মৈত্ৰেয উৱাচ
জনেষু প্ৰগৃণত্স্ৱেৱং পৃথুং পৃথুলৱিক্ৰমম্ ।
তত্ৰোপজগ্মুৰ্মুনযশ্চত্ৱাৰঃ সূৰ্যৱৰ্চসঃ ॥ ১ ॥
জনেষু প্ৰগৃণত্স্ৱেৱং পৃথুং পৃথুলৱিক্ৰমম্ ।
তত্ৰোপজগ্মুৰ্মুনযশ্চত্ৱাৰঃ সূৰ্যৱৰ্চসঃ ॥ ১ ॥
তাংস্তু সিদ্ধেশ্ৱৰান্ ৰাজা ৱ্যোম্নোঽৱতৰতোঽৰ্চিষা ।
লোকানপাপান্ কুৰ্ৱাণান্ সানুগোঽচষ্ট লক্ষিতান্ ॥ ২ ॥
লোকানপাপান্ কুৰ্ৱাণান্ সানুগোঽচষ্ট লক্ষিতান্ ॥ ২ ॥
তদ্দৰ্শনোদ্গতান্ প্ৰাণান্ প্ৰত্যাদিত্সুৰিৱোত্থিতঃ ।
সসদস্যানুগো ৱৈন্য ইন্দ্ৰিযেশো গুণানিৱ ॥ ৩ ॥
সসদস্যানুগো ৱৈন্য ইন্দ্ৰিযেশো গুণানিৱ ॥ ৩ ॥
গৌৰৱাদ্যন্ত্ৰিতঃ সভ্যঃ প্ৰশ্ৰযানতকন্ধৰঃ ।
ৱিধিৱত্পূজযাং চক্ৰে গৃহীতাধ্যৰ্হণাসনান্ ॥ ৪ ॥
ৱিধিৱত্পূজযাং চক্ৰে গৃহীতাধ্যৰ্হণাসনান্ ॥ ৪ ॥
তত্পাদশৌচসলিলৈৰ্মাৰ্জিতালকবন্ধনঃ ।
তত্ৰ শীলৱতাং ৱৃত্তমাচৰন্মানযন্নিৱ ॥ ৫ ॥
তত্ৰ শীলৱতাং ৱৃত্তমাচৰন্মানযন্নিৱ ॥ ৫ ॥
হাটকাসন আসীনান্ স্ৱধিষ্ণ্যেষ্ৱিৱ পাৱকান্ ।
শ্ৰদ্ধাসংযমসংযুক্তঃ প্ৰীতঃ প্ৰাহ ভৱাগ্ৰজান্ ॥ ৬ ॥
শ্ৰদ্ধাসংযমসংযুক্তঃ প্ৰীতঃ প্ৰাহ ভৱাগ্ৰজান্ ॥ ৬ ॥
পৃথুৰুৱাচ
অহো আচৰিতং কিং মে মঙ্গলং মঙ্গলাযনাঃ ।
যস্য ৱো দৰ্শনং হ্যাসীদ্দুৰ্দৰ্শানাং চ যোগিভিঃ ॥ ৭ ॥
অহো আচৰিতং কিং মে মঙ্গলং মঙ্গলাযনাঃ ।
যস্য ৱো দৰ্শনং হ্যাসীদ্দুৰ্দৰ্শানাং চ যোগিভিঃ ॥ ৭ ॥
কিং তস্য দুৰ্লভতৰমিহ লোকে পৰত্ৰ চ ।
যস্য ৱিপ্ৰাঃ প্ৰসীদন্তি শিৱো ৱিষ্ণুশ্চ সানুগঃ ॥ ৮ ॥
যস্য ৱিপ্ৰাঃ প্ৰসীদন্তি শিৱো ৱিষ্ণুশ্চ সানুগঃ ॥ ৮ ॥
নৈৱ লক্ষযতে লোকো লোকান্ পৰ্যটতোঽপি যান্ ।
যথা সৰ্ৱদৃশং সৰ্ৱ আত্মানং যেঽস্য হেতৱঃ ॥ ৯ ॥
যথা সৰ্ৱদৃশং সৰ্ৱ আত্মানং যেঽস্য হেতৱঃ ॥ ৯ ॥
অধনা অপি তে ধন্যাঃ সাধৱো গৃহমেধিনঃ ।
যদ্গৃহা হ্যৰ্হৱৰ্যাম্বুতৃণভূমীশ্ৱৰাৱৰাঃ ॥ ১০ ॥
যদ্গৃহা হ্যৰ্হৱৰ্যাম্বুতৃণভূমীশ্ৱৰাৱৰাঃ ॥ ১০ ॥
ৱ্যালালযদ্ৰুমা ৱৈ তেষ্ৱৰিক্তাখিলসম্পদঃ ।
যদ্গৃহাস্তীৰ্থপাদীযপাদতীৰ্থৱিৱৰ্জিতাঃ ॥ ১১ ॥
যদ্গৃহাস্তীৰ্থপাদীযপাদতীৰ্থৱিৱৰ্জিতাঃ ॥ ১১ ॥
স্ৱাগতং ৱো দ্ৱিজশ্ৰেষ্ঠা যদ্ৱ্ৰতানি মুমুক্ষৱঃ ।
চৰন্তি শ্ৰদ্ধযা ধীৰা বালা এৱ বৃহন্তি চ ॥ ১২ ॥
চৰন্তি শ্ৰদ্ধযা ধীৰা বালা এৱ বৃহন্তি চ ॥ ১২ ॥
কচ্চিন্নঃ কুশলং নাথা ইন্দ্ৰিযাৰ্থাৰ্থৱেদিনাম্ ।
ৱ্যসনাৱাপ এতস্মিন্পতিতানাং স্ৱকৰ্মভিঃ ॥ ১৩ ॥
ৱ্যসনাৱাপ এতস্মিন্পতিতানাং স্ৱকৰ্মভিঃ ॥ ১৩ ॥
ভৱত্সু কুশলপ্ৰশ্ন আত্মাৰামেষু নেষ্যতে ।
কুশলাকুশলা যত্ৰ ন সন্তি মতিৱৃত্তযঃ ॥ ১৪ ॥
কুশলাকুশলা যত্ৰ ন সন্তি মতিৱৃত্তযঃ ॥ ১৪ ॥
তদহং কৃতৱিশ্ৰম্ভঃ সুহৃদো ৱস্তপস্ৱিনাম্ ।
সম্পৃচ্ছে ভৱ এতস্মিন্ ক্ষেমঃ কেনাঞ্জসা ভৱেত্ ॥ ১৫ ॥
সম্পৃচ্ছে ভৱ এতস্মিন্ ক্ষেমঃ কেনাঞ্জসা ভৱেত্ ॥ ১৫ ॥
ৱ্যক্তমাত্মৱতামাত্মা ভগৱানাত্মভাৱনঃ ।
স্ৱানামনুগ্ৰহাযেমাং সিদ্ধৰূপী চৰত্যজঃ ॥ ১৬ ॥
স্ৱানামনুগ্ৰহাযেমাং সিদ্ধৰূপী চৰত্যজঃ ॥ ১৬ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
পৃথোস্তত্সূক্তমাকৰ্ণ্য সাৰং সুষ্ঠু মিতং মধু ।
স্মযমান ইৱ প্ৰীত্যা কুমাৰঃ প্ৰত্যুৱাচহ ॥ ১৭ ॥
পৃথোস্তত্সূক্তমাকৰ্ণ্য সাৰং সুষ্ঠু মিতং মধু ।
স্মযমান ইৱ প্ৰীত্যা কুমাৰঃ প্ৰত্যুৱাচহ ॥ ১৭ ॥
সনত্কুমাৰ উৱাচ
সাধু পৃষ্টং মহাৰাজ সৰ্ৱভূতহিতাত্মনা ।
ভৱতা ৱিদুষা চাপি সাধূনাং মতিৰীদৃশী ॥ ১৮ ॥
সাধু পৃষ্টং মহাৰাজ সৰ্ৱভূতহিতাত্মনা ।
ভৱতা ৱিদুষা চাপি সাধূনাং মতিৰীদৃশী ॥ ১৮ ॥
সঙ্গমঃ খলু সাধূনামুভযেষাং চ সম্মতঃ ।
যত্সম্ভাষণসম্প্ৰশ্নঃ সৰ্ৱেষাং ৱিতনোতি শম্ ॥ ১৯ ॥
যত্সম্ভাষণসম্প্ৰশ্নঃ সৰ্ৱেষাং ৱিতনোতি শম্ ॥ ১৯ ॥
অস্ত্যেৱ ৰাজন্ ভৱতো মধুদ্ৱিষঃ
পাদাৰৱিন্দস্য গুণানুৱাদনে ।
ৰতিৰ্দুৰাপা ৱিধুনোতি নৈষ্ঠিকী
কামং কষাযং মলমন্তৰাত্মনঃ ॥ ২০ ॥
পাদাৰৱিন্দস্য গুণানুৱাদনে ।
ৰতিৰ্দুৰাপা ৱিধুনোতি নৈষ্ঠিকী
কামং কষাযং মলমন্তৰাত্মনঃ ॥ ২০ ॥
শাস্ত্ৰেষ্ৱিযানেৱ সুনিশ্চিতো নৃণাং
ক্ষেমস্য সধ্ৰ্যগ্ৱিমৃশেষু হেতুঃ ।
অসঙ্গ আত্মৱ্যতিৰিক্ত আত্মনি
দৃঢা ৰতিৰ্ব্ৰহ্মণি নিৰ্গুণে চ যা ॥ ২১ ॥
ক্ষেমস্য সধ্ৰ্যগ্ৱিমৃশেষু হেতুঃ ।
অসঙ্গ আত্মৱ্যতিৰিক্ত আত্মনি
দৃঢা ৰতিৰ্ব্ৰহ্মণি নিৰ্গুণে চ যা ॥ ২১ ॥
সা শ্ৰদ্ধযা ভগৱদ্ধৰ্মচৰ্যযা
জিজ্ঞাসযাধ্যাত্মিকযোগনিষ্ঠযা ।
যোগেশ্ৱৰোপাসনযা চ নিত্যং
পুণ্যশ্ৰৱঃকথযা পুণ্যযা চ ॥ ২২ ॥
জিজ্ঞাসযাধ্যাত্মিকযোগনিষ্ঠযা ।
যোগেশ্ৱৰোপাসনযা চ নিত্যং
পুণ্যশ্ৰৱঃকথযা পুণ্যযা চ ॥ ২২ ॥
অৰ্থেন্দ্ৰিযাৰামসগোষ্ঠ্যতৃষ্ণযা
তত্সম্মতানামপৰিগ্ৰহেণ চ ।
ৱিৱিক্তৰুচ্যা পৰিতোষ আত্মনি
ৱিনা হৰেৰ্গুণপীযূষপানাত্ ॥ ২৩ ॥
তত্সম্মতানামপৰিগ্ৰহেণ চ ।
ৱিৱিক্তৰুচ্যা পৰিতোষ আত্মনি
ৱিনা হৰেৰ্গুণপীযূষপানাত্ ॥ ২৩ ॥
অহিংসযা পাৰমহংস্যচৰ্যযা
স্মৃত্যা মুকুন্দাচৰিতাগ্ৰ্যসীধুনা ।
যমৈৰকামৈৰ্নিযমৈশ্চাপ্যনিন্দযা
নিৰীহযা দ্ৱন্দ্ৱতিতিক্ষযা চ ॥ ২৪ ॥
স্মৃত্যা মুকুন্দাচৰিতাগ্ৰ্যসীধুনা ।
যমৈৰকামৈৰ্নিযমৈশ্চাপ্যনিন্দযা
নিৰীহযা দ্ৱন্দ্ৱতিতিক্ষযা চ ॥ ২৪ ॥
হৰেৰ্মুহুস্তত্পৰকৰ্ণপূৰ
গুণাভিধানেন ৱিজৃম্ভমাণযা ।
ভক্ত্যা হ্যসঙ্গঃ সদসত্যনাত্মনি
স্যান্নিৰ্গুণে ব্ৰহ্মণি চাঞ্জসা ৰতিঃ ॥ ২৫ ॥
গুণাভিধানেন ৱিজৃম্ভমাণযা ।
ভক্ত্যা হ্যসঙ্গঃ সদসত্যনাত্মনি
স্যান্নিৰ্গুণে ব্ৰহ্মণি চাঞ্জসা ৰতিঃ ॥ ২৫ ॥
যদা ৰতিৰ্ব্ৰহ্মণি নৈষ্ঠিকী পুমা-
নাচাৰ্যৱান্ জ্ঞানৱিৰাগৰংহসা ।
দহত্যৱীৰ্যং হৃদযং জীৱকোশং
পঞ্চাত্মকং যোনিমিৱোত্থিতোঽগ্নিঃ ॥ ২৬ ॥
নাচাৰ্যৱান্ জ্ঞানৱিৰাগৰংহসা ।
দহত্যৱীৰ্যং হৃদযং জীৱকোশং
পঞ্চাত্মকং যোনিমিৱোত্থিতোঽগ্নিঃ ॥ ২৬ ॥
দগ্ধাশযো মুক্তসমস্ততদ্গুণো
নৈৱাত্মনো বহিৰন্তৰ্ৱিচষ্টে ।
পৰাত্মনোৰ্যদ্ৱযৱধানং পুৰস্তাত্
স্ৱপ্নে যথা পুৰুষস্তদ্ৱিনাশে ॥ ২৭ ॥
নৈৱাত্মনো বহিৰন্তৰ্ৱিচষ্টে ।
পৰাত্মনোৰ্যদ্ৱযৱধানং পুৰস্তাত্
স্ৱপ্নে যথা পুৰুষস্তদ্ৱিনাশে ॥ ২৭ ॥
আত্মানমিন্দ্ৰিযাৰ্থং চ পৰং যদুভযোৰপি ।
সত্যাশয উপাধৌ ৱৈ পুমান্ পশ্যতি নান্যদা ॥ ২৮ ॥
সত্যাশয উপাধৌ ৱৈ পুমান্ পশ্যতি নান্যদা ॥ ২৮ ॥
নিমিত্তে সতি সৰ্ৱত্ৰ জলাদাৱপি পূৰুষঃ ।
আত্মনশ্চ পৰস্যাপি ভিদাং পশ্যতি নান্যদা ॥ ২৯ ॥
আত্মনশ্চ পৰস্যাপি ভিদাং পশ্যতি নান্যদা ॥ ২৯ ॥
ইন্দ্ৰিযৈৰ্ৱিষযাকৃষ্টৈৰাক্ষিপ্তং ধ্যাযতাং মনঃ ।
চেতনাং হৰতে বুদ্ধেঃ স্তম্বস্তোযমিৱ হ্ৰদাত্ ॥ ৩০ ॥
চেতনাং হৰতে বুদ্ধেঃ স্তম্বস্তোযমিৱ হ্ৰদাত্ ॥ ৩০ ॥
ভ্ৰশ্যত্যনুস্মৃতিশ্চিত্তং জ্ঞানভ্ৰংশঃ স্মৃতিক্ষযে ।
তদ্ৰোধং কৱযঃ প্ৰাহুৰাত্মাপহ্নৱমাত্মনঃ ॥ ৩১ ॥
তদ্ৰোধং কৱযঃ প্ৰাহুৰাত্মাপহ্নৱমাত্মনঃ ॥ ৩১ ॥
নাতঃ পৰতৰো লোকে পুংসঃ স্ৱাৰ্থৱ্যতিক্ৰমঃ ।
যদধ্যন্যস্য প্ৰেযস্ত্ৱমাত্মনঃ স্ৱৱ্যতিক্ৰমাত্ ॥ ৩২ ॥
যদধ্যন্যস্য প্ৰেযস্ত্ৱমাত্মনঃ স্ৱৱ্যতিক্ৰমাত্ ॥ ৩২ ॥
অৰ্থেন্দ্ৰিযাৰ্থাভিধ্যানং সৰ্ৱাৰ্থাপহ্নৱো নৃণাম্ ।
ভ্ৰংশিতো জ্ঞানৱিজ্ঞানাদ্যেনাৱিশতি মুখ্যতাম্ ॥ ৩৩ ॥
ভ্ৰংশিতো জ্ঞানৱিজ্ঞানাদ্যেনাৱিশতি মুখ্যতাম্ ॥ ৩৩ ॥
ন কুৰ্যাত্কৰ্হিচিত্সঙ্গং তমস্তীৱ্ৰং তিতীৰিষুঃ ।
ধৰ্মাৰ্থকামমোক্ষাণাং যদত্যন্তৱিঘাতকম্ ॥ ৩৪ ॥
ধৰ্মাৰ্থকামমোক্ষাণাং যদত্যন্তৱিঘাতকম্ ॥ ৩৪ ॥
তত্ৰাপি মোক্ষ এৱাৰ্থ আত্যন্তিকতযেষ্যতে ।
ত্ৰৈৱৰ্গ্যোঽৰ্থো যতো নিত্যং কৃতান্তভযসংযুতঃ ॥ ৩৫ ॥
ত্ৰৈৱৰ্গ্যোঽৰ্থো যতো নিত্যং কৃতান্তভযসংযুতঃ ॥ ৩৫ ॥
পৰেঽৱৰে চ যে ভাৱা গুণৱ্যতিকৰাদনু ।
ন তেষাং ৱিদ্যতে ক্ষেমমীশৱিধ্ৱংসিতাশিষাম্ ॥ ৩৬ ॥
ন তেষাং ৱিদ্যতে ক্ষেমমীশৱিধ্ৱংসিতাশিষাম্ ॥ ৩৬ ॥
তত্ত্ৱং নৰেন্দ্ৰ জগতামথ তস্থূষাং চ
দেহেন্দ্ৰিযাসুধিষণাত্মভিৰাৱৃতানাম্ ।
যঃ ক্ষেত্ৰৱিত্তপতযা হৃদি ৱিশ্ৱগাৱিঃ
প্ৰত্যক্ চকাস্তি ভগৱাংস্তমৱেহি সোঽস্মি ॥ ৩৭ ॥
দেহেন্দ্ৰিযাসুধিষণাত্মভিৰাৱৃতানাম্ ।
যঃ ক্ষেত্ৰৱিত্তপতযা হৃদি ৱিশ্ৱগাৱিঃ
প্ৰত্যক্ চকাস্তি ভগৱাংস্তমৱেহি সোঽস্মি ॥ ৩৭ ॥
যস্মিন্নিদং সদসদাত্মতযা ৱিভাতি
মাযা ৱিৱেকৱিধুতি স্ৰজি ৱাহিবুদ্ধিঃ ।
তং নিত্যমুক্তপৰিশুদ্ধৱিশুদ্ধতত্ত্ৱং
প্ৰত্যূঢকৰ্মকলিলপ্ৰকৃতিং প্ৰপদ্যে ॥ ৩৮ ॥
মাযা ৱিৱেকৱিধুতি স্ৰজি ৱাহিবুদ্ধিঃ ।
তং নিত্যমুক্তপৰিশুদ্ধৱিশুদ্ধতত্ত্ৱং
প্ৰত্যূঢকৰ্মকলিলপ্ৰকৃতিং প্ৰপদ্যে ॥ ৩৮ ॥
যত্পাদপঙ্কজপলাশৱিলাসভক্ত্যা
কৰ্মাশযং গ্ৰথিতমুদ্গ্ৰথযন্তি সন্তঃ ।
তদ্ৱন্ন ৰিক্তমতযো যতযোঽপি ৰুদ্ধ
স্ৰোতোগণাস্তমৰণং ভজ ৱাসুদেৱম্ ॥ ৩৯ ॥
কৰ্মাশযং গ্ৰথিতমুদ্গ্ৰথযন্তি সন্তঃ ।
তদ্ৱন্ন ৰিক্তমতযো যতযোঽপি ৰুদ্ধ
স্ৰোতোগণাস্তমৰণং ভজ ৱাসুদেৱম্ ॥ ৩৯ ॥
কৃচ্ছ্ৰো মহানিহ ভৱাৰ্ণৱমপ্লৱেশাং
ষড্ৱৰ্গনক্ৰমসুখেন তিতীৰ্ষন্তি ।
তত্ত্ৱং হৰেৰ্ভগৱতো ভজনীযমঙ্ঘ্ৰিং
কৃত্ৱোডুপং ৱ্যসনমুত্তৰ দুস্তৰাৰ্ণম্ ॥ ৪০ ॥
ষড্ৱৰ্গনক্ৰমসুখেন তিতীৰ্ষন্তি ।
তত্ত্ৱং হৰেৰ্ভগৱতো ভজনীযমঙ্ঘ্ৰিং
কৃত্ৱোডুপং ৱ্যসনমুত্তৰ দুস্তৰাৰ্ণম্ ॥ ৪০ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
স এৱং ব্ৰহ্মপুত্ৰেণ কুমাৰেণাত্মমেধসা ।
দৰ্শিতাত্মগতিঃ সম্যক্প্ৰশস্যোৱাচ তং নৃপঃ ॥ ৪১ ॥
স এৱং ব্ৰহ্মপুত্ৰেণ কুমাৰেণাত্মমেধসা ।
দৰ্শিতাত্মগতিঃ সম্যক্প্ৰশস্যোৱাচ তং নৃপঃ ॥ ৪১ ॥
ৰাজোৱাচ
কৃতো মেঽনুগ্ৰহঃ পূৰ্ৱং হৰিণাৰ্তানুকম্পিনা ।
তমাপাদযিতুং ব্ৰহ্মন্ ভগৱন্ যূযমাগতাঃ ॥ ৪২ ॥
কৃতো মেঽনুগ্ৰহঃ পূৰ্ৱং হৰিণাৰ্তানুকম্পিনা ।
তমাপাদযিতুং ব্ৰহ্মন্ ভগৱন্ যূযমাগতাঃ ॥ ৪২ ॥
নিষ্পাদিতশ্চ কাৰ্ত্স্ন্যেন ভগৱদ্ভিৰ্ঘৃণালুভিঃ ।
সাধূচ্ছিষ্টং হি মে সৰ্ৱমাত্মনা সহ কিং দদে ॥ ৪৩ ॥
সাধূচ্ছিষ্টং হি মে সৰ্ৱমাত্মনা সহ কিং দদে ॥ ৪৩ ॥
প্ৰাণা দাৰাঃ সুতা ব্ৰহ্মন্ গৃহাশ্চ সপৰিচ্ছদাঃ ।
ৰাজ্যং বলং মহী কোশ ইতি সৰ্ৱং নিৱেদিতম্ ॥ ৪৪ ॥
ৰাজ্যং বলং মহী কোশ ইতি সৰ্ৱং নিৱেদিতম্ ॥ ৪৪ ॥
সৈনাপত্যং চ ৰাজ্যং চ দণ্ডনেতৃত্ৱমেৱ চ ।
সৰ্ৱ লোকাধিপত্যং চ ৱেদশাস্ত্ৰৱিদৰ্হতি ॥ ৪৫ ॥
সৰ্ৱ লোকাধিপত্যং চ ৱেদশাস্ত্ৰৱিদৰ্হতি ॥ ৪৫ ॥
স্ৱমেৱ ব্ৰাহ্মণো ভুঙ্ক্তে স্ৱং ৱস্তে স্ৱং দদাতি চ ।
তস্যৈৱানুগ্ৰহেণান্নং ভুঞ্জতে ক্ষত্ৰিযাদযঃ ॥ ৪৬ ॥
তস্যৈৱানুগ্ৰহেণান্নং ভুঞ্জতে ক্ষত্ৰিযাদযঃ ॥ ৪৬ ॥
যৈৰীদৃশী ভগৱতো গতিৰাত্মৱাদ
একান্ততো নিগমিভিঃ প্ৰতিপাদিতা নঃ ।
তুষ্যন্ত্ৱদভ্ৰকৰুণাঃ স্ৱকৃতেন নিত্যং
কো নাম তত্প্ৰতিকৰোতি ৱিনোদপাত্ৰম্ ॥ ৪৭ ॥
একান্ততো নিগমিভিঃ প্ৰতিপাদিতা নঃ ।
তুষ্যন্ত্ৱদভ্ৰকৰুণাঃ স্ৱকৃতেন নিত্যং
কো নাম তত্প্ৰতিকৰোতি ৱিনোদপাত্ৰম্ ॥ ৪৭ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
ত আত্মযোগপতয আদিৰাজেন পূজিতাঃ ।
শীলং তদীযং শংসন্তঃ খেঽভৱন্মিষতাং নৃণাম্ ॥ ৪৮ ॥
ত আত্মযোগপতয আদিৰাজেন পূজিতাঃ ।
শীলং তদীযং শংসন্তঃ খেঽভৱন্মিষতাং নৃণাম্ ॥ ৪৮ ॥
ৱৈন্যস্তু ধুৰ্যো মহতাং সংস্থিত্যাধ্যাত্মশিক্ষযা ।
আপ্তকামমিৱাত্মানং মেন আত্মন্যৱস্থিতঃ ॥ ৪৯ ॥
আপ্তকামমিৱাত্মানং মেন আত্মন্যৱস্থিতঃ ॥ ৪৯ ॥
কৰ্মাণি চ যথাকালং যথাদেশং যথাবলম্ ।
যথোচিতং যথাৱিত্তমকৰোদ্ব্ৰহ্মসাত্কৃতম্ ॥ ৫০ ॥
যথোচিতং যথাৱিত্তমকৰোদ্ব্ৰহ্মসাত্কৃতম্ ॥ ৫০ ॥
ফলং ব্ৰহ্মণি সংন্যস্য নিৰ্ৱিষঙ্গঃ সমাহিতঃ ।
কৰ্মাধ্যক্ষং চ মন্ৱান আত্মানং প্ৰকৃতেঃ পৰম্ ॥ ৫১ ॥
কৰ্মাধ্যক্ষং চ মন্ৱান আত্মানং প্ৰকৃতেঃ পৰম্ ॥ ৫১ ॥
গৃহেষু ৱৰ্তমানোঽপি স সাম্ৰাজ্যশ্ৰিযান্ৱিতঃ ।
নাসজ্জতেন্দ্ৰিযাৰ্থেষু নিৰহংমতিৰৰ্কৱত্ ॥ ৫২ ॥
নাসজ্জতেন্দ্ৰিযাৰ্থেষু নিৰহংমতিৰৰ্কৱত্ ॥ ৫২ ॥
এৱমধ্যাত্মযোগেন কৰ্মাণ্যনুসমাচৰন্ ।
পুত্ৰানুত্পাদযামাস পঞ্চাৰ্চিষ্যাত্মসম্মতান্ ॥ ৫৩ ॥
পুত্ৰানুত্পাদযামাস পঞ্চাৰ্চিষ্যাত্মসম্মতান্ ॥ ৫৩ ॥
ৱিজিতাশ্ৱং ধূম্ৰকেশং হৰ্যক্ষং দ্ৰৱিণং
ৱৃকম্ ।
সৰ্ৱেষাং লোকপালানাং দধাৰৈকঃ পৃথুৰ্গুণান্ ॥ ৫৪ ॥
ৱৃকম্ ।
সৰ্ৱেষাং লোকপালানাং দধাৰৈকঃ পৃথুৰ্গুণান্ ॥ ৫৪ ॥
গোপীথায জগত্সৃষ্টেঃ কালে স্ৱে
স্ৱেঽচ্যুতাত্মকঃ ।
মনোৱাগ্ৱৃত্তিভিঃ সৌম্যৈৰ্গুণৈঃ সংৰঞ্জযন্
প্ৰজাঃ ॥ ৫৫ ॥
স্ৱেঽচ্যুতাত্মকঃ ।
মনোৱাগ্ৱৃত্তিভিঃ সৌম্যৈৰ্গুণৈঃ সংৰঞ্জযন্
প্ৰজাঃ ॥ ৫৫ ॥
ৰাজেত্যধান্নামধেযং সোমৰাজ ইৱাপৰঃ ।
সূৰ্যৱদ্ৱিসৃজন্ গৃহ্ণন্ প্ৰতপংশ্চ ভুৱো ৱসু ॥ ৫৬ ॥
সূৰ্যৱদ্ৱিসৃজন্ গৃহ্ণন্ প্ৰতপংশ্চ ভুৱো ৱসু ॥ ৫৬ ॥
দুৰ্ধৰ্ষস্তেজসেৱাগ্নিৰ্মহেন্দ্ৰ ইৱ দুৰ্জযঃ ।
তিতিক্ষযা ধৰিত্ৰীৱ দ্যৌৰিৱাভীষ্টদো নৃণাম্ ॥ ৫৭ ॥
তিতিক্ষযা ধৰিত্ৰীৱ দ্যৌৰিৱাভীষ্টদো নৃণাম্ ॥ ৫৭ ॥
ৱৰ্ষতি স্ম যথাকামং পৰ্জন্য ইৱ তৰ্পযন্ ।
সমুদ্ৰ ইৱ দুৰ্বোধঃ সত্ত্ৱেনাচলৰাডিৱ ॥ ৫৮ ॥
সমুদ্ৰ ইৱ দুৰ্বোধঃ সত্ত্ৱেনাচলৰাডিৱ ॥ ৫৮ ॥
ধৰ্মৰাডিৱ শিক্ষাযামাশ্চৰ্যে হিমৱানিৱ ।
কুৱেৰ ইৱ কোশাঢ্যো গুপ্তাৰ্থো ৱৰুণো যথা ॥ ৫৯ ॥
কুৱেৰ ইৱ কোশাঢ্যো গুপ্তাৰ্থো ৱৰুণো যথা ॥ ৫৯ ॥
মাতৰিশ্ৱেৱ সৰ্ৱাত্মা বলেন মহসৌজসা ।
অৱিষহ্যতযা দেৱো ভগৱান্ ভূতৰাডিৱ ॥ ৬০ ॥
অৱিষহ্যতযা দেৱো ভগৱান্ ভূতৰাডিৱ ॥ ৬০ ॥
কন্দৰ্প ইৱ সৌন্দৰ্যে মনস্ৱী মৃগৰাডিৱ ।
ৱাত্সল্যে মনুৱন্নৃণাং প্ৰভুত্ৱে ভগৱানজঃ ॥ ৬১ ॥
ৱাত্সল্যে মনুৱন্নৃণাং প্ৰভুত্ৱে ভগৱানজঃ ॥ ৬১ ॥
বৃহস্পতিৰ্ব্ৰহ্মৱাদে আত্মৱত্ত্ৱে স্ৱযং হৰিঃ ।
ভক্ত্যা গোগুৰুৱিপ্ৰেষু ৱিষ্ৱক্সেনানুৱৰ্তিষু ।
হ্ৰিযা প্ৰশ্ৰযশীলাভ্যামাত্মতুল্যঃ পৰোদ্যমে ॥ ৬২ ॥
ভক্ত্যা গোগুৰুৱিপ্ৰেষু ৱিষ্ৱক্সেনানুৱৰ্তিষু ।
হ্ৰিযা প্ৰশ্ৰযশীলাভ্যামাত্মতুল্যঃ পৰোদ্যমে ॥ ৬২ ॥
কীৰ্ত্যোৰ্ধ্ৱগীতযা পুম্ভিস্ত্ৰৈলোক্যে তত্ৰ তত্ৰ হ ।
প্ৰৱিষ্টঃ কৰ্ণৰন্ধ্ৰেষু স্ত্ৰীণাং ৰামঃ সতামিৱ ॥ ৬৩ ॥
প্ৰৱিষ্টঃ কৰ্ণৰন্ধ্ৰেষু স্ত্ৰীণাং ৰামঃ সতামিৱ ॥ ৬৩ ॥