ஶ்ரீஶுக உவாச
ஏவம் ப்ருவாணம் மைத்ரேயம் த்வைபாயநஸுதோ புதஃ ।
ப்ரீணயந்நிவ பாரத்யா விதுரஃ ப்ரத்யபாஷத ॥ ௧ ॥
ஏவம் ப்ருவாணம் மைத்ரேயம் த்வைபாயநஸுதோ புதஃ ।
ப்ரீணயந்நிவ பாரத்யா விதுரஃ ப்ரத்யபாஷத ॥ ௧ ॥
விதுர உவாச
ப்ரஹ்மந் கதம் பகவதஶ்சிந்மாத்ரஸ்யாவிகாரிணஃ ।
லீலயா சாபி யுஜ்யேரந்நிர்குணஸ்ய குணாஃ க்ரியாஃ ॥ ௨ ॥
ப்ரஹ்மந் கதம் பகவதஶ்சிந்மாத்ரஸ்யாவிகாரிணஃ ।
லீலயா சாபி யுஜ்யேரந்நிர்குணஸ்ய குணாஃ க்ரியாஃ ॥ ௨ ॥
க்ரீடாயாமுத்யமோ'ர்பஸ்ய காமஶ்சிக்ரீடிஷாந்யதஃ ।
ஸ்வதஸ்த்ரு'ப்தஸ்ய ச கதம் நிவ்ரு'த்தஸ்ய ஸதாந்யதஃ ॥ ௩ ॥
ஸ்வதஸ்த்ரு'ப்தஸ்ய ச கதம் நிவ்ரு'த்தஸ்ய ஸதாந்யதஃ ॥ ௩ ॥
அஸ்ராக்ஷீத்பகவாந் விஶ்வம் குணமய்யாத்மமாயயா ।
தயா ஸம்ஸ்தாபயத்யேதத்பூயஃ ப்ரத்யபிதாஸ்யதி ॥ ௪ ॥
தயா ஸம்ஸ்தாபயத்யேதத்பூயஃ ப்ரத்யபிதாஸ்யதி ॥ ௪ ॥
தேஶதஃ காலதோ யோ'ஸாவவஸ்தாதஃ ஸ்வதோ'ந்யதஃ ।
அவிலுப்தாவபோதாத்மா ஸ யுஜ்யேதாஜயா கதம் ॥ ௫ ॥
அவிலுப்தாவபோதாத்மா ஸ யுஜ்யேதாஜயா கதம் ॥ ௫ ॥
பகவாநேக ஏவைஷ ஸர்வக்ஷேத்ரேஷ்வவஸ்திதஃ ।
அமுஷ்ய துர்பகத்வம் வா க்லேஶோ வா கர்மபிஃ குதஃ ॥ ௬ ॥
அமுஷ்ய துர்பகத்வம் வா க்லேஶோ வா கர்மபிஃ குதஃ ॥ ௬ ॥
ஏதஸ்மிந்மே மநோ வித்வந் கித்யதே'ஜ்ஞாநஸங்கடே ।
தந்நஃ பராணுத விபோ கஶ்மலம் மாநஸம் மஹத் ॥ ௭ ॥
தந்நஃ பராணுத விபோ கஶ்மலம் மாநஸம் மஹத் ॥ ௭ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
ஸ இத்தம் சோதிதஃ க்ஷத்த்ரா தத்த்வஜிஜ்ஞாஸுநா முநிஃ ।
ப்ரத்யாஹ பகவச்சித்தஃ ஸ்மயந்நிவ கதஸ்மயஃ ॥ ௮ ॥
ஸ இத்தம் சோதிதஃ க்ஷத்த்ரா தத்த்வஜிஜ்ஞாஸுநா முநிஃ ।
ப்ரத்யாஹ பகவச்சித்தஃ ஸ்மயந்நிவ கதஸ்மயஃ ॥ ௮ ॥
மைத்ரேய உவாச
ஸேயம் பகவதோ மாயா யந்நயேந விருத்யதே ।
ஈஶ்வரஸ்ய விமுக்தஸ்ய கார்பண்யமுத பந்தநம் ॥ ௯ ॥
ஸேயம் பகவதோ மாயா யந்நயேந விருத்யதே ।
ஈஶ்வரஸ்ய விமுக்தஸ்ய கார்பண்யமுத பந்தநம் ॥ ௯ ॥
யதர்தேந விநாமுஷ்ய பும்ஸ ஆத்மவிபர்யயஃ ।
ப்ரதீயத உபத்ரஷ்டுஃ ஸ்வஶிரஶ்சேதநாதிகஃ ॥ ௧௦ ॥
ப்ரதீயத உபத்ரஷ்டுஃ ஸ்வஶிரஶ்சேதநாதிகஃ ॥ ௧௦ ॥
யதா ஜலே சந்த்ரமஸஃ கம்பாதிஸ்தத்க்ரு'தோ குணஃ ।
த்ரு'ஶ்யதே'ஸந்நபி த்ரஷ்டுராத்மநோ'நாத்மநோ குணஃ ॥ ௧௧ ॥
த்ரு'ஶ்யதே'ஸந்நபி த்ரஷ்டுராத்மநோ'நாத்மநோ குணஃ ॥ ௧௧ ॥
ஸ வை நிவ்ரு'த்திதர்மேண வாஸுதேவாநுகம்பயா ।
பகவத்பக்தியோகேந திரோதத்தே ஶநைரிஹ ॥ ௧௨ ॥
பகவத்பக்தியோகேந திரோதத்தே ஶநைரிஹ ॥ ௧௨ ॥
யதேந்த்ரியோபராமோ'த த்ரஷ்ட்ராத்மநி பரே ஹரௌ ।
விலீயந்தே ததா க்லேஶாஃ ஸம்ஸுப்தஸ்யேவ க்ரு'த்ஸ்நஶஃ ॥ ௧௩ ॥
விலீயந்தே ததா க்லேஶாஃ ஸம்ஸுப்தஸ்யேவ க்ரு'த்ஸ்நஶஃ ॥ ௧௩ ॥
அஶேஷஸம்க்லேஶஶமம் விதத்தே குணாநுவாதஶ்ரவணம் முராரேஃ ।
கிம் வா புநஸ்தச்சரணாரவிந்தபராகஸேவாரதிராத்மலப்தா ॥ ௧௪ ॥
கிம் வா புநஸ்தச்சரணாரவிந்தபராகஸேவாரதிராத்மலப்தா ॥ ௧௪ ॥
விதுர உவாச
ஸம்சிந்நஃ ஸம்ஶயோ மஹ்யம் தவ ஸூக்தாஸிநா விபோ ।
உபயத்ராபி பகவந்மநோ மே ஸம்ப்ரதாவதி ॥ ௧௫ ॥
ஸம்சிந்நஃ ஸம்ஶயோ மஹ்யம் தவ ஸூக்தாஸிநா விபோ ।
உபயத்ராபி பகவந்மநோ மே ஸம்ப்ரதாவதி ॥ ௧௫ ॥
ஸாத்வேதத் வ்யாஹ்ரு'தம் வித்வந்நாத்மமாயாயநம் ஹரேஃ ।
ஆபாத்யபார்தம் நிர்மூலம் விஶ்வமூலம் ந யத்பஹிஃ ॥ ௧௬ ॥
ஆபாத்யபார்தம் நிர்மூலம் விஶ்வமூலம் ந யத்பஹிஃ ॥ ௧௬ ॥
யஶ்ச மூடதமோ லோகே யஶ்ச புத்தேஃ பரம் கதஃ ।
தாவுபௌ ஸுகமேதேதே க்லிஶ்யத்யந்தரிதோ ஜநஃ ॥ ௧௭ ॥
தாவுபௌ ஸுகமேதேதே க்லிஶ்யத்யந்தரிதோ ஜநஃ ॥ ௧௭ ॥
அர்தாபாவம் விநிஶ்சித்ய ப்ரதீதஸ்யாபி நாத்மநஃ ।
தாம் சாபி யுஷ்மச்சரணஸேவயாஹம் பராணுதே ॥ ௧௮ ॥
தாம் சாபி யுஷ்மச்சரணஸேவயாஹம் பராணுதே ॥ ௧௮ ॥
யத்ஸேவயா பகவதஃ கூடஸ்தஸ்ய மதுத்விஷஃ ।
ரதிராஸோ பவேத்தீவ்ரஃ பாதயோர்வ்யஸநார்தநஃ ॥ ௧௯ ॥
ரதிராஸோ பவேத்தீவ்ரஃ பாதயோர்வ்யஸநார்தநஃ ॥ ௧௯ ॥
துராபா ஹ்யல்பதபஸஃ ஸேவா வைகுண்டவர்த்மஸு ।
யத்ரோபகீயதே நித்யம் தேவதேவோ ஜநார்தநஃ ॥ ௨௦ ॥
யத்ரோபகீயதே நித்யம் தேவதேவோ ஜநார்தநஃ ॥ ௨௦ ॥
ஸ்ரு'ஷ்ட்வாக்ரே மஹதாதீநி ஸவிகாராண்யநுக்ரமாத் ।
தேப்யோ விராஜமுத்த்ரு'த்ய தமநு ப்ராவிஶத்விபுஃ ॥ ௨௧ ॥
தேப்யோ விராஜமுத்த்ரு'த்ய தமநு ப்ராவிஶத்விபுஃ ॥ ௨௧ ॥
யமாஹுராத்யம் புருஷம் ஸஹஸ்ராங்க்ர்யூருபாஹுகம் ।
யத்ர விஶ்வ இமே லோகாஃ ஸவிகாஶம் த ஆஸதே ॥ ௨௨ ॥
யத்ர விஶ்வ இமே லோகாஃ ஸவிகாஶம் த ஆஸதே ॥ ௨௨ ॥
யஸ்மிந் தஶவிதஃ ப்ராணஃ ஸேந்த்ரியார்தேந்த்ரியஸ்த்ரிவ்ரு'த் ।
த்வயேரிதோ யதோ வர்ணாஸ்தத்விபூதீர்வதஸ்வ நஃ ॥ ௨௩ ॥
த்வயேரிதோ யதோ வர்ணாஸ்தத்விபூதீர்வதஸ்வ நஃ ॥ ௨௩ ॥
யத்ர புத்ரைஶ்ச பௌத்ரைஶ்ச நப்த்ரு'பிஃ ஸஹ கோத்ரஜைஃ ।
ப்ரஜா விசித்ராக்ரு'தய ஆஸந் யாபிரிதம் ததம் ॥ ௨௪ ॥
ப்ரஜா விசித்ராக்ரு'தய ஆஸந் யாபிரிதம் ததம் ॥ ௨௪ ॥
ப்ரஜாபதீநாம் ஸ பதிஶ்சக்ல்ரு'பே காந் ப்ரஜாபதீந் ।
ஸர்காம்ஶ்சைவாநுஸர்காம்ஶ்ச மநூந்மந்வந்தராதிபாந் ॥ ௨௫ ॥
ஸர்காம்ஶ்சைவாநுஸர்காம்ஶ்ச மநூந்மந்வந்தராதிபாந் ॥ ௨௫ ॥
உபர்யதஶ்ச யே லோகா பூமேர்மித்ராத்மஜாஸதே ।
தேஷாம் ஸம்ஸ்தாம் ப்ரமாணம் ச பூர்லோகஸ்ய ச வர்ணய ॥ ௨௬ ॥
தேஷாம் ஸம்ஸ்தாம் ப்ரமாணம் ச பூர்லோகஸ்ய ச வர்ணய ॥ ௨௬ ॥
திர்யங்மாநுஷதேவாநாம் ஸரீஸ்ரு'பபதத்த்ரிணாம் ।
வத நஃ ஸர்கஸம்வ்யூஹம் கார்பஸ்வேதத்விஜோத்பிதாம் ॥ ௨௭ ॥
வத நஃ ஸர்கஸம்வ்யூஹம் கார்பஸ்வேதத்விஜோத்பிதாம் ॥ ௨௭ ॥
குணாவதாரைர்விஶ்வஸ்ய ஸர்கஸ்தித்யப்யயாஶ்ரயம் ।
ஸ்ரு'ஜதஃ ஶ்ரீநிவாஸஸ்ய வ்யாசக்ஷ்வோதாரவிக்ரமம் ॥ ௨௮ ॥
ஸ்ரு'ஜதஃ ஶ்ரீநிவாஸஸ்ய வ்யாசக்ஷ்வோதாரவிக்ரமம் ॥ ௨௮ ॥
வர்ணாஶ்ரமவிபாகாம்ஶ்ச ரூபஶீலஸ்வபாவதஃ ।
ரு'ஷீணாம் ஜந்மகர்மாணி வேதஸ்ய ச விகர்ஷணம் ॥ ௨௯ ॥
ரு'ஷீணாம் ஜந்மகர்மாணி வேதஸ்ய ச விகர்ஷணம் ॥ ௨௯ ॥
யஜ்ஞஸ்ய ச விதாநாநி யோகஸ்ய ச பதஃ ப்ரபோ ।
நைஷ்கர்ம்யஸ்ய ச ஸாம்க்யஸ்ய தந்த்ரம் வா பகவத்ஸ்ம்ரு'தம் ॥ ௩௦ ॥
நைஷ்கர்ம்யஸ்ய ச ஸாம்க்யஸ்ய தந்த்ரம் வா பகவத்ஸ்ம்ரு'தம் ॥ ௩௦ ॥
பாஷண்டபதவைஷம்யம் ப்ரதிலோமநிவேஶநம் ।
ஜீவஸ்ய கதயோ யாஶ்ச யாவதீர்குணகர்மஜாஃ ॥ ௩௧ ॥
ஜீவஸ்ய கதயோ யாஶ்ச யாவதீர்குணகர்மஜாஃ ॥ ௩௧ ॥
தர்மார்தகாமமோக்ஷாணாம் நிமித்தாந்யவிரோததஃ ।
வார்தாயா தண்டநீதேஶ்ச ஶ்ருதஸ்ய ச விதிம் ப்ரு'தக் ॥ ௩௨ ॥
வார்தாயா தண்டநீதேஶ்ச ஶ்ருதஸ்ய ச விதிம் ப்ரு'தக் ॥ ௩௨ ॥
ஶ்ராத்தஸ்ய ச விதிம் ப்ரஹ்மந் பித்ரு'ணாம் ஸர்கமேவ ச ।
க்ரஹநக்ஷத்ரதாராணாம் காலாவயவஸம்ஸ்திதிம் ॥ ௩௩ ॥
க்ரஹநக்ஷத்ரதாராணாம் காலாவயவஸம்ஸ்திதிம் ॥ ௩௩ ॥
தாநஸ்ய தபஸோ வாபி யச்சேஷ்டாபூர்தயோஃ பலம் ।
ப்ரவாஸஸ்தஸ்ய யோ தர்மோ யஶ்ச பும்ஸ உதாபதி ॥ ௩௪ ॥
ப்ரவாஸஸ்தஸ்ய யோ தர்மோ யஶ்ச பும்ஸ உதாபதி ॥ ௩௪ ॥
யேந வா பகவாம்ஸ்துஷ்யேத்தர்மயோநிர்ஜநார்தநஃ ।
ஸம்ப்ரஸீததி வா யேஷாமேததாக்யாஹி மே'நக ॥ ௩௫ ॥
ஸம்ப்ரஸீததி வா யேஷாமேததாக்யாஹி மே'நக ॥ ௩௫ ॥
அநுவ்ரதாநாம் ஶிஷ்யாணாம் புத்ராணாம் ச த்விஜோத்தம ।
அநாப்ரு'ஷ்டமபி ப்ரூயுர்குரவோ தீநவத்ஸலாஃ ॥ ௩௬ ॥
அநாப்ரு'ஷ்டமபி ப்ரூயுர்குரவோ தீநவத்ஸலாஃ ॥ ௩௬ ॥
தத்த்வாநாம் பகவம்ஸ்தேஷாம் கதிதா ப்ரதிஸம்க்ரமஃ ।
தத்ரேமம் க உபாஸீரந் க உ ஸ்விதநுஶேரதே ॥ ௩௭ ॥
தத்ரேமம் க உபாஸீரந் க உ ஸ்விதநுஶேரதே ॥ ௩௭ ॥
புருஷஸ்ய ச ஸம்ஸ்தாநம் ஸ்வரூபம் வா பரஸ்ய ச ।
ஜ்ஞாநம் ச நைகமம் யத்தத்குருஶிஷ்யப்ரயோஜநம் ॥ ௩௮ ॥
ஜ்ஞாநம் ச நைகமம் யத்தத்குருஶிஷ்யப்ரயோஜநம் ॥ ௩௮ ॥
நிமித்தாநி ச தஸ்யேஹ ப்ரோக்தாந்யநகஸூரிபிஃ ।
ஸ்வதோ ஜ்ஞாநம் குதஃ பும்ஸாம் பக்திர்வைராக்யமேவ வா ॥ ௩௯ ॥
ஸ்வதோ ஜ்ஞாநம் குதஃ பும்ஸாம் பக்திர்வைராக்யமேவ வா ॥ ௩௯ ॥
ஏதாந்மே ப்ரு'ச்சதஃ ப்ரஶ்நாந் ஹரேஃ கர்மவிவித்ஸயா ।
ப்ரூஹி மே'ஜ்ஞஸ்ய மித்ரத்வாதஜயா நஷ்டசக்ஷுஷஃ ॥ ௪௦ ॥
ப்ரூஹி மே'ஜ்ஞஸ்ய மித்ரத்வாதஜயா நஷ்டசக்ஷுஷஃ ॥ ௪௦ ॥
ஸர்வே வேதாஶ்ச யஜ்ஞாஶ்ச தபோ தாநாநி சாநக ।
ஜீவாபயப்ரதாநஸ்ய ந குர்வீரந் கலாமபி ॥ ௪௧ ॥
ஜீவாபயப்ரதாநஸ்ய ந குர்வீரந் கலாமபி ॥ ௪௧ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
ஸ இத்தமாப்ரு'ஷ்டபுராணகல்பஃ குருப்ரதாநேந முநிப்ரதாநஃ ।
ப்ரவ்ரு'த்தஹர்ஷோ பகவத்கதாயாம் ஸஞ்சோதிதஸ்தம் ப்ரஹஸந்நிவாஹ ॥ ௪௨ ॥
ஸ இத்தமாப்ரு'ஷ்டபுராணகல்பஃ குருப்ரதாநேந முநிப்ரதாநஃ ।
ப்ரவ்ரு'த்தஹர்ஷோ பகவத்கதாயாம் ஸஞ்சோதிதஸ்தம் ப்ரஹஸந்நிவாஹ ॥ ௪௨ ॥