శ్రీబాదరాయణిరువాచ
ఇన్ద్రమేవం సమాదిశ్య భగవాన్ విశ్వభావనః ।
పశ్యతామనిమేషాణాం తత్రైవాన్తర్దధే హరిః ॥ ౧ ॥
ఇన్ద్రమేవం సమాదిశ్య భగవాన్ విశ్వభావనః ।
పశ్యతామనిమేషాణాం తత్రైవాన్తర్దధే హరిః ॥ ౧ ॥
తథాభియాచితో దేవైర్ఋషిరాథర్వణో మహాన్ ।
మోదమాన ఉవాచేదం ప్రహసన్నివ భారత ॥ ౨ ॥
మోదమాన ఉవాచేదం ప్రహసన్నివ భారత ॥ ౨ ॥
అపి వృన్దారకా యూయం న జానీథ శరీరిణామ్ ।
సంస్థాయాం యస్త్వభిద్రోహో దుఃసహశ్చేతనాపహః ॥ ౩ ॥
సంస్థాయాం యస్త్వభిద్రోహో దుఃసహశ్చేతనాపహః ॥ ౩ ॥
జిజీవిషూణాం జీవానామాత్మా ప్రేష్ఠ ఇహేప్సితః ।
క ఉత్సహేత తం దాతుం భిక్షమాణాయ విష్ణవే ॥ ౪ ॥
క ఉత్సహేత తం దాతుం భిక్షమాణాయ విష్ణవే ॥ ౪ ॥
శ్రీదేవా ఊచుః
కిం ను తద్ దుస్త్యజం బ్రహ్మన్ పుంసాం భూతానుకమ్పినామ్ ।
భవద్విధానాం మహతాం పుణ్యశ్లోకేడ్యకర్మణామ్ ॥ ౫ ॥
కిం ను తద్ దుస్త్యజం బ్రహ్మన్ పుంసాం భూతానుకమ్పినామ్ ।
భవద్విధానాం మహతాం పుణ్యశ్లోకేడ్యకర్మణామ్ ॥ ౫ ॥
నూనం స్వార్థపరో లోకో న వేద పరసఙ్కటమ్ ।
యది వేద న యాచేత నేతి నాహ యదీశ్వరః ॥ ౬ ॥
యది వేద న యాచేత నేతి నాహ యదీశ్వరః ॥ ౬ ॥
శ్రీఋషిరువాచ
ధర్మం వః శ్రోతుకామేన యూయం మే ప్రత్యుదాహృతాః ।
ఏష వః ప్రియమాత్మానం త్యజన్తం సన్త్యజామ్యహమ్ ॥ ౭ ॥
ధర్మం వః శ్రోతుకామేన యూయం మే ప్రత్యుదాహృతాః ।
ఏష వః ప్రియమాత్మానం త్యజన్తం సన్త్యజామ్యహమ్ ॥ ౭ ॥
యోఽధ్రువేణాత్మనా నాథా న ధర్మం న యశః పుమాన్ ।
ఈహేత భూతదయయా స శోచ్యః స్థావరైరపి ॥ ౮ ॥
ఈహేత భూతదయయా స శోచ్యః స్థావరైరపి ॥ ౮ ॥
ఏతావానవ్యయో ధర్మః పుణ్యశ్లోకైరుపాసితః ।
యో భూతశోకహర్షాభ్యామాత్మా శోచతి హృష్యతి ॥ ౯ ॥
యో భూతశోకహర్షాభ్యామాత్మా శోచతి హృష్యతి ॥ ౯ ॥
అహో దైన్యమహో కష్టం పారక్యైః క్షణభఙ్గురైః ।
యన్నోపకుర్యాదస్వార్థైర్మర్త్యః స్వజ్ఞాతివిగ్రహైః ॥ ౧౦ ॥
యన్నోపకుర్యాదస్వార్థైర్మర్త్యః స్వజ్ఞాతివిగ్రహైః ॥ ౧౦ ॥
శ్రీబాదరాయణిరువాచ
ఏవం కృతవ్యవసితో దధ్యఙ్ఙాథర్వణస్తనుమ్ ।
పరే భగవతి బ్రహ్మణ్యాత్మానం సన్నయఞ్జహౌ ॥ ౧౧ ॥
ఏవం కృతవ్యవసితో దధ్యఙ్ఙాథర్వణస్తనుమ్ ।
పరే భగవతి బ్రహ్మణ్యాత్మానం సన్నయఞ్జహౌ ॥ ౧౧ ॥
యతాక్షాసుమనోబుద్ధిస్తత్త్వదృగ్ ధ్వస్తబన్ధనః ।
ఆస్థితః పరమం యోగం న దేహం బుబుధే గతమ్ ॥ ౧౨ ॥
ఆస్థితః పరమం యోగం న దేహం బుబుధే గతమ్ ॥ ౧౨ ॥
అథేన్ద్రో వజ్రముద్యమ్య నిర్మితం విశ్వకర్మణా ।
మునేః శక్తిభిరుత్సిక్తో భగవత్తేజసాన్వితః ॥ ౧౩ ॥
మునేః శక్తిభిరుత్సిక్తో భగవత్తేజసాన్వితః ॥ ౧౩ ॥
వృతో దేవగణైః సర్వైర్గజేన్ద్రోపర్యశోభత ।
స్తూయమానో మునిగణైస్త్రైలోక్యం హర్షయన్నివ ॥ ౧౪ ॥
స్తూయమానో మునిగణైస్త్రైలోక్యం హర్షయన్నివ ॥ ౧౪ ॥
వృత్రమభ్యద్రవచ్ఛత్రుమసురానీకయూథపైః ।
పర్యస్తమోజసా
రాజన్ క్రుద్ధో రుద్ర ఇవాన్తకమ్ ॥ ౧౫ ॥
పర్యస్తమోజసా
రాజన్ క్రుద్ధో రుద్ర ఇవాన్తకమ్ ॥ ౧౫ ॥
తతః సురాణామసురై రణః పరమదారుణః ।
త్రేతాముఖే
నర్మదాయామభవత్ప్రథమే యుగే ॥ ౧౬ ॥
త్రేతాముఖే
నర్మదాయామభవత్ప్రథమే యుగే ॥ ౧౬ ॥
రుద్రైర్వసుభిరాదిత్యైరశ్విభ్యాం పితృవహ్నిభిః ।
మరుద్భిర్ఋభుభిః సాధ్యైర్విశ్వేదేవైర్మరుత్పతిమ్ ॥ ౧౭ ॥
మరుద్భిర్ఋభుభిః సాధ్యైర్విశ్వేదేవైర్మరుత్పతిమ్ ॥ ౧౭ ॥
దృష్ట్వా వజ్రధరం శక్రం రోచమానం స్వయా శ్రియా ।
నామృష్యన్నసురా రాజన్మృధే వృత్రపురఃసరాః ॥ ౧౮ ॥
నామృష్యన్నసురా రాజన్మృధే వృత్రపురఃసరాః ॥ ౧౮ ॥
నముచిః శమ్బరోఽనర్వా ద్విమూర్ధా ఋషభోఽసురః ।
హయగ్రీవః శఙ్కుశిరా విప్రచిత్తిరయోముఖః ॥ ౧౯ ॥
హయగ్రీవః శఙ్కుశిరా విప్రచిత్తిరయోముఖః ॥ ౧౯ ॥
పులోమా వృషపర్వా చ ప్రహేతిర్హేతిరుత్కలః ।
దైతేయా దానవా యక్షా రక్షాంసి చ సహస్రశః ॥ ౨౦ ॥
దైతేయా దానవా యక్షా రక్షాంసి చ సహస్రశః ॥ ౨౦ ॥
సుమాలిమాలిప్రముఖాః కార్తస్వరపరిచ్ఛదాః ।
ప్రతిషిధ్యేన్ద్రసేనాగ్రం మృత్యోరపి దురాసదమ్ ॥ ౨౧ ॥
ప్రతిషిధ్యేన్ద్రసేనాగ్రం మృత్యోరపి దురాసదమ్ ॥ ౨౧ ॥
అభ్యర్దయన్నసమ్భ్రాన్తాః సింహనాదేన దుర్మదాః ।
గదాభిః పరిఘైర్బాణైః ప్రాసముద్గరతోమరైః ॥ ౨౨ ॥
గదాభిః పరిఘైర్బాణైః ప్రాసముద్గరతోమరైః ॥ ౨౨ ॥
శూలైః పరశ్వధైః ఖడ్గైః శతఘ్నీభిర్భుశుణ్డిభిః ।
సర్వతోఽవాకిరన్ శస్త్రైరస్త్రైశ్చ విబుధర్షభాన్ ॥ ౨౩ ॥
సర్వతోఽవాకిరన్ శస్త్రైరస్త్రైశ్చ విబుధర్షభాన్ ॥ ౨౩ ॥
న తేఽదృశ్యన్త సఞ్ఛన్నాః శరజాలైః సమన్తతః ।
పుఙ్ఖానుపుఙ్ఖపతితైర్జ్యోతీంషీవ నభోఘనైః ॥ ౨౪ ॥
పుఙ్ఖానుపుఙ్ఖపతితైర్జ్యోతీంషీవ నభోఘనైః ॥ ౨౪ ॥
న తే శస్త్రాస్త్రవర్షౌఘా హ్యాసేదుః సురసైనికాన్ ।
ఛిన్నాః సిద్ధపథే దేవైర్లఘుహస్తైః సహస్రధా ॥ ౨౫ ॥
ఛిన్నాః సిద్ధపథే దేవైర్లఘుహస్తైః సహస్రధా ॥ ౨౫ ॥
అథ క్షీణాస్త్రశస్త్రౌఘా గిరిశృఙ్గద్రుమోపలైః ।
అభ్యవర్షన్ సురబలం చిచ్ఛిదుస్తాంశ్చ పూర్వవత్ ॥ ౨౬ ॥
అభ్యవర్షన్ సురబలం చిచ్ఛిదుస్తాంశ్చ పూర్వవత్ ॥ ౨౬ ॥
తానక్షతాన్ స్వస్తిమతో నిశామ్య
శస్త్రాస్త్రపూగైరథ వృత్రనాథాః ।
ద్రుమైర్దృషద్భిర్వివిధాద్రిశృఙ్గై
రవిక్షతాంస్తత్రసురిన్ద్రసైనికాన్ ॥ ౨౭ ॥
శస్త్రాస్త్రపూగైరథ వృత్రనాథాః ।
ద్రుమైర్దృషద్భిర్వివిధాద్రిశృఙ్గై
రవిక్షతాంస్తత్రసురిన్ద్రసైనికాన్ ॥ ౨౭ ॥
సర్వే ప్రయాసా అభవన్ విమోఘాః
కృతాః కృతా దేవగణేషు దైత్యైః ।
కృష్ణానుకూలేషు యథా మహత్సు
క్షుద్రైః ప్రయుక్తా ఊషతీ రూక్షవాచః ॥ ౨౮ ॥
కృతాః కృతా దేవగణేషు దైత్యైః ।
కృష్ణానుకూలేషు యథా మహత్సు
క్షుద్రైః ప్రయుక్తా ఊషతీ రూక్షవాచః ॥ ౨౮ ॥
తే స్వప్రయాసం వితథం నిరీక్ష్య
హరావభక్తా హతయుద్ధదర్పాః ।
పలాయనాయాజిముఖే విసృజ్య
పతిం మనస్తే దధురాత్తసారాః ॥ ౨౯ ॥
హరావభక్తా హతయుద్ధదర్పాః ।
పలాయనాయాజిముఖే విసృజ్య
పతిం మనస్తే దధురాత్తసారాః ॥ ౨౯ ॥
వృత్రోఽసురాంస్తాననుగాన్ మనస్వీ
ప్రధావతః ప్రేక్ష్య బభాష ఏతత్ ।
పలాయితం ప్రేక్ష్య బలం చ భగ్నం
భయేన తీవ్రేణ విహస్య వీరః ॥ ౩౦ ॥
ప్రధావతః ప్రేక్ష్య బభాష ఏతత్ ।
పలాయితం ప్రేక్ష్య బలం చ భగ్నం
భయేన తీవ్రేణ విహస్య వీరః ॥ ౩౦ ॥
కాలోపపన్నాం రుచిరాం మనస్వినాం
జగాద వాచం పురుషప్రవీరః ।
హే విప్రచిత్తే నముచే పులోమన్
మయానర్వఞ్ఛమ్బర మే శృణుధ్వమ్ ॥ ౩౧ ॥
జగాద వాచం పురుషప్రవీరః ।
హే విప్రచిత్తే నముచే పులోమన్
మయానర్వఞ్ఛమ్బర మే శృణుధ్వమ్ ॥ ౩౧ ॥
జాతస్య మృత్యుర్ధ్రువ ఏవ సర్వతః
ప్రతిక్రియా యస్య న చేహ క్లృప్తా ।
లోకో యశశ్చాథ తతో యది హ్యముం
కో నామ మృత్యుం న వృణీత యుక్తమ్ ॥ ౩౨ ॥
ప్రతిక్రియా యస్య న చేహ క్లృప్తా ।
లోకో యశశ్చాథ తతో యది హ్యముం
కో నామ మృత్యుం న వృణీత యుక్తమ్ ॥ ౩౨ ॥
ద్వౌ సమ్మతావిహ మృత్యూ దురాపౌ
యద్ బ్రహ్మసన్ధారణయా జితాసుః ।
కలేవరం యోగరతో విజహ్యాద్
యదగ్రణీర్వీరశయేఽనివృత్తః ॥ ౩౩ ॥
యద్ బ్రహ్మసన్ధారణయా జితాసుః ।
కలేవరం యోగరతో విజహ్యాద్
యదగ్రణీర్వీరశయేఽనివృత్తః ॥ ౩౩ ॥