മൈത്രേയ ഉവാച
ജനേഷു പ്രഗൃണത്സ്വേവം പൃഥും പൃഥുലവിക്രമമ് ।
തത്രോപജഗ്മുര്മുനയശ്ചത്വാരഃ സൂര്യവര്ചസഃ ॥ ൧ ॥
ജനേഷു പ്രഗൃണത്സ്വേവം പൃഥും പൃഥുലവിക്രമമ് ।
തത്രോപജഗ്മുര്മുനയശ്ചത്വാരഃ സൂര്യവര്ചസഃ ॥ ൧ ॥
താംസ്തു സിദ്ധേശ്വരാന് രാജാ വ്യോമ്നോഽവതരതോഽര്ചിഷാ ।
ലോകാനപാപാന് കുര്വാണാന് സാനുഗോഽചഷ്ട ലക്ഷിതാന് ॥ ൨ ॥
ലോകാനപാപാന് കുര്വാണാന് സാനുഗോഽചഷ്ട ലക്ഷിതാന് ॥ ൨ ॥
തദ്ദര്ശനോദ്ഗതാന് പ്രാണാന് പ്രത്യാദിത്സുരിവോത്ഥിതഃ ।
സസദസ്യാനുഗോ വൈന്യ ഇന്ദ്രിയേശോ ഗുണാനിവ ॥ ൩ ॥
സസദസ്യാനുഗോ വൈന്യ ഇന്ദ്രിയേശോ ഗുണാനിവ ॥ ൩ ॥
ഗൌരവാദ്യന്ത്രിതഃ സഭ്യഃ പ്രശ്രയാനതകന്ധരഃ ।
വിധിവത്പൂജയാം ചക്രേ ഗൃഹീതാധ്യര്ഹണാസനാന് ॥ ൪ ॥
വിധിവത്പൂജയാം ചക്രേ ഗൃഹീതാധ്യര്ഹണാസനാന് ॥ ൪ ॥
തത്പാദശൌചസലിലൈര്മാര്ജിതാലകബന്ധനഃ ।
തത്ര ശീലവതാം വൃത്തമാചരന്മാനയന്നിവ ॥ ൫ ॥
തത്ര ശീലവതാം വൃത്തമാചരന്മാനയന്നിവ ॥ ൫ ॥
ഹാടകാസന ആസീനാന് സ്വധിഷ്ണ്യേഷ്വിവ പാവകാന് ।
ശ്രദ്ധാസംയമസംയുക്തഃ പ്രീതഃ പ്രാഹ ഭവാഗ്രജാന് ॥ ൬ ॥
ശ്രദ്ധാസംയമസംയുക്തഃ പ്രീതഃ പ്രാഹ ഭവാഗ്രജാന് ॥ ൬ ॥
പൃഥുരുവാച
അഹോ ആചരിതം കിം മേ മങ്ഗലം മങ്ഗലായനാഃ ।
യസ്യ വോ ദര്ശനം ഹ്യാസീദ്ദുര്ദര്ശാനാം ച യോഗിഭിഃ ॥ ൭ ॥
അഹോ ആചരിതം കിം മേ മങ്ഗലം മങ്ഗലായനാഃ ।
യസ്യ വോ ദര്ശനം ഹ്യാസീദ്ദുര്ദര്ശാനാം ച യോഗിഭിഃ ॥ ൭ ॥
കിം തസ്യ ദുര്ലഭതരമിഹ ലോകേ പരത്ര ച ।
യസ്യ വിപ്രാഃ പ്രസീദന്തി ശിവോ വിഷ്ണുശ്ച സാനുഗഃ ॥ ൮ ॥
യസ്യ വിപ്രാഃ പ്രസീദന്തി ശിവോ വിഷ്ണുശ്ച സാനുഗഃ ॥ ൮ ॥
നൈവ ലക്ഷയതേ ലോകോ ലോകാന് പര്യടതോഽപി യാന് ।
യഥാ സര്വദൃശം സര്വ ആത്മാനം യേഽസ്യ ഹേതവഃ ॥ ൯ ॥
യഥാ സര്വദൃശം സര്വ ആത്മാനം യേഽസ്യ ഹേതവഃ ॥ ൯ ॥
അധനാ അപി തേ ധന്യാഃ സാധവോ ഗൃഹമേധിനഃ ।
യദ്ഗൃഹാ ഹ്യര്ഹവര്യാമ്ബുതൃണഭൂമീശ്വരാവരാഃ ॥ ൧൦ ॥
യദ്ഗൃഹാ ഹ്യര്ഹവര്യാമ്ബുതൃണഭൂമീശ്വരാവരാഃ ॥ ൧൦ ॥
വ്യാലാലയദ്രുമാ വൈ തേഷ്വരിക്താഖിലസമ്പദഃ ।
യദ്ഗൃഹാസ്തീര്ഥപാദീയപാദതീര്ഥവിവര്ജിതാഃ ॥ ൧൧ ॥
യദ്ഗൃഹാസ്തീര്ഥപാദീയപാദതീര്ഥവിവര്ജിതാഃ ॥ ൧൧ ॥
സ്വാഗതം വോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ യദ്വ്രതാനി മുമുക്ഷവഃ ।
ചരന്തി ശ്രദ്ധയാ ധീരാ ബാലാ ഏവ ബൃഹന്തി ച ॥ ൧൨ ॥
ചരന്തി ശ്രദ്ധയാ ധീരാ ബാലാ ഏവ ബൃഹന്തി ച ॥ ൧൨ ॥
കച്ചിന്നഃ കുശലം നാഥാ ഇന്ദ്രിയാര്ഥാര്ഥവേദിനാമ് ।
വ്യസനാവാപ ഏതസ്മിന്പതിതാനാം സ്വകര്മഭിഃ ॥ ൧൩ ॥
വ്യസനാവാപ ഏതസ്മിന്പതിതാനാം സ്വകര്മഭിഃ ॥ ൧൩ ॥
ഭവത്സു കുശലപ്രശ്ന ആത്മാരാമേഷു നേഷ്യതേ ।
കുശലാകുശലാ യത്ര ന സന്തി മതിവൃത്തയഃ ॥ ൧൪ ॥
കുശലാകുശലാ യത്ര ന സന്തി മതിവൃത്തയഃ ॥ ൧൪ ॥
തദഹം കൃതവിശ്രമ്ഭഃ സുഹൃദോ വസ്തപസ്വിനാമ് ।
സമ്പൃച്ഛേ ഭവ ഏതസ്മിന് ക്ഷേമഃ കേനാഞ്ജസാ ഭവേത് ॥ ൧൫ ॥
സമ്പൃച്ഛേ ഭവ ഏതസ്മിന് ക്ഷേമഃ കേനാഞ്ജസാ ഭവേത് ॥ ൧൫ ॥
വ്യക്തമാത്മവതാമാത്മാ ഭഗവാനാത്മഭാവനഃ ।
സ്വാനാമനുഗ്രഹായേമാം സിദ്ധരൂപീ ചരത്യജഃ ॥ ൧൬ ॥
സ്വാനാമനുഗ്രഹായേമാം സിദ്ധരൂപീ ചരത്യജഃ ॥ ൧൬ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
പൃഥോസ്തത്സൂക്തമാകര്ണ്യ സാരം സുഷ്ഠു മിതം മധു ।
സ്മയമാന ഇവ പ്രീത്യാ കുമാരഃ പ്രത്യുവാചഹ ॥ ൧൭ ॥
പൃഥോസ്തത്സൂക്തമാകര്ണ്യ സാരം സുഷ്ഠു മിതം മധു ।
സ്മയമാന ഇവ പ്രീത്യാ കുമാരഃ പ്രത്യുവാചഹ ॥ ൧൭ ॥
സനത്കുമാര ഉവാച
സാധു പൃഷ്ടം മഹാരാജ സര്വഭൂതഹിതാത്മനാ ।
ഭവതാ വിദുഷാ ചാപി സാധൂനാം മതിരീദൃശീ ॥ ൧൮ ॥
സാധു പൃഷ്ടം മഹാരാജ സര്വഭൂതഹിതാത്മനാ ।
ഭവതാ വിദുഷാ ചാപി സാധൂനാം മതിരീദൃശീ ॥ ൧൮ ॥
സങ്ഗമഃ ഖലു സാധൂനാമുഭയേഷാം ച സമ്മതഃ ।
യത്സമ്ഭാഷണസമ്പ്രശ്നഃ സര്വേഷാം വിതനോതി ശമ് ॥ ൧൯ ॥
യത്സമ്ഭാഷണസമ്പ്രശ്നഃ സര്വേഷാം വിതനോതി ശമ് ॥ ൧൯ ॥
അസ്ത്യേവ രാജന് ഭവതോ മധുദ്വിഷഃ
പാദാരവിന്ദസ്യ ഗുണാനുവാദനേ ।
രതിര്ദുരാപാ വിധുനോതി നൈഷ്ഠികീ
കാമം കഷായം മലമന്തരാത്മനഃ ॥ ൨൦ ॥
പാദാരവിന്ദസ്യ ഗുണാനുവാദനേ ।
രതിര്ദുരാപാ വിധുനോതി നൈഷ്ഠികീ
കാമം കഷായം മലമന്തരാത്മനഃ ॥ ൨൦ ॥
ശാസ്ത്രേഷ്വിയാനേവ സുനിശ്ചിതോ നൃണാം
ക്ഷേമസ്യ സധ്ര്യഗ്വിമൃശേഷു ഹേതുഃ ।
അസങ്ഗ ആത്മവ്യതിരിക്ത ആത്മനി
ദൃഢാ രതിര്ബ്രഹ്മണി നിര്ഗുണേ ച യാ ॥ ൨൧ ॥
ക്ഷേമസ്യ സധ്ര്യഗ്വിമൃശേഷു ഹേതുഃ ।
അസങ്ഗ ആത്മവ്യതിരിക്ത ആത്മനി
ദൃഢാ രതിര്ബ്രഹ്മണി നിര്ഗുണേ ച യാ ॥ ൨൧ ॥
സാ ശ്രദ്ധയാ ഭഗവദ്ധര്മചര്യയാ
ജിജ്ഞാസയാധ്യാത്മികയോഗനിഷ്ഠയാ ।
യോഗേശ്വരോപാസനയാ ച നിത്യം
പുണ്യശ്രവഃകഥയാ പുണ്യയാ ച ॥ ൨൨ ॥
ജിജ്ഞാസയാധ്യാത്മികയോഗനിഷ്ഠയാ ।
യോഗേശ്വരോപാസനയാ ച നിത്യം
പുണ്യശ്രവഃകഥയാ പുണ്യയാ ച ॥ ൨൨ ॥
അര്ഥേന്ദ്രിയാരാമസഗോഷ്ഠ്യതൃഷ്ണയാ
തത്സമ്മതാനാമപരിഗ്രഹേണ ച ।
വിവിക്തരുച്യാ പരിതോഷ ആത്മനി
വിനാ ഹരേര്ഗുണപീയൂഷപാനാത് ॥ ൨൩ ॥
തത്സമ്മതാനാമപരിഗ്രഹേണ ച ।
വിവിക്തരുച്യാ പരിതോഷ ആത്മനി
വിനാ ഹരേര്ഗുണപീയൂഷപാനാത് ॥ ൨൩ ॥
അഹിംസയാ പാരമഹംസ്യചര്യയാ
സ്മൃത്യാ മുകുന്ദാചരിതാഗ്ര്യസീധുനാ ।
യമൈരകാമൈര്നിയമൈശ്ചാപ്യനിന്ദയാ
നിരീഹയാ ദ്വന്ദ്വതിതിക്ഷയാ ച ॥ ൨൪ ॥
സ്മൃത്യാ മുകുന്ദാചരിതാഗ്ര്യസീധുനാ ।
യമൈരകാമൈര്നിയമൈശ്ചാപ്യനിന്ദയാ
നിരീഹയാ ദ്വന്ദ്വതിതിക്ഷയാ ച ॥ ൨൪ ॥
ഹരേര്മുഹുസ്തത്പരകര്ണപൂര
ഗുണാഭിധാനേന വിജൃമ്ഭമാണയാ ।
ഭക്ത്യാ ഹ്യസങ്ഗഃ സദസത്യനാത്മനി
സ്യാന്നിര്ഗുണേ ബ്രഹ്മണി ചാഞ്ജസാ രതിഃ ॥ ൨൫ ॥
ഗുണാഭിധാനേന വിജൃമ്ഭമാണയാ ।
ഭക്ത്യാ ഹ്യസങ്ഗഃ സദസത്യനാത്മനി
സ്യാന്നിര്ഗുണേ ബ്രഹ്മണി ചാഞ്ജസാ രതിഃ ॥ ൨൫ ॥
യദാ രതിര്ബ്രഹ്മണി നൈഷ്ഠികീ പുമാ-
നാചാര്യവാന് ജ്ഞാനവിരാഗരംഹസാ ।
ദഹത്യവീര്യം ഹൃദയം ജീവകോശം
പഞ്ചാത്മകം യോനിമിവോത്ഥിതോഽഗ്നിഃ ॥ ൨൬ ॥
നാചാര്യവാന് ജ്ഞാനവിരാഗരംഹസാ ।
ദഹത്യവീര്യം ഹൃദയം ജീവകോശം
പഞ്ചാത്മകം യോനിമിവോത്ഥിതോഽഗ്നിഃ ॥ ൨൬ ॥
ദഗ്ധാശയോ മുക്തസമസ്തതദ്ഗുണോ
നൈവാത്മനോ ബഹിരന്തര്വിചഷ്ടേ ।
പരാത്മനോര്യദ്വയവധാനം പുരസ്താത്
സ്വപ്നേ യഥാ പുരുഷസ്തദ്വിനാശേ ॥ ൨൭ ॥
നൈവാത്മനോ ബഹിരന്തര്വിചഷ്ടേ ।
പരാത്മനോര്യദ്വയവധാനം പുരസ്താത്
സ്വപ്നേ യഥാ പുരുഷസ്തദ്വിനാശേ ॥ ൨൭ ॥
ആത്മാനമിന്ദ്രിയാര്ഥം ച പരം യദുഭയോരപി ।
സത്യാശയ ഉപാധൌ വൈ പുമാന് പശ്യതി നാന്യദാ ॥ ൨൮ ॥
സത്യാശയ ഉപാധൌ വൈ പുമാന് പശ്യതി നാന്യദാ ॥ ൨൮ ॥
നിമിത്തേ സതി സര്വത്ര ജലാദാവപി പൂരുഷഃ ।
ആത്മനശ്ച പരസ്യാപി ഭിദാം പശ്യതി നാന്യദാ ॥ ൨൯ ॥
ആത്മനശ്ച പരസ്യാപി ഭിദാം പശ്യതി നാന്യദാ ॥ ൨൯ ॥
ഇന്ദ്രിയൈര്വിഷയാകൃഷ്ടൈരാക്ഷിപ്തം ധ്യായതാം മനഃ ।
ചേതനാം ഹരതേ ബുദ്ധേഃ സ്തമ്ബസ്തോയമിവ ഹ്രദാത് ॥ ൩൦ ॥
ചേതനാം ഹരതേ ബുദ്ധേഃ സ്തമ്ബസ്തോയമിവ ഹ്രദാത് ॥ ൩൦ ॥
ഭ്രശ്യത്യനുസ്മൃതിശ്ചിത്തം ജ്ഞാനഭ്രംശഃ സ്മൃതിക്ഷയേ ।
തദ്രോധം കവയഃ പ്രാഹുരാത്മാപഹ്നവമാത്മനഃ ॥ ൩൧ ॥
തദ്രോധം കവയഃ പ്രാഹുരാത്മാപഹ്നവമാത്മനഃ ॥ ൩൧ ॥
നാതഃ പരതരോ ലോകേ പുംസഃ സ്വാര്ഥവ്യതിക്രമഃ ।
യദധ്യന്യസ്യ പ്രേയസ്ത്വമാത്മനഃ സ്വവ്യതിക്രമാത് ॥ ൩൨ ॥
യദധ്യന്യസ്യ പ്രേയസ്ത്വമാത്മനഃ സ്വവ്യതിക്രമാത് ॥ ൩൨ ॥
അര്ഥേന്ദ്രിയാര്ഥാഭിധ്യാനം സര്വാര്ഥാപഹ്നവോ നൃണാമ് ।
ഭ്രംശിതോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനാദ്യേനാവിശതി മുഖ്യതാമ് ॥ ൩൩ ॥
ഭ്രംശിതോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനാദ്യേനാവിശതി മുഖ്യതാമ് ॥ ൩൩ ॥
ന കുര്യാത്കര്ഹിചിത്സങ്ഗം തമസ്തീവ്രം തിതീരിഷുഃ ।
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം യദത്യന്തവിഘാതകമ് ॥ ൩൪ ॥
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം യദത്യന്തവിഘാതകമ് ॥ ൩൪ ॥
തത്രാപി മോക്ഷ ഏവാര്ഥ ആത്യന്തികതയേഷ്യതേ ।
ത്രൈവര്ഗ്യോഽര്ഥോ യതോ നിത്യം കൃതാന്തഭയസംയുതഃ ॥ ൩൫ ॥
ത്രൈവര്ഗ്യോഽര്ഥോ യതോ നിത്യം കൃതാന്തഭയസംയുതഃ ॥ ൩൫ ॥
പരേഽവരേ ച യേ ഭാവാ ഗുണവ്യതികരാദനു ।
ന തേഷാം വിദ്യതേ ക്ഷേമമീശവിധ്വംസിതാശിഷാമ് ॥ ൩൬ ॥
ന തേഷാം വിദ്യതേ ക്ഷേമമീശവിധ്വംസിതാശിഷാമ് ॥ ൩൬ ॥
തത്ത്വം നരേന്ദ്ര ജഗതാമഥ തസ്ഥൂഷാം ച
ദേഹേന്ദ്രിയാസുധിഷണാത്മഭിരാവൃതാനാമ് ।
യഃ ക്ഷേത്രവിത്തപതയാ ഹൃദി വിശ്വഗാവിഃ
പ്രത്യക് ചകാസ്തി ഭഗവാംസ്തമവേഹി സോഽസ്മി ॥ ൩൭ ॥
ദേഹേന്ദ്രിയാസുധിഷണാത്മഭിരാവൃതാനാമ് ।
യഃ ക്ഷേത്രവിത്തപതയാ ഹൃദി വിശ്വഗാവിഃ
പ്രത്യക് ചകാസ്തി ഭഗവാംസ്തമവേഹി സോഽസ്മി ॥ ൩൭ ॥
യസ്മിന്നിദം സദസദാത്മതയാ വിഭാതി
മായാ വിവേകവിധുതി സ്രജി വാഹിബുദ്ധിഃ ।
തം നിത്യമുക്തപരിശുദ്ധവിശുദ്ധതത്ത്വം
പ്രത്യൂഢകര്മകലിലപ്രകൃതിം പ്രപദ്യേ ॥ ൩൮ ॥
മായാ വിവേകവിധുതി സ്രജി വാഹിബുദ്ധിഃ ।
തം നിത്യമുക്തപരിശുദ്ധവിശുദ്ധതത്ത്വം
പ്രത്യൂഢകര്മകലിലപ്രകൃതിം പ്രപദ്യേ ॥ ൩൮ ॥
യത്പാദപങ്കജപലാശവിലാസഭക്ത്യാ
കര്മാശയം ഗ്രഥിതമുദ്ഗ്രഥയന്തി സന്തഃ ।
തദ്വന്ന രിക്തമതയോ യതയോഽപി രുദ്ധ
സ്രോതോഗണാസ്തമരണം ഭജ വാസുദേവമ് ॥ ൩൯ ॥
കര്മാശയം ഗ്രഥിതമുദ്ഗ്രഥയന്തി സന്തഃ ।
തദ്വന്ന രിക്തമതയോ യതയോഽപി രുദ്ധ
സ്രോതോഗണാസ്തമരണം ഭജ വാസുദേവമ് ॥ ൩൯ ॥
കൃച്ഛ്രോ മഹാനിഹ ഭവാര്ണവമപ്ലവേശാം
ഷഡ്വര്ഗനക്രമസുഖേന തിതീര്ഷന്തി ।
തത്ത്വം ഹരേര്ഭഗവതോ ഭജനീയമങ്ഘ്രിം
കൃത്വോഡുപം വ്യസനമുത്തര ദുസ്തരാര്ണമ് ॥ ൪൦ ॥
ഷഡ്വര്ഗനക്രമസുഖേന തിതീര്ഷന്തി ।
തത്ത്വം ഹരേര്ഭഗവതോ ഭജനീയമങ്ഘ്രിം
കൃത്വോഡുപം വ്യസനമുത്തര ദുസ്തരാര്ണമ് ॥ ൪൦ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
സ ഏവം ബ്രഹ്മപുത്രേണ കുമാരേണാത്മമേധസാ ।
ദര്ശിതാത്മഗതിഃ സമ്യക്പ്രശസ്യോവാച തം നൃപഃ ॥ ൪൧ ॥
സ ഏവം ബ്രഹ്മപുത്രേണ കുമാരേണാത്മമേധസാ ।
ദര്ശിതാത്മഗതിഃ സമ്യക്പ്രശസ്യോവാച തം നൃപഃ ॥ ൪൧ ॥
രാജോവാച
കൃതോ മേഽനുഗ്രഹഃ പൂര്വം ഹരിണാര്താനുകമ്പിനാ ।
തമാപാദയിതും ബ്രഹ്മന് ഭഗവന് യൂയമാഗതാഃ ॥ ൪൨ ॥
കൃതോ മേഽനുഗ്രഹഃ പൂര്വം ഹരിണാര്താനുകമ്പിനാ ।
തമാപാദയിതും ബ്രഹ്മന് ഭഗവന് യൂയമാഗതാഃ ॥ ൪൨ ॥
നിഷ്പാദിതശ്ച കാര്ത്സ്ന്യേന ഭഗവദ്ഭിര്ഘൃണാലുഭിഃ ।
സാധൂച്ഛിഷ്ടം ഹി മേ സര്വമാത്മനാ സഹ കിം ദദേ ॥ ൪൩ ॥
സാധൂച്ഛിഷ്ടം ഹി മേ സര്വമാത്മനാ സഹ കിം ദദേ ॥ ൪൩ ॥
പ്രാണാ ദാരാഃ സുതാ ബ്രഹ്മന് ഗൃഹാശ്ച സപരിച്ഛദാഃ ।
രാജ്യം ബലം മഹീ കോശ ഇതി സര്വം നിവേദിതമ് ॥ ൪൪ ॥
രാജ്യം ബലം മഹീ കോശ ഇതി സര്വം നിവേദിതമ് ॥ ൪൪ ॥
സൈനാപത്യം ച രാജ്യം ച ദണ്ഡനേതൃത്വമേവ ച ।
സര്വ ലോകാധിപത്യം ച വേദശാസ്ത്രവിദര്ഹതി ॥ ൪൫ ॥
സര്വ ലോകാധിപത്യം ച വേദശാസ്ത്രവിദര്ഹതി ॥ ൪൫ ॥
സ്വമേവ ബ്രാഹ്മണോ ഭുങ്ക്തേ സ്വം വസ്തേ സ്വം ദദാതി ച ।
തസ്യൈവാനുഗ്രഹേണാന്നം ഭുഞ്ജതേ ക്ഷത്രിയാദയഃ ॥ ൪൬ ॥
തസ്യൈവാനുഗ്രഹേണാന്നം ഭുഞ്ജതേ ക്ഷത്രിയാദയഃ ॥ ൪൬ ॥
യൈരീദൃശീ ഭഗവതോ ഗതിരാത്മവാദ
ഏകാന്തതോ നിഗമിഭിഃ പ്രതിപാദിതാ നഃ ।
തുഷ്യന്ത്വദഭ്രകരുണാഃ സ്വകൃതേന നിത്യം
കോ നാമ തത്പ്രതികരോതി വിനോദപാത്രമ് ॥ ൪൭ ॥
ഏകാന്തതോ നിഗമിഭിഃ പ്രതിപാദിതാ നഃ ।
തുഷ്യന്ത്വദഭ്രകരുണാഃ സ്വകൃതേന നിത്യം
കോ നാമ തത്പ്രതികരോതി വിനോദപാത്രമ് ॥ ൪൭ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
ത ആത്മയോഗപതയ ആദിരാജേന പൂജിതാഃ ।
ശീലം തദീയം ശംസന്തഃ ഖേഽഭവന്മിഷതാം നൃണാമ് ॥ ൪൮ ॥
ത ആത്മയോഗപതയ ആദിരാജേന പൂജിതാഃ ।
ശീലം തദീയം ശംസന്തഃ ഖേഽഭവന്മിഷതാം നൃണാമ് ॥ ൪൮ ॥
വൈന്യസ്തു ധുര്യോ മഹതാം സംസ്ഥിത്യാധ്യാത്മശിക്ഷയാ ।
ആപ്തകാമമിവാത്മാനം മേന ആത്മന്യവസ്ഥിതഃ ॥ ൪൯ ॥
ആപ്തകാമമിവാത്മാനം മേന ആത്മന്യവസ്ഥിതഃ ॥ ൪൯ ॥
കര്മാണി ച യഥാകാലം യഥാദേശം യഥാബലമ് ।
യഥോചിതം യഥാവിത്തമകരോദ്ബ്രഹ്മസാത്കൃതമ് ॥ ൫൦ ॥
യഥോചിതം യഥാവിത്തമകരോദ്ബ്രഹ്മസാത്കൃതമ് ॥ ൫൦ ॥
ഫലം ബ്രഹ്മണി സംന്യസ്യ നിര്വിഷങ്ഗഃ സമാഹിതഃ ।
കര്മാധ്യക്ഷം ച മന്വാന ആത്മാനം പ്രകൃതേഃ പരമ് ॥ ൫൧ ॥
കര്മാധ്യക്ഷം ച മന്വാന ആത്മാനം പ്രകൃതേഃ പരമ് ॥ ൫൧ ॥
ഗൃഹേഷു വര്തമാനോഽപി സ സാമ്രാജ്യശ്രിയാന്വിതഃ ।
നാസജ്ജതേന്ദ്രിയാര്ഥേഷു നിരഹംമതിരര്കവത് ॥ ൫൨ ॥
നാസജ്ജതേന്ദ്രിയാര്ഥേഷു നിരഹംമതിരര്കവത് ॥ ൫൨ ॥
ഏവമധ്യാത്മയോഗേന കര്മാണ്യനുസമാചരന് ।
പുത്രാനുത്പാദയാമാസ പഞ്ചാര്ചിഷ്യാത്മസമ്മതാന് ॥ ൫൩ ॥
പുത്രാനുത്പാദയാമാസ പഞ്ചാര്ചിഷ്യാത്മസമ്മതാന് ॥ ൫൩ ॥
വിജിതാശ്വം ധൂമ്രകേശം ഹര്യക്ഷം ദ്രവിണം
വൃകമ് ।
സര്വേഷാം ലോകപാലാനാം ദധാരൈകഃ പൃഥുര്ഗുണാന് ॥ ൫൪ ॥
വൃകമ് ।
സര്വേഷാം ലോകപാലാനാം ദധാരൈകഃ പൃഥുര്ഗുണാന് ॥ ൫൪ ॥
ഗോപീഥായ ജഗത്സൃഷ്ടേഃ കാലേ സ്വേ
സ്വേഽച്യുതാത്മകഃ ।
മനോവാഗ്വൃത്തിഭിഃ സൌമ്യൈര്ഗുണൈഃ സംരഞ്ജയന്
പ്രജാഃ ॥ ൫൫ ॥
സ്വേഽച്യുതാത്മകഃ ।
മനോവാഗ്വൃത്തിഭിഃ സൌമ്യൈര്ഗുണൈഃ സംരഞ്ജയന്
പ്രജാഃ ॥ ൫൫ ॥
രാജേത്യധാന്നാമധേയം സോമരാജ ഇവാപരഃ ।
സൂര്യവദ്വിസൃജന് ഗൃഹ്ണന് പ്രതപംശ്ച ഭുവോ വസു ॥ ൫൬ ॥
സൂര്യവദ്വിസൃജന് ഗൃഹ്ണന് പ്രതപംശ്ച ഭുവോ വസു ॥ ൫൬ ॥
ദുര്ധര്ഷസ്തേജസേവാഗ്നിര്മഹേന്ദ്ര ഇവ ദുര്ജയഃ ।
തിതിക്ഷയാ ധരിത്രീവ ദ്യൌരിവാഭീഷ്ടദോ നൃണാമ് ॥ ൫൭ ॥
തിതിക്ഷയാ ധരിത്രീവ ദ്യൌരിവാഭീഷ്ടദോ നൃണാമ് ॥ ൫൭ ॥
വര്ഷതി സ്മ യഥാകാമം പര്ജന്യ ഇവ തര്പയന് ।
സമുദ്ര ഇവ ദുര്ബോധഃ സത്ത്വേനാചലരാഡിവ ॥ ൫൮ ॥
സമുദ്ര ഇവ ദുര്ബോധഃ സത്ത്വേനാചലരാഡിവ ॥ ൫൮ ॥
ധര്മരാഡിവ ശിക്ഷായാമാശ്ചര്യേ ഹിമവാനിവ ।
കുവേര ഇവ കോശാഢ്യോ ഗുപ്താര്ഥോ വരുണോ യഥാ ॥ ൫൯ ॥
കുവേര ഇവ കോശാഢ്യോ ഗുപ്താര്ഥോ വരുണോ യഥാ ॥ ൫൯ ॥
മാതരിശ്വേവ സര്വാത്മാ ബലേന മഹസൌജസാ ।
അവിഷഹ്യതയാ ദേവോ ഭഗവാന് ഭൂതരാഡിവ ॥ ൬൦ ॥
അവിഷഹ്യതയാ ദേവോ ഭഗവാന് ഭൂതരാഡിവ ॥ ൬൦ ॥
കന്ദര്പ ഇവ സൌന്ദര്യേ മനസ്വീ മൃഗരാഡിവ ।
വാത്സല്യേ മനുവന്നൃണാം പ്രഭുത്വേ ഭഗവാനജഃ ॥ ൬൧ ॥
വാത്സല്യേ മനുവന്നൃണാം പ്രഭുത്വേ ഭഗവാനജഃ ॥ ൬൧ ॥
ബൃഹസ്പതിര്ബ്രഹ്മവാദേ ആത്മവത്ത്വേ സ്വയം ഹരിഃ ।
ഭക്ത്യാ ഗോഗുരുവിപ്രേഷു വിഷ്വക്സേനാനുവര്തിഷു ।
ഹ്രിയാ പ്രശ്രയശീലാഭ്യാമാത്മതുല്യഃ പരോദ്യമേ ॥ ൬൨ ॥
ഭക്ത്യാ ഗോഗുരുവിപ്രേഷു വിഷ്വക്സേനാനുവര്തിഷു ।
ഹ്രിയാ പ്രശ്രയശീലാഭ്യാമാത്മതുല്യഃ പരോദ്യമേ ॥ ൬൨ ॥
കീര്ത്യോര്ധ്വഗീതയാ പുമ്ഭിസ്ത്രൈലോക്യേ തത്ര തത്ര ഹ ।
പ്രവിഷ്ടഃ കര്ണരന്ധ്രേഷു സ്ത്രീണാം രാമഃ സതാമിവ ॥ ൬൩ ॥
പ്രവിഷ്ടഃ കര്ണരന്ധ്രേഷു സ്ത്രീണാം രാമഃ സതാമിവ ॥ ൬൩ ॥
