ശ്രീശുക ഉവാച
സത്യം സമീക്ഷ്യാബ്ജഭവോ നഖേന്ദുഭി-
ര്ഹതസ്വധാമദ്യുതിരാവൃതോഽഭ്യഗാത് ।
മരീചിമിശ്രാ ഋഷയോ ബൃഹദ്വ്രതാഃ
സനന്ദനാദ്യാ നരദേവ യോഗിനഃ ॥ ൧ ॥
സത്യം സമീക്ഷ്യാബ്ജഭവോ നഖേന്ദുഭി-
ര്ഹതസ്വധാമദ്യുതിരാവൃതോഽഭ്യഗാത് ।
മരീചിമിശ്രാ ഋഷയോ ബൃഹദ്വ്രതാഃ
സനന്ദനാദ്യാ നരദേവ യോഗിനഃ ॥ ൧ ॥
വേദോപവേദാ നിയമാ യമാന്വിതാ-
സ്തര്കേതിഹാസാങ്ഗപുരാണസംഹിതാഃ ।
യേ ചാപരേ യോഗസമീരദീപിത-
ജ്ഞാനാഗ്നിനാ രന്ധിതകര്മകല്മഷാഃ ॥ ൨ ॥
സ്തര്കേതിഹാസാങ്ഗപുരാണസംഹിതാഃ ।
യേ ചാപരേ യോഗസമീരദീപിത-
ജ്ഞാനാഗ്നിനാ രന്ധിതകര്മകല്മഷാഃ ॥ ൨ ॥
വവന്ദിരേ യത്സ്മരണാനുഭാവതഃ
സ്വായമ്ഭുവം ധാമ ഗതാ അകര്മകമ് ।
അഥാങ്ഘ്രയേ പ്രോന്നമിതായ വിഷ്ണോ-
രുപാഹരത് പദ്മഭവോഽര്ഹണോദകമ് ।
സമര്ച്യ ഭക്ത്യാഭ്യഗൃണാച്ഛുചിശ്രവാ
യന്നാഭിപങ്കേരുഹസമ്ഭവഃ സ്വയമ് ॥ ൩ ॥
സ്വായമ്ഭുവം ധാമ ഗതാ അകര്മകമ് ।
അഥാങ്ഘ്രയേ പ്രോന്നമിതായ വിഷ്ണോ-
രുപാഹരത് പദ്മഭവോഽര്ഹണോദകമ് ।
സമര്ച്യ ഭക്ത്യാഭ്യഗൃണാച്ഛുചിശ്രവാ
യന്നാഭിപങ്കേരുഹസമ്ഭവഃ സ്വയമ് ॥ ൩ ॥
ധാതുഃ കമണ്ഡലുജലം തദുരുക്രമസ്യ
പാദാവനേജനപവിത്രതയാ നരേന്ദ്ര ।
സ്വര്ധുന്യഭൂന്നഭസി സാ പതതീ നിമാര്ഷ്ടി
ലോകത്രയം ഭഗവതോ വിശദേവ കീര്തിഃ ॥ ൪ ॥
പാദാവനേജനപവിത്രതയാ നരേന്ദ്ര ।
സ്വര്ധുന്യഭൂന്നഭസി സാ പതതീ നിമാര്ഷ്ടി
ലോകത്രയം ഭഗവതോ വിശദേവ കീര്തിഃ ॥ ൪ ॥
ബ്രഹ്മാദയോ ലോകനാഥാഃ സ്വനാഥായ സമാദൃതാഃ ।
സാനുഗാ ബലിമാജഹ്രുഃ സങ്ക്ഷിപ്താത്മവിഭൂതയേ ॥ ൫ ॥
സാനുഗാ ബലിമാജഹ്രുഃ സങ്ക്ഷിപ്താത്മവിഭൂതയേ ॥ ൫ ॥
തോയൈഃ സമര്ഹണൈഃ സ്രഗ്ഭിര്ദിവ്യഗന്ധാനുലേപനൈഃ ।
ധൂപൈര്ദീപൈഃ സുരഭിഭിര്ലാജാക്ഷതഫലാങ്കുരൈഃ ॥ ൬ ॥
ധൂപൈര്ദീപൈഃ സുരഭിഭിര്ലാജാക്ഷതഫലാങ്കുരൈഃ ॥ ൬ ॥
സ്തവനൈര്ജയശബ്ദൈശ്ച തദ്വീര്യമഹിമാങ്കിതൈഃ ।
നൃത്യവാദിത്രഗീതൈശ്ച ശങ്ഖദുന്ദുഭിനിഃസ്വനൈഃ ॥ ൭ ॥
നൃത്യവാദിത്രഗീതൈശ്ച ശങ്ഖദുന്ദുഭിനിഃസ്വനൈഃ ॥ ൭ ॥
ജാമ്ബവാനൃക്ഷരാജസ്തു ഭേരീശബ്ദൈര്മനോജവഃ ।
വിജയം ദിക്ഷു സര്വാസു മഹോത്സവമഘോഷയത് ॥ ൮ ॥
വിജയം ദിക്ഷു സര്വാസു മഹോത്സവമഘോഷയത് ॥ ൮ ॥
മഹീം സര്വാം ഹൃതാം ദൃഷ്ട്വാ ത്രിപദവ്യാജയാച്ഞയാ ।
ഊചുഃ സ്വഭര്തുരസുരാ ദീക്ഷിതസ്യാത്യമര്ഷിതാഃ ॥ ൯ ॥
ഊചുഃ സ്വഭര്തുരസുരാ ദീക്ഷിതസ്യാത്യമര്ഷിതാഃ ॥ ൯ ॥
ന വായം ബ്രഹ്മബന്ധുര്വിഷ്ണുര്മായാവിനാം വരഃ ।
ദ്വിജരൂപപ്രതിച്ഛന്നോ ദേവകാര്യം ചികീര്ഷതി ॥ ൧൦ ॥
ദ്വിജരൂപപ്രതിച്ഛന്നോ ദേവകാര്യം ചികീര്ഷതി ॥ ൧൦ ॥
അനേന യാചമാനേന ശത്രുണാ വടുരൂപിണാ ।
സര്വസ്വം നോ ഹൃതം ഭര്തുര്ന്യസ്തദണ്ഡസ്യ ബര്ഹിഷി ॥ ൧൧ ॥
സര്വസ്വം നോ ഹൃതം ഭര്തുര്ന്യസ്തദണ്ഡസ്യ ബര്ഹിഷി ॥ ൧൧ ॥
സത്യവ്രതസ്യ സതതം ദീക്ഷിതസ്യ വിശേഷതഃ ।
നാനൃതം ഭാഷിതും ശക്യം ബ്രഹ്മണ്യസ്യ ദയാവതഃ ॥ ൧൨ ॥
നാനൃതം ഭാഷിതും ശക്യം ബ്രഹ്മണ്യസ്യ ദയാവതഃ ॥ ൧൨ ॥
തസ്മാദസ്യ വധോ ധര്മോ ഭര്തുഃ ശുശ്രൂഷണം ച നഃ ।
ഇത്യായുധാനി ജഗൃഹുര്ബലേരനുചരാസുരാഃ ॥ ൧൩ ॥
ഇത്യായുധാനി ജഗൃഹുര്ബലേരനുചരാസുരാഃ ॥ ൧൩ ॥
തേ സര്വേ വാമനം ഹന്തും ശൂലപട്ടിശപാണയഃ ।
അനിച്ഛന്തോ ബലേ രാജന് പ്രാദ്രവഞ്ജാതമന്യവഃ ॥ ൧൪ ॥
അനിച്ഛന്തോ ബലേ രാജന് പ്രാദ്രവഞ്ജാതമന്യവഃ ॥ ൧൪ ॥
താനഭിദ്രവതോ ദൃഷ്ട്വാ ദിതിജാനീകപാന് നൃപ ।
പ്രഹസ്യാനുചരാ വിഷ്ണോഃ പ്രത്യഷേധന്നുദായുധാഃ ॥ ൧൫ ॥
പ്രഹസ്യാനുചരാ വിഷ്ണോഃ പ്രത്യഷേധന്നുദായുധാഃ ॥ ൧൫ ॥
നന്ദഃ സുനന്ദോഽഥ ജയോ വിജയഃ പ്രബലോ ബലഃ ।
കുമുദഃ കുമുദാക്ഷശ്ച വിഷ്വക്സേനഃ പതത്ത്രിരാട് ॥ ൧൬ ॥
കുമുദഃ കുമുദാക്ഷശ്ച വിഷ്വക്സേനഃ പതത്ത്രിരാട് ॥ ൧൬ ॥
ജയന്തഃ ശ്രുതദേവശ്ച പുഷ്പദന്തോഽഥ സാത്വതഃ ।
സര്വേ നാഗായുതപ്രാണാശ്ചമൂം തേ ജഘ്നുരാസുരീമ് ॥ ൧൭ ॥
സര്വേ നാഗായുതപ്രാണാശ്ചമൂം തേ ജഘ്നുരാസുരീമ് ॥ ൧൭ ॥
ഹന്യമാനാന് സ്വകാന് ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷാനുചരൈര്ബലിഃ ।
വാരയാമാസ സംരബ്ധാന് കാവ്യശാപമനുസ്മരന് ॥ ൧൮ ॥
വാരയാമാസ സംരബ്ധാന് കാവ്യശാപമനുസ്മരന് ॥ ൧൮ ॥
ഹേ വിപ്രചിത്തേ ഹേ രാഹോ ഹേ നേമേ ശ്രൂയതാം വചഃ ।
മാ യുധ്യത നിവര്തധ്വം ന നഃ കാലോഽയമര്ഥകൃത് ॥ ൧൯ ॥
മാ യുധ്യത നിവര്തധ്വം ന നഃ കാലോഽയമര്ഥകൃത് ॥ ൧൯ ॥
യഃ പ്രഭുഃ സര്വഭൂതാനാം സുഖദുഃഖോപപത്തയേ ।
തം നാതിവര്തിതും ദൈത്യാഃ പൌരുഷൈരീശ്വരഃ പുമാന് ॥ ൨൦ ॥
തം നാതിവര്തിതും ദൈത്യാഃ പൌരുഷൈരീശ്വരഃ പുമാന് ॥ ൨൦ ॥
യോ നോ ഭവായ പ്രാഗാസീദഭവായ ദിവൌകസാമ് ।
സ ഏവ ഭഗവാനദ്യ വര്തതേ തദ്വിപര്യയമ് ॥ ൨൧ ॥
സ ഏവ ഭഗവാനദ്യ വര്തതേ തദ്വിപര്യയമ് ॥ ൨൧ ॥
ബലേന സചിവൈര്ബുദ്ധ്യാ ദുര്ഗൈര്മന്ത്രൌഷധാദിഭിഃ ।
സാമാദിഭിരുപായൈശ്ച കാലം നാത്യേതി വൈ ജനഃ ॥ ൨൨ ॥
സാമാദിഭിരുപായൈശ്ച കാലം നാത്യേതി വൈ ജനഃ ॥ ൨൨ ॥
ഭവദ്ഭിര്നിര്ജിതാ ഹ്യേതേ ബഹുശോഽനുചരാ ഹരേഃ ।
ദൈവേനര്ദ്ധൈസ്ത ഏവാദ്യ യുധി ജിത്വാ നദന്തി നഃ ॥ ൨൩ ॥
ദൈവേനര്ദ്ധൈസ്ത ഏവാദ്യ യുധി ജിത്വാ നദന്തി നഃ ॥ ൨൩ ॥
ഏതാന് വയം വിജേഷ്യാമോ യദി ദൈവം പ്രസീദതി ।
തസ്മാത് കാലം പ്രതീക്ഷധ്വം യോ നോഽര്ഥത്വായ കല്പതേ ॥ ൨൪ ॥
തസ്മാത് കാലം പ്രതീക്ഷധ്വം യോ നോഽര്ഥത്വായ കല്പതേ ॥ ൨൪ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
പത്യുര്നിഗദിതം ശ്രുത്വാ ദൈത്യദാനവയൂഥപാഃ ।
രസാം നിര്വിവിശൂ രാജന് വിഷ്ണുപാര്ഷദതാഡിതാഃ ॥ ൨൫ ॥
പത്യുര്നിഗദിതം ശ്രുത്വാ ദൈത്യദാനവയൂഥപാഃ ।
രസാം നിര്വിവിശൂ രാജന് വിഷ്ണുപാര്ഷദതാഡിതാഃ ॥ ൨൫ ॥
അഥ താര്ക്ഷ്യസുതോ ജ്ഞാത്വാ വിരാട്പ്രഭുചികീര്ഷിതമ് ।
ബബന്ധ വാരുണൈഃ പാശൈര്ബലിം സൂത്യേഽഹനി ക്രതൌ ॥ ൨൬ ॥
ബബന്ധ വാരുണൈഃ പാശൈര്ബലിം സൂത്യേഽഹനി ക്രതൌ ॥ ൨൬ ॥
ഹാഹാകാരോ മഹാനാസീദ് രോദസ്യോഃ സര്വതോദിശമ് ।
നിഗൃഹ്യമാണേഽസുരപതൌ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ ॥ ൨൭ ॥
നിഗൃഹ്യമാണേഽസുരപതൌ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ ॥ ൨൭ ॥
തം ബദ്ധം വാരുണൈഃ പാശൈര്ഭഗവാനാഹ വാമനഃ ।
നഷ്ടശ്രിയം സ്ഥിരപ്രജ്ഞമുദാരയശസം നൃപ ॥ ൨൮ ॥
നഷ്ടശ്രിയം സ്ഥിരപ്രജ്ഞമുദാരയശസം നൃപ ॥ ൨൮ ॥
പദാനി ത്രീണി ദത്താനി ഭൂമേര്മഹ്യം ത്വയാസുര ।
ദ്വാഭ്യാം ക്രാന്താ മഹീ സര്വാ തൃതീയമുപകല്പയ ॥ ൨൯ ॥
ദ്വാഭ്യാം ക്രാന്താ മഹീ സര്വാ തൃതീയമുപകല്പയ ॥ ൨൯ ॥
യാവത് തപത്യസൌ ഗോഭിര്യാവദിന്ദുഃ സഹോഡുഭിഃ ।
യാവദ് വര്ഷതി പര്ജന്യസ്താവതീ ഭൂരിയം തവ ॥ ൩൦ ॥
യാവദ് വര്ഷതി പര്ജന്യസ്താവതീ ഭൂരിയം തവ ॥ ൩൦ ॥
പദൈകേന മയാക്രാന്തോ ഭൂര്ലോകഃ ഖം ദിശസ്തനോഃ ।
സ്വര്ലോകസ്തേ ദ്വിതീയേന പശ്യതസ്തേ സ്വമാത്മനാ ॥ ൩൧ ॥
സ്വര്ലോകസ്തേ ദ്വിതീയേന പശ്യതസ്തേ സ്വമാത്മനാ ॥ ൩൧ ॥
പ്രതിശ്രുതമദാതുസ്തേ നിരയേ വാസ ഇഷ്യതേ ।
വിശ ത്വം നിരയം തസ്മാദ് ഗുരുണാ ചാനുമോദിതഃ ॥ ൩൨ ॥
വിശ ത്വം നിരയം തസ്മാദ് ഗുരുണാ ചാനുമോദിതഃ ॥ ൩൨ ॥
വൃഥാ മനോരഥസ്തസ്യ ദൂരഃ സ്വര്ഗഃ പതത്യധഃ ।
പ്രതിശ്രുതസ്യാദാനേന യോഽര്ഥിനം വിപ്രലമ്ഭതേ ॥ ൩൩ ॥
പ്രതിശ്രുതസ്യാദാനേന യോഽര്ഥിനം വിപ്രലമ്ഭതേ ॥ ൩൩ ॥
വിപ്രലബ്ധോ ദദാമീതി ത്വയാഹം ചാഢ്യമാനിനാ ।
തദ് വ്യലീകഫലം ഭുങ്ക്ഷ്വ നിരയം കതിചിത് സമാഃ ॥ ൩൪ ॥
തദ് വ്യലീകഫലം ഭുങ്ക്ഷ്വ നിരയം കതിചിത് സമാഃ ॥ ൩൪ ॥
