Lord Krishna

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୩.୭

(Srimad Bhagavatam Canto 3, Chapter 7 — Vidura's Questions on the Lord's Play in Odia)

Vyasa

Also known as evam bruvanam maitreyam dvaipayanasuto budha

Vidura's Questions on the Lord's Play. Śrīmad Bhāgavatam Canto 3, Chapter 7 — 42 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ମୈତ୍ରେଯଂ ଦ୍ଵୈପାଯନସୁତୋ ବୁଧଃ ।
ପ୍ରୀଣଯନ୍ନିଵ ଭାରତ୍ଯା ଵିଦୁରଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ ॥ ୧ ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ
ବ୍ରହ୍ମନ୍ କଥଂ ଭଗଵତଶ୍ଚିନ୍ମାତ୍ରସ୍ଯାଵିକାରିଣଃ ।
ଲୀଲଯା ଚାପି ଯୁଜ୍ଯେରନ୍ନିର୍ଗୁଣସ୍ଯ ଗୁଣାଃ କ୍ରିଯାଃ ॥ ୨ ॥
କ୍ରୀଡାଯାମୁଦ୍ଯମୋଽର୍ଭସ୍ଯ କାମଶ୍ଚିକ୍ରୀଡିଷାନ୍ଯତଃ ।
ସ୍ଵତସ୍ତୃପ୍ତସ୍ଯ ଚ କଥଂ ନିଵୃତ୍ତସ୍ଯ ସଦାନ୍ଯତଃ ॥ ୩ ॥
ଅସ୍ରାକ୍ଷୀଦ୍ଭଗଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵଂ ଗୁଣମଯ୍ଯାତ୍ମମାଯଯା ।
ତଯା ସଂସ୍ଥାପଯତ୍ଯେତଦ୍ଭୂଯଃ ପ୍ରତ୍ଯପିଧାସ୍ଯତି ॥ ୪ ॥
ଦେଶତଃ କାଲତୋ ଯୋଽସାଵଵସ୍ଥାତଃ ସ୍ଵତୋଽନ୍ଯତଃ ।
ଅଵିଲୁପ୍ତାଵବୋଧାତ୍ମା ସ ଯୁଜ୍ଯେତାଜଯା କଥମ୍ ॥ ୫ ॥
ଭଗଵାନେକ ଏଵୈଷ ସର୍ଵକ୍ଷେତ୍ରେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତଃ ।
ଅମୁଷ୍ଯ ଦୁର୍ଭଗତ୍ଵଂ ଵା କ୍ଲେଶୋ ଵା କର୍ମଭିଃ କୁତଃ ॥ ୬ ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ମେ ମନୋ ଵିଦ୍ଵନ୍ ଖିଦ୍ଯତେଽଜ୍ଞାନସଙ୍କଟେ ।
ତନ୍ନଃ ପରାଣୁଦ ଵିଭୋ କଶ୍ମଲଂ ମାନସଂ ମହତ୍ ॥ ୭ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ସ ଇତ୍ଥଂ ଚୋଦିତଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରା ତତ୍ତ୍ଵଜିଜ୍ଞାସୁନା ମୁନିଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯାହ ଭଗଵଚ୍ଚିତ୍ତଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ଗତସ୍ମଯଃ ॥ ୮ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ସେଯଂ ଭଗଵତୋ ମାଯା ଯନ୍ନଯେନ ଵିରୁଧ୍ଯତେ ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ କାର୍ପଣ୍ଯମୁତ ବନ୍ଧନମ୍ ॥ ୯ ॥
ଯଦର୍ଥେନ ଵିନାମୁଷ୍ଯ ପୁଂସ ଆତ୍ମଵିପର୍ଯଯଃ ।
ପ୍ରତୀଯତ ଉପଦ୍ରଷ୍ଟୁଃ ସ୍ଵଶିରଶ୍ଛେଦନାଦିକଃ ॥ ୧୦ ॥
ଯଥା ଜଲେ ଚନ୍ଦ୍ରମସଃ କମ୍ପାଦିସ୍ତତ୍କୃତୋ ଗୁଣଃ ।
ଦୃଶ୍ଯତେଽସନ୍ନପି ଦ୍ରଷ୍ଟୁରାତ୍ମନୋଽନାତ୍ମନୋ ଗୁଣଃ ॥ ୧୧ ॥
ସ ଵୈ ନିଵୃତ୍ତିଧର୍ମେଣ ଵାସୁଦେଵାନୁକମ୍ପଯା ।
ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ତିରୋଧତ୍ତେ ଶନୈରିହ ॥ ୧୨ ॥
ଯଦେନ୍ଦ୍ରିଯୋପରାମୋଽଥ ଦ୍ରଷ୍ଟ୍ରାତ୍ମନି ପରେ ହରୌ ।
ଵିଲୀଯନ୍ତେ ତଦା କ୍ଲେଶାଃ ସଂସୁପ୍ତସ୍ଯେଵ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ॥ ୧୩ ॥
ଅଶେଷସଂକ୍ଲେଶଶମଂ ଵିଧତ୍ତେ ଗୁଣାନୁଵାଦଶ୍ରଵଣଂ ମୁରାରେଃ ।
କିଂ ଵା ପୁନସ୍ତଚ୍ଚରଣାରଵିନ୍ଦପରାଗସେଵାରତିରାତ୍ମଲବ୍ଧା ॥ ୧୪ ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ
ସଂଛିନ୍ନଃ ସଂଶଯୋ ମହ୍ଯଂ ତଵ ସୂକ୍ତାସିନା ଵିଭୋ ।
ଉଭଯତ୍ରାପି ଭଗଵନ୍ମନୋ ମେ ସମ୍ପ୍ରଧାଵତି ॥ ୧୫ ॥
ସାଧ୍ଵେତଦ୍ ଵ୍ଯାହୃତଂ ଵିଦ୍ଵନ୍ନାତ୍ମମାଯାଯନଂ ହରେଃ ।
ଆଭାତ୍ଯପାର୍ଥଂ ନିର୍ମୂଲଂ ଵିଶ୍ଵମୂଲଂ ନ ଯଦ୍ବହିଃ ॥ ୧୬ ॥
ଯଶ୍ଚ ମୂଢତମୋ ଲୋକେ ଯଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରଂ ଗତଃ ।
ତାଵୁଭୌ ସୁଖମେଧେତେ କ୍ଲିଶ୍ଯତ୍ଯନ୍ତରିତୋ ଜନଃ ॥ ୧୭ ॥
ଅର୍ଥାଭାଵଂ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ପ୍ରତୀତସ୍ଯାପି ନାତ୍ମନଃ ।
ତାଂ ଚାପି ଯୁଷ୍ମଚ୍ଚରଣସେଵଯାହଂ ପରାଣୁଦେ ॥ ୧୮ ॥
ଯତ୍ସେଵଯା ଭଗଵତଃ କୂଟସ୍ଥସ୍ଯ ମଧୁଦ୍ଵିଷଃ ।
ରତିରାସୋ ଭଵେତ୍ତୀଵ୍ରଃ ପାଦଯୋର୍ଵ୍ଯସନାର୍ଦନଃ ॥ ୧୯ ॥
ଦୁରାପା ହ୍ଯଲ୍ପତପସଃ ସେଵା ଵୈକୁଣ୍ଠଵର୍ତ୍ମସୁ ।
ଯତ୍ରୋପଗୀଯତେ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୨୦ ॥
ସୃଷ୍ଟ୍ଵାଗ୍ରେ ମହଦାଦୀନି ସଵିକାରାଣ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍ ।
ତେଭ୍ଯୋ ଵିରାଜମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ତମନୁ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ଵିଭୁଃ ॥ ୨୧ ॥
ଯମାହୁରାଦ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ସହସ୍ରାଙ୍ଘ୍ର୍ଯୂରୁବାହୁକମ୍ ।
ଯତ୍ର ଵିଶ୍ଵ ଇମେ ଲୋକାଃ ସଵିକାଶଂ ତ ଆସତେ ॥ ୨୨ ॥
ଯସ୍ମିନ୍ ଦଶଵିଧଃ ପ୍ରାଣଃ ସେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ତ୍ରିଵୃତ୍ ।
ତ୍ଵଯେରିତୋ ଯତୋ ଵର୍ଣାସ୍ତଦ୍ଵିଭୂତୀର୍ଵଦସ୍ଵ ନଃ ॥ ୨୩ ॥
ଯତ୍ର ପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ନପ୍ତୃଭିଃ ସହ ଗୋତ୍ରଜୈଃ ।
ପ୍ରଜା ଵିଚିତ୍ରାକୃତଯ ଆସନ୍ ଯାଭିରିଦଂ ତତମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ସ ପତିଶ୍ଚକ୍ଲୃପେ କାନ୍ ପ୍ରଜାପତୀନ୍ ।
ସର୍ଗାଂଶ୍ଚୈଵାନୁସର୍ଗାଂଶ୍ଚ ମନୂନ୍ମନ୍ଵନ୍ତରାଧିପାନ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଉପର୍ଯଧଶ୍ଚ ଯେ ଲୋକା ଭୂମେର୍ମିତ୍ରାତ୍ମଜାସତେ ।
ତେଷାଂ ସଂସ୍ଥାଂ ପ୍ରମାଣଂ ଚ ଭୂର୍ଲୋକସ୍ଯ ଚ ଵର୍ଣଯ ॥ ୨୬ ॥
ତିର୍ଯଙ୍ମାନୁଷଦେଵାନାଂ ସରୀସୃପପତତ୍ତ୍ରିଣାମ୍ ।
ଵଦ ନଃ ସର୍ଗସଂଵ୍ଯୂହଂ ଗାର୍ଭସ୍ଵେଦଦ୍ଵିଜୋଦ୍ଭିଦାମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଗୁଣାଵତାରୈର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ସର୍ଗସ୍ଥିତ୍ଯପ୍ଯଯାଶ୍ରଯମ୍ ।
ସୃଜତଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଵ୍ଯାଚକ୍ଷ୍ଵୋଦାରଵିକ୍ରମମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିଭାଗାଂଶ୍ଚ ରୂପଶୀଲସ୍ଵଭାଵତଃ ।
ଋଷୀଣାଂ ଜନ୍ମକର୍ମାଣି ଵେଦସ୍ଯ ଚ ଵିକର୍ଷଣମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଚ ଵିତାନାନି ଯୋଗସ୍ଯ ଚ ପଥଃ ପ୍ରଭୋ ।
ନୈଷ୍କର୍ମ୍ଯସ୍ଯ ଚ ସାଂଖ୍ଯସ୍ଯ ତନ୍ତ୍ରଂ ଵା ଭଗଵତ୍ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ପାଷଣ୍ଡପଥଵୈଷମ୍ଯଂ ପ୍ରତିଲୋମନିଵେଶନମ୍ ।
ଜୀଵସ୍ଯ ଗତଯୋ ଯାଶ୍ଚ ଯାଵତୀର୍ଗୁଣକର୍ମଜାଃ ॥ ୩୧ ॥
ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ନିମିତ୍ତାନ୍ଯଵିରୋଧତଃ ।
ଵାର୍ତାଯା ଦଣ୍ଡନୀତେଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଚ ଵିଧିଂ ପୃଥକ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ଚ ଵିଧିଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପିତୃଣାଂ ସର୍ଗମେଵ ଚ ।
ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରତାରାଣାଂ କାଲାଵଯଵସଂସ୍ଥିତିମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଦାନସ୍ଯ ତପସୋ ଵାପି ଯଚ୍ଚେଷ୍ଟାପୂର୍ତଯୋଃ ଫଲମ୍ ।
ପ୍ରଵାସସ୍ଥସ୍ଯ ଯୋ ଧର୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ପୁଂସ ଉତାପଦି ॥ ୩୪ ॥
ଯେନ ଵା ଭଗଵାଂସ୍ତୁଷ୍ଯେଦ୍ଧର୍ମଯୋନିର୍ଜନାର୍ଦନଃ ।
ସମ୍ପ୍ରସୀଦତି ଵା ଯେଷାମେତଦାଖ୍ଯାହି ମେଽନଘ ॥ ୩୫ ॥
ଅନୁଵ୍ରତାନାଂ ଶିଷ୍ଯାଣାଂ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ।
ଅନାପୃଷ୍ଟମପି ବ୍ରୂଯୁର୍ଗୁରଵୋ ଦୀନଵତ୍ସଲାଃ ॥ ୩୬ ॥
ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଭଗଵଂସ୍ତେଷାଂ କତିଧା ପ୍ରତିସଂକ୍ରମଃ ।
ତତ୍ରେମଂ କ ଉପାସୀରନ୍ କ ଉ ସ୍ଵିଦନୁଶେରତେ ॥ ୩୭ ॥
ପୁରୁଷସ୍ଯ ଚ ସଂସ୍ଥାନଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଵା ପରସ୍ଯ ଚ ।
ଜ୍ଞାନଂ ଚ ନୈଗମଂ ଯତ୍ତଦ୍ଗୁରୁଶିଷ୍ଯପ୍ରଯୋଜନମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ନିମିତ୍ତାନି ଚ ତସ୍ଯେହ ପ୍ରୋକ୍ତାନ୍ଯନଘସୂରିଭିଃ ।
ସ୍ଵତୋ ଜ୍ଞାନଂ କୁତଃ ପୁଂସାଂ ଭକ୍ତିର୍ଵୈରାଗ୍ଯମେଵ ଵା ॥ ୩୯ ॥
ଏତାନ୍ମେ ପୃଚ୍ଛତଃ ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ ହରେଃ କର୍ମଵିଵିତ୍ସଯା ।
ବ୍ରୂହି ମେଽଜ୍ଞସ୍ଯ ମିତ୍ରତ୍ଵାଦଜଯା ନଷ୍ଟଚକ୍ଷୁଷଃ ॥ ୪୦ ॥
ସର୍ଵେ ଵେଦାଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞାଶ୍ଚ ତପୋ ଦାନାନି ଚାନଘ ।
ଜୀଵାଭଯପ୍ରଦାନସ୍ଯ ନ କୁର୍ଵୀରନ୍ କଲାମପି ॥ ୪୧ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ସ ଇତ୍ଥମାପୃଷ୍ଟପୁରାଣକଲ୍ପଃ କୁରୁପ୍ରଧାନେନ ମୁନିପ୍ରଧାନଃ ।
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧହର୍ଷୋ ଭଗଵତ୍କଥାଯାଂ ସଞ୍ଚୋଦିତସ୍ତଂ ପ୍ରହସନ୍ନିଵାହ ॥ ୪୨ ॥

Explore More