ଯେଵାତ୍ମନା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଶୋକୋଽଭଯମୃଚ୍ଛସି ॥ ୩୯ ॥
ଆତ୍ମନ୍ଯେଵାତ୍ମନା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଶୋକୋଽଭଯମୃଚ୍ଛସି ॥ ୩୯ ॥
ମାତ୍ର ଆଧ୍ଯାତ୍ମିକୀଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଶମନୀଂ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍ ।
ଵିତରିଷ୍ଯେ ଯଯା ଚାସୌ ଭଯଂ ଚାତିତରିଷ୍ଯତି ॥ ୪୦ ॥
ଵିତରିଷ୍ଯେ ଯଯା ଚାସୌ ଭଯଂ ଚାତିତରିଷ୍ଯତି ॥ ୪୦ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ଏଵଂ ସମୁଦିତସ୍ତେନ କପିଲେନ ପ୍ରଜାପତିଃ ।
ଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ତଂ ପ୍ରୀତୋ ଵନମେଵ ଜଗାମ ହ ॥ ୪୧ ॥
ଏଵଂ ସମୁଦିତସ୍ତେନ କପିଲେନ ପ୍ରଜାପତିଃ ।
ଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ତଂ ପ୍ରୀତୋ ଵନମେଵ ଜଗାମ ହ ॥ ୪୧ ॥
ଵ୍ରତଂ ସ ଆସ୍ଥିତୋ ମୌନମାତ୍ମୈକଶରଣୋ ମୁନିଃ ।
ନିଃସଙ୍ଗୋ ଵ୍ଯଚରତ୍କ୍ଷୋଣୀମନଗ୍ନିରନିକେତନଃ ॥ ୪୨ ॥
ନିଃସଙ୍ଗୋ ଵ୍ଯଚରତ୍କ୍ଷୋଣୀମନଗ୍ନିରନିକେତନଃ ॥ ୪୨ ॥
ମନୋ ବ୍ରହ୍ମଣି ଯୁଞ୍ଜାନୋ ଯତ୍ତତ୍ସଦସତଃ ପରମ୍ ।
ଗୁଣାଵଭାସେ ଵିଗୁଣ ଏକଭକ୍ତ୍ଯାନୁଭାଵିତେ ॥ ୪୩ ॥
ଗୁଣାଵଭାସେ ଵିଗୁଣ ଏକଭକ୍ତ୍ଯାନୁଭାଵିତେ ॥ ୪୩ ॥
ନିରହଂକୃତିର୍ନିର୍ମମଶ୍ଚ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ ସମଦୃକ୍ ସ୍ଵଦୃକ୍ ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ପ୍ରଶାନ୍ତଧୀର୍ଧୀରଃ ପ୍ରଶାନ୍ତୋର୍ମିରିଵୋଦଧିଃ ॥ ୪୪ ॥
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ପ୍ରଶାନ୍ତଧୀର୍ଧୀରଃ ପ୍ରଶାନ୍ତୋର୍ମିରିଵୋଦଧିଃ ॥ ୪୪ ॥
ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ସର୍ଵଜ୍ଞେ ପ୍ରତ୍ଯଗାତ୍ମନି ।
ପରେଣ ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଲବ୍ଧାତ୍ମା ମୁକ୍ତବନ୍ଧନଃ ॥ ୪୫ ॥
ପରେଣ ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଲବ୍ଧାତ୍ମା ମୁକ୍ତବନ୍ଧନଃ ॥ ୪୫ ॥
ଆତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଭଗଵନ୍ତମଵସ୍ଥିତମ୍ ।
ଅପଶ୍ଯତ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଭଗଵତ୍ଯପି ଚାତ୍ମନି ॥ ୪୬ ॥
ଅପଶ୍ଯତ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଭଗଵତ୍ଯପି ଚାତ୍ମନି ॥ ୪୬ ॥
ଇଚ୍ଛାଦ୍ଵେଷଵିହୀନେନ ସର୍ଵତ୍ର ସମଚେତସା ।
ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ପ୍ରାପ୍ତା ଭାଗଵତୀ ଗତିଃ ॥ ୪୭ ॥
ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ପ୍ରାପ୍ତା ଭାଗଵତୀ ଗତିଃ ॥ ୪୭ ॥