Lord Krishna

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୩.୨୮

(Srimad Bhagavatam Canto 3, Chapter 28 — Meditation on the Lord, Limb by Limb in Odia)

Vyasa

Also known as yogasya laksanam vaksye sabijasya nrpatmaje

Meditation on the Lord, Limb by Limb. Śrīmad Bhāgavatam Canto 3, Chapter 28 — 44 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଯୋଗସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସବୀଜସ୍ଯ ନୃପାତ୍ମଜେ ।
ମନୋ ଯେନୈଵ ଵିଧିନା ପ୍ରସନ୍ନଂ ଯାତି ସତ୍ପଥମ୍ ॥ ୧ ॥
ସ୍ଵଧର୍ମାଚରଣଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ଵିଧର୍ମାଚ୍ଚ ନିଵର୍ତନମ୍ ।
ଦୈଵାଲ୍ଲବ୍ଧେନ ସନ୍ତୋଷ ଆତ୍ମଵିଚ୍ଚରଣାର୍ଚନମ୍ ॥ ୨ ॥
ଗ୍ରାମ୍ଯଧର୍ମନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷଧର୍ମରତିସ୍ତଥା ।
ମିତମେଧ୍ଯାଦନଂ ଶଶ୍ଵଦ୍ଵିଵିକ୍ତକ୍ଷେମସେଵନମ୍ ॥ ୩ ॥
ଅହିଂସା ସତ୍ଯମସ୍ତେଯଂ ଯାଵଦର୍ଥପରିଗ୍ରହଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ତପଃ ଶୌଚଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଃ ପୁରୁଷାର୍ଚନମ୍ ॥ ୪ ॥
ମୌନଂ ସଦାସନଜଯଃ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ପ୍ରାଣଜଯଃ ଶନୈଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯାହାରଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଵିଷଯାନ୍ମନସା ହୃଦି ॥ ୫ ॥
ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯାନାମେକଦେଶେ ମନସା ପ୍ରାଣଧାରଣମ୍ ।
ଵୈକୁଣ୍ଠଲୀଲାଭିଧ୍ଯାନଂ ସମାଧାନଂ ତଥାତ୍ମନଃ ॥ ୬ ॥
ଏତୈରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ପଥିଭିର୍ମନୋ ଦୁଷ୍ଟମସତ୍ପଥମ୍ ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯୁଞ୍ଜୀତ ଶନକୈର୍ଜିତପ୍ରାଣୋ ହ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ ॥ ୭ ॥
ଶୁଚୌ ଦେଶେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଵିଜିତାସନ ଆସନମ୍ ।
ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ସମାସୀନ ଋଜୁକାଯଃ ସମଭ୍ଯସେତ୍ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରାଣସ୍ଯ ଶୋଧଯେନ୍ମାର୍ଗଂ ପୂରକୁମ୍ଭକରେଚକୈଃ ।
ପ୍ରତିକୂଲେନ ଵା ଚିତ୍ତଂ ଯଥା ସ୍ଥିରମଚଞ୍ଚଲମ୍ ॥ ୯ ॥
ମନୋଽଚିରାତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଵିରଜଂ ଜିତଶ୍ଵାସସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ।
ଵାଯ୍ଵଗ୍ନିଭ୍ଯାଂ ଯଥା ଲୋହଂ ଧ୍ମାତଂ ତ୍ଯଜତି ଵୈ ମଲମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ପ୍ରାଣାଯାମୈର୍ଦହେଦ୍ଦୋଷାନ୍ଧାରଣାଭିଶ୍ଚ କିଲ୍ବିଷାନ୍ ।
ପ୍ରତ୍ଯାହାରେଣ ସଂସର୍ଗାନ୍ଧ୍ଯାନେନାନୀଶ୍ଵରାନ୍ଗୁଣାନ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଯଦା ମନଃ ସ୍ଵଂ ଵିରଜଂ ଯୋଗେନ ସୁସମାହିତମ୍ ।
କାଷ୍ଠାଂ ଭଗଵତୋ ଧ୍ଯାଯେତ୍ସ୍ଵନାସାଗ୍ରାଵଲୋକନଃ ॥ ୧୨ ॥
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନାମ୍ଭୋଜଂ ପଦ୍ମଗର୍ଭାରୁଣେକ୍ଷଣମ୍ ।
ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲଶ୍ଯାମଂ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ଲସତ୍ପଙ୍କଜକିଞ୍ଜଲ୍କପୀତକୌଶେଯଵାସସମ୍ ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷସଂ ଭ୍ରାଜତ୍କୌସ୍ତୁଭାମୁକ୍ତକନ୍ଧରମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ମତ୍ତଦ୍ଵିରେଫକଲଯା ପରୀତଂ ଵନମାଲଯା ।
ପରାର୍ଧ୍ଯହାରଵଲଯକିରୀଟାଙ୍ଗଦନୂପୁରମ୍ ॥ ୧୫ ॥
କାଞ୍ଚୀଗୁଣୋଲ୍ଲସଚ୍ଛ୍ରୋଣିଂ ହୃଦଯାମ୍ଭୋଜଵିଷ୍ଟରମ୍ ।
ଦର୍ଶନୀଯତମଂ ଶାନ୍ତଂ ମନୋନଯନଵର୍ଧନମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଅପୀଚ୍ଯଦର୍ଶନଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତମ୍ ।
ସନ୍ତଂ ଵଯସି କୈଶୋରେ ଭୃତ୍ଯାନୁଗ୍ରହକାତରମ୍ ॥ ୧୭ ॥
କୀର୍ତନ୍ଯତୀର୍ଥଯଶସଂ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକଯଶସ୍କରମ୍ ।
ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଦେଵଂ ସମଗ୍ରାଙ୍ଗଂ ଯାଵନ୍ନ ଚ୍ଯଵତେ ମନଃ ॥ ୧୮ ॥
ସ୍ଥିତଂ ଵ୍ରଜନ୍ତମାସୀନଂ ଶଯାନଂ ଵା ଗୁହାଶଯମ୍ ।
ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯେହିତଂ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଛୁଦ୍ଧଭାଵେନ ଚେତସା ॥ ୧୯ ॥
ତସ୍ମିଁଲ୍ଲବ୍ଧପଦଂ ଚିତ୍ତଂ ସର୍ଵାଵଯଵସଂସ୍ଥିତମ୍ ।
ଵିଲକ୍ଷ୍ଯୈକତ୍ର ସଂଯୁଜ୍ଯାଦଙ୍ଗେ ଭଗଵତୋ ମୁନିଃ ॥ ୨୦ ॥
ସଞ୍ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଭଗଵତଶ୍ଚରଣାରଵିନ୍ଦଂ
ଵଜ୍ରାଙ୍କୁଶଧ୍ଵଜସରୋରୁହଲାଞ୍ଛନାଢ୍ଯମ୍ ।
ଉତ୍ତୁଙ୍ଗରକ୍ତଵିଲସନ୍ନଖଚକ୍ରଵାଲ-
ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଭିରାହତମହଦ୍ଧୃଦଯାନ୍ଧକାରମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଯଚ୍ଛୌଚନିଃସୃତସରିତ୍ପ୍ରଵରୋଦକେନ
ତୀର୍ଥେନ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯଧିକୃତେନ ଶିଵଃ ଶିଵୋଽଭୂତ୍ ।
ଧ୍ଯାତୁର୍ମନଃଶମଲଶୈଲନିସୃଷ୍ଟଵଜ୍ରଂ
ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଚିରଂ ଭଗଵତଶ୍ଚରଣାରଵିନ୍ଦମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଜାନୁଦ୍ଵଯଂ ଜଲଜଲୋଚନଯା ଜନନ୍ଯା
ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଖିଲସ୍ଯ ସୁରଵନ୍ଦିତଯା ଵିଧାତୁଃ ।
ଊର୍ଵୋର୍ନିଧାଯ କରପଲ୍ଲଵରୋଚିଷା ଯତ୍
ସଂଲାଲିତଂ ହୃଦି ଵିଭୋରଭଵସ୍ଯ କୁର୍ଯାତ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଊରୂ ସୁପର୍ଣଭୁଜଯୋରଧିଶୋଭମାନାଵ୍-
ଓଜୋନିଧୀ ଅତସିକାକୁସୁମାଵଭାସୌ ।
ଵ୍ଯାଲମ୍ବିପୀତଵରଵାସସି ଵର୍ତମାନ
କାଞ୍ଚୀକଲାପପରିରମ୍ଭି ନିତମ୍ବବିମ୍ବମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ନାଭିହ୍ରଦଂ ଭୁଵନକୋଶଗୁହୋଦରସ୍ଥଂ
ଯତ୍ରାତ୍ମଯୋନିଧିଷଣାଖିଲଲୋକପଦ୍ମମ୍ ।
ଵ୍ଯୂଢଂ ହରିନ୍ମଣିଵୃଷସ୍ତନଯୋରମୁଷ୍ଯ
ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଦ୍ଵଯଂ ଵିଶଦହାରମଯୂଖଗୌରମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଵକ୍ଷୋଽଧିଵାସମୃଷଭସ୍ଯ ମହାଵିଭୂତେଃ
ପୁଂସାଂ ମନୋନଯନନିର୍ଵୃତିମାଦଧାନମ୍ ।
କଣ୍ଠଂ ଚ କୌସ୍ତୁଭମଣେରଧିଭୂଷଣାର୍ଥଂ
କୁର୍ଯାନ୍ମନସ୍ଯଖିଲଲୋକନମସ୍କୃତସ୍ଯ ॥ ୨୬ ॥
ବାହୂଂଶ୍ଚ ମନ୍ଦରଗିରେଃ ପରିଵର୍ତନେନ
ନିର୍ଣିକ୍ତବାହୁଵଲଯାନଧିଲୋକପାଲାନ୍ ।
ସଞ୍ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଦଶଶତାରମସହ୍ଯତେଜଃ
ଶଙ୍ଖଂ ଚ ତତ୍କରସରୋରୁହରାଜହଂସମ୍ ॥ ୨୭ ॥
କୌମୋଦକୀଂ ଭଗଵତୋ ଦଯିତାଂ ସ୍ମରେତ
ଦିଗ୍ଧାମରାତିଭଟଶୋଣିତକର୍ଦମେନ ।
ମାଲାଂ ମଧୁଵ୍ରତଵରୂଥଗିରୋପଘୁଷ୍ଟାଂ
ଚୈତ୍ଯସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵମମଲଂ ମଣିମସ୍ଯ କଣ୍ଠେ ॥ ୨୮ ॥
ଭୃତ୍ଯାନୁକମ୍ପିତଧିଯେହ ଗୃହୀତମୂର୍ତେଃ
ସଞ୍ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଭଗଵତୋ ଵଦନାରଵିନ୍ଦମ୍ ।
ଯଦ୍ଵିସ୍ଫୁରନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲଵଲ୍ଗିତେନ
ଵିଦ୍ଯୋତିତାମଲକପୋଲମୁଦାରନାସମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଯଚ୍ଛ୍ରୀନିକେତମଲିଭିଃ ପରିସେଵ୍ଯମାନଂ
ଭୂତ୍ଯା ସ୍ଵଯା କୁଟିଲକୁନ୍ତଲଵୃନ୍ଦଜୁଷ୍ଟମ୍ ।
ମୀନଦ୍ଵଯାଶ୍ରଯମଧିକ୍ଷିପଦବ୍ଜନେତ୍ରଂ
ଧ୍ଯାଯେନ୍ମନୋମଯମତନ୍ଦ୍ରିତ ଉଲ୍ଲସଦ୍ଭ୍ରୁ ॥ ୩୦ ॥
ତସ୍ଯାଵଲୋକମଧିକଂ କୃପଯାତିଘୋର-
ତାପତ୍ରଯୋପଶମନାଯ ନିସୃଷ୍ଟମକ୍ଷ୍ଣୋଃ ।
ସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ମିତାନୁଗୁଣିତଂ ଵିପୁଲପ୍ରସାଦଂ
ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଚିରଂ ଵିପୁଲଭାଵନଯା ଗୁହାଯାମ୍ ॥ ୩୧ ॥
ହାସଂ ହରେରଵନତାଖିଲଲୋକତୀଵ୍ର-
ଶୋକାଶ୍ରୁସାଗରଵିଶୋଷଣମତ୍ଯୁଦାରମ୍ ।
ସମ୍ମୋହନାଯ ରଚିତଂ ନିଜମାଯଯାସ୍ଯ
ଭ୍ରୂମଣ୍ଡଲଂ ମୁନିକୃତେ ମକରଧ୍ଵଜସ୍ଯ ॥ ୩୨ ॥
ଧ୍ଯାନାଯନଂ ପ୍ରହସିତଂ ବହୁଲାଧରୋଷ୍ଠ-
ଭାସାରୁଣାଯିତତନୁଦ୍ଵିଜକୁନ୍ଦପଙ୍କ୍ତି ।
ଧ୍ଯାଯେତ୍ସ୍ଵଦେହକୁହରେଽଵସିତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍
ଭକ୍ତ୍ଯାର୍ଦ୍ରଯାର୍ପିତମନା ନ ପୃଥଗ୍ଦିଦୃକ୍ଷେତ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଏଵଂ ହରୌ ଭଗଵତି ପ୍ରତିଲବ୍ଧଭାଵୋ
ଭକ୍ତ୍ଯା ଦ୍ରଵଦ୍ଧୃଦଯ ଉତ୍ପୁଲକଃ ପ୍ରମୋଦାତ୍ ।
ଔତ୍କଣ୍ଠ୍ଯବାଷ୍ପକଲଯା ମୁହୁରର୍ଦ୍ଯମାନସ୍
ତଚ୍ଚାପି ଚିତ୍ତବଡିଶଂ ଶନକୈର୍ଵିଯୁଙ୍କ୍ତେ ॥ ୩୪ ॥
ମୁକ୍ତାଶ୍ରଯଂ ଯର୍ହି ନିର୍ଵିଷଯଂ ଵିରକ୍ତଂ
ନିର୍ଵାଣମୃଚ୍ଛତି ମନଃ ସହସା ଯଥାର୍ଚିଃ ।
ଆତ୍ମାନମତ୍ର ପୁରୁଷୋଽଵ୍ଯଵଧାନମେକମ୍
ଅନ୍ଵୀକ୍ଷତେ ପ୍ରତିନିଵୃତ୍ତଗୁଣପ୍ରଵାହଃ ॥ ୩୫ ॥
ସୋଽପ୍ଯେତଯା ଚରମଯା ମନସୋ ନିଵୃତ୍ତ୍ଯା
ତସ୍ମିନ୍ମହିମ୍ନ୍ଯଵସିତଃ ସୁଖଦୁଃଖବାହ୍ଯେ ।
ହେତୁତ୍ଵମପ୍ଯସତି କର୍ତରି ଦୁଃଖଯୋର୍ଯତ୍
ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଵିଧତ୍ତ ଉପଲବ୍ଧପରାତ୍ମକାଷ୍ଠଃ ॥ ୩୬ ॥
ଦେହଂ ଚ ତଂ ନ ଚରମଃ ସ୍ଥିତମୁତ୍ଥିତଂ ଵା
ସିଦ୍ଧୋ ଵିପଶ୍ଯତି ଯତୋଽଧ୍ଯଗମତ୍ସ୍ଵରୂପମ୍ ।
ଦୈଵାଦୁପେତମଥ ଦୈଵଵଶାଦପେତଂ
ଵାସୋ ଯଥା ପରିକୃତଂ ମଦିରାମଦାନ୍ଧଃ ॥ ୩୭ ॥
ଦେହୋଽପି ଦୈଵଵଶଗଃ ଖଲୁ କର୍ମ ଯାଵତ୍
ସ୍ଵାରମ୍ଭକଂ ପ୍ରତିସମୀକ୍ଷତ ଏଵ ସାସୁଃ ।
ତଂ ସପ୍ରପଞ୍ଚମଧିରୂଢସମାଧିଯୋଗଃ
ସ୍ଵାପ୍ନଂ ପୁନର୍ନ ଭଜତେ ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧଵସ୍ତୁଃ ॥ ୩୮ ॥
ଯଥା ପୁତ୍ରାଚ୍ଚ ଵିତ୍ତାଚ୍ଚ ପୃଥଙ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରତୀଯତେ ।
ଅପ୍ଯାତ୍ମତ୍ଵେନାଭିମତାଦ୍ଦେହାଦେଃ ପୁରୁଷସ୍ତଥା ॥ ୩୯ ॥
ଯଥୋଲ୍ମୁକାଦ୍ଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗାଦ୍ଧୂମାଦ୍ଵାପି ସ୍ଵସମ୍ଭଵାତ୍ ।
ଅପ୍ଯାତ୍ମତ୍ଵେନାଭିମତାଦ୍ଯଥାଗ୍ନିଃ ପୃଥଗୁଲ୍ମୁକାତ୍ ॥ ୪୦ ॥
ଭୂତେନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍ତଃକରଣାତ୍ପ୍ରଧାନାଜ୍ଜୀଵସଂଜ୍ଞିତାତ୍ ।
ଆତ୍ମା ତଥା ପୃଥଗ୍ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ ॥ ୪୧ ॥
ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଚାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଭୂତାନି ଚାତ୍ମନି ।
ଈକ୍ଷେତାନନ୍ଯଭାଵେନ ଭୂତେଷ୍ଵିଵ ତଦାତ୍ମତାମ୍ ॥ ୪୨ ॥
ସ୍ଵଯୋନିଷୁ ଯଥା ଜ୍ଯୋତିରେକଂ ନାନା ପ୍ରତୀଯତେ ।
ଯୋନୀନାଂ ଗୁଣଵୈଷମ୍ଯାତ୍ତଥାତ୍ମା ପ୍ରକୃତୌ ସ୍ଥିତଃ ॥ ୪୩ ॥
ତସ୍ମାଦିମାଂ ସ୍ଵାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଦୈଵୀଂ ସଦସଦାତ୍ମିକାମ୍ ।
ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯାଂ ପରାଭାଵ୍ଯ ସ୍ଵରୂପେଣାଵତିଷ୍ଠତେ ॥ ୪୪ ॥

Explore More