શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૮.૧૮

શ્રીશુક ઉવાચ
ઇત્થં વિરિઞ્ચસ્તુતકર્મવીર્યઃ
પ્રાદુર્બભૂવામૃતભૂરદિત્યામ્ ।
ચતુર્ભુજઃ શઙ્ખગદાબ્જચક્રઃ
પિશઙ્ગવાસા નલિનાયતેક્ષણઃ ॥ ૧ ॥

શ્યામાવદાતો ઝષરાજકુણ્ડલ-
ત્વિષોલ્લસચ્છ્રીવદનામ્બુજઃ પુમાન્ ।
શ્રીવત્સવક્ષા બલયાઙ્ગદોલ્લસ-
ત્કિરીટકાઞ્ચીગુણચારુનૂપુરઃ ॥ ૨ ॥

મધુવ્રતવ્રાતવિઘુષ્ટયા સ્વયા
વિરાજિતઃ શ્રીવનમાલયા હરિઃ ।
પ્રજાપતેર્વેશ્મતમઃ સ્વરોચિષા
વિનાશયન્ કણ્ઠનિવિષ્ટકૌસ્તુભઃ ॥ ૩ ॥

દિશઃ પ્રસેદુઃ સલિલાશયાસ્તદા
પ્રજાઃ પ્રહૃષ્ટા ઋતવો ગુણાન્વિતાઃ ।
દ્યૌરન્તરીક્ષં ક્ષિતિરગ્નિજિહ્વા
ગાવો દ્વિજાઃ સઞ્જહૃષુર્નગાશ્ચ ॥ ૪ ॥

શ્રોણાયાં શ્રવણદ્વાદશ્યાં મુહૂર્તેઽભિજિતિ પ્રભુઃ ।
સર્વે નક્ષત્રતારાદ્યાશ્ચક્રુસ્તજ્જન્મ દક્ષિણમ્ ॥ ૫ ॥

દ્વાદશ્યાં સવિતાતિષ્ઠન્મધ્યન્દિનગતો નૃપ ।
વિજયાનામ સા પ્રોક્તા યસ્યાં જન્મ વિદુર્હરેઃ ॥ ૬ ॥

શઙ્ખદુન્દુભયો નેદુર્મૃદઙ્ગપણવાનકાઃ ।
ચિત્રવાદિત્રતૂર્યાણાં નિર્ઘોષસ્તુમુલોઽભવત્ ॥ ૭ ॥

પ્રીતાશ્ચાપ્સરસોઽનૃત્યન્ગન્ધર્વપ્રવરા જગુઃ ।
તુષ્ટુવુર્મુનયો દેવા મનવઃ પિતરોઽગ્નયઃ ॥ ૮ ॥

સિદ્ધવિદ્યાધરગણાઃ સકિમ્પુરુષકિન્નરાઃ ।
ચારણા યક્ષરક્ષાંસિ સુપર્ણા ભુજગોત્તમાઃ ॥ ૯ ॥

ગાયન્તોઽતિપ્રશંસન્તો નૃત્યન્તો વિબુધાનુગાઃ ।
અદિત્યા આશ્રમપદં કુસુમૈઃ સમવાકિરન્ ॥ ૧૦ ॥

દૃષ્ટ્વાદિતિસ્તં નિજગર્ભસમ્ભવં
પરં પુમાંસં મુદમાપ વિસ્મિતા ।
ગૃહીતદેહં નિજયોગમાયયા
પ્રજાપતિશ્ચાહ જયેતિ વિસ્મિતઃ ॥ ૧૧ ॥

યત્ તદ્ વપુર્ભાતિ વિભૂષણાયુધૈ-
રવ્યક્તચિદ્વયક્તમધારયદ્ધરિઃ ।
બભૂવ તેનૈવ સ વામનો વટુઃ
સમ્પશ્યતોર્દિવ્યગતિર્યથા નટઃ ॥ ૧૨ ॥

તં વટું વામનં દૃષ્ટ્વા મોદમાના મહર્ષયઃ ।
કર્માણિ કારયામાસુઃ પુરસ્કૃત્ય પ્રજાપતિમ્ ॥ ૧૩ ॥

તસ્યોપનીયમાનસ્ય સાવિત્રીં સવિતાબ્રવીત્ ।
બૃહસ્પતિર્બ્રહ્મસૂત્રં મેખલાં કશ્યપોઽદદાત્ ॥ ૧૪ ॥

દદૌ કૃષ્ણાજિનં ભૂમિર્દણ્ડં સોમો વનસ્પતિઃ ।
કૌપીનાચ્છાદનં માતા દ્યૌશ્છત્રં જગતઃ પતેઃ ॥ ૧૫ ॥

કમણ્ડલું વેદગર્ભઃ કુશાન્સપ્તર્ષયો દદુઃ ।
અક્ષમાલાં મહારાજ સરસ્વત્યવ્યયાત્મનઃ ॥ ૧૬ ॥

તસ્મા ઇત્યુપનીતાય યક્ષરાટ્ પાત્રિકામદાત્ ।
ભિક્ષાં ભગવતી સાક્ષાદુમાદાદમ્બિકા સતી ॥ ૧૭ ॥

સ બ્રહ્મવર્ચસેનૈવં સભાં સમ્ભાવિતો વટુઃ ।
બ્રહ્મર્ષિગણસઞ્જુષ્ટામત્યરોચત મારિષઃ ॥ ૧૮ ॥

સમિદ્ધમાહિતં વહ્નિં કૃત્વા પરિસમૂહનમ્ ।
પરિસ્તીર્ય સમભ્યર્ચ્ય સમિદ્ભિરજુહોદ્ દ્વિજઃ ॥ ૧૯ ॥

શ્રુત્વાશ્વમેધૈર્યજમાનમૂર્જિતં
બલિં ભૃગૂણામુપકલ્પિતૈસ્તતઃ ।
જગામ તત્રાખિલસારસમ્ભૃતો
ભારેણ ગાં સન્નમયન્પદે પદે ॥ ૨૦ ॥

તં નર્મદાયાસ્તટ ઉત્તરે બલે-
ર્ય ઋત્વિજસ્તે ભૃગુકચ્છસંજ્ઞકે ।
પ્રવર્તયન્તો ભૃગવઃ ક્રતૂત્તમં
વ્યચક્ષતારાદુદિતં યથા રવિમ્ ॥ ૨૧ ॥

તે ઋત્વિજો યજમાનઃ સદસ્યા
હતત્વિષો વામનતેજસા નૃપ ।
સૂર્યઃ કિલાયાત્યુત વા વિભાવસુઃ
સનત્કુમારોઽથ દિદૃક્ષયા ક્રતોઃ ॥ ૨૨ ॥

ઇત્થં સશિષ્યેષુ ભૃગુષ્વનેકધા
વિતર્ક્યમાણો ભગવાન્સ વામનઃ ।
છત્રં સદણ્ડં સજલં કમણ્ડલું
વિવેશ બિભ્રદ્ધયમેધવાટમ્ ॥ ૨૩ ॥

મૌઞ્જ્યા મેખલયા વીતમુપવીતાજિનોત્તરમ્ ।
જટિલં વામનં વિપ્રં માયામાણવકં હરિમ્ ॥ ૨૪ ॥

પ્રવિષ્ટં વીક્ષ્ય ભૃગવઃ સશિષ્યાસ્તે સહાગ્નિભિઃ ।
પ્રત્યગૃહ્ણન્સમુત્થાય સઙ્ક્ષિપ્તાસ્તસ્ય તેજસા ॥ ૨૫ ॥

યજમાનઃ પ્રમુદિતો દર્શનીયં મનોરમમ્ ।
રૂપાનુરૂપાવયવં તસ્મા આસનમાહરત્ ॥ ૨૬ ॥

સ્વાગતેનાભિનન્દ્યાથ પાદૌ ભગવતો બલિઃ ।
અવનિજ્યાર્ચયામાસ મુક્તસઙ્ગમનોરમમ્ ॥ ૨૭ ॥

તત્પાદશૌચં જનકલ્મષાપહં
સ ધર્મવિન્મૂર્ધ્ન્યદધાત્ સુમઙ્ગલમ્ ।
યદ્ દેવદેવો ગિરિશશ્ચન્દ્રમૌલિ-
ર્દધાર મૂર્ધ્ના પરયા ચ ભક્ત્યા ॥ ૨૮ ॥

શ્રીબલિરુવાચ
સ્વાગતં તે નમસ્તુભ્યં બ્રહ્મન્કિં કરવામ તે ।
બ્રહ્મર્ષીણાં તપઃ સાક્ષાન્મન્યે ત્વાર્ય વપુર્ધરમ્ ॥ ૨૯ ॥

અદ્ય નઃ પિતરસ્તૃપ્તા અદ્ય નઃ પાવિતં કુલમ્ ।
અદ્ય સ્વિષ્ટઃ ક્રતુરયં યદ્ ભવાનાગતો ગૃહાન્ ॥ ૩૦ ॥

અદ્યાગ્નયો મે સુહુતા યથાવિધિ
દ્વિજાત્મજ ત્વચ્ચરણાવનેજનૈઃ ।
હતાંહસો વાર્ભિરિયં ચ ભૂરહો
તથા પુનીતા તનુભિઃ પદૈસ્તવ ॥ ૩૧ ॥

યદ્ વટો વાઞ્છસિ તત્પ્રતીચ્છ મે
ત્વામર્થિનં વિપ્રસુતાનુતર્કયે ।
ગાં કાઞ્ચનં ગુણવદ્ ધામ મૃષ્ટં
તથાન્નપેયમુત વા વિપ્રકન્યામ્ ।
ગ્રામાન્ સમૃદ્ધાંસ્તુરગાન્ ગજાન્ વા
રથાંસ્તથાર્હત્તમ સમ્પ્રતીચ્છ ॥ ૩૨ ॥