ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଯତିର୍ଯଯାତିଃ ସଂଯାତିରାଯତିର୍ଵିଯତିଃ କୃତିଃ ।
ଷଡିମେ ନହୁଷସ୍ଯାସନ୍ନିନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀଵ ଦେହିନଃ ॥ ୧ ॥
ଯତିର୍ଯଯାତିଃ ସଂଯାତିରାଯତିର୍ଵିଯତିଃ କୃତିଃ ।
ଷଡିମେ ନହୁଷସ୍ଯାସନ୍ନିନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀଵ ଦେହିନଃ ॥ ୧ ॥
ରାଜ୍ଯଂ ନୈଚ୍ଛଦ୍ ଯତିଃ ପିତ୍ରା ଦତ୍ତଂ ତତ୍ପରିଣାମଵିତ୍ ।
ଯତ୍ର ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ପୁରୁଷ ଆତ୍ମାନଂ ନାଵବୁଧ୍ଯତେ ॥ ୨ ॥
ଯତ୍ର ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ପୁରୁଷ ଆତ୍ମାନଂ ନାଵବୁଧ୍ଯତେ ॥ ୨ ॥
ପିତରି ଭ୍ରଂଶିତେ ସ୍ଥାନାଦିନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯା ଧର୍ଷଣାଦ୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ।
ପ୍ରାପିତେଽଜଗରତ୍ଵଂ ଵୈ ଯଯାତିରଭଵନ୍ନୃପଃ ॥ ୩ ॥
ପ୍ରାପିତେଽଜଗରତ୍ଵଂ ଵୈ ଯଯାତିରଭଵନ୍ନୃପଃ ॥ ୩ ॥
ଚତସୃଷ୍ଵାଦିଶଦ୍ ଦିକ୍ଷୁ ଭ୍ରାତୃନ୍ ଭ୍ରାତା ଯଵୀଯସଃ ।
କୃତଦାରୋ ଜୁଗୋପୋର୍ଵୀଂ କାଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ ॥ ୪ ॥
କୃତଦାରୋ ଜୁଗୋପୋର୍ଵୀଂ କାଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ ॥ ୪ ॥
ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିର୍ଭଗଵାନ୍ କାଵ୍ଯଃ କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁଶ୍ଚ ନାହୁଷଃ ।
ରାଜନ୍ଯଵିପ୍ରଯୋଃ କସ୍ମାଦ୍ ଵିଵାହଃ ପ୍ରତିଲୋମକଃ ॥ ୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିର୍ଭଗଵାନ୍ କାଵ୍ଯଃ କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁଶ୍ଚ ନାହୁଷଃ ।
ରାଜନ୍ଯଵିପ୍ରଯୋଃ କସ୍ମାଦ୍ ଵିଵାହଃ ପ୍ରତିଲୋମକଃ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏକଦା ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ନାମ କନ୍ଯକା ।
ସଖୀସହସ୍ରସଂଯୁକ୍ତା ଗୁରୁପୁତ୍ର୍ଯା ଚ ଭାମିନୀ ॥ ୬ ॥
ଏକଦା ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ନାମ କନ୍ଯକା ।
ସଖୀସହସ୍ରସଂଯୁକ୍ତା ଗୁରୁପୁତ୍ର୍ଯା ଚ ଭାମିନୀ ॥ ୬ ॥
ଦେଵଯାନ୍ଯା ପୁରୋଦ୍ଯାନେ ପୁଷ୍ପିତଦ୍ରୁମସଙ୍କୁଲେ ।
ଵ୍ଯଚରତ୍କଲଗୀତାଲିନଲିନୀପୁଲିନେଽବଲା ॥ ୭ ॥
ଵ୍ଯଚରତ୍କଲଗୀତାଲିନଲିନୀପୁଲିନେଽବଲା ॥ ୭ ॥
ତା ଜଲାଶଯମାସାଦ୍ଯ କନ୍ଯାଃ କମଲଲୋଚନାଃ ।
ତୀରେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଦୁକୂଲାନି ଵିଜହ୍ରୁଃ ସିଞ୍ଚତୀର୍ମିଥଃ ॥ ୮ ॥
ତୀରେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଦୁକୂଲାନି ଵିଜହ୍ରୁଃ ସିଞ୍ଚତୀର୍ମିଥଃ ॥ ୮ ॥
ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ଗିରିଶଂ ସହ ଦେଵ୍ଯା ଵୃଷସ୍ଥିତମ୍ ।
ସହସୋତ୍ତୀର୍ଯ ଵାସାଂସି ପର୍ଯଧୁର୍ଵ୍ରୀଡିତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୯ ॥
ସହସୋତ୍ତୀର୍ଯ ଵାସାଂସି ପର୍ଯଧୁର୍ଵ୍ରୀଡିତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୯ ॥
ଶର୍ମିଷ୍ଠାଜାନତୀ ଵାସୋ ଗୁରୁପୁତ୍ର୍ଯାଃ ସମଵ୍ଯଯତ୍ ।
ସ୍ଵୀଯଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରକୁପିତା ଦେଵଯାନୀଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ସ୍ଵୀଯଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରକୁପିତା ଦେଵଯାନୀଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଅହୋ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯତାମସ୍ଯା ଦାସ୍ଯାଃ କର୍ମ ହ୍ଯସାମ୍ପ୍ରତମ୍ ।
ଅସ୍ମଦ୍ଧାର୍ଯଂ ଧୃତଵତୀ ଶୁନୀଵ ହଵିରଧ୍ଵରେ ॥ ୧୧ ॥
ଅସ୍ମଦ୍ଧାର୍ଯଂ ଧୃତଵତୀ ଶୁନୀଵ ହଵିରଧ୍ଵରେ ॥ ୧୧ ॥
ଯୈରିଦଂ ତପସା ସୃଷ୍ଟଂ ମୁଖଂ ପୁଂସଃ ପରସ୍ଯ ଯେ ।
ଧାର୍ଯତେ ଯୈରିହ ଜ୍ଯୋତିଃ ଶିଵଃ ପନ୍ଥାଃ ପ୍ରଦର୍ଶିତଃ ॥ ୧୨ ॥
ଧାର୍ଯତେ ଯୈରିହ ଜ୍ଯୋତିଃ ଶିଵଃ ପନ୍ଥାଃ ପ୍ରଦର୍ଶିତଃ ॥ ୧୨ ॥
ଯାନ୍ ଵନ୍ଦନ୍ତ୍ଯୁପତିଷ୍ଠନ୍ତେ ଲୋକନାଥାଃ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ ।
ଭଗଵାନପି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ପାଵନଃ ଶ୍ରୀନିକେତନଃ ॥ ୧୩ ॥
ଭଗଵାନପି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ପାଵନଃ ଶ୍ରୀନିକେତନଃ ॥ ୧୩ ॥
ଵଯଂ ତତ୍ରାପି ଭୃଗଵଃ ଶିଷ୍ଯୋଽସ୍ଯା ନଃ ପିତାସୁରଃ ।
ଅସ୍ମଦ୍ଧାର୍ଯଂ ଧୃତଵତୀ ଶୂଦ୍ରୋ ଵେଦମିଵାସତୀ ॥ ୧୪ ॥
ଅସ୍ମଦ୍ଧାର୍ଯଂ ଧୃତଵତୀ ଶୂଦ୍ରୋ ଵେଦମିଵାସତୀ ॥ ୧୪ ॥
ଏଵଂ କ୍ଷିପନ୍ତୀଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଗୁରୁପୁତ୍ରୀମଭାଷତ ।
ରୁଷା ଶ୍ଵସନ୍ତ୍ଯୁରଙ୍ଗୀଵ ଧର୍ଷିତା ଦଷ୍ଟଦଚ୍ଛଦା ॥ ୧୫ ॥
ରୁଷା ଶ୍ଵସନ୍ତ୍ଯୁରଙ୍ଗୀଵ ଧର୍ଷିତା ଦଷ୍ଟଦଚ୍ଛଦା ॥ ୧୫ ॥
ଆତ୍ମଵୃତ୍ତମଵିଜ୍ଞାଯ କତ୍ଥସେ ବହୁ ଭିକ୍ଷୁକି ।
କିଂ ନ ପ୍ରତୀକ୍ଷସେଽସ୍ମାକଂ ଗୃହାନ୍ ବଲିଭୁଜୋ ଯଥା ॥ ୧୬ ॥
କିଂ ନ ପ୍ରତୀକ୍ଷସେଽସ୍ମାକଂ ଗୃହାନ୍ ବଲିଭୁଜୋ ଯଥା ॥ ୧୬ ॥
ଏଵଂଵିଧୈଃ ସୁପରୁଷୈଃ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵାଚାର୍ଯସୁତାଂ ସତୀମ୍ ।
ଶର୍ମିଷ୍ଠା ପ୍ରାକ୍ଷିପତ୍ କୂପେ ଵାସଶ୍ଚାଦାଯ ମନ୍ଯୁନା ॥ ୧୭ ॥
ଶର୍ମିଷ୍ଠା ପ୍ରାକ୍ଷିପତ୍ କୂପେ ଵାସଶ୍ଚାଦାଯ ମନ୍ଯୁନା ॥ ୧୭ ॥
ତସ୍ଯାଂ ଗତାଯାଂ ସ୍ଵଗୃହଂ ଯଯାତିର୍ମୃଗଯାଂ ଚରନ୍ ।
ପ୍ରାପ୍ତୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯା କୂପେ ଜଲାର୍ଥୀ ତାଂ ଦଦର୍ଶ ହ ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରାପ୍ତୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯା କୂପେ ଜଲାର୍ଥୀ ତାଂ ଦଦର୍ଶ ହ ॥ ୧୮ ॥
ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵମୁତ୍ତରଂ ଵାସସ୍ତସ୍ଯୈ ରାଜା ଵିଵାସସେ ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଣିନା ପାଣିମୁଜ୍ଜହାର ଦଯାପରଃ ॥ ୧୯ ॥
ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଣିନା ପାଣିମୁଜ୍ଜହାର ଦଯାପରଃ ॥ ୧୯ ॥
ତଂ ଵୀରମାହୌଶନସୀ ପ୍ରେମନିର୍ଭରଯା ଗିରା ।
ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଯା ଗୃହୀତୋ ମେ ପାଣିଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯ ॥ ୨୦ ॥
ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଯା ଗୃହୀତୋ ମେ ପାଣିଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯ ॥ ୨୦ ॥
ହସ୍ତଗ୍ରାହୋଽପରୋ ମା ଭୂଦ୍ ଗୃହୀତାଯାସ୍ତ୍ଵଯା ହି ମେ ।
ଏଷ ଈଶକୃତୋ ଵୀର ସମ୍ବନ୍ଧୋ ନୌ ନ ପୌରୁଷଃ ॥ ୨୧ ॥
ଏଷ ଈଶକୃତୋ ଵୀର ସମ୍ବନ୍ଧୋ ନୌ ନ ପୌରୁଷଃ ॥ ୨୧ ॥
ଯଦିଦଂ କୂପମଗ୍ନାଯା ଭଵତୋ ଦର୍ଶନଂ ମମ ।
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମେ ଭଵିତା ହସ୍ତଗ୍ରାହୋ ମହାଭୁଜ ।
କଚସ୍ଯ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯସ୍ଯ ଶାପାଦ୍ ଯମଶପଂ ପୁରା ॥ ୨୨ ॥
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମେ ଭଵିତା ହସ୍ତଗ୍ରାହୋ ମହାଭୁଜ ।
କଚସ୍ଯ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯସ୍ଯ ଶାପାଦ୍ ଯମଶପଂ ପୁରା ॥ ୨୨ ॥
ଯଯାତିରନଭିପ୍ରେତଂ ଦୈଵୋପହୃତମାତ୍ମନଃ ।
ମନସ୍ତୁ ତଦ୍ଗତଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତଦ୍ଵଚଃ ॥ ୨୩ ॥
ମନସ୍ତୁ ତଦ୍ଗତଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତଦ୍ଵଚଃ ॥ ୨୩ ॥
ଗତେ ରାଜନି ସା ଧୀରେ ତତ୍ର ସ୍ମ ରୁଦତୀ ପିତୁଃ ।
ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ତତଃ ସର୍ଵମୁକ୍ତଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠଯା କୃତମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ତତଃ ସର୍ଵମୁକ୍ତଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠଯା କୃତମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଦୁର୍ମନା ଭଗଵାନ୍ କାଵ୍ଯଃ ପୌରୋହିତ୍ଯଂ ଵିଗର୍ହଯନ୍ ।
ସ୍ତୁଵନ୍ ଵୃତ୍ତିଂ ଚ କାପୋତୀଂ ଦୁହିତ୍ରା ସ ଯଯୌ ପୁରାତ୍ ॥ ୨୫ ॥
ସ୍ତୁଵନ୍ ଵୃତ୍ତିଂ ଚ କାପୋତୀଂ ଦୁହିତ୍ରା ସ ଯଯୌ ପୁରାତ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଵୃଷପର୍ଵା ତମାଜ୍ଞାଯ ପ୍ରତ୍ଯନୀକଵିଵକ୍ଷିତମ୍ ।
ଗୁରୁଂ ପ୍ରସାଦଯନ୍ ମୂର୍ଧ୍ନା ପାଦଯୋଃ ପତିତଃ ପଥି ॥ ୨୬ ॥
ଗୁରୁଂ ପ୍ରସାଦଯନ୍ ମୂର୍ଧ୍ନା ପାଦଯୋଃ ପତିତଃ ପଥି ॥ ୨୬ ॥
କ୍ଷଣାର୍ଧମନ୍ଯୁର୍ଭଗଵାନ୍ ଶିଷ୍ଯଂ ଵ୍ଯାଚଷ୍ଟ ଭାର୍ଗଵଃ ।
କାମୋଽସ୍ଯାଃ କ୍ରିଯତାଂ ରାଜନ୍ ନୈନାଂ ତ୍ଯକ୍ତୁମିହୋତ୍ସହେ ॥ ୨୭ ॥
କାମୋଽସ୍ଯାଃ କ୍ରିଯତାଂ ରାଜନ୍ ନୈନାଂ ତ୍ଯକ୍ତୁମିହୋତ୍ସହେ ॥ ୨୭ ॥
ତଥେତ୍ଯଵସ୍ଥିତେ ପ୍ରାହ ଦେଵଯାନୀ ମନୋଗତମ୍ ।
ପିତ୍ରା ଦତ୍ତା ଯତୋ ଯାସ୍ଯେ ସାନୁଗା ଯାତୁ ମାମନୁ ॥ ୨୮ ॥
ପିତ୍ରା ଦତ୍ତା ଯତୋ ଯାସ୍ଯେ ସାନୁଗା ଯାତୁ ମାମନୁ ॥ ୨୮ ॥
ପିତ୍ରାଦତ୍ତାଦେଵଯାନ୍ଯୈ ଶର୍ମିଷ୍ଠାସାନୁଗାତଦା ।
ସ୍ଵାନାଂ ତତ୍ ସଙ୍କଟଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦର୍ଥସ୍ଯ ଚ ଗୌରଵମ୍ ।
ଦେଵଯାନୀଂ ପର୍ଯଚରତ୍ ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରେଣ ଦାସଵତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ସ୍ଵାନାଂ ତତ୍ ସଙ୍କଟଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦର୍ଥସ୍ଯ ଚ ଗୌରଵମ୍ ।
ଦେଵଯାନୀଂ ପର୍ଯଚରତ୍ ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରେଣ ଦାସଵତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ନାହୁଷାଯ ସୁତାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସହ ଶର୍ମିଷ୍ଠଯୋଶନା ।
ତମାହ ରାଜଞ୍ଛର୍ମିଷ୍ଠାମାଧାସ୍ତଲ୍ପେ ନ କର୍ହିଚିତ୍ ॥ ୩୦ ॥
ତମାହ ରାଜଞ୍ଛର୍ମିଷ୍ଠାମାଧାସ୍ତଲ୍ପେ ନ କର୍ହିଚିତ୍ ॥ ୩୦ ॥
ଵିଲୋକ୍ଯୌଶନସୀଂ ରାଜଞ୍ଛର୍ମିଷ୍ଠା ସୁପ୍ରଜାଂ କ୍ଵଚିତ୍ ।
ତମେଵ ଵଵ୍ରେ ରହସି ସଖ୍ଯାଃ ପତିମୃତୌ ସତୀ ॥ ୩୧ ॥
ତମେଵ ଵଵ୍ରେ ରହସି ସଖ୍ଯାଃ ପତିମୃତୌ ସତୀ ॥ ୩୧ ॥
ରାଜପୁତ୍ର୍ଯାର୍ଥିତୋଽପତ୍ଯେ ଧର୍ମଂ ଚାଵେକ୍ଷ୍ଯ ଧର୍ମଵିତ୍ ।
ସ୍ମରଞ୍ଛୁକ୍ରଵଚଃ କାଲେ ଦିଷ୍ଟମେଵାଭ୍ଯପଦ୍ଯତ ॥ ୩୨ ॥
ସ୍ମରଞ୍ଛୁକ୍ରଵଚଃ କାଲେ ଦିଷ୍ଟମେଵାଭ୍ଯପଦ୍ଯତ ॥ ୩୨ ॥
ଯଦୁଂ ଚ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚୈଵ ଦେଵଯାନୀ ଵ୍ଯଜାଯତ ।
ଦ୍ରୁହ୍ଯୁଂ ଚାନୁଂ ଚ ପୂରୁଂ ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ ॥ ୩୩ ॥
ଦ୍ରୁହ୍ଯୁଂ ଚାନୁଂ ଚ ପୂରୁଂ ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ ॥ ୩୩ ॥
ଗର୍ଭସମ୍ଭଵମାସୁର୍ଯା ଭର୍ତୁର୍ଵିଜ୍ଞାଯ ମାନିନୀ ।
ଦେଵଯାନୀ ପିତୁର୍ଗେହଂ ଯଯୌ କ୍ରୋଧଵିମୂର୍ଛିତା ॥ ୩୪ ॥
ଦେଵଯାନୀ ପିତୁର୍ଗେହଂ ଯଯୌ କ୍ରୋଧଵିମୂର୍ଛିତା ॥ ୩୪ ॥
ପ୍ରିଯାମନୁଗତଃ କାମୀ ଵଚୋଭିରୁପମନ୍ତ୍ରଯନ୍ ।
ନ ପ୍ରସାଦଯିତୁଂ ଶେକେ ପାଦସଂଵାହନାଦିଭିଃ ॥ ୩୫ ॥
ନ ପ୍ରସାଦଯିତୁଂ ଶେକେ ପାଦସଂଵାହନାଦିଭିଃ ॥ ୩୫ ॥
ଶୁକ୍ରସ୍ତମାହ କୁପିତଃ ସ୍ତ୍ରୀକାମାନୃତପୂରୁଷ ।
ତ୍ଵାଂ ଜରା ଵିଶତାଂ ମନ୍ଦ ଵିରୂପକରଣୀ ନୃଣାମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ତ୍ଵାଂ ଜରା ଵିଶତାଂ ମନ୍ଦ ଵିରୂପକରଣୀ ନୃଣାମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ଶ୍ରୀଯଯାତିରୁଵାଚ
ଅତୃପ୍ତୋଽସ୍ମ୍ଯଦ୍ଯ କାମାନାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦୁହିତରି ସ୍ମ ତେ ।
ଵ୍ଯତ୍ଯସ୍ଯତାଂ ଯଥାକାମଂ ଵଯସା ଯୋଽଭିଧାସ୍ଯତି ॥ ୩୭ ॥
ଅତୃପ୍ତୋଽସ୍ମ୍ଯଦ୍ଯ କାମାନାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦୁହିତରି ସ୍ମ ତେ ।
ଵ୍ଯତ୍ଯସ୍ଯତାଂ ଯଥାକାମଂ ଵଯସା ଯୋଽଭିଧାସ୍ଯତି ॥ ୩୭ ॥
ଇତି ଲବ୍ଧଵ୍ଯଵସ୍ଥାନଃ ପୁତ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମଵୋଚତ ।
ଯଦୋ ତାତ ପ୍ରତୀଚ୍ଛେମାଂ ଜରାଂ ଦେହି ନିଜଂ ଵଯଃ ॥ ୩୮ ॥
ଯଦୋ ତାତ ପ୍ରତୀଚ୍ଛେମାଂ ଜରାଂ ଦେହି ନିଜଂ ଵଯଃ ॥ ୩୮ ॥
ମାତାମହକୃତାଂ ଵତ୍ସ ନ ତୃପ୍ତୋ ଵିଷଯେଷ୍ଵହମ୍ ।
ଵଯସା ଭଵଦୀଯେନ ରଂସ୍ଯେ କତିପଯାଃ ସମାଃ ॥ ୩୯ ॥
ଵଯସା ଭଵଦୀଯେନ ରଂସ୍ଯେ କତିପଯାଃ ସମାଃ ॥ ୩୯ ॥
ଶ୍ରୀଯଦୁରୁଵାଚ
ନୋତ୍ସହେ ଜରସା ସ୍ଥାତୁମନ୍ତରା ପ୍ରାପ୍ତଯା ତଵ ।
ଅଵିଦିତ୍ଵା ସୁଖଂ ଗ୍ରାମ୍ଯଂ ଵୈତୃଷ୍ଣ୍ଯଂ ନୈତି ପୂରୁଷଃ ॥ ୪୦ ॥
ନୋତ୍ସହେ ଜରସା ସ୍ଥାତୁମନ୍ତରା ପ୍ରାପ୍ତଯା ତଵ ।
ଅଵିଦିତ୍ଵା ସୁଖଂ ଗ୍ରାମ୍ଯଂ ଵୈତୃଷ୍ଣ୍ଯଂ ନୈତି ପୂରୁଷଃ ॥ ୪୦ ॥
ତୁର୍ଵସୁଶ୍ଚୋଦିତଃ ପିତ୍ରା ଦ୍ରୁହ୍ଯୁଶ୍ଚାନୁଶ୍ଚ ଭାରତ ।
ପ୍ରତ୍ଯାଚଖ୍ଯୁରଧର୍ମଜ୍ଞା ହ୍ଯନିତ୍ଯେ ନିତ୍ଯବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ ୪୧ ॥
ପ୍ରତ୍ଯାଚଖ୍ଯୁରଧର୍ମଜ୍ଞା ହ୍ଯନିତ୍ଯେ ନିତ୍ଯବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ ୪୧ ॥
ଅପୃଚ୍ଛତ୍ ତନଯଂ ପୂରୁଂ ଵଯସୋନଂ ଗୁଣାଧିକମ୍ ।
ନ ତ୍ଵମଗ୍ରଜଵଦ୍ ଵତ୍ସ ମାଂ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି ॥ ୪୨ ॥
ନ ତ୍ଵମଗ୍ରଜଵଦ୍ ଵତ୍ସ ମାଂ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି ॥ ୪୨ ॥
ଶ୍ରୀପୂରୁରୁଵାଚ
କୋ ନୁ ଲୋକେ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ପିତୁରାତ୍ମକୃତଃ ପୁମାନ୍ ।
ପ୍ରତିକର୍ତୁଂ କ୍ଷମୋ ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଦ୍ ଵିନ୍ଦତେ ପରମ୍ ॥ ୪୩ ॥
କୋ ନୁ ଲୋକେ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ପିତୁରାତ୍ମକୃତଃ ପୁମାନ୍ ।
ପ୍ରତିକର୍ତୁଂ କ୍ଷମୋ ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଦ୍ ଵିନ୍ଦତେ ପରମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଉତ୍ତମଶ୍ଚିନ୍ତିତଂ କୁର୍ଯାତ୍ ପ୍ରୋକ୍ତକାରୀ ତୁ ମଧ୍ଯମଃ ।
ଅଧମୋଽଶ୍ରଦ୍ଧଯା କୁର୍ଯାଦକର୍ତୋଚ୍ଚରିତଂ ପିତୁଃ ॥ ୪୪ ॥
ଅଧମୋଽଶ୍ରଦ୍ଧଯା କୁର୍ଯାଦକର୍ତୋଚ୍ଚରିତଂ ପିତୁଃ ॥ ୪୪ ॥
ଇତି ପ୍ରମୁଦିତଃ ପୂରୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଜ୍ଜରାଂ ପିତୁଃ ।
ସୋଽପି ତଦ୍ଵଯସା କାମାନ୍ ଯଥାଵଜ୍ଜୁଜୁଷେ ନୃପ ॥ ୪୫ ॥
ସୋଽପି ତଦ୍ଵଯସା କାମାନ୍ ଯଥାଵଜ୍ଜୁଜୁଷେ ନୃପ ॥ ୪୫ ॥
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପପତିଃ ସମ୍ଯକ୍ ପିତୃଵତ୍ ପାଲଯନ୍ ପ୍ରଜାଃ ।
ଯଥୋପଜୋଷଂ ଵିଷଯାଞ୍ଜୁଜୁଷେଽଵ୍ଯାହତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ ୪୬ ॥
ଯଥୋପଜୋଷଂ ଵିଷଯାଞ୍ଜୁଜୁଷେଽଵ୍ଯାହତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ ୪୬ ॥
ଦେଵଯାନ୍ଯପ୍ଯନୁଦିନଂ ମନୋଵାଗ୍ଦେହଵସ୍ତୁଭିଃ ।
ପ୍ରେଯସଃ ପରମାଂ ପ୍ରୀତିମୁଵାହ ପ୍ରେଯସୀ ରହଃ ॥ ୪୭ ॥
ପ୍ରେଯସଃ ପରମାଂ ପ୍ରୀତିମୁଵାହ ପ୍ରେଯସୀ ରହଃ ॥ ୪୭ ॥
ଅଯଜଦ୍ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଂ କ୍ରତୁଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ ।
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଵେଦମଯଂ ହରିମ୍ ॥ ୪୮ ॥
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଵେଦମଯଂ ହରିମ୍ ॥ ୪୮ ॥
ଯସ୍ମିନ୍ନିଦଂ ଵିରଚିତଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନୀଵ ଜଲଦାଵଲିଃ ।
ନାନେଵ ଭାତି ନାଭାତି ସ୍ଵପ୍ନମାଯାମନୋରଥଃ ॥ ୪୯ ॥
ନାନେଵ ଭାତି ନାଭାତି ସ୍ଵପ୍ନମାଯାମନୋରଥଃ ॥ ୪୯ ॥
ତମେଵ ହୃଦି ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵାସୁଦେଵଂ ଗୁହାଶଯମ୍ ।
ନାରାଯଣମଣୀଯାଂସଂ ନିରାଶୀରଯଜତ୍ ପ୍ରଭୁମ୍ ॥ ୫୦ ॥
ନାରାଯଣମଣୀଯାଂସଂ ନିରାଶୀରଯଜତ୍ ପ୍ରଭୁମ୍ ॥ ୫୦ ॥
ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ମନଃଷଷ୍ଠୈର୍ମନଃସୁଖମ୍ ।
ଵିଦଧାନୋଽପି ନାତୃପ୍ଯତ୍ ସାର୍ଵଭୌମଃ କଦିନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ ॥ ୫୧ ॥
ଵିଦଧାନୋଽପି ନାତୃପ୍ଯତ୍ ସାର୍ଵଭୌମଃ କଦିନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ ॥ ୫୧ ॥