ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଵିରୂପଃ କେତୁମାଞ୍ଛମ୍ଭୁରମ୍ବରୀଷସୁତାସ୍ତ୍ରଯଃ ।
ଵିରୂପାତ୍ ପୃଷଦଶ୍ଵୋଽଭୂତ୍ତତ୍ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ରଥୀତରଃ ॥ ୧ ॥
ଵିରୂପଃ କେତୁମାଞ୍ଛମ୍ଭୁରମ୍ବରୀଷସୁତାସ୍ତ୍ରଯଃ ।
ଵିରୂପାତ୍ ପୃଷଦଶ୍ଵୋଽଭୂତ୍ତତ୍ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ରଥୀତରଃ ॥ ୧ ॥
ରଥୀତରସ୍ଯାପ୍ରଜସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଯାଂ ତନ୍ତଵେଽର୍ଥିତଃ ।
ଅଙ୍ଗିରା ଜନଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଵିନଃ ସୁତାନ୍ ॥ ୨ ॥
ଅଙ୍ଗିରା ଜନଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଵିନଃ ସୁତାନ୍ ॥ ୨ ॥
ଏତେ କ୍ଷେତ୍ରପ୍ରସୂତା ଵୈ ପୁନସ୍ତ୍ଵାଙ୍ଗିରସାଃ ସ୍ମୃତାଃ ।
ରଥୀତରାଣାଂ ପ୍ରଵରାଃ କ୍ଷେତ୍ରୋପେତା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ॥ ୩ ॥
ରଥୀତରାଣାଂ ପ୍ରଵରାଃ କ୍ଷେତ୍ରୋପେତା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ॥ ୩ ॥
କ୍ଷୁଵତସ୍ତୁ ମନୋର୍ଜଜ୍ଞେ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ଘ୍ରାଣତଃ ସୁତଃ ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵିକୁକ୍ଷିନିମିଦଣ୍ଡକାଃ ॥ ୪ ॥
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵିକୁକ୍ଷିନିମିଦଣ୍ଡକାଃ ॥ ୪ ॥
ତେଷାଂ ପୁରସ୍ତାଦଭଵନ୍ନାର୍ଯାଵର୍ତେ ନୃପା ନୃପ ।
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଃ ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ତ୍ରଯୋ ମଧ୍ଯେଽପରେଽନ୍ଯତଃ ॥ ୫ ॥
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଃ ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ତ୍ରଯୋ ମଧ୍ଯେଽପରେଽନ୍ଯତଃ ॥ ୫ ॥
ସ ଏକଦାଷ୍ଟକାଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଃ ସୁତମାଦିଶତ୍ ।
ମାଂସମାନୀଯତାଂ ମେଧ୍ଯଂ ଵିକୁକ୍ଷେ ଗଚ୍ଛ ମା ଚିରମ୍ ॥ ୬ ॥
ମାଂସମାନୀଯତାଂ ମେଧ୍ଯଂ ଵିକୁକ୍ଷେ ଗଚ୍ଛ ମା ଚିରମ୍ ॥ ୬ ॥
ତଥେତି ସ ଵନଂ ଗତ୍ଵା ମୃଗାନ୍ ହତ୍ଵା କ୍ରିଯାର୍ହଣାନ୍ ।
ଶ୍ରାନ୍ତୋ ବୁଭୁକ୍ଷିତୋ ଵୀରଃ ଶଶଂ ଚାଦଦପସ୍ମୃତିଃ ॥ ୭ ॥
ଶ୍ରାନ୍ତୋ ବୁଭୁକ୍ଷିତୋ ଵୀରଃ ଶଶଂ ଚାଦଦପସ୍ମୃତିଃ ॥ ୭ ॥
ଶେଷଂ ନିଵେଦଯାମାସ ପିତ୍ରେ ତେନ ଚ ତଦ୍ଗୁରୁଃ ।
ଚୋଦିତଃ ପ୍ରୋକ୍ଷଣାଯାହ ଦୁଷ୍ଟମେତଦକର୍ମକମ୍ ॥ ୮ ॥
ଚୋଦିତଃ ପ୍ରୋକ୍ଷଣାଯାହ ଦୁଷ୍ଟମେତଦକର୍ମକମ୍ ॥ ୮ ॥
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପୁତ୍ରସ୍ଯ ତତ୍ କର୍ମ ଗୁରୁଣାଭିହିତଂ ନୃପଃ ।
ଦେଶାନ୍ନିଃସାରଯାମାସ ସୁତଂ ତ୍ଯକ୍ତଵିଧିଂ ରୁଷା ॥ ୯ ॥
ଦେଶାନ୍ନିଃସାରଯାମାସ ସୁତଂ ତ୍ଯକ୍ତଵିଧିଂ ରୁଷା ॥ ୯ ॥
ସ ତୁ ଵିପ୍ରେଣ ସଂଵାଦଂ ଜ୍ଞାପକେନ ସମାଚରନ୍ ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କଲେଵରଂ ଯୋଗୀ ସ ତେନାଵାପ ଯତ୍ ପରମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କଲେଵରଂ ଯୋଗୀ ସ ତେନାଵାପ ଯତ୍ ପରମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ପିତର୍ଯୁପରତେଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଵିକୁକ୍ଷିଃ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍ ।
ଶାସଦୀଜେ ହରିଂ ଯଜ୍ଞୈଃ ଶଶାଦ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ ୧୧ ॥
ଶାସଦୀଜେ ହରିଂ ଯଜ୍ଞୈଃ ଶଶାଦ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ ୧୧ ॥
ପୁରଞ୍ଜଯସ୍ତସ୍ଯ ସୁତ ଇନ୍ଦ୍ରଵାହ ଇତୀରିତଃ ।
କକୁତ୍ସ୍ଥ ଇତି ଚାପ୍ଯୁକ୍ତଃ ଶୃଣୁ ନାମାନି କର୍ମଭିଃ ॥ ୧୨ ॥
କକୁତ୍ସ୍ଥ ଇତି ଚାପ୍ଯୁକ୍ତଃ ଶୃଣୁ ନାମାନି କର୍ମଭିଃ ॥ ୧୨ ॥
କୃତାନ୍ତ ଆସୀତ୍ ସମରୋ ଦେଵାନାଂ ସହ ଦାନଵୈଃ ।
ପାର୍ଷ୍ଣିଗ୍ରାହୋ ଵୃତୋ ଵୀରୋ ଦେଵୈର୍ଦୈତ୍ଯପରାଜିତୈଃ ॥ ୧୩ ॥
ପାର୍ଷ୍ଣିଗ୍ରାହୋ ଵୃତୋ ଵୀରୋ ଦେଵୈର୍ଦୈତ୍ଯପରାଜିତୈଃ ॥ ୧୩ ॥
ଵଚନାଦ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନଃ ପ୍ରଭୋଃ ।
ଵାହନତ୍ଵେ ଵୃତସ୍ତସ୍ଯ ବଭୂଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାଵୃଷଃ ॥ ୧୪ ॥
ଵାହନତ୍ଵେ ଵୃତସ୍ତସ୍ଯ ବଭୂଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାଵୃଷଃ ॥ ୧୪ ॥
ସ ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ଧନୁର୍ଦିଵ୍ଯମାଦାଯ ଵିଶିଖାଞ୍ଛିତାନ୍ ।
ସ୍ତୂଯମାନସ୍ତମାରୁହ୍ଯ ଯୁଯୁତ୍ସୁଃ କକୁଦି ସ୍ଥିତଃ ॥ ୧୫ ॥
ସ୍ତୂଯମାନସ୍ତମାରୁହ୍ଯ ଯୁଯୁତ୍ସୁଃ କକୁଦି ସ୍ଥିତଃ ॥ ୧୫ ॥
ତେଜସାପ୍ଯାଯିତୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୁରୁଷସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ନ୍ଯରୁଣତ୍ ତ୍ରିଦଶୈଃ ପୁରମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ନ୍ଯରୁଣତ୍ ତ୍ରିଦଶୈଃ ପୁରମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ତୈସ୍ତସ୍ଯ ଚାଭୂତ୍ପ୍ରଧନଂ ତୁମୁଲଂ ଲୋମହର୍ଷଣମ୍ ।
ଯମାଯ ଭଲ୍ଲୈରନଯଦ୍ ଦୈତ୍ଯାନ୍ ଅଭିଯଯୁର୍ମୃଧେ ॥ ୧୭ ॥
ଯମାଯ ଭଲ୍ଲୈରନଯଦ୍ ଦୈତ୍ଯାନ୍ ଅଭିଯଯୁର୍ମୃଧେ ॥ ୧୭ ॥
ତସ୍ଯେଷୁପାତାଭିମୁଖଂ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିମିଵୋଲ୍ବଣମ୍ ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଦୈତ୍ଯା ହନ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵମାଲଯମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ଵିସୃଜ୍ଯ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଦୈତ୍ଯା ହନ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵମାଲଯମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ଜିତ୍ଵା ପୁରଂ ଧନଂ ସର୍ଵଂ ସଶ୍ରୀକଂ ଵଜ୍ରପାଣଯେ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯଚ୍ଛତ୍ ସ ରାଜର୍ଷିରିତି ନାମଭିରାହୃତଃ ॥ ୧୯ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯଚ୍ଛତ୍ ସ ରାଜର୍ଷିରିତି ନାମଭିରାହୃତଃ ॥ ୧୯ ॥
ପୁରଞ୍ଜଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦନେନାସ୍ତତ୍ସୁତଃ ପୃଥୁଃ ।
ଵିଶ୍ଵଗନ୍ଧିସ୍ତତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ ॥ ୨୦ ॥
ଵିଶ୍ଵଗନ୍ଧିସ୍ତତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ ॥ ୨୦ ॥
ଶ୍ରାଵସ୍ତସ୍ତତ୍ସୁତୋ ଯେନ ଶ୍ରାଵସ୍ତୀ ନିର୍ମମେ ପୁରୀ ।
ବୃହଦଶ୍ଵସ୍ତୁ ଶ୍ରାଵସ୍ତିସ୍ତତଃ କୁଵଲଯାଶ୍ଵକଃ ॥ ୨୧ ॥
ବୃହଦଶ୍ଵସ୍ତୁ ଶ୍ରାଵସ୍ତିସ୍ତତଃ କୁଵଲଯାଶ୍ଵକଃ ॥ ୨୧ ॥
ଯଃ ପ୍ରିଯାର୍ଥମୁତଙ୍କସ୍ଯ ଧୁନ୍ଧୁନାମାସୁରଂ ବଲୀ ।
ସୁତାନାମେକଵିଂଶତ୍ଯା ସହସ୍ରୈରହନଦ୍ ଵୃତଃ ॥ ୨୨ ॥
ସୁତାନାମେକଵିଂଶତ୍ଯା ସହସ୍ରୈରହନଦ୍ ଵୃତଃ ॥ ୨୨ ॥
ଧୁନ୍ଧୁମାର ଇତି ଖ୍ଯାତସ୍ତତ୍ସୁତାସ୍ତେ ଚ ଜଜ୍ଵଲୁଃ ।
ଧୁନ୍ଧୋର୍ମୁଖାଗ୍ନିନା ସର୍ଵେ ତ୍ରଯ ଏଵାଵଶେଷିତାଃ ॥ ୨୩ ॥
ଧୁନ୍ଧୋର୍ମୁଖାଗ୍ନିନା ସର୍ଵେ ତ୍ରଯ ଏଵାଵଶେଷିତାଃ ॥ ୨୩ ॥
ଦୃଢାଶ୍ଵଃ କପିଲାଶ୍ଵଶ୍ଚ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଇତି ଭାରତ ।
ଦୃଢାଶ୍ଵପୁତ୍ରୋ ହର୍ଯଶ୍ଵୋ ନିକୁମ୍ଭସ୍ତତ୍ସୁତଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨୪ ॥
ଦୃଢାଶ୍ଵପୁତ୍ରୋ ହର୍ଯଶ୍ଵୋ ନିକୁମ୍ଭସ୍ତତ୍ସୁତଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨୪ ॥
ବହୁଲାଶ୍ଵୋ ନିକୁମ୍ଭସ୍ଯ କୃଶାଶ୍ଵୋଽଥାସ୍ଯ ସେନଜିତ୍ ।
ଯୁଵନାଶ୍ଵୋଽଭଵତ୍ ତସ୍ଯ ସୋଽନପତ୍ଯୋ ଵନଂ ଗତଃ ॥ ୨୫ ॥
ଯୁଵନାଶ୍ଵୋଽଭଵତ୍ ତସ୍ଯ ସୋଽନପତ୍ଯୋ ଵନଂ ଗତଃ ॥ ୨୫ ॥
ଭାର୍ଯାଶତେନ ନିର୍ଵିଣ୍ଣ ଋଷଯୋଽସ୍ଯ କୃପାଲଵଃ ।
ଇଷ୍ଟିଂ ସ୍ମ ଵର୍ତଯାଂଚକ୍ରୁରୈନ୍ଦ୍ରୀଂ ତେ ସୁସମାହିତାଃ ॥ ୨୬ ॥
ଇଷ୍ଟିଂ ସ୍ମ ଵର୍ତଯାଂଚକ୍ରୁରୈନ୍ଦ୍ରୀଂ ତେ ସୁସମାହିତାଃ ॥ ୨୬ ॥
ରାଜା ତଦ୍ ଯଜ୍ଞସଦନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନିଶି ତର୍ଷିତଃ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଯାନାନ୍ ଵିପ୍ରାଂସ୍ତାନ୍ ପପୌ ମନ୍ତ୍ରଜଲଂ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଯାନାନ୍ ଵିପ୍ରାଂସ୍ତାନ୍ ପପୌ ମନ୍ତ୍ରଜଲଂ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଉତ୍ଥିତାସ୍ତେ ନିଶମ୍ଯାଥ ଵ୍ଯୁଦକଂ କଲଶଂ ପ୍ରଭୋ ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ କସ୍ଯ କର୍ମେଦଂ ପୀତଂ ପୁଂସଵନଂ ଜଲମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ କସ୍ଯ କର୍ମେଦଂ ପୀତଂ ପୁଂସଵନଂ ଜଲମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ରାଜ୍ଞା ପୀତଂ ଵିଦିତ୍ଵା ଵୈ ଈଶ୍ଵରପ୍ରହିତେନ ତେ ।
ଈଶ୍ଵରାଯ ନମଶ୍ଚକ୍ରୁରହୋ ଦୈଵବଲଂ ବଲମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଈଶ୍ଵରାଯ ନମଶ୍ଚକ୍ରୁରହୋ ଦୈଵବଲଂ ବଲମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ତତଃ କାଲ ଉପାଵୃତ୍ତେ କୁକ୍ଷିଂ ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣମ୍ ।
ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ଯ ତନଯଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ଜଜାନ ହ ॥ ୩୦ ॥
ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ଯ ତନଯଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ଜଜାନ ହ ॥ ୩୦ ॥
କଂ ଧାସ୍ଯତି କୁମାରୋଽଯଂ ସ୍ତନ୍ଯେ ରୋରୂଯତେ ଭୃଶମ୍ ।
ମାଂ ଧାତା ଵତ୍ସ ମା ରୋଦୀରିତୀନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଶିନୀମଦାତ୍ ॥ ୩୧ ॥
ମାଂ ଧାତା ଵତ୍ସ ମା ରୋଦୀରିତୀନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଶିନୀମଦାତ୍ ॥ ୩୧ ॥
ନ ମମାର ପିତା ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରଦେଵପ୍ରସାଦତଃ ।
ଯୁଵନାଶ୍ଵୋଽଥ ତତ୍ରୈଵ ତପସା ସିଦ୍ଧିମନ୍ଵଗାତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଯୁଵନାଶ୍ଵୋଽଥ ତତ୍ରୈଵ ତପସା ସିଦ୍ଧିମନ୍ଵଗାତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ଯୁରିତୀନ୍ଦ୍ରୋଽଙ୍ଗ ଵିଦଧେ ନାମ ଯସ୍ଯ ଵୈ ।
ଯସ୍ମାତ୍ ତ୍ରସନ୍ତି ହ୍ଯୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ଦସ୍ଯଵୋ ରାଵଣାଦଯଃ ॥ ୩୩ ॥
ଯସ୍ମାତ୍ ତ୍ରସନ୍ତି ହ୍ଯୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ଦସ୍ଯଵୋ ରାଵଣାଦଯଃ ॥ ୩୩ ॥
ଯୌଵନାଶ୍ଵୋଽଥ ମାନ୍ଧାତା ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ଯଵନୀଂ ପ୍ରଭୁଃ ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀମେକଃ ଶଶାସାଚ୍ଯୁତତେଜସା ॥ ୩୪ ॥
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀମେକଃ ଶଶାସାଚ୍ଯୁତତେଜସା ॥ ୩୪ ॥
ଈଜେ ଚ ଯଜ୍ଞଂ କ୍ରତୁଭିରାତ୍ମଵିଦ୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ ।
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵାତ୍ମକମତୀନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵାତ୍ମକମତୀନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ମନ୍ତ୍ରୋ ଵିଧିର୍ଯଜ୍ଞୋ ଯଜମାନସ୍ତଥର୍ତ୍ଵିଜଃ ।
ଧର୍ମୋ ଦେଶଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚ ସର୍ଵମେତଦ୍ ଯଦାତ୍ମକମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ଧର୍ମୋ ଦେଶଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚ ସର୍ଵମେତଦ୍ ଯଦାତ୍ମକମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ଯାଵତ୍ ସୂର୍ଯ ଉଦେତି ସ୍ମ ଯାଵଚ୍ଚ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ।
ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଯୌଵନାଶ୍ଵସ୍ଯ ମାନ୍ଧାତୁଃ କ୍ଷେତ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୩୭ ॥
ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଯୌଵନାଶ୍ଵସ୍ଯ ମାନ୍ଧାତୁଃ କ୍ଷେତ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୩୭ ॥
ଶଶବିନ୍ଦୋର୍ଦୁହିତରି ବିନ୍ଦୁମତ୍ଯାମଧାନ୍ନୃପଃ ।
ପୁରୁକୁତ୍ସମମ୍ବରୀଷଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦଂ ଚ ଯୋଗିନମ୍ ।
ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରଃ ପଞ୍ଚାଶତ୍ ସୌଭରିଂ ଵଵ୍ରିରେ ପତିମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ପୁରୁକୁତ୍ସମମ୍ବରୀଷଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦଂ ଚ ଯୋଗିନମ୍ ।
ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରଃ ପଞ୍ଚାଶତ୍ ସୌଭରିଂ ଵଵ୍ରିରେ ପତିମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ଯମୁନାନ୍ତର୍ଜଲେ ମଗ୍ନସ୍ତପ୍ଯମାନଃ ପରନ୍ତପଃ ।
ନିର୍ଵୃତିଂ ମୀନରାଜସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୈଥୁନଧର୍ମିଣଃ ॥ ୩୯ ॥
ନିର୍ଵୃତିଂ ମୀନରାଜସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୈଥୁନଧର୍ମିଣଃ ॥ ୩୯ ॥
ଜାତସ୍ପୃହୋ ନୃପଂ ଵିପ୍ରଃ କନ୍ଯାମେକାମଯାଚତ ।
ସୋଽପ୍ଯାହ ଗୃହ୍ଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କାମଂ କନ୍ଯା ସ୍ଵଯଂଵରେ ॥ ୪୦ ॥
ସୋଽପ୍ଯାହ ଗୃହ୍ଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କାମଂ କନ୍ଯା ସ୍ଵଯଂଵରେ ॥ ୪୦ ॥
ସ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯାପ୍ରିଯଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଜରଠୋଽହମସନ୍ମତଃ ।
ଵଲୀପଲିତ ଏଜତ୍କ ଇତ୍ଯହଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦାହୃତଃ ॥ ୪୧ ॥
ଵଲୀପଲିତ ଏଜତ୍କ ଇତ୍ଯହଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦାହୃତଃ ॥ ୪୧ ॥
ସାଧଯିଷ୍ଯେ ତଥାତ୍ମାନଂ ସୁରସ୍ତ୍ରୀଣାମଭୀପ୍ସିତମ୍ ।
କିଂ ପୁନର୍ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରାଣାମିତି ଵ୍ଯଵସିତଃ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୪୨ ॥
କିଂ ପୁନର୍ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରାଣାମିତି ଵ୍ଯଵସିତଃ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୪୨ ॥
ମୁନିଃ ପ୍ରଵେଶିତଃ କ୍ଷତ୍ରା କନ୍ଯାନ୍ତଃପୁରମୃଦ୍ଧିମତ୍ ।
ଵୃତଃ ସ ରାଜକନ୍ଯାଭିରେକଂ ପଞ୍ଚାଶତା ଵରଃ ॥ ୪୩ ॥
ଵୃତଃ ସ ରାଜକନ୍ଯାଭିରେକଂ ପଞ୍ଚାଶତା ଵରଃ ॥ ୪୩ ॥
ତାସାଂ କଲିରଭୂଦ୍ ଭୂଯାଂସ୍ତଦର୍ଥେଽପୋହ୍ଯ ସୌହୃଦମ୍ ।
ମମାନୁରୂପୋ ନାଯଂ ଵ ଇତି ତଦ୍ଗତଚେତସାମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ମମାନୁରୂପୋ ନାଯଂ ଵ ଇତି ତଦ୍ଗତଚେତସାମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ସ ବହ୍ଵଋଚସ୍ତାଭିରପାରଣୀଯ-
ତପଃଶ୍ରିଯାନର୍ଘ୍ଯପରିଚ୍ଛଦେଷୁ ।
ଗୃହେଷୁ ନାନୋପଵନାମଲାମ୍ଭଃ-
ସରସ୍ସୁ ସୌଗନ୍ଧିକକାନନେଷୁ ॥ ୪୫ ॥
ତପଃଶ୍ରିଯାନର୍ଘ୍ଯପରିଚ୍ଛଦେଷୁ ।
ଗୃହେଷୁ ନାନୋପଵନାମଲାମ୍ଭଃ-
ସରସ୍ସୁ ସୌଗନ୍ଧିକକାନନେଷୁ ॥ ୪୫ ॥
ମହାର୍ହଶଯ୍ଯାସନଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣ-
ସ୍ନାନାନୁଲେପାଭ୍ଯଵହାରମାଲ୍ଯକୈଃ ।
ସ୍ଵଲଙ୍କୃତ ସ୍ତ୍ରୀପୁରୁଷେଷୁ ନିତ୍ଯଦା
ରେମେଽନୁଗାଯଦ୍ଦ୍ଵିଜଭୃଙ୍ଗଵନ୍ଦିଷୁ ॥ ୪୬ ॥
ସ୍ନାନାନୁଲେପାଭ୍ଯଵହାରମାଲ୍ଯକୈଃ ।
ସ୍ଵଲଙ୍କୃତ ସ୍ତ୍ରୀପୁରୁଷେଷୁ ନିତ୍ଯଦା
ରେମେଽନୁଗାଯଦ୍ଦ୍ଵିଜଭୃଙ୍ଗଵନ୍ଦିଷୁ ॥ ୪୬ ॥
ଯଦ୍ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଂ ତୁ ସଂଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀପତିଃ ।
ଵିସ୍ମିତଃ ସ୍ତମ୍ଭମଜହାତ୍ ସାର୍ଵଭୌମଶ୍ରିଯାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ଵିସ୍ମିତଃ ସ୍ତମ୍ଭମଜହାତ୍ ସାର୍ଵଭୌମଶ୍ରିଯାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ଏଵଂ ଗୃହେଷ୍ଵଭିରତୋ ଵିଷଯାନ୍ ଵିଵିଧୈଃ ସୁଖୈଃ ।
ସେଵମାନୋ ନ ଚାତୁଷ୍ଯଦାଜ୍ଯସ୍ତୋକୈରିଵାନଲଃ ॥ ୪୮ ॥
ସେଵମାନୋ ନ ଚାତୁଷ୍ଯଦାଜ୍ଯସ୍ତୋକୈରିଵାନଲଃ ॥ ୪୮ ॥
ସ କଦାଚିଦୁପାସୀନ ଆତ୍ମାପହ୍ନଵମାତ୍ମନଃ ।
ଦଦର୍ଶ ବହ୍ଵୃଚାଚାର୍ଯୋ ମୀନସଙ୍ଗସମୁତ୍ଥିତମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ଦଦର୍ଶ ବହ୍ଵୃଚାଚାର୍ଯୋ ମୀନସଙ୍ଗସମୁତ୍ଥିତମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ଅହୋ ଇମଂ ପଶ୍ଯତ ମେ ଵିନାଶଂ
ତପସ୍ଵିନଃ ସଚ୍ଚରିତଵ୍ରତସ୍ଯ ।
ଅନ୍ତର୍ଜଲେ ଵାରିଚରପ୍ରସଙ୍ଗାତ୍
ପ୍ରଚ୍ଯାଵିତଂ ବ୍ରହ୍ମ ଚିରଂ ଧୃତଂ ଯତ୍ ॥ ୫୦ ॥
ତପସ୍ଵିନଃ ସଚ୍ଚରିତଵ୍ରତସ୍ଯ ।
ଅନ୍ତର୍ଜଲେ ଵାରିଚରପ୍ରସଙ୍ଗାତ୍
ପ୍ରଚ୍ଯାଵିତଂ ବ୍ରହ୍ମ ଚିରଂ ଧୃତଂ ଯତ୍ ॥ ୫୦ ॥
ସଙ୍ଗଂ ତ୍ଯଜେତ ମିଥୁନଵ୍ରତୀନାଂ ମୁମୁକ୍ଷୁଃ
ସର୍ଵାତ୍ମନା ନ ଵିସୃଜେଦ୍ ବହିରିନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ।
ଏକଶ୍ଚରନ୍ ରହସି ଚିତ୍ତମନନ୍ତ ଈଶେ
ଯୁଞ୍ଜୀତ ତଦ୍ଵ୍ରତିଷୁ ସାଧୁଷୁ ଚେତ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗଃ ॥ ୫୧ ॥
ସର୍ଵାତ୍ମନା ନ ଵିସୃଜେଦ୍ ବହିରିନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ।
ଏକଶ୍ଚରନ୍ ରହସି ଚିତ୍ତମନନ୍ତ ଈଶେ
ଯୁଞ୍ଜୀତ ତଦ୍ଵ୍ରତିଷୁ ସାଧୁଷୁ ଚେତ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗଃ ॥ ୫୧ ॥
ଏକସ୍ତପସ୍ଵ୍ଯହମଥାମ୍ଭସି ମତ୍ସ୍ଯସଙ୍ଗାତ୍
ପଞ୍ଚାଶଦାସମୁତ ପଞ୍ଚସହସ୍ରସର୍ଗଃ ।
ନାନ୍ତଂ ଵ୍ରଜାମ୍ଯୁଭଯକୃତ୍ଯମନୋରଥାନାଂ
ମାଯାଗୁଣୈର୍ହୃତମତିର୍ଵିଷଯେଽର୍ଥଭାଵଃ ॥ ୫୨ ॥
ପଞ୍ଚାଶଦାସମୁତ ପଞ୍ଚସହସ୍ରସର୍ଗଃ ।
ନାନ୍ତଂ ଵ୍ରଜାମ୍ଯୁଭଯକୃତ୍ଯମନୋରଥାନାଂ
ମାଯାଗୁଣୈର୍ହୃତମତିର୍ଵିଷଯେଽର୍ଥଭାଵଃ ॥ ୫୨ ॥
ଏଵଂ ଵସନ୍ ଗୃହେ କାଲଂ ଵିରକ୍ତୋ ନ୍ଯାସମାସ୍ଥିତଃ ।
ଵନଂ ଜଗାମାନୁଯଯୁସ୍ତତ୍ପତ୍ନ୍ଯଃ ପତିଦେଵତାଃ ॥ ୫୩ ॥
ଵନଂ ଜଗାମାନୁଯଯୁସ୍ତତ୍ପତ୍ନ୍ଯଃ ପତିଦେଵତାଃ ॥ ୫୩ ॥
ତତ୍ର ତପ୍ତ୍ଵା ତପସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣମାତ୍ମଦର୍ଶନମାତ୍ମଵାନ୍ ।
ସହୈଵାଗ୍ନିଭିରାତ୍ମାନଂ ଯୁଯୋଜ ପରମାତ୍ମନି ॥ ୫୪ ॥
ସହୈଵାଗ୍ନିଭିରାତ୍ମାନଂ ଯୁଯୋଜ ପରମାତ୍ମନି ॥ ୫୪ ॥
ତାଃ ସ୍ଵପତ୍ଯୁର୍ମହାରାଜ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯାଧ୍ଯାତ୍ମିକୀଂ ଗତିମ୍ ।
ଅନ୍ଵୀଯୁସ୍ତତ୍ପ୍ରଭାଵେଣ ଅଗ୍ନିଂ ଶାନ୍ତମିଵାର୍ଚିଷଃ ॥ ୫୫ ॥
ଅନ୍ଵୀଯୁସ୍ତତ୍ପ୍ରଭାଵେଣ ଅଗ୍ନିଂ ଶାନ୍ତମିଵାର୍ଚିଷଃ ॥ ୫୫ ॥