Lord Krishna

శ్రీమద్భాగవతమ్ ౫.౬

(Srimad Bhagavatam Canto 5, Chapter 6 — The Last Days of Ṛṣabhadeva in Telugu)

Vyasa

Also known as na nunam bhagava atmaramanam yogasamiritajnanavabharjita

The Last Days of Ṛṣabhadeva. Śrīmad Bhāgavatam Canto 5, Chapter 6 (The Shape of the Worlds), 19 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

రాజోవాచ ।
న నూనం భగవ ఆత్మారామాణాం యోగసమీరితజ్ఞానావభర్జిత-
కర్మబీజానాం ఐశ్వర్యాణి పునః క్లేశదాని భవితుమర్హన్తి
యదృచ్ఛయోపగతాని ॥ ౧ ॥
ఋషిరువాచ
సత్యముక్తం కిన్త్విహ వా ఏకే న మనసోఽద్ధా విశ్రమ్భమనవస్థానస్య శఠకిరాత ఇవ సఙ్గచ్ఛన్తే ॥ ౨ ॥
తథా చోక్తమ్—
న కుర్యాత్కర్హిచిత్సఖ్యం మనసి హ్యనవస్థితే ।
యద్విశ్రమ్భాచ్చిరాచ్చీర్ణం చస్కన్ద తప ఐశ్వరమ్ ॥ ౩ ॥
నిత్యం దదాతి కామస్యచ్ఛిద్రం తమను యేఽరయః ।
యోగినః కృతమైత్రస్య పత్యుర్జాయేవ పుంశ్చలీ ॥ ౪ ॥
కామో మన్యుర్మదో లోభః శోకమోహభయాదయః ।
కర్మబన్ధశ్చ యన్మూలః స్వీకుర్యాత్కో ను తద్ బుధః ॥ ౫ ॥
అథైవమఖిలలోకపాలలలామోఽపి విలక్షణైర్జడవదవధూతవేషభాషాచరితైరవిలక్షితభగవత్ప్రభావో యోగినాం సామ్పరాయవిధిమనుశిక్షయన్ స్వకలేవరం జిహాసురాత్మన్యాత్మానమసంవ్యవహితమనర్థాన్తరభావేనాన్వీక్షమాణ ఉపరతానువృత్తిరుపరరామ ॥ ౬ ॥
తస్య హ వా ఏవం ముక్తలిఙ్గస్య భగవత ఋషభస్య యోగమాయావాసనయా దేహ ఇమాం జగతీమభిమానాభాసేన సఙ్క్రమమాణః కోఙ్కవేఙ్కకుటకాన్దక్షిణకర్ణాటకాన్దేశాన్ యదృచ్ఛయోపగతః కుటకాచలోపవన ఆస్యకృతాశ్మకవల ఉన్మాద ఇవ ముక్తమూర్ధజోఽసంవీత ఏవ విచచార ॥ ౭ ॥
అథ సమీరవేగవిధూతవేణువికర్షణజాతోగ్రదావానలస్తద్వనమాలేలిహానః సహ తేన దదాహ ॥ ౮ ॥
యస్య కిలానుచరితముపాకర్ణ్య కోఙ్కవేఙ్కకుటకానాం రాజార్హన్నామోపశిక్ష్య కలావధర్మ ఉత్కృష్యమాణే భవితవ్యేన విమోహితః స్వధర్మపథమకుతోభయమపహాయ కుపథపాఖణ్డమసమఞ్జసం నిజమనీషయా మన్దః సమ్ప్రవర్తయిష్యతే ॥ ౯ ॥
యేన హ వావ కలౌ మనుజాపసదా దేవమాయామోహితాః స్వవిధినియోగశౌచచారిత్రవిహీనా దేవహేలనాన్యపవ్రతాని నిజనిజేచ్ఛయా గృహ్ణానా అస్నానానాచమనాశౌచకేశోల్లుఞ్చనాదీని కలినాధర్మబహులేనోపహతధియో బ్రహ్మబ్రాహ్మణయజ్ఞపురుషలోకవిదూషకాః ప్రాయేణ భవిష్యన్తి ॥ ౧౦ ॥
తే చ హ్యర్వాక్తనయా నిజలోకయాత్రయాన్ధపరమ్పరయాఽఽశ్వస్తాస్తమస్యన్ధే స్వయమేవ ప్రపతిష్యన్తి ॥ ౧౧ ॥
అయమవతారో రజసోపప్లుతకైవల్యోపశిక్షణార్థః ॥ ౧౨ ॥
తస్యానుగుణాన్ శ్లోకాన్ గాయన్తి—
అహో భువః సప్తసముద్రవత్యా
ద్వీపేషు వర్షేష్వధిపుణ్యమేతత్ ।
గాయన్తి యత్రత్యజనా మురారేః
కర్మాణి భద్రాణ్యవతారవన్తి ॥ ౧౩ ॥
అహో ను వంశో యశసావదాతః
ప్రైయవ్రతో యత్ర పుమాన్ పురాణః ।
కృతావతారః పురుషః స ఆద్య-
శ్చచార ధర్మం యదకర్మహేతుమ్ ॥ ౧౪ ॥
కో న్వస్య కాష్ఠామపరోఽనుగచ్ఛే-
న్మనోరథేనాప్యభవస్య యోగీ ।
యో యోగమాయాః స్పృహయత్యుదస్తా
హ్యసత్తయా యేన కృతప్రయత్నాః ॥ ౧౫ ॥
ఇతి హ స్మ సకలవేదలోకదేవబ్రాహ్మణగవాం పరమగురోర్భగవత ఋషభాఖ్యస్య విశుద్ధాచరితమీరితం పుంసాం సమస్తదుశ్చరితాభిహరణం పరమమహామఙ్గలాయనమిదమనుశ్రద్ధయోపచితయానుశృణోత్యాశ్రావయతి వావహితో భగవతి తస్మిన్ వాసుదేవ ఏకాన్తతో భక్తిరనయోరపి సమనువర్తతే ॥ ౧౬ ॥
యస్యామేవ కవయ ఆత్మానమవిరతం వివిధవృజినసంసారపరితాపోపతప్యమానమనుసవనం స్నాపయన్తస్తయైవ పరయా నిర్వృత్యా హ్యపవర్గమాత్యన్తికం పరమపురుషార్థమపి స్వయమాసాదితం నో ఏవాద్రియన్తే భగవదీయత్వేనైవ పరిసమాప్తసర్వార్థాః ॥ ౧౭ ॥
రాజన్ పతిర్గురురలం భవతాం యదూనాం
దైవం ప్రియః కులపతిః క్వ చ కిఙ్కరో వః ।
అస్త్వేవమఙ్గ భగవాన్ భజతాం ముకున్దో
ముక్తిం దదాతి కర్హిచిత్స్మ న భక్తియోగమ్ ॥ ౧౮ ॥
నిత్యానుభూతనిజలాభనివృత్తతృష్ణః
శ్రేయస్యతద్రచనయా చిరసుప్తబుద్ధేః ।
లోకస్య యః కరుణయాభయమాత్మలోక-
మాఖ్యాన్నమో భగవతే ఋషభాయ తస్మై ॥ ౧౯ ॥

Explore More