ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ନାଭିରପତ୍ଯକାମୋଽପ୍ରଜଯା ମେରୁଦେଵ୍ଯା ଭଗଵନ୍ତଂ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷମଵହିତାତ୍ମାଯଜତ ॥ ୧ ॥
ନାଭିରପତ୍ଯକାମୋଽପ୍ରଜଯା ମେରୁଦେଵ୍ଯା ଭଗଵନ୍ତଂ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷମଵହିତାତ୍ମାଯଜତ ॥ ୧ ॥
ତସ୍ଯ ହ ଵାଵ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵେନ ଯଜତଃ ପ୍ରଵର୍ଗ୍ଯେଷୁ ପ୍ରଚରତ୍ସୁ ଦ୍ରଵ୍ଯଦେଶକାଲମନ୍ତ୍ରର୍ତ୍ଵିଗ୍ଦକ୍ଷିଣାଵିଧାନଯୋଗୋପପତ୍ତ୍ଯା ଦୁରଧିଗମୋଽପି ଭଗଵାନ୍ ଭାଗଵତଵାତ୍ସଲ୍ଯତଯା ସୁପ୍ରତୀକ ଆତ୍ମାନମପରାଜିତଂ ନିଜଜନାଭିପ୍ରେତାର୍ଥଵିଧିତ୍ସଯା ଗୃହୀତହୃଦଯୋ ହୃଦଯଙ୍ଗମଂ ମନୋନଯନାନନ୍ଦନାଵଯଵାଭିରାମମାଵିଶ୍ଚକାର ॥ ୨ ॥
ଅଥ ହ ତମାଵିଷ୍କୃତଭୁଜଯୁଗଲଦ୍ଵଯଂ ହିରଣ୍ମଯଂ ପୁରୁଷଵିଶେଷଂ କପିଶକୌଶେଯାମ୍ବରଧରମୁରସି ଵିଲସଚ୍ଛ୍ରୀଵତ୍ସଲଲାମଂ ଦରଵରଵନରୁହଵନମାଲାଚ୍ଛୂର୍ଯମୃତମଣିଗଦାଦିଭିରୁପଲକ୍ଷିତଂ ସ୍ଫୁଟକିରଣପ୍ରଵରମୁକୁଟକୁଣ୍ଡଲକଟକକଟିସୂତ୍ରହାରକେଯୂରନୂପୁରାଦ୍ଯଙ୍ଗଭୂଷଣଵିଭୂଷିତମୃତ୍ଵିକ୍ ସଦସ୍ଯଗୃହପତଯୋଽଧନା ଇଵୋତ୍ତମଧନମୁପଲଭ୍ଯ ସବହୁମାନମର୍ହଣେନାଵନତଶୀର୍ଷାଣ ଉପତସ୍ଥୁଃ ॥ ୩ ॥
ଋତ୍ଵିଜ ଊଚୁଃ
ଅର୍ହସି ମୁହୁରର୍ହତ୍ତମାର୍ହଣମସ୍ମାକମନୁପଥାନାଂ ନମୋ ନମ ଇତ୍ଯେତାଵତ୍ସଦୁପଶିକ୍ଷିତଂ କୋଽର୍ହତି ପୁମାନ୍ ପ୍ରକୃତିଗୁଣଵ୍ଯତିକରମତିରନୀଶ ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ପରସ୍ଯ ପ୍ରକୃତିପୁରୁଷଯୋରର୍ଵାକ୍ତନାଭିର୍ନାମରୂପାକୃତିଭୀ ରୂପନିରୂପଣମ୍ ॥ ୪ ॥
ଅର୍ହସି ମୁହୁରର୍ହତ୍ତମାର୍ହଣମସ୍ମାକମନୁପଥାନାଂ ନମୋ ନମ ଇତ୍ଯେତାଵତ୍ସଦୁପଶିକ୍ଷିତଂ କୋଽର୍ହତି ପୁମାନ୍ ପ୍ରକୃତିଗୁଣଵ୍ଯତିକରମତିରନୀଶ ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ପରସ୍ଯ ପ୍ରକୃତିପୁରୁଷଯୋରର୍ଵାକ୍ତନାଭିର୍ନାମରୂପାକୃତିଭୀ ରୂପନିରୂପଣମ୍ ॥ ୪ ॥
ସକଲଜନନିକାଯଵୃଜିନନିରସନଶିଵତମପ୍ରଵରଗୁଣଗଣୈକଦେଶକଥନାଦୃତେ ॥ ୫ ॥
ପରିଜନାନୁରାଗଵିରଚିତଶବଲସଂଶବ୍ଦସଲିଲସିତକିସଲଯତୁଲସିକାଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରୈରପି ସମ୍ଭୃତଯା ସପର୍ଯଯା କିଲ ପରମ ପରିତୁଷ୍ଯସି ॥ ୬ ॥
ଅଥାନଯାପି ନ ଭଵତ ଇଜ୍ଯଯୋରୁଭାରଭରଯା ସମୁଚିତମର୍ଥମିହୋପଲଭାମହେ ॥ ୭ ॥
ଆତ୍ମନ ଏଵାନୁସଵନମଞ୍ଜସାଵ୍ଯତିରେକେଣ ବୋଭୂଯମାନାଶେଷପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ଵରୂପସ୍ଯ କିନ୍ତୁ ନାଥାଶିଷ ଆଶାସାନାନାମେତଦଭିସଂରାଧନମାତ୍ରଂ ଭଵିତୁମର୍ହତି ॥ ୮ ॥
ଶ୍ଲୋକ ୫.୩.୯
ତଦ୍ଯଥା ବାଲିଶାନାଂ ସ୍ଵଯମାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେଯଃ ପରମଵିଦୁଷାଂ ପରମପରମପୁରୁଷ ପ୍ରକର୍ଷକରୁଣଯା ସ୍ଵମହିମାନଂ ଚାପଵର୍ଗାଖ୍ଯମୁପକଲ୍ପଯିଷ୍ଯନ୍ ସ୍ଵଯଂ ନାପଚିତ ଏଵେତରଵଦିହୋପଲକ୍ଷିତଃ ॥ ୯ ॥
ତଦ୍ଯଥା ବାଲିଶାନାଂ ସ୍ଵଯମାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେଯଃ ପରମଵିଦୁଷାଂ ପରମପରମପୁରୁଷ ପ୍ରକର୍ଷକରୁଣଯା ସ୍ଵମହିମାନଂ ଚାପଵର୍ଗାଖ୍ଯମୁପକଲ୍ପଯିଷ୍ଯନ୍ ସ୍ଵଯଂ ନାପଚିତ ଏଵେତରଵଦିହୋପଲକ୍ଷିତଃ ॥ ୯ ॥
ଅଥାଯମେଵ ଵରୋ ହ୍ଯର୍ହତ୍ତମ ଯର୍ହି ବର୍ହିଷି ରାଜର୍ଷେର୍ଵରଦର୍ଷଭୋ ଭଵାନ୍ନିଜପୁରୁଷେକ୍ଷଣଵିଷଯ ଆସୀତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଅସଙ୍ଗନିଶିତଜ୍ଞାନାନଲଵିଧୂତାଶେଷମଲାନାଂ ଭଵତ୍ସ୍ଵଭାଵାନାମାତ୍ମାରାମାଣାଂ ମୁନୀନାମନଵରତପରିଗୁଣିତଗୁଣଗଣ ପରମମଙ୍ଗଲାଯନଗୁଣଗଣକଥନୋଽସି ॥ ୧୧ ॥
ଅଥ କଥଞ୍ଚିତ୍ସ୍ଖଲନକ୍ଷୁତ୍ପତନଜୃମ୍ଭଣଦୁରଵସ୍ଥାନାଦିଷୁ ଵିଵଶାନାଂ ନଃ ସ୍ମରଣାଯ ଜ୍ଵରମରଣଦଶାଯାମପି ସକଲକଶ୍ମଲନିରସନାନି ତଵ ଗୁଣକୃତନାମଧେଯାନି ଵଚନଗୋଚରାଣି ଭଵନ୍ତୁ ॥ ୧୨ ॥
କିଞ୍ଚାଯଂ ରାଜର୍ଷିରପତ୍ଯକାମଃ ପ୍ରଜାଂ ଭଵାଦୃଶୀମାଶାସାନ ଈଶ୍ଵରମାଶିଷାଂ ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଯୋରପି ଭଵନ୍ତମୁପଧାଵତି ପ୍ରଜାଯାମର୍ଥପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଧନଦମିଵାଧନଃ ଫଲୀକରଣମ୍ ॥ ୧୩ ॥
କୋ ଵା ଇହ ତେଽପରାଜିତୋଽପରାଜିତଯା ମାଯଯାନଵସିତପଦଵ୍ଯାନାଵୃତମତିର୍ଵିଷଯଵିଷରଯାନାଵୃତପ୍ରକୃତିରନୁପାସିତମହଚ୍ଚରଣଃ ॥ ୧୪ ॥
ଯଦୁ ହ ଵାଵ ତଵ ପୁନରଦଭ୍ରକର୍ତରିହ ସମାହୂତସ୍ତତ୍ରାର୍ଥଧିଯାଂ ମନ୍ଦାନାଂ ନସ୍ତଦ୍ଯଦ୍ଦେଵହେଲନଂ ଦେଵଦେଵାର୍ହସି ସାମ୍ଯେନ ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରତିଵୋଢୁମଵିଦୁଷାମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ନିଗଦେନାଭିଷ୍ଟୂଯମାନୋ ଭଗଵାନନିମିଷର୍ଷଭୋ ଵର୍ଷଧରାଭିଵାଦିତାଭିଵନ୍ଦିତଚରଣଃ ସଦଯମିଦମାହ ॥ ୧୬ ॥
ଇତି ନିଗଦେନାଭିଷ୍ଟୂଯମାନୋ ଭଗଵାନନିମିଷର୍ଷଭୋ ଵର୍ଷଧରାଭିଵାଦିତାଭିଵନ୍ଦିତଚରଣଃ ସଦଯମିଦମାହ ॥ ୧୬ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଅହୋ ବତାହମୃଷଯୋ ଭଵଦ୍ଭିରଵିତଥଗୀର୍ଭିର୍ଵରମସୁଲଭମଭିଯାଚିତୋ ଯଦମୁଷ୍ଯାତ୍ମଜୋ ମଯା ସଦୃଶୋ ଭୂଯାଦିତି ମମାହମେଵାଭିରୂପଃ କୈଵଲ୍ଯାଦଥାପି ବ୍ରହ୍ମଵାଦୋ ନ ମୃଷା ଭଵିତୁମର୍ହତି ମମୈଵ ହି ମୁଖଂ ଯଦ୍ ଦ୍ଵିଜଦେଵକୁଲମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଅହୋ ବତାହମୃଷଯୋ ଭଵଦ୍ଭିରଵିତଥଗୀର୍ଭିର୍ଵରମସୁଲଭମଭିଯାଚିତୋ ଯଦମୁଷ୍ଯାତ୍ମଜୋ ମଯା ସଦୃଶୋ ଭୂଯାଦିତି ମମାହମେଵାଭିରୂପଃ କୈଵଲ୍ଯାଦଥାପି ବ୍ରହ୍ମଵାଦୋ ନ ମୃଷା ଭଵିତୁମର୍ହତି ମମୈଵ ହି ମୁଖଂ ଯଦ୍ ଦ୍ଵିଜଦେଵକୁଲମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ତତ ଆଗ୍ନୀଧ୍ରୀଯେଂଽଶକଲଯାଵତରିଷ୍ଯାମ୍ଯାତ୍ମତୁଲ୍ଯମନୁପଲଭମାନଃ ॥ ୧୮ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ନିଶାମଯନ୍ତ୍ଯା ମେରୁଦେଵ୍ଯାଃ ପତିମଭିଧାଯାନ୍ତର୍ଦଧେ ଭଗଵାନ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଇତି ନିଶାମଯନ୍ତ୍ଯା ମେରୁଦେଵ୍ଯାଃ ପତିମଭିଧାଯାନ୍ତର୍ଦଧେ ଭଗଵାନ୍ ॥ ୧୯ ॥
ବର୍ହିଷି ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଵିଷ୍ଣୁଦତ୍ତ ଭଗଵାନ୍ ପରମର୍ଷିଭିଃ ପ୍ରସାଦିତୋ ନାଭେଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା ତଦଵରୋଧାଯନେ ମେରୁଦେଵ୍ଯାଂ ଧର୍ମାନ୍ଦର୍ଶଯିତୁକାମୋ ଵାତରଶନାନାଂ ଶ୍ରମଣାନାମୃଷୀଣାମୂର୍ଧ୍ଵମନ୍ଥିନାଂ ଶୁକ୍ଲଯା ତନୁଵାଵତତାର ॥ ୨୦ ॥