ரு'ஷப உவாச
நாயம் தேஹோ தேஹபாஜாம் ந்ரு'லோகே
கஷ்டாந் காமாநர்ஹதே விட்புஜாம் யே ।
தபோ திவ்யம் புத்ரகா யேந ஸத்த்வம்
ஶுத்த்யேத்யஸ்மாத் ப்ரஹ்மஸௌக்யம் த்வநந்தம் ॥ ௧ ॥
நாயம் தேஹோ தேஹபாஜாம் ந்ரு'லோகே
கஷ்டாந் காமாநர்ஹதே விட்புஜாம் யே ।
தபோ திவ்யம் புத்ரகா யேந ஸத்த்வம்
ஶுத்த்யேத்யஸ்மாத் ப்ரஹ்மஸௌக்யம் த்வநந்தம் ॥ ௧ ॥
மஹத்ஸேவாம் த்வாரமாஹுர்விமுக்தே-
ஸ்தமோத்வாரம் யோஷிதாம் ஸங்கிஸங்கம் ।
மஹாந்தஸ்தே ஸமசித்தாஃ ப்ரஶாந்தா
விமந்யவஃ ஸுஹ்ரு'தஃ ஸாதவோ யே ॥ ௨ ॥
ஸ்தமோத்வாரம் யோஷிதாம் ஸங்கிஸங்கம் ।
மஹாந்தஸ்தே ஸமசித்தாஃ ப்ரஶாந்தா
விமந்யவஃ ஸுஹ்ரு'தஃ ஸாதவோ யே ॥ ௨ ॥
யே வா மயீஶே க்ரு'தஸௌஹ்ரு'தார்தா
ஜநேஷு தேஹம்பரவார்திகேஷு ।
க்ரு'ஹேஷு ஜாயாத்மஜராதிமத்ஸு
ந ப்ரீதியுக்தா யாவதர்தாஶ்ச லோகே ॥ ௩ ॥
ஜநேஷு தேஹம்பரவார்திகேஷு ।
க்ரு'ஹேஷு ஜாயாத்மஜராதிமத்ஸு
ந ப்ரீதியுக்தா யாவதர்தாஶ்ச லோகே ॥ ௩ ॥
நூநம் ப்ரமத்தஃ குருதே விகர்ம
யதிந்த்ரியப்ரீதய ஆப்ரு'ணோதி ।
ந ஸாது மந்யே யத ஆத்மநோ'ய-
மஸந்நபி க்லேஶத ஆஸ தேஹஃ ॥ ௪ ॥
யதிந்த்ரியப்ரீதய ஆப்ரு'ணோதி ।
ந ஸாது மந்யே யத ஆத்மநோ'ய-
மஸந்நபி க்லேஶத ஆஸ தேஹஃ ॥ ௪ ॥
பராபவஸ்தாவதபோதஜாதோ
யாவந்ந ஜிஜ்ஞாஸத ஆத்மதத்த்வம் ।
யாவத்க்ரியாஸ்தாவதிதம் மநோ வை
கர்மாத்மகம் யேந ஶரீரபந்தஃ ॥ ௫ ॥
யாவந்ந ஜிஜ்ஞாஸத ஆத்மதத்த்வம் ।
யாவத்க்ரியாஸ்தாவதிதம் மநோ வை
கர்மாத்மகம் யேந ஶரீரபந்தஃ ॥ ௫ ॥
ஏவம் மநஃ கர்மவஶம் ப்ரயுங்க்தே
அவித்யயா''த்மந்யுபதீயமாநே ।
ப்ரீதிர்ந யாவந்மயி வாஸுதேவே
ந முச்யதே தேஹயோகேந தாவத் ॥ ௬ ॥
அவித்யயா''த்மந்யுபதீயமாநே ।
ப்ரீதிர்ந யாவந்மயி வாஸுதேவே
ந முச்யதே தேஹயோகேந தாவத் ॥ ௬ ॥
யதா ந பஶ்யத்யயதா குணேஹாம்
ஸ்வார்தே ப்ரமத்தஃ ஸஹஸா விபஶ்சித் ।
கதஸ்ம்ரு'திர்விந்ததி தத்ர தாபா-
நாஸாத்ய மைதுந்யமகாரமஜ்ஞஃ ॥ ௭ ॥
ஸ்வார்தே ப்ரமத்தஃ ஸஹஸா விபஶ்சித் ।
கதஸ்ம்ரு'திர்விந்ததி தத்ர தாபா-
நாஸாத்ய மைதுந்யமகாரமஜ்ஞஃ ॥ ௭ ॥
பும்ஸஃ ஸ்த்ரியா மிதுநீபாவமேதம்
தயோர்மிதோ ஹ்ரு'தயக்ரந்திமாஹுஃ ।
அதோ க்ரு'ஹக்ஷேத்ரஸுதாப்தவித்தை-
ர்ஜநஸ்ய மோஹோ'யமஹம் மமேதி ॥ ௮ ॥
தயோர்மிதோ ஹ்ரு'தயக்ரந்திமாஹுஃ ।
அதோ க்ரு'ஹக்ஷேத்ரஸுதாப்தவித்தை-
ர்ஜநஸ்ய மோஹோ'யமஹம் மமேதி ॥ ௮ ॥
யதா மநோஹ்ரு'தயக்ரந்திரஸ்ய
கர்மாநுபத்தோ த்ரு'ட ஆஶ்லதேத ।
ததா ஜநஃ ஸம்பரிவர்ததே'ஸ்மாத்
முக்தஃ பரம் யாத்யதிஹாய ஹேதும் ॥ ௯ ॥
கர்மாநுபத்தோ த்ரு'ட ஆஶ்லதேத ।
ததா ஜநஃ ஸம்பரிவர்ததே'ஸ்மாத்
முக்தஃ பரம் யாத்யதிஹாய ஹேதும் ॥ ௯ ॥
ஹம்ஸே குரௌ மயி பக்த்யாநுவ்ரு'த்யா
வித்ரு'ஷ்ணயா த்வந்த்வதிதிக்ஷயா ச ।
ஸர்வத்ர ஜந்தோர்வ்யஸநாவகத்யா
ஜிஜ்ஞாஸயா தபஸேஹாநிவ்ரு'த்த்யா ॥ ௧௦ ॥
வித்ரு'ஷ்ணயா த்வந்த்வதிதிக்ஷயா ச ।
ஸர்வத்ர ஜந்தோர்வ்யஸநாவகத்யா
ஜிஜ்ஞாஸயா தபஸேஹாநிவ்ரு'த்த்யா ॥ ௧௦ ॥
மத்கர்மபிர்மத்கதயா ச நித்யம்
மத்தேவஸங்காத் குணகீர்தநாந்மே ।
நிர்வைரஸாம்யோபஶமேந புத்ரா
ஜிஹாஸயா தேஹகேஹாத்மபுத்தேஃ ॥ ௧௧ ॥
மத்தேவஸங்காத் குணகீர்தநாந்மே ।
நிர்வைரஸாம்யோபஶமேந புத்ரா
ஜிஹாஸயா தேஹகேஹாத்மபுத்தேஃ ॥ ௧௧ ॥
அத்யாத்மயோகேந விவிக்தஸேவயா
ப்ராணேந்த்ரியாத்மாபிஜயேந ஸத்ய்ரக் ।
ஸச்ச்ரத்தயா ப்ரஹ்மசர்யேண ஶஶ்வத்
அஸம்ப்ரமாதேந யமேந வாசாம் ॥ ௧௨ ॥
ப்ராணேந்த்ரியாத்மாபிஜயேந ஸத்ய்ரக் ।
ஸச்ச்ரத்தயா ப்ரஹ்மசர்யேண ஶஶ்வத்
அஸம்ப்ரமாதேந யமேந வாசாம் ॥ ௧௨ ॥
ஸர்வத்ர மத்பாவவிசக்ஷணேந
ஜ்ஞாநேந விஜ்ஞாநவிராஜிதேந ।
யோகேந த்ரு'த்யுத்யமஸத்த்வயுக்தோ
லிங்கம் வ்யபோஹேத்குஶலோ'ஹமாக்யம் ॥ ௧௩ ॥
ஜ்ஞாநேந விஜ்ஞாநவிராஜிதேந ।
யோகேந த்ரு'த்யுத்யமஸத்த்வயுக்தோ
லிங்கம் வ்யபோஹேத்குஶலோ'ஹமாக்யம் ॥ ௧௩ ॥
கர்மாஶயம் ஹ்ரு'தயக்ரந்திபந்த-
மவித்யயாஸாதிதமப்ரமத்தஃ ।
அநேந யோகேந யதோபதேஶம்
ஸம்யக்வ்யபோஹ்யோபரமேத யோகாத் ॥ ௧௪ ॥
மவித்யயாஸாதிதமப்ரமத்தஃ ।
அநேந யோகேந யதோபதேஶம்
ஸம்யக்வ்யபோஹ்யோபரமேத யோகாத் ॥ ௧௪ ॥
புத்ராம்ஶ்ச ஶிஷ்யாம்ஶ்ச ந்ரு'போ குருர்வா
மல்லோககாமோ மதநுக்ரஹார்தஃ ।
இத்தம் விமந்யுரநுஶிஷ்யாததஜ்ஜ்ஞாந்
ந யோஜயேத்கர்மஸு கர்மமூடாந் ।
கம் யோஜயந்மநுஜோ'ர்தம் லபேத
நிபாதயந்நஷ்டத்ரு'ஶம் ஹி கர்தே ॥ ௧௫ ॥
மல்லோககாமோ மதநுக்ரஹார்தஃ ।
இத்தம் விமந்யுரநுஶிஷ்யாததஜ்ஜ்ஞாந்
ந யோஜயேத்கர்மஸு கர்மமூடாந் ।
கம் யோஜயந்மநுஜோ'ர்தம் லபேத
நிபாதயந்நஷ்டத்ரு'ஶம் ஹி கர்தே ॥ ௧௫ ॥
லோகஃ ஸ்வயம் ஶ்ரேயஸி நஷ்டத்ரு'ஷ்டி-
ர்யோ'ர்தாந் ஸமீஹேத நிகாமகாமஃ ।
அந்யோந்யவைரஃ ஸுகலேஶஹேதோ-
ரநந்ததுஃகம் ச ந வேத மூடஃ ॥ ௧௬ ॥
ர்யோ'ர்தாந் ஸமீஹேத நிகாமகாமஃ ।
அந்யோந்யவைரஃ ஸுகலேஶஹேதோ-
ரநந்ததுஃகம் ச ந வேத மூடஃ ॥ ௧௬ ॥
கஸ்தம் ஸ்வயம் ததபிஜ்ஞோ விபஶ்சித்
அவித்யாயாமந்தரே வர்தமாநம் ।
த்ரு'ஷ்ட்வா புநஸ்தம் ஸக்ரு'ணஃ குபுத்திம்
ப்ரயோஜயேதுத்பதகம் யதாந்தம் ॥ ௧௭ ॥
அவித்யாயாமந்தரே வர்தமாநம் ।
த்ரு'ஷ்ட்வா புநஸ்தம் ஸக்ரு'ணஃ குபுத்திம்
ப்ரயோஜயேதுத்பதகம் யதாந்தம் ॥ ௧௭ ॥
குருர்ந ஸ ஸ்யாத்ஸ்வஜநோ ந ஸ ஸ்யாத்
பிதா ந ஸ ஸ்யாஜ்ஜநநீ ந ஸா ஸ்யாத் ।
தைவம் ந தத்ஸ்யாந்ந பதிஶ்ச ஸ ஸ்யா-
ந்ந மோசயேத்யஃ ஸமுபேதம்ரு'த்யும் ॥ ௧௮ ॥
பிதா ந ஸ ஸ்யாஜ்ஜநநீ ந ஸா ஸ்யாத் ।
தைவம் ந தத்ஸ்யாந்ந பதிஶ்ச ஸ ஸ்யா-
ந்ந மோசயேத்யஃ ஸமுபேதம்ரு'த்யும் ॥ ௧௮ ॥
இதம் ஶரீரம் மம துர்விபாவ்யம்
ஸத்த்வம் ஹி மே ஹ்ரு'தயம் யத்ர தர்மஃ ।
ப்ரு'ஷ்டே க்ரு'தோ மே யததர்ம ஆராத்
அதோ ஹி மாம்ரு'ஷபம் ப்ராஹுரார்யாஃ ॥ ௧௯ ॥
ஸத்த்வம் ஹி மே ஹ்ரு'தயம் யத்ர தர்மஃ ।
ப்ரு'ஷ்டே க்ரு'தோ மே யததர்ம ஆராத்
அதோ ஹி மாம்ரு'ஷபம் ப்ராஹுரார்யாஃ ॥ ௧௯ ॥
தஸ்மாத்பவந்தோ ஹ்ரு'தயேந ஜாதாஃ
ஸர்வே மஹீயாம்ஸமமும் ஸநாபம் ।
அக்லிஷ்டபுத்த்யா பரதம் பஜத்வம்
ஶுஶ்ரூஷணம் தத்பரணம் ப்ரஜாநாம் ॥ ௨௦ ॥
ஸர்வே மஹீயாம்ஸமமும் ஸநாபம் ।
அக்லிஷ்டபுத்த்யா பரதம் பஜத்வம்
ஶுஶ்ரூஷணம் தத்பரணம் ப்ரஜாநாம் ॥ ௨௦ ॥
பூதேஷு வீருத்ப்ய உதுத்தமா யே
ஸரீஸ்ரு'பாஸ்தேஷு ஸபோதநிஷ்டாஃ ।
ததோ மநுஷ்யாஃ ப்ரமதாஸ்ததோ'பி
கந்தர்வஸித்தா விபுதாநுகா யே ॥ ௨௧ ॥
ஸரீஸ்ரு'பாஸ்தேஷு ஸபோதநிஷ்டாஃ ।
ததோ மநுஷ்யாஃ ப்ரமதாஸ்ததோ'பி
கந்தர்வஸித்தா விபுதாநுகா யே ॥ ௨௧ ॥
தேவாஸுரேப்யோ மகவத்ப்ரதாநா
தக்ஷாதயோ ப்ரஹ்மஸுதாஸ்து தேஷாம் ।
பவஃ பரஃ ஸோ'த விரிஞ்சவீர்யஃ
ஸ மத்பரோ'ஹம் த்விஜதேவதேவஃ ॥ ௨௨ ॥
தக்ஷாதயோ ப்ரஹ்மஸுதாஸ்து தேஷாம் ।
பவஃ பரஃ ஸோ'த விரிஞ்சவீர்யஃ
ஸ மத்பரோ'ஹம் த்விஜதேவதேவஃ ॥ ௨௨ ॥
ந ப்ராஹ்மணைஸ்துலயே பூதமந்யத்
பஶ்யாமி விப்ராஃ கிமதஃ பரம் து ।
யஸ்மிந்ந்ரு'பிஃ ப்ரஹுதம் ஶ்ரத்தயாஹ-
மஶ்நாமி காமம் ந ததாக்நிஹோத்ரே ॥ ௨௩ ॥
பஶ்யாமி விப்ராஃ கிமதஃ பரம் து ।
யஸ்மிந்ந்ரு'பிஃ ப்ரஹுதம் ஶ்ரத்தயாஹ-
மஶ்நாமி காமம் ந ததாக்நிஹோத்ரே ॥ ௨௩ ॥
த்ரு'தா தநூருஶதீ மே புராணீ
யேநேஹ ஸத்த்வம் பரமம் பவித்ரம் ।
ஶமோ தமஃ ஸத்யமநுக்ரஹஶ்ச
தபஸ்திதிக்ஷாநுபவஶ்ச யத்ர ॥ ௨௪ ॥
யேநேஹ ஸத்த்வம் பரமம் பவித்ரம் ।
ஶமோ தமஃ ஸத்யமநுக்ரஹஶ்ச
தபஸ்திதிக்ஷாநுபவஶ்ச யத்ர ॥ ௨௪ ॥
மத்தோ'ப்யநந்தாத்பரதஃ பரஸ்மாத்
ஸ்வர்காபவர்காதிபதேர்ந கிஞ்சித் ।
யேஷாம் கிமு ஸ்யாதிதரேண தேஷா-
மகிஞ்சநாநாம் மயி பக்திபாஜாம் ॥ ௨௫ ॥
ஸ்வர்காபவர்காதிபதேர்ந கிஞ்சித் ।
யேஷாம் கிமு ஸ்யாதிதரேண தேஷா-
மகிஞ்சநாநாம் மயி பக்திபாஜாம் ॥ ௨௫ ॥
ஸர்வாணி மத்திஷ்ண்யதயா பவத்பி-
ஶ்சராணி பூதாநி ஸுதா த்ருவாணி ।
ஸம்பாவிதவ்யாநி பதே பதே வோ
விவிக்தத்ரு'க்பிஸ்தது ஹார்ஹணம் மே ॥ ௨௬ ॥
ஶ்சராணி பூதாநி ஸுதா த்ருவாணி ।
ஸம்பாவிதவ்யாநி பதே பதே வோ
விவிக்தத்ரு'க்பிஸ்தது ஹார்ஹணம் மே ॥ ௨௬ ॥
மநோவசோத்ரு'க்கரணேஹிதஸ்ய
ஸாக்ஷாத்க்ரு'தம் மே பரிபர்ஹணம் ஹி ।
விநா புமாந் யேந மஹாவிமோஹாத்
க்ரு'தாந்தபாஶாந்ந விமோக்துமீஶேத் ॥ ௨௭ ॥
ஸாக்ஷாத்க்ரு'தம் மே பரிபர்ஹணம் ஹி ।
விநா புமாந் யேந மஹாவிமோஹாத்
க்ரு'தாந்தபாஶாந்ந விமோக்துமீஶேத் ॥ ௨௭ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
ஏவமநுஶாஸ்யாத்மஜாந் ஸ்வயமநுஶிஷ்டாநபி லோகாநுஶாஸநார்தம் மஹாநுபாவஃ பரமஸுஹ்ரு'த்பகவாந்ரு'ஷபாபதேஶ உபஶமஶீலாநாமுபரதகர்மணாம் மஹாமுநீநாம் பக்திஜ்ஞாநவைராக்யலக்ஷணம் பாரமஹம்ஸ்யதர்மமுபஶிக்ஷமாணஃ ஸ்வதநயஶதஜ்யேஷ்டம் பரமபாகவதம் பகவஜ்ஜநபராயணம் பரதம் தரணிபாலநாயாபிஷிச்ய ஸ்வயம் பவந ஏவோர்வரிதஶரீரமாத்ரபரிக்ரஹ உந்மத்த இவ ககநபரிதாநஃ ப்ரகீர்ணகேஶ ஆத்மந்யாரோபிதாஹவநீயோ ப்ரஹ்மாவர்தாத்ப்ரவவ்ராஜ ॥ ௨௮ ॥
ஏவமநுஶாஸ்யாத்மஜாந் ஸ்வயமநுஶிஷ்டாநபி லோகாநுஶாஸநார்தம் மஹாநுபாவஃ பரமஸுஹ்ரு'த்பகவாந்ரு'ஷபாபதேஶ உபஶமஶீலாநாமுபரதகர்மணாம் மஹாமுநீநாம் பக்திஜ்ஞாநவைராக்யலக்ஷணம் பாரமஹம்ஸ்யதர்மமுபஶிக்ஷமாணஃ ஸ்வதநயஶதஜ்யேஷ்டம் பரமபாகவதம் பகவஜ்ஜநபராயணம் பரதம் தரணிபாலநாயாபிஷிச்ய ஸ்வயம் பவந ஏவோர்வரிதஶரீரமாத்ரபரிக்ரஹ உந்மத்த இவ ககநபரிதாநஃ ப்ரகீர்ணகேஶ ஆத்மந்யாரோபிதாஹவநீயோ ப்ரஹ்மாவர்தாத்ப்ரவவ்ராஜ ॥ ௨௮ ॥
ஜடாந்தமூகபதிரபிஶாசோந்மாதகவதவதூதவேஷோ'பிபாஷ்யமாணோ'பி ஜநாநாம் க்ரு'ஹீதமௌநவ்ரதஸ்தூஷ்ணீம் பபூவ ॥ ௨௯ ॥
தத்ர தத்ர புரக்ராமாகரகேடவாடகர்வடஶிபிரவ்ரஜகோஷஸார்தகிரிவநாஶ்ரமாதிஷ்வநுபதமவநிசராபஸதைஃ பரிபூயமாநோ மக்ஷிகாபிரிவ வநகஜஸ்தர்ஜநதாடநாவமேஹநஷ்டீவநக்ராவஶக்ரு'த்ரஜஃப்ரக்ஷேபபூதிவாததுருக்தை- ஸ்ததவிகணயந்நேவாஸத்ஸம்ஸ்தாந ஏதஸ்மிந் தேஹோபலக்ஷணே ஸதபதேஶ உபயாநுபவஸ்வரூபேண ஸ்வமஹிமாவஸ்தாநேநாஸமாரோபிதாஹம்மமாபிமாநத்வாதவிகண்டிதமநாஃ ப்ரு'திவீமேகசரஃ பரிபப்ராம ॥ ௩௦ ॥
அதிஸுகுமாரகரசரணோரஃஸ்தலவிபுலபாஹ்வம்ஸகலவதநாத்யவயவவிந்யாஸஃ ப்ரக்ரு'திஸுந்தரஸ்வபாவஹாஸஸுமுகோ நவநலிநதலாயமாநஶிஶிரதாராருணாயதநயநருசிரஃ ஸத்ரு'ஶஸுபககபோலகர்ணகண்டநாஸோ விகூடஸ்மிதவதநமஹோத்ஸவேந புரவநிதாநாம் மநஸி குஸுமஶராஸநமுபததாநஃ பராகவலம்பமாநகுடிலஜடிலகபிஶகேஶபூரிபாரோ'வதூதமலிநநிஜஶரீரேண க்ரஹக்ரு'ஹீத இவாத்ரு'ஶ்யத ॥ ௩௧ ॥
யர்ஹி வாவ ஸ பகவாந் லோகமிமம் யோகஸ்யாத்தா
ப்ரதீபமிவாசக்ஷாணஸ்தத்ப்ரதிக்ரியாகர்ம பீபத்ஸிதமிதி வ்ரதமாஜகரமாஸ்திதஃ ஶயாந ஏவாஶ்நாதி பிபதி
காதத்யவமேஹதி
ஹததி ஸ்ம சேஷ்டமாந உச்சரித ஆதிக்தோத்தேஶஃ ॥ ௩௨ ॥
ப்ரதீபமிவாசக்ஷாணஸ்தத்ப்ரதிக்ரியாகர்ம பீபத்ஸிதமிதி வ்ரதமாஜகரமாஸ்திதஃ ஶயாந ஏவாஶ்நாதி பிபதி
காதத்யவமேஹதி
ஹததி ஸ்ம சேஷ்டமாந உச்சரித ஆதிக்தோத்தேஶஃ ॥ ௩௨ ॥
தஸ்ய ஹ யஃ புரீஷஸுரபிஸௌகந்த்யவாயுஸ்தம் தேஶம் தஶயோஜநம் ஸமந்தாத்
ஸுரபிம்
சகார ॥ ௩௩ ॥
ஸுரபிம்
சகார ॥ ௩௩ ॥
ஏவம் கோம்ரு'ககாகசர்யயா வ்ரஜம்ஸ்திஷ்டந்நாஸீநஃ ஶயாநஃ காகம்ரு'ககோசரிதஃ பிபதி காதத்யவமேஹதி ஸ்ம ॥ ௩௪ ॥
இதி நாநாயோகசர்யாசரணோ பகவாந் கைவல்யபதிரு'ர்ஷபோ'விரதபரமமஹாநந்தாநுபவ ஆத்மநி ஸர்வேஷாம் பூதாநாமாத்மபூதே பகவதி வாஸுதேவ ஆத்மநோ'வ்யவதாநாநந்தரோதரபாவேந ஸித்தஸமஸ்தார்தபரிபூர்ணோ யோகைஶ்வர்யாணி வைஹாயஸமநோஜவாந்தர்தாநபரகாயப்ரவேஶதூரக்ரஹணாதீநி யத்ரு'ச்சயோபகதாநி நாஞ்ஜஸா ந்ரு'ப ஹ்ரு'தயேநாப்யநந்தத் ॥ ௩௫ ॥