ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୮.୨୧

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ସତ୍ଯଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯାବ୍ଜଭଵୋ ନଖେନ୍ଦୁଭି-
ର୍ହତସ୍ଵଧାମଦ୍ଯୁତିରାଵୃତୋଽଭ୍ଯଗାତ୍ ।
ମରୀଚିମିଶ୍ରା ଋଷଯୋ ବୃହଦ୍ଵ୍ରତାଃ
ସନନ୍ଦନାଦ୍ଯା ନରଦେଵ ଯୋଗିନଃ ॥ ୧ ॥

ଵେଦୋପଵେଦା ନିଯମା ଯମାନ୍ଵିତା-
ସ୍ତର୍କେତିହାସାଙ୍ଗପୁରାଣସଂହିତାଃ ।
ଯେ ଚାପରେ ଯୋଗସମୀରଦୀପିତ-
ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିନା ରନ୍ଧିତକର୍ମକଲ୍ମଷାଃ ॥ ୨ ॥

ଵଵନ୍ଦିରେ ଯତ୍ସ୍ମରଣାନୁଭାଵତଃ
ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵଂ ଧାମ ଗତା ଅକର୍ମକମ୍ ।
ଅଥାଙ୍ଘ୍ରଯେ ପ୍ରୋନ୍ନମିତାଯ ଵିଷ୍ଣୋ-
ରୁପାହରତ୍ ପଦ୍ମଭଵୋଽର୍ହଣୋଦକମ୍ ।
ସମର୍ଚ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯାଭ୍ଯଗୃଣାଚ୍ଛୁଚିଶ୍ରଵା
ଯନ୍ନାଭିପଙ୍କେରୁହସମ୍ଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୩ ॥

ଧାତୁଃ କମଣ୍ଡଲୁଜଲଂ ତଦୁରୁକ୍ରମସ୍ଯ
ପାଦାଵନେଜନପଵିତ୍ରତଯା ନରେନ୍ଦ୍ର ।
ସ୍ଵର୍ଧୁନ୍ଯଭୂନ୍ନଭସି ସା ପତତୀ ନିମାର୍ଷ୍ଟି
ଲୋକତ୍ରଯଂ ଭଗଵତୋ ଵିଶଦେଵ କୀର୍ତିଃ ॥ ୪ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଲୋକନାଥାଃ ସ୍ଵନାଥାଯ ସମାଦୃତାଃ ।
ସାନୁଗା ବଲିମାଜହ୍ରୁଃ ସଙ୍କ୍ଷିପ୍ତାତ୍ମଵିଭୂତଯେ ॥ ୫ ॥

ତୋଯୈଃ ସମର୍ହଣୈଃ ସ୍ରଗ୍ଭିର୍ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନୈଃ ।
ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଃ ସୁରଭିଭିର୍ଲାଜାକ୍ଷତଫଲାଙ୍କୁରୈଃ ॥ ୬ ॥

ସ୍ତଵନୈର୍ଜଯଶବ୍ଦୈଶ୍ଚ ତଦ୍ଵୀର୍ଯମହିମାଙ୍କିତୈଃ ।
ନୃତ୍ଯଵାଦିତ୍ରଗୀତୈଶ୍ଚ ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିଃସ୍ଵନୈଃ ॥ ୭ ॥

ଜାମ୍ବଵାନୃକ୍ଷରାଜସ୍ତୁ ଭେରୀଶବ୍ଦୈର୍ମନୋଜଵଃ ।
ଵିଜଯଂ ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ମହୋତ୍ସଵମଘୋଷଯତ୍ ॥ ୮ ॥

ମହୀଂ ସର୍ଵାଂ ହୃତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରିପଦଵ୍ଯାଜଯାଚ୍ଞଯା ।
ଊଚୁଃ ସ୍ଵଭର୍ତୁରସୁରା ଦୀକ୍ଷିତସ୍ଯାତ୍ଯମର୍ଷିତାଃ ॥ ୯ ॥

ନ ଵାଯଂ ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାଯାଵିନାଂ ଵରଃ ।
ଦ୍ଵିଜରୂପପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନୋ ଦେଵକାର୍ଯଂ ଚିକୀର୍ଷତି ॥ ୧୦ ॥

ଅନେନ ଯାଚମାନେନ ଶତ୍ରୁଣା ଵଟୁରୂପିଣା ।
ସର୍ଵସ୍ଵଂ ନୋ ହୃତଂ ଭର୍ତୁର୍ନ୍ଯସ୍ତଦଣ୍ଡସ୍ଯ ବର୍ହିଷି ॥ ୧୧ ॥

ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ଯ ସତତଂ ଦୀକ୍ଷିତସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ ।
ନାନୃତଂ ଭାଷିତୁଂ ଶକ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯସ୍ଯ ଦଯାଵତଃ ॥ ୧୨ ॥

ତସ୍ମାଦସ୍ଯ ଵଧୋ ଧର୍ମୋ ଭର୍ତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ଚ ନଃ ।
ଇତ୍ଯାଯୁଧାନି ଜଗୃହୁର୍ବଲେରନୁଚରାସୁରାଃ ॥ ୧୩ ॥

ତେ ସର୍ଵେ ଵାମନଂ ହନ୍ତୁଂ ଶୂଲପଟ୍ଟିଶପାଣଯଃ ।
ଅନିଚ୍ଛନ୍ତୋ ବଲେ ରାଜନ୍ ପ୍ରାଦ୍ରଵଞ୍ଜାତମନ୍ଯଵଃ ॥ ୧୪ ॥

ତାନଭିଦ୍ରଵତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦିତିଜାନୀକପାନ୍ ନୃପ ।
ପ୍ରହସ୍ଯାନୁଚରା ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରତ୍ଯଷେଧନ୍ନୁଦାଯୁଧାଃ ॥ ୧୫ ॥

ନନ୍ଦଃ ସୁନନ୍ଦୋଽଥ ଜଯୋ ଵିଜଯଃ ପ୍ରବଲୋ ବଲଃ ।
କୁମୁଦଃ କୁମୁଦାକ୍ଷଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନଃ ପତତ୍ତ୍ରିରାଟ୍ ॥ ୧୬ ॥

ଜଯନ୍ତଃ ଶ୍ରୁତଦେଵଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତୋଽଥ ସାତ୍ଵତଃ ।
ସର୍ଵେ ନାଗାଯୁତପ୍ରାଣାଶ୍ଚମୂଂ ତେ ଜଘ୍ନୁରାସୁରୀମ୍ ॥ ୧୭ ॥

ହନ୍ଯମାନାନ୍ ସ୍ଵକାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରୁଷାନୁଚରୈର୍ବଲିଃ ।
ଵାରଯାମାସ ସଂରବ୍ଧାନ୍ କାଵ୍ଯଶାପମନୁସ୍ମରନ୍ ॥ ୧୮ ॥

ହେ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତେ ହେ ରାହୋ ହେ ନେମେ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚଃ ।
ମା ଯୁଧ୍ଯତ ନିଵର୍ତଧ୍ଵଂ ନ ନଃ କାଲୋଽଯମର୍ଥକୃତ୍ ॥ ୧୯ ॥

ଯଃ ପ୍ରଭୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସୁଖଦୁଃଖୋପପତ୍ତଯେ ।
ତଂ ନାତିଵର୍ତିତୁଂ ଦୈତ୍ଯାଃ ପୌରୁଷୈରୀଶ୍ଵରଃ ପୁମାନ୍ ॥ ୨୦ ॥

ଯୋ ନୋ ଭଵାଯ ପ୍ରାଗାସୀଦଭଵାଯ ଦିଵୌକସାମ୍ ।
ସ ଏଵ ଭଗଵାନଦ୍ଯ ଵର୍ତତେ ତଦ୍ଵିପର୍ଯଯମ୍ ॥ ୨୧ ॥

ବଲେନ ସଚିଵୈର୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଦୁର୍ଗୈର୍ମନ୍ତ୍ରୌଷଧାଦିଭିଃ ।
ସାମାଦିଭିରୁପାଯୈଶ୍ଚ କାଲଂ ନାତ୍ଯେତି ଵୈ ଜନଃ ॥ ୨୨ ॥

ଭଵଦ୍ଭିର୍ନିର୍ଜିତା ହ୍ଯେତେ ବହୁଶୋଽନୁଚରା ହରେଃ ।
ଦୈଵେନର୍ଦ୍ଧୈସ୍ତ ଏଵାଦ୍ଯ ଯୁଧି ଜିତ୍ଵା ନଦନ୍ତି ନଃ ॥ ୨୩ ॥

ଏତାନ୍ ଵଯଂ ଵିଜେଷ୍ଯାମୋ ଯଦି ଦୈଵଂ ପ୍ରସୀଦତି ।
ତସ୍ମାତ୍ କାଲଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵଂ ଯୋ ନୋଽର୍ଥତ୍ଵାଯ କଲ୍ପତେ ॥ ୨୪ ॥

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ପତ୍ଯୁର୍ନିଗଦିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯଦାନଵଯୂଥପାଃ ।
ରସାଂ ନିର୍ଵିଵିଶୂ ରାଜନ୍ ଵିଷ୍ଣୁପାର୍ଷଦତାଡିତାଃ ॥ ୨୫ ॥

ଅଥ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସୁତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିରାଟ୍ପ୍ରଭୁଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ।
ବବନ୍ଧ ଵାରୁଣୈଃ ପାଶୈର୍ବଲିଂ ସୂତ୍ଯେଽହନି କ୍ରତୌ ॥ ୨୬ ॥

ହାହାକାରୋ ମହାନାସୀଦ୍ ରୋଦସ୍ଯୋଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍ ।
ନିଗୃହ୍ଯମାଣେଽସୁରପତୌ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା ॥ ୨୭ ॥

ତଂ ବଦ୍ଧଂ ଵାରୁଣୈଃ ପାଶୈର୍ଭଗଵାନାହ ଵାମନଃ ।
ନଷ୍ଟଶ୍ରିଯଂ ସ୍ଥିରପ୍ରଜ୍ଞମୁଦାରଯଶସଂ ନୃପ ॥ ୨୮ ॥

ପଦାନି ତ୍ରୀଣି ଦତ୍ତାନି ଭୂମେର୍ମହ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାସୁର ।
ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ କ୍ରାନ୍ତା ମହୀ ସର୍ଵା ତୃତୀଯମୁପକଲ୍ପଯ ॥ ୨୯ ॥

ଯାଵତ୍ ତପତ୍ଯସୌ ଗୋଭିର୍ଯାଵଦିନ୍ଦୁଃ ସହୋଡୁଭିଃ ।
ଯାଵଦ୍ ଵର୍ଷତି ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ତାଵତୀ ଭୂରିଯଂ ତଵ ॥ ୩୦ ॥

ପଦୈକେନ ମଯାକ୍ରାନ୍ତୋ ଭୂର୍ଲୋକଃ ଖଂ ଦିଶସ୍ତନୋଃ ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକସ୍ତେ ଦ୍ଵିତୀଯେନ ପଶ୍ଯତସ୍ତେ ସ୍ଵମାତ୍ମନା ॥ ୩୧ ॥

ପ୍ରତିଶ୍ରୁତମଦାତୁସ୍ତେ ନିରଯେ ଵାସ ଇଷ୍ଯତେ ।
ଵିଶ ତ୍ଵଂ ନିରଯଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଗୁରୁଣା ଚାନୁମୋଦିତଃ ॥ ୩୨ ॥

ଵୃଥା ମନୋରଥସ୍ତସ୍ଯ ଦୂରଃ ସ୍ଵର୍ଗଃ ପତତ୍ଯଧଃ ।
ପ୍ରତିଶ୍ରୁତସ୍ଯାଦାନେନ ଯୋଽର୍ଥିନଂ ଵିପ୍ରଲମ୍ଭତେ ॥ ୩୩ ॥

ଵିପ୍ରଲବ୍ଧୋ ଦଦାମୀତି ତ୍ଵଯାହଂ ଚାଢ୍ଯମାନିନା ।
ତଦ୍ ଵ୍ଯଲୀକଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ନିରଯଂ କତିଚିତ୍ ସମାଃ ॥ ୩୪ ॥