Lord Krishna

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୫.୧୩

(Srimad Bhagavatam Canto 5, Chapter 13 — The Forest of Worldly Existence in Odia)

Vyasa

Also known as duratyaye dhvanyajaya nivesito

The Forest of Worldly Existence. Śrīmad Bhāgavatam Canto 5, Chapter 13 (The Shape of the Worlds), 26 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ
ଦୁରତ୍ଯଯେଽଧ୍ଵନ୍ଯଜଯା ନିଵେଶିତୋ
ରଜସ୍ତମଃସତ୍ତ୍ଵଵିଭକ୍ତକର୍ମଦୃକ୍ ।
ସ ଏଷ ସାର୍ଥୋଽର୍ଥପରଃ ପରିଭ୍ରମନ୍
ଭଵାଟଵୀଂ ଯାତି ନ ଶର୍ମ ଵିନ୍ଦତି ॥ ୧ ॥
ଯସ୍ଯାମିମେ ଷଣ୍ନରଦେଵ ଦସ୍ଯଵଃ
ସାର୍ଥଂ ଵିଲୁମ୍ପନ୍ତି କୁନାଯକଂ ବଲାତ୍ ।
ଗୋମାଯଵୋ ଯତ୍ର ହରନ୍ତି ସାର୍ଥିକଂ
ପ୍ରମତ୍ତମାଵିଶ୍ଯ ଯଥୋରଣଂ ଵୃକାଃ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରଭୂତଵୀରୁତ୍ତୃଣଗୁଲ୍ମଗହ୍ଵରେ
କଠୋରଦଂଶୈର୍ମଶକୈରୁପଦ୍ରୁତଃ ।
କ୍ଵଚିତ୍ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵପୁରଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିଚ୍ଚାଶୁରଯୋଲ୍ମୁକଗ୍ରହମ୍ ॥ ୩ ॥
ନିଵାସତୋଯଦ୍ରଵିଣାତ୍ମବୁଦ୍ଧି-
ସ୍ତତସ୍ତତୋ ଧାଵତି ଭୋ ଅଟଵ୍ଯାମ୍ ।
କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଵାତ୍ଯୋତ୍ଥିତପାଂସୁଧୂମ୍ରା
ଦିଶୋ ନ ଜାନାତି ରଜସ୍ଵଲାକ୍ଷଃ ॥ ୪ ॥
ଅଦୃଶ୍ଯଝିଲ୍ଲୀସ୍ଵନକର୍ଣଶୂଲ
ଉଲୂକଵାଗ୍ଭିର୍ଵ୍ଯଥିତାନ୍ତରାତ୍ମା ।
ଅପୁଣ୍ଯଵୃକ୍ଷାନ୍ ଶ୍ରଯତେ କ୍ଷୁଧାର୍ଦିତୋ
ମରୀଚିତୋଯାନ୍ଯଭିଧାଵତି କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୫ ॥
କ୍ଵଚିଦ୍ଵିତୋଯାଃ ସରିତୋଽଭିଯାତି
ପରସ୍ପରଂ ଚାଲଷତେ ନିରନ୍ଧଃ ।
ଆସାଦ୍ଯ ଦାଵଂ କ୍ଵଚିଦଗ୍ନିତପ୍ତୋ
ନିର୍ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଵ ଚ ଯକ୍ଷୈର୍ହୃତାସୁଃ ॥ ୬ ॥
ଶୂରୈର୍ହୃତସ୍ଵଃ କ୍ଵ ଚ ନିର୍ଵିଣ୍ଣଚେତାଃ
ଶୋଚନ୍ ଵିମୁହ୍ଯନ୍ନୁପଯାତି କଶ୍ମଲମ୍ ।
କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵପୁରଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ
ପ୍ରମୋଦତେ ନିର୍ଵୃତଵନ୍ମୁହୂର୍ତମ୍ ॥ ୭ ॥
ଚଲନ୍ କ୍ଵଚିତ୍କଣ୍ଟକଶର୍କରାଙ୍ଘ୍ରି-
ର୍ନଗାରୁରୁକ୍ଷୁର୍ଵିମନା ଇଵାସ୍ତେ ।
ପଦେ ପଦେଽଭ୍ଯନ୍ତରଵହ୍ନିନାର୍ଦିତଃ
କୌଟୁମ୍ବିକଃ କ୍ରୁଧ୍ଯତି ଵୈ ଜନାଯ ॥ ୮ ॥
କ୍ଵଚିନ୍ନିଗୀର୍ଣୋଽଜଗରାହିନା ଜନୋ
ନାଵୈତି କିଞ୍ଚିଦ୍ଵିପିନେଽପଵିଦ୍ଧଃ ।
ଦଷ୍ଟଃ ସ୍ମ ଶେତେ କ୍ଵ ଚ ଦନ୍ଦଶୂକୈ-
ରନ୍ଧୋଽନ୍ଧକୂପେ ପତିତସ୍ତମିସ୍ରେ ॥ ୯ ॥
କର୍ହି ସ୍ମ ଚିତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରରସାନ୍ ଵିଚିନ୍ଵଂ-
ସ୍ତନ୍ମକ୍ଷିକାଭିର୍ଵ୍ଯଥିତୋ ଵିମାନଃ ।
ତତ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ପ୍ରତିଲବ୍ଧମାନୋ
ବଲାଦ୍ଵିଲୁମ୍ପନ୍ତ୍ଯଥ ତଂ ତତୋଽନ୍ଯେ ॥ ୧୦ ॥
କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଶୀତାତପଵାତଵର୍ଷ-
ପ୍ରତିକ୍ରିଯାଂ କର୍ତୁମନୀଶ ଆସ୍ତେ ।
କ୍ଵଚିନ୍ମିଥୋ ଵିପଣନ୍ ଯଚ୍ଚ କିଞ୍ଚିଦ୍
ଵିଦ୍ଵେଷମୃଚ୍ଛତ୍ଯୁତ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯାତ୍ ॥ ୧୧ ॥
କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଷୀଣଧନସ୍ତୁ ତସ୍ମିନ୍
ଶଯ୍ଯାସନସ୍ଥାନଵିହାରହୀନଃ ।
ଯାଚନ୍ ପରାଦପ୍ରତିଲବ୍ଧକାମଃ
ପାରକ୍ଯଦୃଷ୍ଟିର୍ଲଭତେଽଵମାନମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଵିତ୍ତଵ୍ଯତିଷଙ୍ଗଵୃଦ୍ଧ-
ଵୈରାନୁବନ୍ଧୋ ଵିଵହନ୍ମିଥଶ୍ଚ ।
ଅଧ୍ଵନ୍ଯମୁଷ୍ମିନ୍ନୁରୁକୃଚ୍ଛ୍ରଵିତ୍ତ-
ବାଧୋପସର୍ଗୈର୍ଵିହରନ୍ ଵିପନ୍ନଃ ॥ ୧୩ ॥
ତାଂସ୍ତାନ୍ ଵିପନ୍ନାନ୍ ସ ହି ତତ୍ର ତତ୍ର
ଵିହାଯ ଜାତଂ ପରିଗୃହ୍ଯ ସାର୍ଥଃ ।
ଆଵର୍ତତେଽଦ୍ଯାପି ନ କଶ୍ଚିଦତ୍ର
ଵୀରାଧ୍ଵନଃ ପାରମୁପୈତି ଯୋଗମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ମନସ୍ଵିନୋ ନିର୍ଜିତଦିଗ୍ଗଜେନ୍ଦ୍ରା
ମମେତି ସର୍ଵେ ଭୁଵି ବଦ୍ଧଵୈରାଃ ।
ମୃଧେ ଶଯୀରନ୍ନ ତୁ ତଦ୍ଵ୍ରଜନ୍ତି
ଯନ୍ନ୍ଯସ୍ତଦଣ୍ଡୋ ଗତଵୈରୋଽଭିଯାତି ॥ ୧୫ ॥
ପ୍ରସଜ୍ଜତି କ୍ଵାପି ଲତାଭୁଜାଶ୍ରଯ-
ସ୍ତଦାଶ୍ରଯାଵ୍ଯକ୍ତପଦଦ୍ଵିଜସ୍ପୃହଃ ।
କ୍ଵଚିତ୍କଦାଚିଦ୍ଧରିଚକ୍ରତସ୍ତ୍ରସନ୍
ସଖ୍ଯଂ ଵିଧତ୍ତେ ବକକଙ୍କଗୃଧ୍ରୈଃ ॥ ୧୬ ॥
ତୈର୍ଵଞ୍ଚିତୋ ହଂସକୁଲଂ ସମାଵିଶ-
ନ୍ନରୋଚଯନ୍ ଶୀଲମୁପୈତି ଵାନରାନ୍ ।
ତଜ୍ଜାତିରାସେନ ସୁନିର୍ଵୃତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ପରସ୍ପରୋଦ୍ଵୀକ୍ଷଣଵିସ୍ମୃତାଵଧିଃ ॥ ୧୭ ॥
ଦ୍ରୁମେଷୁ ରଂସ୍ଯନ୍ ସୁତଦାରଵତ୍ସଲୋ
ଵ୍ଯଵାଯଦୀନୋ ଵିଵଶଃ ସ୍ଵବନ୍ଧନେ ।
କ୍ଵଚିତ୍ପ୍ରମାଦାଦ୍ ଗିରିକନ୍ଦରେ ପତନ୍
ଵଲ୍ଲୀଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଗଜଭୀତ ଆସ୍ଥିତଃ ॥ ୧୮ ॥
ଅତଃ କଥଞ୍ଚିତ୍ସ ଵିମୁକ୍ତ ଆପଦଃ
ପୁନଶ୍ଚ ସାର୍ଥଂ ପ୍ରଵିଶତ୍ଯରିନ୍ଦମ ।
ଅଧ୍ଵନ୍ଯମୁଷ୍ମିନ୍ନଜଯା ନିଵେଶିତୋ
ଭ୍ରମଞ୍ଜନୋଽଦ୍ଯାପି ନ ଵେଦ କଶ୍ଚନ ॥ ୧୯ ॥
ରହୂଗଣ ତ୍ଵମପି ହ୍ଯଧ୍ଵନୋଽସ୍ଯ
ସନ୍ନ୍ଯସ୍ତଦଣ୍ଡଃ କୃତଭୂତମୈତ୍ରଃ ।
ଅସଜ୍ଜିତାତ୍ମା ହରିସେଵଯା ଶିତଂ
ଜ୍ଞାନାସିମାଦାଯ ତରାତିପାରମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ରାଜୋଵାଚ
ଅହୋ ନୃଜନ୍ମାଖିଲଜନ୍ମଶୋଭନଂ
କିଂ ଜନ୍ମଭିସ୍ତ୍ଵପରୈରପ୍ଯମୁଷ୍ମିନ୍ ।
ନ ଯଦ୍ଧୃଷୀକେଶଯଶଃକୃତାତ୍ମନାଂ
ମହାତ୍ମନାଂ ଵଃ ପ୍ରଚୁରଃ ସମାଗମଃ ॥ ୨୧ ॥
ନ ହ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ତ୍ଵଚ୍ଚରଣାବ୍ଜରେଣୁଭି-
ର୍ହତାଂହସୋ ଭକ୍ତିରଧୋକ୍ଷଜେଽମଲା ।
ମୌହୂର୍ତିକାଦ୍ଯସ୍ଯ ସମାଗମାଚ୍ଚ ମେ
ଦୁସ୍ତର୍କମୂଲୋଽପହତୋଽଵିଵେକଃ ॥ ୨୨ ॥
ନମୋ ମହଦ୍ଭ୍ଯୋଽସ୍ତୁ ନମଃ ଶିଶୁଭ୍ଯୋ
ନମୋ ଯୁଵଭ୍ଯୋ ନମ ଆଵଟୁଭ୍ଯଃ ।
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଗାମଵଧୂତଲିଙ୍ଗା-
ଶ୍ଚରନ୍ତି ତେଭ୍ଯଃ ଶିଵମସ୍ତୁ ରାଜ୍ଞାମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଯେଵମୁତ୍ତରାମାତଃ ସ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସୁତଃ ସିନ୍ଧୁପତଯ ଆତ୍ମସତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଗଣଯତଃ ପରାନୁଭାଵଃ ପରମକାରୁଣିକତଯୋପଦିଶ୍ଯ ରହୂଗଣେନ ସକରୁଣମଭିଵନ୍ଦିତ ଚରଣ ଆପୂର୍ଣାର୍ଣଵ ଇଵ ନିଭୃତକରଣୋର୍ମ୍ଯାଶଯୋ ଧରଣିମିମାଂ ଵିଚଚାର ॥ ୨୪ ॥
ସୌଵୀରପତିରପି ସୁଜନସମଵଗତପରମାତ୍ମସତତ୍ତ୍ଵ ଆତ୍ମନ୍ଯଵିଦ୍ଯାଧ୍ଯାରୋପିତାଂ ଚ ଦେହାତ୍ମମତିଂ ଵିସସର୍ଜ । ଏଵଂ ହି ନୃପ ଭଗଵଦାଶ୍ରିତାଶ୍ରିତାନୁଭାଵଃ ॥ ୨୫ ॥
ରାଜୋଵାଚ
ଯୋ ହ ଵା ଇହ ବହୁଵିଦା ମହାଭାଗଵତ ତ୍ଵଯାଭିହିତଃ ପରୋକ୍ଷେଣ ଵଚସା ଜୀଵଲୋକଭଵାଧ୍ଵା ସ ହ୍ଯାର୍ଯମନୀଷଯା କଲ୍ପିତଵିଷଯୋ ନାଞ୍ଜସାଵ୍ଯୁତ୍ପନ୍ନଲୋକସମଧିଗମଃ । ଅଥ ତଦେଵୈତଦ୍ଦୁରଵଗମଂ ସମଵେତାନୁକଲ୍ପେନ ନିର୍ଦିଶ୍ଯତାମିତି ॥ ୨୬ ॥

Explore More