శ్రీశుక ఉవాచ
నాభిరపత్యకామోఽప్రజయా మేరుదేవ్యా భగవన్తం యజ్ఞపురుషమవహితాత్మాయజత ॥ ౧ ॥
నాభిరపత్యకామోఽప్రజయా మేరుదేవ్యా భగవన్తం యజ్ఞపురుషమవహితాత్మాయజత ॥ ౧ ॥
తస్య హ వావ శ్రద్ధయా విశుద్ధభావేన యజతః ప్రవర్గ్యేషు ప్రచరత్సు ద్రవ్యదేశకాలమన్త్రర్త్విగ్దక్షిణావిధానయోగోపపత్త్యా దురధిగమోఽపి భగవాన్ భాగవతవాత్సల్యతయా సుప్రతీక ఆత్మానమపరాజితం నిజజనాభిప్రేతార్థవిధిత్సయా గృహీతహృదయో హృదయఙ్గమం మనోనయనానన్దనావయవాభిరామమావిశ్చకార ॥ ౨ ॥
అథ హ తమావిష్కృతభుజయుగలద్వయం హిరణ్మయం పురుషవిశేషం కపిశకౌశేయామ్బరధరమురసి విలసచ్ఛ్రీవత్సలలామం దరవరవనరుహవనమాలాచ్ఛూర్యమృతమణిగదాదిభిరుపలక్షితం స్ఫుటకిరణప్రవరముకుటకుణ్డలకటకకటిసూత్రహారకేయూరనూపురాద్యఙ్గభూషణవిభూషితమృత్విక్ సదస్యగృహపతయోఽధనా ఇవోత్తమధనముపలభ్య సబహుమానమర్హణేనావనతశీర్షాణ ఉపతస్థుః ॥ ౩ ॥
ఋత్విజ ఊచుః
అర్హసి ముహురర్హత్తమార్హణమస్మాకమనుపథానాం నమో నమ ఇత్యేతావత్సదుపశిక్షితం కోఽర్హతి పుమాన్ ప్రకృతిగుణవ్యతికరమతిరనీశ ఈశ్వరస్య పరస్య ప్రకృతిపురుషయోరర్వాక్తనాభిర్నామరూపాకృతిభీ రూపనిరూపణమ్ ॥ ౪ ॥
అర్హసి ముహురర్హత్తమార్హణమస్మాకమనుపథానాం నమో నమ ఇత్యేతావత్సదుపశిక్షితం కోఽర్హతి పుమాన్ ప్రకృతిగుణవ్యతికరమతిరనీశ ఈశ్వరస్య పరస్య ప్రకృతిపురుషయోరర్వాక్తనాభిర్నామరూపాకృతిభీ రూపనిరూపణమ్ ॥ ౪ ॥
సకలజననికాయవృజిననిరసనశివతమప్రవరగుణగణైకదేశకథనాదృతే ॥ ౫ ॥
పరిజనానురాగవిరచితశబలసంశబ్దసలిలసితకిసలయతులసికాదూర్వాఙ్కురైరపి సమ్భృతయా సపర్యయా కిల పరమ పరితుష్యసి ॥ ౬ ॥
అథానయాపి న భవత ఇజ్యయోరుభారభరయా సముచితమర్థమిహోపలభామహే ॥ ౭ ॥
ఆత్మన ఏవానుసవనమఞ్జసావ్యతిరేకేణ బోభూయమానాశేషపురుషార్థస్వరూపస్య కిన్తు నాథాశిష ఆశాసానానామేతదభిసంరాధనమాత్రం భవితుమర్హతి ॥ ౮ ॥
శ్లోక ౫.౩.౯
తద్యథా బాలిశానాం స్వయమాత్మనః శ్రేయః పరమవిదుషాం పరమపరమపురుష ప్రకర్షకరుణయా స్వమహిమానం చాపవర్గాఖ్యముపకల్పయిష్యన్ స్వయం నాపచిత ఏవేతరవదిహోపలక్షితః ॥ ౯ ॥
తద్యథా బాలిశానాం స్వయమాత్మనః శ్రేయః పరమవిదుషాం పరమపరమపురుష ప్రకర్షకరుణయా స్వమహిమానం చాపవర్గాఖ్యముపకల్పయిష్యన్ స్వయం నాపచిత ఏవేతరవదిహోపలక్షితః ॥ ౯ ॥
అథాయమేవ వరో హ్యర్హత్తమ యర్హి బర్హిషి రాజర్షేర్వరదర్షభో భవాన్నిజపురుషేక్షణవిషయ ఆసీత్ ॥ ౧౦ ॥
అసఙ్గనిశితజ్ఞానానలవిధూతాశేషమలానాం భవత్స్వభావానామాత్మారామాణాం మునీనామనవరతపరిగుణితగుణగణ పరమమఙ్గలాయనగుణగణకథనోఽసి ॥ ౧౧ ॥
అథ కథఞ్చిత్స్ఖలనక్షుత్పతనజృమ్భణదురవస్థానాదిషు వివశానాం నః స్మరణాయ జ్వరమరణదశాయామపి సకలకశ్మలనిరసనాని తవ గుణకృతనామధేయాని వచనగోచరాణి భవన్తు ॥ ౧౨ ॥
కిఞ్చాయం రాజర్షిరపత్యకామః ప్రజాం భవాదృశీమాశాసాన ఈశ్వరమాశిషాం స్వర్గాపవర్గయోరపి భవన్తముపధావతి ప్రజాయామర్థప్రత్యయో ధనదమివాధనః ఫలీకరణమ్ ॥ ౧౩ ॥
కో వా ఇహ తేఽపరాజితోఽపరాజితయా మాయయానవసితపదవ్యానావృతమతిర్విషయవిషరయానావృతప్రకృతిరనుపాసితమహచ్చరణః ॥ ౧౪ ॥
యదు హ వావ తవ పునరదభ్రకర్తరిహ సమాహూతస్తత్రార్థధియాం మన్దానాం నస్తద్యద్దేవహేలనం దేవదేవార్హసి సామ్యేన సర్వాన్ ప్రతివోఢుమవిదుషామ్ ॥ ౧౫ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి నిగదేనాభిష్టూయమానో భగవాననిమిషర్షభో వర్షధరాభివాదితాభివన్దితచరణః సదయమిదమాహ ॥ ౧౬ ॥
ఇతి నిగదేనాభిష్టూయమానో భగవాననిమిషర్షభో వర్షధరాభివాదితాభివన్దితచరణః సదయమిదమాహ ॥ ౧౬ ॥
శ్రీభగవానువాచ
అహో బతాహమృషయో భవద్భిరవితథగీర్భిర్వరమసులభమభియాచితో యదముష్యాత్మజో మయా సదృశో భూయాదితి మమాహమేవాభిరూపః కైవల్యాదథాపి బ్రహ్మవాదో న మృషా భవితుమర్హతి మమైవ హి ముఖం యద్ ద్విజదేవకులమ్ ॥ ౧౭ ॥
అహో బతాహమృషయో భవద్భిరవితథగీర్భిర్వరమసులభమభియాచితో యదముష్యాత్మజో మయా సదృశో భూయాదితి మమాహమేవాభిరూపః కైవల్యాదథాపి బ్రహ్మవాదో న మృషా భవితుమర్హతి మమైవ హి ముఖం యద్ ద్విజదేవకులమ్ ॥ ౧౭ ॥
తత ఆగ్నీధ్రీయేంఽశకలయావతరిష్యామ్యాత్మతుల్యమనుపలభమానః ॥ ౧౮ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి నిశామయన్త్యా మేరుదేవ్యాః పతిమభిధాయాన్తర్దధే భగవాన్ ॥ ౧౯ ॥
ఇతి నిశామయన్త్యా మేరుదేవ్యాః పతిమభిధాయాన్తర్దధే భగవాన్ ॥ ౧౯ ॥
బర్హిషి తస్మిన్నేవ విష్ణుదత్త భగవాన్ పరమర్షిభిః ప్రసాదితో నాభేః ప్రియచికీర్షయా తదవరోధాయనే మేరుదేవ్యాం ధర్మాన్దర్శయితుకామో వాతరశనానాం శ్రమణానామృషీణామూర్ధ్వమన్థినాం శుక్లయా తనువావతతార ॥ ౨౦ ॥