శ్రీశుక ఉవాచ
సత్యం సమీక్ష్యాబ్జభవో నఖేన్దుభి-
ర్హతస్వధామద్యుతిరావృతోఽభ్యగాత్ ।
మరీచిమిశ్రా ఋషయో బృహద్వ్రతాః
సనన్దనాద్యా నరదేవ యోగినః ॥ ౧ ॥
సత్యం సమీక్ష్యాబ్జభవో నఖేన్దుభి-
ర్హతస్వధామద్యుతిరావృతోఽభ్యగాత్ ।
మరీచిమిశ్రా ఋషయో బృహద్వ్రతాః
సనన్దనాద్యా నరదేవ యోగినః ॥ ౧ ॥
వేదోపవేదా నియమా యమాన్వితా-
స్తర్కేతిహాసాఙ్గపురాణసంహితాః ।
యే చాపరే యోగసమీరదీపిత-
జ్ఞానాగ్నినా రన్ధితకర్మకల్మషాః ॥ ౨ ॥
స్తర్కేతిహాసాఙ్గపురాణసంహితాః ।
యే చాపరే యోగసమీరదీపిత-
జ్ఞానాగ్నినా రన్ధితకర్మకల్మషాః ॥ ౨ ॥
వవన్దిరే యత్స్మరణానుభావతః
స్వాయమ్భువం ధామ గతా అకర్మకమ్ ।
అథాఙ్ఘ్రయే ప్రోన్నమితాయ విష్ణో-
రుపాహరత్ పద్మభవోఽర్హణోదకమ్ ।
సమర్చ్య భక్త్యాభ్యగృణాచ్ఛుచిశ్రవా
యన్నాభిపఙ్కేరుహసమ్భవః స్వయమ్ ॥ ౩ ॥
స్వాయమ్భువం ధామ గతా అకర్మకమ్ ।
అథాఙ్ఘ్రయే ప్రోన్నమితాయ విష్ణో-
రుపాహరత్ పద్మభవోఽర్హణోదకమ్ ।
సమర్చ్య భక్త్యాభ్యగృణాచ్ఛుచిశ్రవా
యన్నాభిపఙ్కేరుహసమ్భవః స్వయమ్ ॥ ౩ ॥
ధాతుః కమణ్డలుజలం తదురుక్రమస్య
పాదావనేజనపవిత్రతయా నరేన్ద్ర ।
స్వర్ధున్యభూన్నభసి సా పతతీ నిమార్ష్టి
లోకత్రయం భగవతో విశదేవ కీర్తిః ॥ ౪ ॥
పాదావనేజనపవిత్రతయా నరేన్ద్ర ।
స్వర్ధున్యభూన్నభసి సా పతతీ నిమార్ష్టి
లోకత్రయం భగవతో విశదేవ కీర్తిః ॥ ౪ ॥
బ్రహ్మాదయో లోకనాథాః స్వనాథాయ సమాదృతాః ।
సానుగా బలిమాజహ్రుః సఙ్క్షిప్తాత్మవిభూతయే ॥ ౫ ॥
సానుగా బలిమాజహ్రుః సఙ్క్షిప్తాత్మవిభూతయే ॥ ౫ ॥
తోయైః సమర్హణైః స్రగ్భిర్దివ్యగన్ధానులేపనైః ।
ధూపైర్దీపైః సురభిభిర్లాజాక్షతఫలాఙ్కురైః ॥ ౬ ॥
ధూపైర్దీపైః సురభిభిర్లాజాక్షతఫలాఙ్కురైః ॥ ౬ ॥
స్తవనైర్జయశబ్దైశ్చ తద్వీర్యమహిమాఙ్కితైః ।
నృత్యవాదిత్రగీతైశ్చ శఙ్ఖదున్దుభినిఃస్వనైః ॥ ౭ ॥
నృత్యవాదిత్రగీతైశ్చ శఙ్ఖదున్దుభినిఃస్వనైః ॥ ౭ ॥
జామ్బవానృక్షరాజస్తు భేరీశబ్దైర్మనోజవః ।
విజయం దిక్షు సర్వాసు మహోత్సవమఘోషయత్ ॥ ౮ ॥
విజయం దిక్షు సర్వాసు మహోత్సవమఘోషయత్ ॥ ౮ ॥
మహీం సర్వాం హృతాం దృష్ట్వా త్రిపదవ్యాజయాచ్ఞయా ।
ఊచుః స్వభర్తురసురా దీక్షితస్యాత్యమర్షితాః ॥ ౯ ॥
ఊచుః స్వభర్తురసురా దీక్షితస్యాత్యమర్షితాః ॥ ౯ ॥
న వాయం బ్రహ్మబన్ధుర్విష్ణుర్మాయావినాం వరః ।
ద్విజరూపప్రతిచ్ఛన్నో దేవకార్యం చికీర్షతి ॥ ౧౦ ॥
ద్విజరూపప్రతిచ్ఛన్నో దేవకార్యం చికీర్షతి ॥ ౧౦ ॥
అనేన యాచమానేన శత్రుణా వటురూపిణా ।
సర్వస్వం నో హృతం భర్తుర్న్యస్తదణ్డస్య బర్హిషి ॥ ౧౧ ॥
సర్వస్వం నో హృతం భర్తుర్న్యస్తదణ్డస్య బర్హిషి ॥ ౧౧ ॥
సత్యవ్రతస్య సతతం దీక్షితస్య విశేషతః ।
నానృతం భాషితుం శక్యం బ్రహ్మణ్యస్య దయావతః ॥ ౧౨ ॥
నానృతం భాషితుం శక్యం బ్రహ్మణ్యస్య దయావతః ॥ ౧౨ ॥
తస్మాదస్య వధో ధర్మో భర్తుః శుశ్రూషణం చ నః ।
ఇత్యాయుధాని జగృహుర్బలేరనుచరాసురాః ॥ ౧౩ ॥
ఇత్యాయుధాని జగృహుర్బలేరనుచరాసురాః ॥ ౧౩ ॥
తే సర్వే వామనం హన్తుం శూలపట్టిశపాణయః ।
అనిచ్ఛన్తో బలే రాజన్ ప్రాద్రవఞ్జాతమన్యవః ॥ ౧౪ ॥
అనిచ్ఛన్తో బలే రాజన్ ప్రాద్రవఞ్జాతమన్యవః ॥ ౧౪ ॥
తానభిద్రవతో దృష్ట్వా దితిజానీకపాన్ నృప ।
ప్రహస్యానుచరా విష్ణోః ప్రత్యషేధన్నుదాయుధాః ॥ ౧౫ ॥
ప్రహస్యానుచరా విష్ణోః ప్రత్యషేధన్నుదాయుధాః ॥ ౧౫ ॥
నన్దః సునన్దోఽథ జయో విజయః ప్రబలో బలః ।
కుముదః కుముదాక్షశ్చ విష్వక్సేనః పతత్త్రిరాట్ ॥ ౧౬ ॥
కుముదః కుముదాక్షశ్చ విష్వక్సేనః పతత్త్రిరాట్ ॥ ౧౬ ॥
జయన్తః శ్రుతదేవశ్చ పుష్పదన్తోఽథ సాత్వతః ।
సర్వే నాగాయుతప్రాణాశ్చమూం తే జఘ్నురాసురీమ్ ॥ ౧౭ ॥
సర్వే నాగాయుతప్రాణాశ్చమూం తే జఘ్నురాసురీమ్ ॥ ౧౭ ॥
హన్యమానాన్ స్వకాన్ దృష్ట్వా పురుషానుచరైర్బలిః ।
వారయామాస సంరబ్ధాన్ కావ్యశాపమనుస్మరన్ ॥ ౧౮ ॥
వారయామాస సంరబ్ధాన్ కావ్యశాపమనుస్మరన్ ॥ ౧౮ ॥
హే విప్రచిత్తే హే రాహో హే నేమే శ్రూయతాం వచః ।
మా యుధ్యత నివర్తధ్వం న నః కాలోఽయమర్థకృత్ ॥ ౧౯ ॥
మా యుధ్యత నివర్తధ్వం న నః కాలోఽయమర్థకృత్ ॥ ౧౯ ॥
యః ప్రభుః సర్వభూతానాం సుఖదుఃఖోపపత్తయే ।
తం నాతివర్తితుం దైత్యాః పౌరుషైరీశ్వరః పుమాన్ ॥ ౨౦ ॥
తం నాతివర్తితుం దైత్యాః పౌరుషైరీశ్వరః పుమాన్ ॥ ౨౦ ॥
యో నో భవాయ ప్రాగాసీదభవాయ దివౌకసామ్ ।
స ఏవ భగవానద్య వర్తతే తద్విపర్యయమ్ ॥ ౨౧ ॥
స ఏవ భగవానద్య వర్తతే తద్విపర్యయమ్ ॥ ౨౧ ॥
బలేన సచివైర్బుద్ధ్యా దుర్గైర్మన్త్రౌషధాదిభిః ।
సామాదిభిరుపాయైశ్చ కాలం నాత్యేతి వై జనః ॥ ౨౨ ॥
సామాదిభిరుపాయైశ్చ కాలం నాత్యేతి వై జనః ॥ ౨౨ ॥
భవద్భిర్నిర్జితా హ్యేతే బహుశోఽనుచరా హరేః ।
దైవేనర్ద్ధైస్త ఏవాద్య యుధి జిత్వా నదన్తి నః ॥ ౨౩ ॥
దైవేనర్ద్ధైస్త ఏవాద్య యుధి జిత్వా నదన్తి నః ॥ ౨౩ ॥
ఏతాన్ వయం విజేష్యామో యది దైవం ప్రసీదతి ।
తస్మాత్ కాలం ప్రతీక్షధ్వం యో నోఽర్థత్వాయ కల్పతే ॥ ౨౪ ॥
తస్మాత్ కాలం ప్రతీక్షధ్వం యో నోఽర్థత్వాయ కల్పతే ॥ ౨౪ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
పత్యుర్నిగదితం శ్రుత్వా దైత్యదానవయూథపాః ।
రసాం నిర్వివిశూ రాజన్ విష్ణుపార్షదతాడితాః ॥ ౨౫ ॥
పత్యుర్నిగదితం శ్రుత్వా దైత్యదానవయూథపాః ।
రసాం నిర్వివిశూ రాజన్ విష్ణుపార్షదతాడితాః ॥ ౨౫ ॥
అథ తార్క్ష్యసుతో జ్ఞాత్వా విరాట్ప్రభుచికీర్షితమ్ ।
బబన్ధ వారుణైః పాశైర్బలిం సూత్యేఽహని క్రతౌ ॥ ౨౬ ॥
బబన్ధ వారుణైః పాశైర్బలిం సూత్యేఽహని క్రతౌ ॥ ౨౬ ॥
హాహాకారో మహానాసీద్ రోదస్యోః సర్వతోదిశమ్ ।
నిగృహ్యమాణేఽసురపతౌ విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా ॥ ౨౭ ॥
నిగృహ్యమాణేఽసురపతౌ విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా ॥ ౨౭ ॥
తం బద్ధం వారుణైః పాశైర్భగవానాహ వామనః ।
నష్టశ్రియం స్థిరప్రజ్ఞముదారయశసం నృప ॥ ౨౮ ॥
నష్టశ్రియం స్థిరప్రజ్ఞముదారయశసం నృప ॥ ౨౮ ॥
పదాని త్రీణి దత్తాని భూమేర్మహ్యం త్వయాసుర ।
ద్వాభ్యాం క్రాన్తా మహీ సర్వా తృతీయముపకల్పయ ॥ ౨౯ ॥
ద్వాభ్యాం క్రాన్తా మహీ సర్వా తృతీయముపకల్పయ ॥ ౨౯ ॥
యావత్ తపత్యసౌ గోభిర్యావదిన్దుః సహోడుభిః ।
యావద్ వర్షతి పర్జన్యస్తావతీ భూరియం తవ ॥ ౩౦ ॥
యావద్ వర్షతి పర్జన్యస్తావతీ భూరియం తవ ॥ ౩౦ ॥
పదైకేన మయాక్రాన్తో భూర్లోకః ఖం దిశస్తనోః ।
స్వర్లోకస్తే ద్వితీయేన పశ్యతస్తే స్వమాత్మనా ॥ ౩౧ ॥
స్వర్లోకస్తే ద్వితీయేన పశ్యతస్తే స్వమాత్మనా ॥ ౩౧ ॥
ప్రతిశ్రుతమదాతుస్తే నిరయే వాస ఇష్యతే ।
విశ త్వం నిరయం తస్మాద్ గురుణా చానుమోదితః ॥ ౩౨ ॥
విశ త్వం నిరయం తస్మాద్ గురుణా చానుమోదితః ॥ ౩౨ ॥
వృథా మనోరథస్తస్య దూరః స్వర్గః పతత్యధః ।
ప్రతిశ్రుతస్యాదానేన యోఽర్థినం విప్రలమ్భతే ॥ ౩౩ ॥
ప్రతిశ్రుతస్యాదానేన యోఽర్థినం విప్రలమ్భతే ॥ ౩౩ ॥
విప్రలబ్ధో దదామీతి త్వయాహం చాఢ్యమానినా ।
తద్ వ్యలీకఫలం భుఙ్క్ష్వ నిరయం కతిచిత్ సమాః ॥ ౩౪ ॥
తద్ వ్యలీకఫలం భుఙ్క్ష్వ నిరయం కతిచిత్ సమాః ॥ ౩౪ ॥
