രാജോവാച ।
ന നൂനം ഭഗവ ആത്മാരാമാണാം യോഗസമീരിതജ്ഞാനാവഭര്ജിത-
കര്മബീജാനാം ഐശ്വര്യാണി പുനഃ ക്ലേശദാനി ഭവിതുമര്ഹന്തി
യദൃച്ഛയോപഗതാനി ॥ ൧ ॥
ന നൂനം ഭഗവ ആത്മാരാമാണാം യോഗസമീരിതജ്ഞാനാവഭര്ജിത-
കര്മബീജാനാം ഐശ്വര്യാണി പുനഃ ക്ലേശദാനി ഭവിതുമര്ഹന്തി
യദൃച്ഛയോപഗതാനി ॥ ൧ ॥
ഋഷിരുവാച
സത്യമുക്തം കിന്ത്വിഹ വാ ഏകേ ന മനസോഽദ്ധാ വിശ്രമ്ഭമനവസ്ഥാനസ്യ ശഠകിരാത ഇവ സങ്ഗച്ഛന്തേ ॥ ൨ ॥
സത്യമുക്തം കിന്ത്വിഹ വാ ഏകേ ന മനസോഽദ്ധാ വിശ്രമ്ഭമനവസ്ഥാനസ്യ ശഠകിരാത ഇവ സങ്ഗച്ഛന്തേ ॥ ൨ ॥
തഥാ ചോക്തമ്—
ന കുര്യാത്കര്ഹിചിത്സഖ്യം മനസി ഹ്യനവസ്ഥിതേ ।
യദ്വിശ്രമ്ഭാച്ചിരാച്ചീര്ണം ചസ്കന്ദ തപ ഐശ്വരമ് ॥ ൩ ॥
ന കുര്യാത്കര്ഹിചിത്സഖ്യം മനസി ഹ്യനവസ്ഥിതേ ।
യദ്വിശ്രമ്ഭാച്ചിരാച്ചീര്ണം ചസ്കന്ദ തപ ഐശ്വരമ് ॥ ൩ ॥
നിത്യം ദദാതി കാമസ്യച്ഛിദ്രം തമനു യേഽരയഃ ।
യോഗിനഃ കൃതമൈത്രസ്യ പത്യുര്ജായേവ പുംശ്ചലീ ॥ ൪ ॥
യോഗിനഃ കൃതമൈത്രസ്യ പത്യുര്ജായേവ പുംശ്ചലീ ॥ ൪ ॥
കാമോ മന്യുര്മദോ ലോഭഃ ശോകമോഹഭയാദയഃ ।
കര്മബന്ധശ്ച യന്മൂലഃ സ്വീകുര്യാത്കോ നു തദ് ബുധഃ ॥ ൫ ॥
കര്മബന്ധശ്ച യന്മൂലഃ സ്വീകുര്യാത്കോ നു തദ് ബുധഃ ॥ ൫ ॥
അഥൈവമഖിലലോകപാലലലാമോഽപി വിലക്ഷണൈര്ജഡവദവധൂതവേഷഭാഷാചരിതൈരവിലക്ഷിതഭഗവത്പ്രഭാവോ യോഗിനാം സാമ്പരായവിധിമനുശിക്ഷയന് സ്വകലേവരം ജിഹാസുരാത്മന്യാത്മാനമസംവ്യവഹിതമനര്ഥാന്തരഭാവേനാന്വീക്ഷമാണ ഉപരതാനുവൃത്തിരുപരരാമ ॥ ൬ ॥
തസ്യ ഹ വാ ഏവം മുക്തലിങ്ഗസ്യ ഭഗവത ഋഷഭസ്യ യോഗമായാവാസനയാ ദേഹ ഇമാം ജഗതീമഭിമാനാഭാസേന സങ്ക്രമമാണഃ കോങ്കവേങ്കകുടകാന്ദക്ഷിണകര്ണാടകാന്ദേശാന് യദൃച്ഛയോപഗതഃ കുടകാചലോപവന ആസ്യകൃതാശ്മകവല ഉന്മാദ ഇവ മുക്തമൂര്ധജോഽസംവീത ഏവ വിചചാര ॥ ൭ ॥
അഥ സമീരവേഗവിധൂതവേണുവികര്ഷണജാതോഗ്രദാവാനലസ്തദ്വനമാലേലിഹാനഃ സഹ തേന ദദാഹ ॥ ൮ ॥
യസ്യ കിലാനുചരിതമുപാകര്ണ്യ കോങ്കവേങ്കകുടകാനാം രാജാര്ഹന്നാമോപശിക്ഷ്യ കലാവധര്മ ഉത്കൃഷ്യമാണേ ഭവിതവ്യേന വിമോഹിതഃ സ്വധര്മപഥമകുതോഭയമപഹായ കുപഥപാഖണ്ഡമസമഞ്ജസം നിജമനീഷയാ മന്ദഃ സമ്പ്രവര്തയിഷ്യതേ ॥ ൯ ॥
യേന ഹ വാവ കലൌ മനുജാപസദാ ദേവമായാമോഹിതാഃ സ്വവിധിനിയോഗശൌചചാരിത്രവിഹീനാ ദേവഹേലനാന്യപവ്രതാനി നിജനിജേച്ഛയാ ഗൃഹ്ണാനാ അസ്നാനാനാചമനാശൌചകേശോല്ലുഞ്ചനാദീനി കലിനാധര്മബഹുലേനോപഹതധിയോ ബ്രഹ്മബ്രാഹ്മണയജ്ഞപുരുഷലോകവിദൂഷകാഃ പ്രായേണ ഭവിഷ്യന്തി ॥ ൧൦ ॥
തേ ച ഹ്യര്വാക്തനയാ നിജലോകയാത്രയാന്ധപരമ്പരയാഽഽശ്വസ്താസ്തമസ്യന്ധേ സ്വയമേവ പ്രപതിഷ്യന്തി ॥ ൧൧ ॥
അയമവതാരോ രജസോപപ്ലുതകൈവല്യോപശിക്ഷണാര്ഥഃ ॥ ൧൨ ॥
തസ്യാനുഗുണാന് ശ്ലോകാന് ഗായന്തി—
അഹോ ഭുവഃ സപ്തസമുദ്രവത്യാ
ദ്വീപേഷു വര്ഷേഷ്വധിപുണ്യമേതത് ।
ഗായന്തി യത്രത്യജനാ മുരാരേഃ
കര്മാണി ഭദ്രാണ്യവതാരവന്തി ॥ ൧൩ ॥
അഹോ ഭുവഃ സപ്തസമുദ്രവത്യാ
ദ്വീപേഷു വര്ഷേഷ്വധിപുണ്യമേതത് ।
ഗായന്തി യത്രത്യജനാ മുരാരേഃ
കര്മാണി ഭദ്രാണ്യവതാരവന്തി ॥ ൧൩ ॥
അഹോ നു വംശോ യശസാവദാതഃ
പ്രൈയവ്രതോ യത്ര പുമാന് പുരാണഃ ।
കൃതാവതാരഃ പുരുഷഃ സ ആദ്യ-
ശ്ചചാര ധര്മം യദകര്മഹേതുമ് ॥ ൧൪ ॥
പ്രൈയവ്രതോ യത്ര പുമാന് പുരാണഃ ।
കൃതാവതാരഃ പുരുഷഃ സ ആദ്യ-
ശ്ചചാര ധര്മം യദകര്മഹേതുമ് ॥ ൧൪ ॥
കോ ന്വസ്യ കാഷ്ഠാമപരോഽനുഗച്ഛേ-
ന്മനോരഥേനാപ്യഭവസ്യ യോഗീ ।
യോ യോഗമായാഃ സ്പൃഹയത്യുദസ്താ
ഹ്യസത്തയാ യേന കൃതപ്രയത്നാഃ ॥ ൧൫ ॥
ന്മനോരഥേനാപ്യഭവസ്യ യോഗീ ।
യോ യോഗമായാഃ സ്പൃഹയത്യുദസ്താ
ഹ്യസത്തയാ യേന കൃതപ്രയത്നാഃ ॥ ൧൫ ॥
ഇതി ഹ സ്മ സകലവേദലോകദേവബ്രാഹ്മണഗവാം പരമഗുരോര്ഭഗവത ഋഷഭാഖ്യസ്യ വിശുദ്ധാചരിതമീരിതം പുംസാം സമസ്തദുശ്ചരിതാഭിഹരണം പരമമഹാമങ്ഗലായനമിദമനുശ്രദ്ധയോപചിതയാനുശൃണോത്യാശ്രാവയതി വാവഹിതോ ഭഗവതി തസ്മിന് വാസുദേവ ഏകാന്തതോ ഭക്തിരനയോരപി സമനുവര്തതേ ॥ ൧൬ ॥
യസ്യാമേവ കവയ ആത്മാനമവിരതം വിവിധവൃജിനസംസാരപരിതാപോപതപ്യമാനമനുസവനം സ്നാപയന്തസ്തയൈവ പരയാ നിര്വൃത്യാ ഹ്യപവര്ഗമാത്യന്തികം പരമപുരുഷാര്ഥമപി സ്വയമാസാദിതം നോ ഏവാദ്രിയന്തേ ഭഗവദീയത്വേനൈവ പരിസമാപ്തസര്വാര്ഥാഃ ॥ ൧൭ ॥
രാജന് പതിര്ഗുരുരലം ഭവതാം യദൂനാം
ദൈവം പ്രിയഃ കുലപതിഃ ക്വ ച കിങ്കരോ വഃ ।
അസ്ത്വേവമങ്ഗ ഭഗവാന് ഭജതാം മുകുന്ദോ
മുക്തിം ദദാതി കര്ഹിചിത്സ്മ ന ഭക്തിയോഗമ് ॥ ൧൮ ॥
ദൈവം പ്രിയഃ കുലപതിഃ ക്വ ച കിങ്കരോ വഃ ।
അസ്ത്വേവമങ്ഗ ഭഗവാന് ഭജതാം മുകുന്ദോ
മുക്തിം ദദാതി കര്ഹിചിത്സ്മ ന ഭക്തിയോഗമ് ॥ ൧൮ ॥
നിത്യാനുഭൂതനിജലാഭനിവൃത്തതൃഷ്ണഃ
ശ്രേയസ്യതദ്രചനയാ ചിരസുപ്തബുദ്ധേഃ ।
ലോകസ്യ യഃ കരുണയാഭയമാത്മലോക-
മാഖ്യാന്നമോ ഭഗവതേ ഋഷഭായ തസ്മൈ ॥ ൧൯ ॥
ശ്രേയസ്യതദ്രചനയാ ചിരസുപ്തബുദ്ധേഃ ।
ലോകസ്യ യഃ കരുണയാഭയമാത്മലോക-
മാഖ്യാന്നമോ ഭഗവതേ ഋഷഭായ തസ്മൈ ॥ ൧൯ ॥
