ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൫.൧൮

ശ്രീശുക ഉവാച
തഥാ ച ഭദ്രശ്രവാ നാമ ധര്മസുതസ്തത്കുലപതയഃ പുരുഷാ ഭദ്രാശ്വവര്ഷേ സാക്ഷാദ്ഭഗവതോ വാസുദേവസ്യ പ്രിയാംതനും ധര്മമയീം ഹയശീര്ഷാഭിധാനാം പരമേണ സമാധിനാ സന്നിധാപ്യേദമഭിഗൃണന്ത ഉപധാവന്തി ॥ ൧ ॥

ഭദ്രശ്രവസ ഊചുഃ
ഓം നമോ ഭഗവതേ ധര്മായാത്മവിശോധനായ നമ ഇതി ॥ ൨ ॥

അഹോ വിചിത്രം ഭഗവദ്വിചേഷ്ടിതംഘ്നന്തം ജനോഽയം ഹി മിഷന്ന പശ്യതി । ധ്യായന്നസദ്യര്ഹി വികര്മ സേവിതുംനിര്ഹൃത്യ പുത്രം പിതരം ജിജീവിഷതി ॥ ൩ ॥

വദന്തി വിശ്വം കവയഃ സ്മ നശ്വരംപശ്യന്തി ചാധ്യാത്മവിദോ വിപശ്ചിതഃ । തഥാപി മുഹ്യന്തി തവാജ മായയാസുവിസ്മിതം കൃത്യമജം നതോഽസ്മി തമ് ॥ ൪ ॥

വിശ്വോദ്ഭവസ്ഥാനനിരോധകര്മ തേഹ്യകര്തുരങ്ഗീകൃതമപ്യപാവൃതഃ । യുക്തം ന ചിത്രം ത്വയി കാര്യകാരണേസര്വാത്മനി വ്യതിരിക്തേ ച വസ്തുതഃ ॥ ൫ ॥

വേദാന് യുഗാന്തേ തമസാ തിരസ്കൃതാന്രസാതലാദ്യോ നൃതുരങ്ഗവിഗ്രഹഃ । പ്രത്യാദദേ വൈ കവയേഽഭിയാചതേതസ്മൈ നമസ്തേഽവിതഥേഹിതായ ഇതി ॥ ൬ ॥

ഹരിവര്ഷേ ചാപി ഭഗവാന്നരഹരിരൂപേണാസ്തേ । തദ്രൂപഗ്രഹണനിമിത്തമുത്തരത്രാഭിധാസ്യേ । തദ്ദയിതം രൂപം മഹാപുരുഷഗുണഭാജനോ മഹാഭാഗവതോ ദൈത്യദാനവകുലതീര്ഥീകരണശീലാചരിതഃ പ്രഹ്ലാദോഽവ്യവധാനാനന്യഭക്തിയോഗേന സഹ തദ്വര്ഷപുരുഷൈരുപാസ്തേ ഇദം ചോദാഹരതി ॥ ൭ ॥

ഓം നമോ ഭഗവതേ നരസിംഹായ നമസ്തേജസ്തേജസേ ആവിരാവിര്ഭവ വജ്രനഖ വജ്രദംഷ്ട്ര കര്മാശയാന് രന്ധയ രന്ധയ തമോ ഗ്രസ ഗ്രസ ഓം സ്വാഹാ । അഭയമഭയമാത്മനി ഭൂയിഷ്ഠാ ഓം ക്ഷ്രൌമ് ॥ ൮ ॥

സ്വസ്ത്യസ്തു വിശ്വസ്യ ഖലഃ പ്രസീദതാം
ധ്യായന്തു ഭൂതാനി ശിവം മിഥോ ധിയാ ।
മനശ്ച ഭദ്രം ഭജതാദധോക്ഷജേ
ആവേശ്യതാം നോ മതിരപ്യഹൈതുകീ ॥ ൯ ॥

മാഗാരദാരാത്മജവിത്തബന്ധുഷു
സങ്ഗോ യദി സ്യാദ്ഭഗവത്പ്രിയേഷു നഃ ।
യഃ പ്രാണവൃത്ത്യാ പരിതുഷ്ട ആത്മവാന്
സിദ്ധ്യത്യദൂരാന്ന തഥേന്ദ്രിയപ്രിയഃ ॥ ൧൦ ॥

യത്സങ്ഗലബ്ധം നിജവീര്യവൈഭവം
തീര്ഥം മുഹുഃ സംസ്പൃശതാം ഹി മാനസമ് ।
ഹരത്യജോഽന്തഃ ശ്രുതിഭിര്ഗതോഽങ്ഗജം
കോ വൈ ന സേവേത മുകുന്ദവിക്രമമ് ॥ ൧൧ ॥

യസ്യാസ്തി ഭക്തിര്ഭഗവത്യകിഞ്ചനാ
സര്വൈര്ഗുണൈസ്തത്ര സമാസതേ സുരാഃ ।
ഹരാവഭക്തസ്യ കുതോ മഹദ്ഗുണാ
മനോരഥേനാസതി ധാവതോ ബഹിഃ ॥ ൧൨ ॥

ഹരിര്ഹി സാക്ഷാദ്ഭഗവാന് ശരീരിണാ-
മാത്മാ ഝഷാണാമിവ തോയമീപ്സിതമ് ।
ഹിത്വാ മഹാംസ്തം യദി സജ്ജതേ ഗൃഹേ
തദാ മഹത്ത്വം വയസാ ദമ്പതീനാമ് ॥ ൧൩ ॥

തസ്മാദ്രജോരാഗവിഷാദമന്യു-
മാനസ്പൃഹാഭയദൈന്യാധിമൂലമ് ।
ഹിത്വാ ഗൃഹം സംസൃതിചക്രവാലം
നൃസിംഹപാദം ഭജതാകുതോഭയമിതി ॥ ൧൪ ॥

കേതുമാലേഽപി ഭഗവാന് കാമദേവസ്വരൂപേണ ലക്ഷ്മ്യാഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ പ്രജാപതേര്ദുഹിതൃണാം പുത്രാണാം തദ്വര്ഷപതീനാം പുരുഷായുഷാഹോരാത്രപരിസങ്ഖ്യാനാനാം യാസാം ഗര്ഭാ മഹാപുരുഷമഹാസ്ത്രതേജസോദ്വേജിതമനസാം വിധ്വസ്താ വ്യസവഃ സംവത്സരാന്തേ വിനിപതന്തി ॥ ൧൫ ॥

അതീവ സുലലിതഗതിവിലാസവിലസിതരുചിരഹാസലേശാവലോകലീലയാ കിഞ്ചിദുത്തമ്ഭിതസുന്ദരഭ്രൂമണ്ഡലസുഭഗവദനാരവിന്ദശ്രിയാ രമാം രമയന്നിന്ദ്രിയാണി രമയതേ ॥ ൧൬ ॥

തദ്ഭഗവതോ മായാമയം രൂപം പരമസമാധിയോഗേന രമാ ദേവീ സംവത്സരസ്യ രാത്രിഷു പ്രജാപതേര്ദുഹിതൃഭിരുപേതാഹഃസു ച തദ്ഭര്തൃഭിരുപാസ്തേ ഇദം ചോദാഹരതി ॥ ൧൭ ॥

ഓം ഹ്രാം ഹ്രീം ഹ്രൂം ഓം നമോ ഭഗവതേ ഹൃഷീകേശായ സര്വഗുണവിശേഷൈര്വിലക്ഷിതാത്മനേ ആകൂതീനാം ചിത്തീനാം ചേതസാം വിശേഷാണാം ചാധിപതയേ ഷോഡശകലായച്ഛന്ദോമയായാന്നമയായാമൃതമയായ സര്വമയായ സഹസേ ഓജസേ ബലായ കാന്തായ കാമായ നമസ്തേ ഉഭയത്ര ഭൂയാത് ॥ ൧൮ ॥

സ്ത്രിയോ വ്രതൈസ്ത്വാ ഹൃഷീകേശ്വരം സ്വതോ
ഹ്യാരാധ്യ ലോകേ പതിമാശാസതേഽന്യമ് ।
താസാം ന തേ വൈ പരിപാന്ത്യപത്യം
പ്രിയം ധനായൂംഷി യതോഽസ്വതന്ത്രാഃ ॥ ൧൯ ॥

സ വൈ പതിഃ സ്യാദകുതോഭയഃ സ്വയം
സമന്തതഃ പാതി ഭയാതുരം ജനമ് ।
സ ഏക ഏവേതരഥാ മിഥോ ഭയം
നൈവാത്മലാഭാദധി മന്യതേ പരമ് ॥ ൨൦ ॥

യാ തസ്യ തേ പാദസരോരുഹാര്ഹണം
നികാമയേത്സാഖിലകാമലമ്പടാ ।
തദേവ രാസീപ്സിതമീപ്സിതോഽര്ചിതോ
യദ്ഭഗ്നയാച്ഞാ ഭഗവന് പ്രതപ്യതേ ॥ ൨൧ ॥

മത്പ്രാപ്തയേഽജേശസുരാസുരാദയ-
സ്തപ്യന്ത ഉഗ്രം തപ ഐന്ദ്രിയേധിയഃ ।
ഋതേ ഭവത്പാദപരായണാന്ന മാം
വിന്ദന്ത്യഹം ത്വദ്ധൃദയാ യതോഽജിത ॥ ൨൨ ॥

സ ത്വം മമാപ്യച്യുത ശീര്ഷ്ണി വന്ദിതം
കരാമ്ബുജം യത്ത്വദധായി സാത്വതാമ് ।
ബിഭര്ഷി മാം ലക്ഷ്മ വരേണ്യ മായയാ
ക ഈശ്വരസ്യേഹിതമൂഹിതും വിഭുരിതി ॥ ൨൩ ॥

രമ്യകേ ച ഭഗവതഃ പ്രിയതമം മാത്സ്യമവതാരരൂപം തദ്വര്ഷപുരുഷസ്യ മനോഃ പ്രാക്പ്രദര്ശിതം സ ഇദാനീമപി മഹതാ ഭക്തിയോഗേനാരാധയതീദം ചോദാഹരതി ॥ ൨൪ ॥

ഓം നമോ ഭഗവതേ മുഖ്യതമായ നമഃ സത്ത്വായ പ്രാണായൌജസേ സഹസേ ബലായ മഹാമത്സ്യായ നമ ഇതി ॥ ൨൫ ॥

അന്തര്ബഹിശ്ചാഖിലലോകപാലകൈ-
രദൃഷ്ടരൂപോ വിചരസ്യുരുസ്വനഃ ।
സ ഈശ്വരസ്ത്വം യ ഇദം വശേഽനയ-
ന്നാമ്നാ യഥാ ദാരുമയീം നരഃ സ്ത്രിയമ് ॥ ൨൬ ॥

യം ലോകപാലാഃ കില മത്സരജ്വരാ
ഹിത്വാ യതന്തോഽപി പൃഥക്സമേത്യ ച ।
പാതും ന ശേകുര്ദ്വിപദശ്ചതുഷ്പദഃ
സരീസൃപം സ്ഥാണു യദത്ര ദൃശ്യതേ ॥ ൨൭ ॥

ഭവാന് യുഗാന്താര്ണവ ഊര്മിമാലിനി
ക്ഷോണീമിമാമോഷധിവീരുധാം നിധിമ് ।
മയാ സഹോരു ക്രമതേഽജ ഓജസാ
തസ്മൈ ജഗത്പ്രാണഗണാത്മനേ നമ ഇതി ॥ ൨൮ ॥

ഹിരണ്മയേഽപി ഭഗവാന്നിവസതി കൂര്മതനും ബിഭ്രാണസ്തസ്യ തത്പ്രിയതമാം തനുമര്യമാ സഹ വര്ഷപുരുഷൈഃ പിതൃഗണാധിപതിരുപധാവതി മന്ത്രമിമം ചാനുജപതി ॥ ൨൯ ॥

ഓം നമോ ഭഗവതേ അകൂപാരായ സര്വസത്ത്വഗുണവിശേഷണായാനുപലക്ഷിതസ്ഥാനായ നമോ വര്ഷ്മണേ നമോ ഭൂമ്നേ നമോ നമോഽവസ്ഥാനായ നമസ്തേ ॥ ൩൦ ॥

യദ്രൂപമേതന്നിജമായയാര്പിത-
മര്ഥസ്വരൂപം ബഹുരൂപരൂപിതമ് ।
സങ്ഖ്യാ ന യസ്യാസ്ത്യയഥോപലമ്ഭനാത്-
തസ്മൈ നമസ്തേഽവ്യപദേശരൂപിണേ ॥ ൩൧ ॥

ജരായുജം സ്വേദജമണ്ഡജോദ്ഭിദം
ചരാചരം ദേവര്ഷിപിതൃഭൂതമൈന്ദ്രിയമ് ।
ദ്യൌഃ ഖം ക്ഷിതിഃ ശൈലസരിത്സമുദ്ര-
ദ്വീപഗ്രഹര്ക്ഷേത്യഭിധേയ ഏകഃ ॥ ൩൨ ॥

യസ്മിന്നസങ്ഖ്യേയവിശേഷനാമ-
രൂപാകൃതൌ കവിഭിഃ കല്പിതേയമ് ।
സങ്ഖ്യാ യയാ തത്ത്വദൃശാപനീയതേ
തസ്മൈ നമഃ സാങ്ഖ്യനിദര്ശനായ തേ ഇതി ॥ ൩൩ ॥

ഉത്തരേഷു ച കുരുഷു ഭഗവാന് യജ്ഞപുരുഷഃ കൃതവരാഹരൂപ ആസ്തേ തം തു ദേവീ ഹൈഷാ ഭൂഃ സഹ കുരുഭിരസ്ഖലിതഭക്തിയോഗേനോപധാവതി ഇമാം ച പരമാമുപനിഷദമാവര്തയതി ॥ ൩൪ ॥

ഓം നമോ ഭഗവതേ മന്ത്രതത്ത്വലിങ്ഗായ യജ്ഞക്രതവേ മഹാധ്വരാവയവായ മഹാപുരുഷായ നമഃ കര്മശുക്ലായ ത്രിയുഗായ നമസ്തേ ॥ ൩൫ ॥ ।

യസ്യ സ്വരൂപം കവയോ വിപശ്ചിതോ
ഗുണേഷു ദാരുഷ്വിവ ജാതവേദസമ് ।
മഥ്നന്തി മഥ്നാ മനസാ ദിദൃക്ഷവോ
ഗൂഢം ക്രിയാര്ഥൈര്നമ ഈരിതാത്മനേ ॥ ൩൬ ॥

ദ്രവ്യക്രിയാഹേത്വയനേശകര്തൃഭി-
ര്മായാഗുണൈര്വസ്തുനിരീക്ഷിതാത്മനേ ।
അന്വീക്ഷയാങ്ഗാതിശയാത്മബുദ്ധിഭി-
ര്നിരസ്തമായാകൃതയേ നമോ നമഃ ॥ ൩൭ ॥

കരോതി വിശ്വസ്ഥിതിസംയമോദയം
യസ്യേപ്സിതം നേപ്സിതമീക്ഷിതുര്ഗുണൈഃ ।
മായാ യഥായോ ഭ്രമതേ തദാശ്രയം
ഗ്രാവ്ണോ നമസ്തേ ഗുണകര്മസാക്ഷിണേ ॥ ൩൮ ॥

പ്രമഥ്യ ദൈത്യം പ്രതിവാരണം മൃധേ
യോ മാം രസായാ ജഗദാദിസൂകരഃ ।
കൃത്വാഗ്രദംഷ്ട്രേ നിരഗാദുദന്വതഃ
ക്രീഡന്നിവേഭഃ പ്രണതാസ്മി തം വിഭുമിതി ॥ ൩൯ ॥