ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൫.൧൭

ശ്രീശുക ഉവാച
തത്ര ഭഗവതഃ സാക്ഷാദ്യജ്ഞലിങ്ഗസ്യ വിഷ്ണോര്വിക്രമതോ വാമപാദാങ്ഗുഷ്ഠനഖനിര്ഭിന്നോര്ധ്വാണ്ഡകടാഹവിവരേണാന്തഃപ്രവിഷ്ടാ യാ ബാഹ്യജലധാരാ തച്ചരണപങ്കജാവനേജനാരുണകിഞ്ജല്കോപരഞ്ജിതാഖിലജഗദഘമലാപഹോപസ്പര്ശനാമലാ സാക്ഷാദ്ഭഗവത്പദീത്യനുപലക്ഷിതവചോഽഭിധീയമാനാതിമഹതാ കാലേന യുഗസഹസ്രോപലക്ഷണേന ദിവോ മൂര്ധന്യവതതാര യത്തദ്വിഷ്ണുപദമാഹുഃ ॥ ൧ ॥

യത്ര ഹ വാവ വീരവ്രത ഔത്താനപാദിഃ പരമഭാഗവതോഽസ്മത്കുലദേവതാചരണാരവിന്ദോദകമിതി യാമനുസവനമുത്കൃഷ്യമാണഭഗവദ്ഭക്തിയോഗേന ദൃഢം ക്ലിദ്യമാനാന്തര്ഹൃദയ ഔത്കണ്ഠ്യവിവശാമീലിതലോചനയുഗലകുഡ്മലവിഗലിതാമലബാഷ്പകലയാഭിവ്യജ്യമാനരോമപുലകകുലകോഽധുനാപി പരമാദരേണ ശിരസാ ബിഭര്തി ॥ ൨ ॥

തതഃ സപ്ത ഋഷയസ്തത്പ്രഭാവാഭിജ്ഞാ യാം നനു തപസആത്യന്തികീ സിദ്ധിരേതാവതീ ഭഗവതി സര്വാത്മനി വാസുദേവേഽനുപരതഭക്തിയോഗലാഭേനൈവോപേക്ഷിതാന്യാര്ഥാത്മഗതയോ മുക്തിമിവാഗതാം മുമുക്ഷവ ഇവ സബഹുമാനമദ്യാപി ജടാജൂടൈരുദ്വഹന്തി ॥ ൩ ॥

തതോഽനേകസഹസ്രകോടിവിമാനാനീകസങ്കുലദേവയാനേനാവതരന്തീന്ദുമണ്ഡലമാവാര്യ ബ്രഹ്മസദനേ നിപതതി ॥ ൪ ॥

തത്ര ചതുര്ധാ ഭിദ്യമാനാ ചതുര്ഭിര്നാമഭിശ്ചതുര്ദിശമഭിസ്പന്ദന്തീ നദനദീപതിമേവാഭിനിവിശതി സീതാലകനന്ദാ ചക്ഷുര്ഭദ്രേതി ॥ ൫ ॥

സീതാ തു ബ്രഹ്മസദനാത്കേസരാചലാദിഗിരിശിഖരേഭ്യോഽധോഽധഃ പ്രസ്രവന്തീ ഗന്ധമാദനമൂര്ധസു പതിത്വാന്തരേണ ഭദ്രാശ്വവര്ഷം പ്രാച്യാം ദിശി ക്ഷാരസമുദ്രമഭിപ്രവിശതി ॥ ൬ ॥

ഏവം മാല്യവച്ഛിഖരാന്നിഷ്പതന്തീ തതോഽനുപരതവേഗാ കേതുമാലമഭി ചക്ഷുഃ പ്രതീച്യാം ദിശി സരിത്പതിം പ്രവിശതി ॥ ൭ ॥

ഭദ്രാ ചോത്തരതോ മേരുശിരസോ നിപതിതാ ഗിരിശിഖരാദ്ഗിരിശിഖരമതിഹായ ശൃങ്ഗവതഃ ശൃങ്ഗാദവസ്യന്ദമാനാ ഉത്തരാംസ്തു കുരൂനഭിത ഉദീച്യാം ദിശി ജലധിമഭിപ്രവിശതി ॥ ൮ ॥

തഥൈവാലകനന്ദാ ദക്ഷിണേന ബ്രഹ്മസദനാദ്ബഹൂനി ഗിരികൂടാന്യതിക്രമ്യ ഹേമകൂടാദ്ധൈമകൂടാന്യതിരഭസതരരംഹസാ ലുഠയന്തീ ഭാരതമഭിവര്ഷം ദക്ഷിണസ്യാം ദിശി ജലധിമഭിപ്രവിശതി യസ്യാം സ്നാനാര്ഥം ചാഗച്ഛതഃ പുംസഃ പദേ പദേഽശ്വമേധരാജസൂയാദീനാം ഫലം ന ദുര്ലഭമിതി ॥ ൯ ॥

അന്യേ ച നദാ നദ്യശ്ച വര്ഷേ വര്ഷേ സന്തി ബഹുശോ മേര്വാദിഗിരിദുഹിതരഃ ശതശഃ ॥ ൧൦ ॥

തത്രാപി ഭാരതമേവ വര്ഷം കര്മക്ഷേത്രമന്യാന്യഷ്ട വര്ഷാണി സ്വര്ഗിണാം പുണ്യശേഷോപഭോഗസ്ഥാനാനി ഭൌമാനി സ്വര്ഗപദാനി വ്യപദിശന്തി ॥ ൧൧ ॥

ഏഷു പുരുഷാണാമയുതപുരുഷായുര്വര്ഷാണാം ദേവകല്പാനാം നാഗായുതപ്രാണാനാം വജ്രസംഹനനബലവയോമോദപ്രമുദിതമഹാസൌരതമിഥുനവ്യവായാപവര്ഗവര്ഷധൃതൈകഗര്ഭ കലത്രാണാം തത്ര തു ത്രേതായുഗസമഃ കാലോ വര്തതേ ॥ ൧൨ ॥

യത്ര ഹ ദേവപതയഃ സ്വൈഃ സ്വൈര്ഗണനായകൈര്വിഹിതമഹാര്ഹണാഃ സര്വര്തുകുസുമസ്തബകഫലകിസലയശ്രിയാഽഽനമ്യമാനവിടപലതാ വിടപിഭിരുപശുമ്ഭമാനരുചിരകാനനാശ്രമായതനവര്ഷഗിരിദ്രോണീഷു തഥാ ചാമലജലാശയേഷു വികചവിവിധനവവനരുഹാമോദമുദിതരാജഹംസജലകുക്കുടകാരണ്ഡവസാരസചക്രവാകാദിഭിര്മധുകരനികരാകൃതിഭിരുപകൂജിതേഷു ജലക്രീഡാദിഭിര്വിചിത്രവിനോദൈഃ സുലലിതസുരസുന്ദരീണാം കാമകലിലവിലാസഹാസലീലാവലോകാകൃഷ്ടമനോദൃഷ്ടയഃ സ്വൈരം വിഹരന്തി ॥ ൧൩ ॥

നവസ്വപി വര്ഷേഷു ഭഗവാന്നാരായണോ മഹാപുരുഷഃ പുരുഷാണാം തദനുഗ്രഹായാത്മതത്ത്വവ്യൂഹേനാത്മനാദ്യാപി സന്നിധീയതേ ॥ ൧൪ ॥

ഇലാവൃതേ തു ഭഗവാന് ഭവ ഏക ഏവ പുമാന്ന ഹ്യന്യസ്തത്രാപരോ നിര്വിശതി ഭവാന്യാഃ ശാപനിമിത്തജ്ഞോ യത്പ്രവേക്ഷ്യതഃ സ്ത്രീഭാവസ്തത്പശ്ചാദ്വക്ഷ്യാമി ॥ ൧൫ ॥

ഭവാനീനാഥൈഃ സ്ത്രീഗണാര്ബുദസഹസ്രൈരവരുധ്യമാനോ ഭഗവതശ്ചതുര്മൂര്തേര്മഹാപുരുഷസ്യ തുരീയാം താമസീം മൂര്തിം പ്രകൃതിമാത്മനഃ സങ്കര്ഷണസംജ്ഞാമാത്മസമാധിരൂപേണ സന്നിധാപ്യൈതദഭിഗൃണന് ഭവ ഉപ-ധാവതി ॥ ൧൬ ॥

ശ്രീഭഗവാനുവാച
ഓം നമോ ഭഗവതേ മഹാപുരുഷായ സര്വഗുണസങ്ഖ്യാനായാനന്തായാവ്യക്തായ നമ ഇതി ॥ ൧൭ ॥

ഭജേ ഭജന്യാരണപാദപങ്കജംഭഗസ്യ കൃത്സ്നസ്യ പരം പരായണമ് । ഭക്തേഷ്വലം ഭാവിതഭൂതഭാവനംഭവാപഹം ത്വാ ഭവഭാവമീശ്വരമ് ॥ ൧൮ ॥

ന യസ്യ മായാഗുണചിത്തവൃത്തിഭി-ര്നിരീക്ഷതോ ഹ്യണ്വപി ദൃഷ്ടിരജ്യതേ । ഈശേ യഥാ നോഽജിതമന്യുരംഹസാംകസ്തം ന മന്യേത ജിഗീഷുരാത്മനഃ ॥ ൧൯ ॥

അസദ്ദൃശോ യഃ പ്രതിഭാതി മായയാ ക്ഷീബേവ മധ്വാസവതാമ്രലോചനഃ । ന നാഗവധ്വോഽര്ഹണ ഈശിരേ ഹ്രിയായത്പാദയോഃ സ്പര്ശനധര്ഷിതേന്ദ്രിയാഃ ॥ ൨൦ ॥

യമാഹുരസ്യ സ്ഥിതിജന്മസംയമംത്രിഭിര്വിഹീനം യമനന്തമൃഷയഃ । ന വേദ സിദ്ധാര്ഥമിവ ക്വചിത്സ്ഥിതംഭൂമണ്ഡലം മൂര്ധസഹസ്രധാമസു ॥ ൨൧ ॥

യസ്യാദ്യ ആസീദ് ഗുണവിഗ്രഹോ മഹാന്വിജ്ഞാനധിഷ്ണ്യോ ഭഗവാനജഃ കില । യത്സമ്ഭവോഽഹം ത്രിവൃതാ സ്വതേജസാവൈകാരികം താമസമൈന്ദ്രിയം സൃജേ ॥ ൨൨ ॥

ഏതേ വയം യസ്യ വശേ മഹാത്മനഃസ്ഥിതാഃ ശകുന്താ ഇവ സൂത്രയന്ത്രിതാഃ । മഹാനഹം വൈകൃതതാമസേന്ദ്രിയാഃസൃജാമ സര്വേ യദനുഗ്രഹാദിദമ് ॥ ൨൩ ॥

യന്നിര്മിതാം കര്ഹ്യപി കര്മപര്വണീംമായാം ജനോഽയം ഗുണസര്ഗമോഹിതഃ । ന വേദ നിസ്താരണയോഗമഞ്ജസാതസ്മൈ നമസ്തേ വിലയോദയാത്മനേ ॥ ൨൪ ॥