శ్రీమద్భాగవతమ్ ౮.౮

శ్రీశుక ఉవాచ
పీతే గరే వృషాఙ్కేణ ప్రీతాస్తేఽమరదానవాః ।
మమన్థుస్తరసా సిన్ధుం హవిర్ధానీ తతోఽభవత్ ॥ ౧ ॥

తామగ్నిహోత్రీమృషయో జగృహుర్బ్రహ్మవాదినః ।
యజ్ఞస్య దేవయానస్య మేధ్యాయ హవిషే నృప ॥ ౨ ॥

తత ఉచ్చైఃశ్రవా నామ హయోఽభూచ్చన్ద్రపాణ్డురః ।
తస్మిన్బలిః స్పృహాం చక్రే నేన్ద్ర ఈశ్వరశిక్షయా ॥ ౩ ॥

తత ఐరావతో నామ వారణేన్ద్రో వినిర్గతః ।
దన్తైశ్చతుర్భిః శ్వేతాద్రేర్హరన్భగవతో మహిమ్ ॥ ౪ ॥

ఐరావణాదయస్త్వష్టౌ దిగ్ గజా అభవంస్తతః ।
అభ్రముప్రభృతయోఽష్టౌ చ కరిణ్యస్త్వభవన్నృప ॥ ౫ ॥

కౌస్తుభాఖ్యమభూద్ రత్నం పద్మరాగో మహోదధేః ।
తస్మిన్ మణౌ స్పృహాం చక్రే వక్షోఽలఙ్కరణే హరిః ।
తతోఽభవత్ పారిజాతః సురలోకవిభూషణమ్ ।
పూరయత్యర్థినో యోఽర్థైః శశ్వద్ భువి యథా భవాన్ ॥ ౬ ॥

తతశ్చాప్సరసో జాతా నిష్కకణ్ఠ్యః సువాససః ।
రమణ్యః స్వర్గిణాం వల్గుగతిలీలావలోకనైః ॥ ౭ ॥

తతశ్చావిరభూత్ సాక్షాచ్ఛ్రీ రమా భగవత్పరా ।
రఞ్జయన్తీ దిశః కాన్త్యా విద్యుత్ సౌదామనీ యథా ॥ ౮ ॥

తస్యాం చక్రుః స్పృహాం సర్వే ససురాసురమానవాః ।
రూపౌదార్యవయోవర్ణమహిమాక్షిప్తచేతసః ॥ ౯ ॥

తస్యా ఆసనమానిన్యే మహేన్ద్రో మహదద్భుతమ్ ।
మూర్తిమత్యః సరిచ్ఛ్రేష్ఠా హేమకుమ్భైర్జలం శుచి ॥ ౧౦ ॥

ఆభిషేచనికా భూమిరాహరత్ సకలౌషధీః ।
గావః పఞ్చ పవిత్రాణి వసన్తో మధుమాధవౌ ॥ ౧౧ ॥

ఋషయః కల్పయాంచక్రురాభిషేకం యథావిధి ।
జగుర్భద్రాణి గన్ధర్వా నట్యశ్చ ననృతుర్జగుః ॥ ౧౨ ॥

మేఘా మృదఙ్గపణవమురజానకగోముఖాన్ ।
వ్యనాదయన్ శఙ్ఖవేణువీణాస్తుములనిఃస్వనాన్ ॥ ౧౩ ॥

తతోఽభిషిషిచుర్దేవీం శ్రియం పద్మకరాం సతీమ్ ।
దిగిభాః పూర్ణకలశైః సూక్తవాక్యైర్ద్విజేరితైః ॥ ౧౪ ॥

సముద్రః పీతకౌశేయవాససీ సముపాహరత్ ।
వరుణః స్రజం వైజయన్తీం మధునా మత్తషట్పదామ్ ॥ ౧౫ ॥

భూషణాని విచిత్రాణి విశ్వకర్మా ప్రజాపతిః ।
హారం సరస్వతీ పద్మమజో నాగాశ్చ కుణ్డలే ॥ ౧౬ ॥

తతః కృతస్వస్త్యయనోత్పలస్రజం
నదద్ద్విరేఫాం పరిగృహ్య పాణినా ।
చచాల వక్త్రం సుకపోలకుణ్డలం
సవ్రీడహాసం దధతీ సుశోభనమ్ ॥ ౧౭ ॥

స్తనద్వయం చాతికృశోదరీ సమం
నిరన్తరం చన్దనకుఙ్కుమోక్షితమ్ ।
తతస్తతో నూపురవల్గుశిఞ్జితై-
ర్విసర్పతీ హేమలతేవ సా బభౌ ॥ ౧౮ ॥

విలోకయన్తీ నిరవద్యమాత్మనః
పదం ధ్రువం చావ్యభిచారిసద్గుణమ్ ।
గన్ధర్వసిద్ధాసురయక్షచారణ-
త్రైపిష్టపేయాదిషు నాన్వవిన్దత ॥ ౧౯ ॥

నూనం తపో యస్య న మన్యునిర్జయో
జ్ఞానం క్వచిత్ తచ్చ న సఙ్గవర్జితమ్ ।
కశ్చిన్మహాంస్తస్య న కామనిర్జయః
స ఈశ్వరః కిం పరతోవ్యపాశ్రయః ॥ ౨౦ ॥

ధర్మః క్వచిత్ తత్ర న భూతసౌహృదం
త్యాగః క్వచిత్ తత్ర న ముక్తికారణమ్ ।
వీర్యం న పుంసోఽస్త్యజవేగనిష్కృతం
న హి ద్వితీయో గుణసఙ్గవర్జితః ॥ ౨౧ ॥

క్వచిచ్చిరాయుర్న హి శీలమఙ్గలం
క్వచిత్ తదప్యస్తి న వేద్యమాయుషః ।
యత్రోభయం కుత్ర చ సోఽప్యమఙ్గలః
సుమఙ్గలః కశ్చ న కాఙ్క్షతే హి మామ్ ॥ ౨౨ ॥

ఏవం విమృశ్యావ్యభిచారిసద్గుణై-
ర్వరం నిజైకాశ్రయతయాగుణాశ్రయమ్ ।
వవ్రే వరం సర్వగుణైరపేక్షితం
రమా ముకున్దం నిరపేక్షమీప్సితమ్ ॥ ౨౩ ॥

తస్యాంసదేశ ఉశతీం నవకఞ్జమాలాం
మాద్యన్మధువ్రతవరూథగిరోపఘుష్టామ్ ।
తస్థౌ నిధాయ నికటే తదురః స్వధామ
సవ్రీడహాసవికసన్నయనేన యాతా ॥ ౨౪ ॥

తస్యాః శ్రియస్త్రిజగతో జనకో జనన్యా
వక్షోనివాసమకరోత్ పరమం విభూతేః ।
శ్రీః స్వాః ప్రజాః సకరుణేన నిరీక్షణేన
యత్ర స్థితైధయత సాధిపతీంస్త్రిలోకాన్ ॥ ౨౫ ॥

శఙ్ఖతూర్యమృదఙ్గానాం వాదిత్రాణాం పృథుః స్వనః ।
దేవానుగానాం సస్త్రీణాం నృత్యతాం గాయతామభూత్ ॥ ౨౬ ॥

బ్రహ్మరుద్రాఙ్గిరోముఖ్యాః సర్వే విశ్వసృజో విభుమ్ ।
ఈడిరేఽవితథైర్మన్త్రైస్తల్లిఙ్గైః పుష్పవర్షిణః ॥ ౨౭ ॥

శ్రియావలోకితా దేవాః సప్రజాపతయః ప్రజాః ।
శీలాదిగుణసమ్పన్నా లేభిరే నిర్వృతిం పరామ్ ॥ ౨౮ ॥

నిఃసత్త్వా లోలుపా రాజన్ నిరుద్యోగా గతత్రపాః ।
యదా చోపేక్షితా లక్ష్మ్యా బభూవుర్దైత్యదానవాః ॥ ౨౯ ॥

అథాసీద్ వారుణీ దేవీ కన్యా కమలలోచనా ।
అసురా జగృహుస్తాం వై హరేరనుమతేన తే ॥ ౩౦ ॥

అథోదధేర్మథ్యమానాత్ కాశ్యపైరమృతార్థిభిః ।
ఉదతిష్ఠన్మహారాజ పురుషః పరమాద్భుతః ॥ ౩౧ ॥

దీర్ఘపీవరదోర్దణ్డః కమ్బుగ్రీవోఽరుణేక్షణః ।
శ్యామలస్తరుణః స్రగ్వీ సర్వాభరణభూషితః ॥ ౩౨ ॥

పీతవాసా మహోరస్కః సుమృష్టమణికుణ్డలః ।
స్నిగ్ధకుఞ్చితకేశాన్తసుభగః సింహవిక్రమః ।
అమృతాపూర్ణకలసం బిభ్రద్ వలయభూషితః ॥ ౩౩ ॥

స వై భగవతః సాక్షాద్విష్ణోరంశాంశసమ్భవః ।
ధన్వన్తరిరితి ఖ్యాత ఆయుర్వేదదృగిజ్యభాక్ ॥ ౩౪ ॥

తమాలోక్యాసురాః సర్వే కలసం చామృతాభృతమ్ ।
లిప్సన్తః సర్వవస్తూని కలసం తరసాహరన్ ॥ ౩౫ ॥

నీయమానేఽసురైస్తస్మిన్కలసేఽమృతభాజనే ।
విషణ్ణమనసో దేవా హరిం శరణమాయయుః ॥ ౩౬ ॥

ఇతి తద్దైన్యమాలోక్య భగవాన్భృత్యకామకృత్ ।
మా ఖిద్యత మిథోఽర్థం వః సాధయిష్యే స్వమాయయా ॥ ౩౭ ॥

మిథః కలిరభూత్తేషాం తదర్థే తర్షచేతసామ్ ।
అహం పూర్వమహం పూర్వం న త్వం న త్వమితి ప్రభో ॥ ౩౮ ॥

దేవాః స్వం భాగమర్హన్తి యే తుల్యాయాసహేతవః ।
సత్రయాగ ఇవైతస్మిన్నేష ధర్మః సనాతనః ॥ ౩౯ ॥

ఇతి స్వాన్ప్రత్యషేధన్వై దైతేయా జాతమత్సరాః ।
దుర్బలాః ప్రబలాన్ రాజన్గృహీతకలసాన్ ముహుః ॥ ౪౦ ॥

ఏతస్మిన్నన్తరే విష్ణుః సర్వోపాయవిదీశ్వరః ।
యోషిద్రూపమనిర్దేశ్యం దధార పరమాద్భుతమ్ ॥ ౪౧ ॥

ప్రేక్షణీయోత్పలశ్యామం సర్వావయవసున్దరమ్ ।
సమానకర్ణాభరణం సుకపోలోన్నసాననమ్ ॥ ౪౨ ॥

నవయౌవననిర్వృత్తస్తనభారకృశోదరమ్ ।
ముఖామోదానురక్తాలిఝఙ్కారోద్విగ్నలోచనమ్ ॥ ౪౩ ॥

బిభ్రత్ సుకేశభారేణ మాలాముత్ఫుల్లమల్లికామ్ ।
సుగ్రీవకణ్ఠాభరణం సుభుజాఙ్గదభూషితమ్ ॥ ౪౪ ॥

విరజామ్బరసంవీతనితమ్బద్వీపశోభయా ।
కాఞ్చ్యా ప్రవిలసద్వల్గుచలచ్చరణనూపురమ్ ॥ ౪౫ ॥

సవ్రీడస్మితవిక్షిప్తభ్రూవిలాసావలోకనైః ।
దైత్యయూథపచేతఃసు కామముద్దీపయన్ ముహుః ॥ ౪౬ ॥