ശ്രീശുക ഉവാച
നാഭിരപത്യകാമോഽപ്രജയാ മേരുദേവ്യാ ഭഗവന്തം യജ്ഞപുരുഷമവഹിതാത്മായജത ॥ ൧ ॥
നാഭിരപത്യകാമോഽപ്രജയാ മേരുദേവ്യാ ഭഗവന്തം യജ്ഞപുരുഷമവഹിതാത്മായജത ॥ ൧ ॥
തസ്യ ഹ വാവ ശ്രദ്ധയാ വിശുദ്ധഭാവേന യജതഃ പ്രവര്ഗ്യേഷു പ്രചരത്സു ദ്രവ്യദേശകാലമന്ത്രര്ത്വിഗ്ദക്ഷിണാവിധാനയോഗോപപത്ത്യാ ദുരധിഗമോഽപി ഭഗവാന് ഭാഗവതവാത്സല്യതയാ സുപ്രതീക ആത്മാനമപരാജിതം നിജജനാഭിപ്രേതാര്ഥവിധിത്സയാ ഗൃഹീതഹൃദയോ ഹൃദയങ്ഗമം മനോനയനാനന്ദനാവയവാഭിരാമമാവിശ്ചകാര ॥ ൨ ॥
അഥ ഹ തമാവിഷ്കൃതഭുജയുഗലദ്വയം ഹിരണ്മയം പുരുഷവിശേഷം കപിശകൌശേയാമ്ബരധരമുരസി വിലസച്ഛ്രീവത്സലലാമം ദരവരവനരുഹവനമാലാച്ഛൂര്യമൃതമണിഗദാദിഭിരുപലക്ഷിതം സ്ഫുടകിരണപ്രവരമുകുടകുണ്ഡലകടകകടിസൂത്രഹാരകേയൂരനൂപുരാദ്യങ്ഗഭൂഷണവിഭൂഷിതമൃത്വിക് സദസ്യഗൃഹപതയോഽധനാ ഇവോത്തമധനമുപലഭ്യ സബഹുമാനമര്ഹണേനാവനതശീര്ഷാണ ഉപതസ്ഥുഃ ॥ ൩ ॥
ഋത്വിജ ഊചുഃ
അര്ഹസി മുഹുരര്ഹത്തമാര്ഹണമസ്മാകമനുപഥാനാം നമോ നമ ഇത്യേതാവത്സദുപശിക്ഷിതം കോഽര്ഹതി പുമാന് പ്രകൃതിഗുണവ്യതികരമതിരനീശ ഈശ്വരസ്യ പരസ്യ പ്രകൃതിപുരുഷയോരര്വാക്തനാഭിര്നാമരൂപാകൃതിഭീ രൂപനിരൂപണമ് ॥ ൪ ॥
അര്ഹസി മുഹുരര്ഹത്തമാര്ഹണമസ്മാകമനുപഥാനാം നമോ നമ ഇത്യേതാവത്സദുപശിക്ഷിതം കോഽര്ഹതി പുമാന് പ്രകൃതിഗുണവ്യതികരമതിരനീശ ഈശ്വരസ്യ പരസ്യ പ്രകൃതിപുരുഷയോരര്വാക്തനാഭിര്നാമരൂപാകൃതിഭീ രൂപനിരൂപണമ് ॥ ൪ ॥
സകലജനനികായവൃജിനനിരസനശിവതമപ്രവരഗുണഗണൈകദേശകഥനാദൃതേ ॥ ൫ ॥
പരിജനാനുരാഗവിരചിതശബലസംശബ്ദസലിലസിതകിസലയതുലസികാദൂര്വാങ്കുരൈരപി സമ്ഭൃതയാ സപര്യയാ കില പരമ പരിതുഷ്യസി ॥ ൬ ॥
അഥാനയാപി ന ഭവത ഇജ്യയോരുഭാരഭരയാ സമുചിതമര്ഥമിഹോപലഭാമഹേ ॥ ൭ ॥
ആത്മന ഏവാനുസവനമഞ്ജസാവ്യതിരേകേണ ബോഭൂയമാനാശേഷപുരുഷാര്ഥസ്വരൂപസ്യ കിന്തു നാഥാശിഷ ആശാസാനാനാമേതദഭിസംരാധനമാത്രം ഭവിതുമര്ഹതി ॥ ൮ ॥
ശ്ലോക ൫.൩.൯
തദ്യഥാ ബാലിശാനാം സ്വയമാത്മനഃ ശ്രേയഃ പരമവിദുഷാം പരമപരമപുരുഷ പ്രകര്ഷകരുണയാ സ്വമഹിമാനം ചാപവര്ഗാഖ്യമുപകല്പയിഷ്യന് സ്വയം നാപചിത ഏവേതരവദിഹോപലക്ഷിതഃ ॥ ൯ ॥
തദ്യഥാ ബാലിശാനാം സ്വയമാത്മനഃ ശ്രേയഃ പരമവിദുഷാം പരമപരമപുരുഷ പ്രകര്ഷകരുണയാ സ്വമഹിമാനം ചാപവര്ഗാഖ്യമുപകല്പയിഷ്യന് സ്വയം നാപചിത ഏവേതരവദിഹോപലക്ഷിതഃ ॥ ൯ ॥
അഥായമേവ വരോ ഹ്യര്ഹത്തമ യര്ഹി ബര്ഹിഷി രാജര്ഷേര്വരദര്ഷഭോ ഭവാന്നിജപുരുഷേക്ഷണവിഷയ ആസീത് ॥ ൧൦ ॥
അസങ്ഗനിശിതജ്ഞാനാനലവിധൂതാശേഷമലാനാം ഭവത്സ്വഭാവാനാമാത്മാരാമാണാം മുനീനാമനവരതപരിഗുണിതഗുണഗണ പരമമങ്ഗലായനഗുണഗണകഥനോഽസി ॥ ൧൧ ॥
അഥ കഥഞ്ചിത്സ്ഖലനക്ഷുത്പതനജൃമ്ഭണദുരവസ്ഥാനാദിഷു വിവശാനാം നഃ സ്മരണായ ജ്വരമരണദശായാമപി സകലകശ്മലനിരസനാനി തവ ഗുണകൃതനാമധേയാനി വചനഗോചരാണി ഭവന്തു ॥ ൧൨ ॥
കിഞ്ചായം രാജര്ഷിരപത്യകാമഃ പ്രജാം ഭവാദൃശീമാശാസാന ഈശ്വരമാശിഷാം സ്വര്ഗാപവര്ഗയോരപി ഭവന്തമുപധാവതി പ്രജായാമര്ഥപ്രത്യയോ ധനദമിവാധനഃ ഫലീകരണമ് ॥ ൧൩ ॥
കോ വാ ഇഹ തേഽപരാജിതോഽപരാജിതയാ മായയാനവസിതപദവ്യാനാവൃതമതിര്വിഷയവിഷരയാനാവൃതപ്രകൃതിരനുപാസിതമഹച്ചരണഃ ॥ ൧൪ ॥
യദു ഹ വാവ തവ പുനരദഭ്രകര്തരിഹ സമാഹൂതസ്തത്രാര്ഥധിയാം മന്ദാനാം നസ്തദ്യദ്ദേവഹേലനം ദേവദേവാര്ഹസി സാമ്യേന സര്വാന് പ്രതിവോഢുമവിദുഷാമ് ॥ ൧൫ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇതി നിഗദേനാഭിഷ്ടൂയമാനോ ഭഗവാനനിമിഷര്ഷഭോ വര്ഷധരാഭിവാദിതാഭിവന്ദിതചരണഃ സദയമിദമാഹ ॥ ൧൬ ॥
ഇതി നിഗദേനാഭിഷ്ടൂയമാനോ ഭഗവാനനിമിഷര്ഷഭോ വര്ഷധരാഭിവാദിതാഭിവന്ദിതചരണഃ സദയമിദമാഹ ॥ ൧൬ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
അഹോ ബതാഹമൃഷയോ ഭവദ്ഭിരവിതഥഗീര്ഭിര്വരമസുലഭമഭിയാചിതോ യദമുഷ്യാത്മജോ മയാ സദൃശോ ഭൂയാദിതി മമാഹമേവാഭിരൂപഃ കൈവല്യാദഥാപി ബ്രഹ്മവാദോ ന മൃഷാ ഭവിതുമര്ഹതി മമൈവ ഹി മുഖം യദ് ദ്വിജദേവകുലമ് ॥ ൧൭ ॥
അഹോ ബതാഹമൃഷയോ ഭവദ്ഭിരവിതഥഗീര്ഭിര്വരമസുലഭമഭിയാചിതോ യദമുഷ്യാത്മജോ മയാ സദൃശോ ഭൂയാദിതി മമാഹമേവാഭിരൂപഃ കൈവല്യാദഥാപി ബ്രഹ്മവാദോ ന മൃഷാ ഭവിതുമര്ഹതി മമൈവ ഹി മുഖം യദ് ദ്വിജദേവകുലമ് ॥ ൧൭ ॥
തത ആഗ്നീധ്രീയേംഽശകലയാവതരിഷ്യാമ്യാത്മതുല്യമനുപലഭമാനഃ ॥ ൧൮ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇതി നിശാമയന്ത്യാ മേരുദേവ്യാഃ പതിമഭിധായാന്തര്ദധേ ഭഗവാന് ॥ ൧൯ ॥
ഇതി നിശാമയന്ത്യാ മേരുദേവ്യാഃ പതിമഭിധായാന്തര്ദധേ ഭഗവാന് ॥ ൧൯ ॥
ബര്ഹിഷി തസ്മിന്നേവ വിഷ്ണുദത്ത ഭഗവാന് പരമര്ഷിഭിഃ പ്രസാദിതോ നാഭേഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ തദവരോധായനേ മേരുദേവ്യാം ധര്മാന്ദര്ശയിതുകാമോ വാതരശനാനാം ശ്രമണാനാമൃഷീണാമൂര്ധ്വമന്ഥിനാം ശുക്ലയാ തനുവാവതതാര ॥ ൨൦ ॥