સુદર્શન સહસ્ર નામ સ્તોત્રમ્

સમ્પૂર્ણ ક્રતુભુક્ પ્રભુઃ ॥ 54॥ માન્ધાતૃ વરદસ્શુદ્ધો હરસેવ્યસ્શચીષ્ટદઃ । સહિષ્ણુર્બલભુક્ વીરો લોકભૃલ્લોકનાયકઃ ॥55॥ દુર્વાસોમુનિ દર્પઘ્નો જયતો વિજયપ્રિયઃ । પુરાધીશોઽસુરારાતિઃ ગોવિન્દ કરભૂષણઃ ॥ 56॥ રથરૂપી રથાધીશઃ કાલચક્ર કૃપાનિધિઃ । ચક્રરૂપધરો વિષ્ણુઃ સ્થૂલસૂક્ષ્મશ્શિખિપ્રભઃ ॥ 57॥ શરણાગત સન્ત્રાતા વેતાલારિર્મહાબલઃ । જ્ઞાનદો વાક્પતિર્માની મહાવેગો મહામણિઃ ॥ 58॥ વિદ્યુત્ કેશો વિહારેશઃ પદ્મયોનિઃ ચતુર્ભુજઃ । કામાત્મા કામદઃ કામી કાલનેમિ શિરોહરઃ ॥ 59॥ શુભ્રસ્શુચીસ્શુનાસીરઃ શુક્રમિત્રઃ શુભાનનઃ । વૃષકાયો વૃષારાતિઃ વૃષભેન્દ્ર સુપૂજિતઃ ॥ 60॥ વિશ્વમ્ભરો વીતિહોત્રો વીર્યો વિશ્વજનપ્રિયઃ । વિશ્વકૃત્ વિશ્વભો વિશ્વહર્તા સાહસકર્મકૃત્ ॥ 61॥ બાણબાહૂહરો જ્યોતિઃ પરાત્મા શોકનાશનઃ । વિમલાદિપતિઃ પુણ્યો જ્ઞાતા જ્ઞેયઃ પ્રકાશકઃ ॥ 62॥ મ્લેચ્છ પ્રહારી દુષ્ટઘ્નઃ સૂર્યમણ્ડલમધ્યગઃ । દિગમ્બરો વૃશાદ્રીશો વિવિધાયુધ રૂપકઃ ॥ 63॥ સત્વવાન્ સત્યવાગીશઃ સત્યધર્મ પરાયણઃ । રુદ્રપ્રીતિકરો રુદ્ર વરદો રુગ્વિભેદકઃ ॥ 64॥ નારાયણો નક્રભેદી ગજેન્દ્ર પરિમોક્ષકઃ । ધર્મપ્રિયઃ ષડાધારો વેદાત્મા ગુણસાગરઃ ॥ 65॥ ગદામિત્રઃ પૃથુભુજો રસાતલ વિભેદકઃ । તમોવૈરી મહાતેજાઃ મહારાજો મહાતપાઃ ॥ 66॥ સમસ્તારિહરઃ શાન્ત ક્રૂરો યોગેશ્વરેશ્વરઃ । સ્થવિરસ્સ્વર્ણ વર્ણાઙ્ગઃ શત્રુસૈન્ય વિનાશકૃત્ ॥ 67॥ પ્રાજ્ઞો વિશ્વતનુત્રાતા શ‍ઋતિસ્મૃતિમયઃ કૃતિ । વ્યક્તાવ્યક્ત સ્વરૂપાંસઃ કાલચક્રઃ કલાનિધિઃ ॥ 68॥ મહાધ્યુતિરમેયાત્મા વજ્રનેમિઃ પ્રભાનિધિઃ । મહાસ્ફુલિઙ્ગ ધારાર્ચિઃ મહાયુદ્ધ કૃતચ્યુતઃ ॥ 69॥ કૃતજ્ઞસ્સહનો વાગ્મી જ્વાલામાલા વિભૂષણઃ । ચતુર્મુખનુતઃ શ્રીમાન્ ભ્રાજિષ્ણુર્ભક્તવત્સલઃ ॥ 70॥ ચાતુર્યગમનશ્ચક્રી ચાતુર્વર્ગ પ્રદાયકઃ । વિચિત્રમાલ્યાભરણઃ તીક્ષ્ણધારઃ સુરાર્ચિતઃ ॥ 71॥ યુગકૃત્ યુગપાલશ્ચ યુગસન્ધિર્યુગાન્તકૃત્ । સુતીક્ષ્ણારગણો ગમ્યો બલિધ્વંસી ત્રિલોકપઃ ॥ 72॥ ત્રિનેત્રસ્ત્રિજગદ્વન્ધ્યઃ તૃણીકૃત મહાસુરઃ । ત્રિકાલજ્ઞસ્ત્રિલોકજ્ઞઃ ત્રિનાભિઃ ત્રિજગત્પ્રિયઃ ॥ 73॥ સર્વયન્ત્રમયો મન્ત્રસ્સર્વશત્રુ નિબર્હણઃ । સર્વગસ્સર્વવિત્ સૌમ્યસ્સર્વલોકહિતઙ્કરઃ ॥74॥ આદિમૂલઃ સદ્ગુણાઢ્યો વરેણ્યસ્ત્રિગુણાત્મકઃ । ધ્યાનગમ્યઃ કલ્મષઘ્નઃ કલિગર્વ પ્રભેદકઃ ॥ 75॥ કમનીય તનુત્રાણઃ કુણ્ડલી મણ્ડિતાનનઃ । સુકુણ્ઠીકૃત ચણ્ડેશઃ સુસન્ત્રસ્થ ષડાનનઃ ॥ 76॥ વિષાધીકૃત વિઘ્નેશો વિગતાનન્દ નન્દિકઃ । મથિત પ્રમથવ્યૂહઃ પ્રણત પ્રમદાધિપઃ ॥ 77॥ પ્રાણભિક્ષા પ્રદોઽનન્તો લોકસાક્ષી મહાસ્વનઃ । મેધાવી શાશ્વથોઽક્રૂરઃ ક્રૂરકર્માઽપરાજિતઃ ॥ 78॥ અરી દૃષ્ટોઽપ્રમેયાત્મા સુન્દરશ્શત્રુતાપનઃ । યોગ યોગીશ્વરાધીશો ભક્તાભીષ્ટ પ્રપૂરકઃ ॥ 79॥ સર્વકામપ્રદોઽચિન્ત્યઃ શુભાઙ્ગઃ કુલવર્ધનઃ । નિર્વિકારોઽન્તરૂપો નરનારાયણપ્રિયઃ ॥ 80॥ મન્ત્ર યન્ત્ર સ્વરૂપાત્મા પરમન્ત્ર પ્રભેદકઃ । ભૂતવેતાલ વિધ્વંસી ચણ્ડ કૂષ્માણ્ડ ખણ્ડનઃ ॥ 81॥ યક્ષ રક્ષોગણ ધ્વંસી મહાકૃત્યા પ્રદાહકઃ । સકલીકૃત મારીચઃ ભૈરવ ગ્રહ ભેદકઃ ॥ 82॥ ચૂર્ણિકૃત મહાભૂતઃ કબલીકૃત દુર્ગ્રહઃ । સુદુર્ગ્રહો જમ્ભભેદી સૂચીમુખ નિષૂદનઃ ॥ 83॥ વૃકોદરબલોદ્ધર્ત્તા પુરન્દર બલાનુગઃ । અપ્રમેય બલઃ સ્વામી ભક્તપ્રીતિ વિવર્ધનઃ ॥ 84॥ મહાભૂતેશ્વરશ્શૂરો નિત્યસ્શારદવિગ્રહઃ । ધર્માધ્યક્ષો વિધર્મઘ્નઃ સુધર્મસ્થાપકશ્શિવઃ ॥ 85॥ વિધૂમજ્વલનો ભાનુર્ભાનુમાન્ ભાસ્વતાં પતિઃ । જગન્મોહન પાટીરસ્સર્વોપદ્રવ શોધકઃ ॥ 86॥ કુલિશાભરણો જ્વાલાવૃતસ્સૌભાગ્ય વર્ધનઃ । ગ્રહપ્રધ્વંસકઃ સ્વાત્મરક્ષકો ધારણાત્મકઃ ॥ 87॥ સન્તાપનો વજ્રસારસ્સુમેધાઽમૃત સાગરઃ । સન્તાન પઞ્જરો બાણતાટઙ્કો વજ્રમાલિકઃ ॥ 88॥ મેખાલગ્નિશિખો વજ્ર પઞ્જરસ્સસુરાઙ્કુશઃ । સર્વરોગ પ્રશમનો ગાન્ધર્વ વિશિખાકૃતિઃ ॥ 89॥ પ્રમોહ મણ્ડલો ભૂત ગ્રહ શ‍ઋઙ્ખલ કર્મકૃત્ । કલાવૃતો મહાશઙ્ખુ ધારણસ્શલ્ય ચન્દ્રિકઃ ॥ 90॥ છેદનો ધારકસ્શલ્ય ક્ષૂત્રોન્મૂલન તત્પરઃ । બન્ધનાવરણસ્શલ્ય કૃન્તનો વજ્રકીલકઃ ॥ 91॥ પ્રતીકબન્ધનો જ્વાલા મણ્ડલસ્શસ્ત્રધારણઃ । ઇન્દ્રાક્ષીમાલિકઃ કૃત્યા દણ્ડસ્ચિત્તપ્રભેદકઃ ॥ 92॥ ગ્રહ વાગુરિકસ્સર્વ બન્ધનો વજ્રભેદકઃ । લઘુસન્તાન સઙ્કલ્પો બદ્ધગ્રહ વિમોચનઃ ॥ 93॥ મૌલિકાઞ્ચન સન્ધાતા વિપક્ષ મતભેદકઃ । દિગ્બન્ધન કરસ્સૂચી મુખાગ્નિસ્ચિત્તપાતકઃ ॥ 94॥ ચોરાગ્નિ મણ્ડલાકારઃ પરકઙ્કાલ મર્દનઃ । તાન્ત્રીકસ્શત્રુવંશઘ્નો નાનાનિગલ મોચનઃ ॥ 95॥ સમસ્થલોક સારઙ્ગઃ સુમહા વિષદૂષણઃ । સુમહા મેરુકોદણ્ડઃ સર્વ વશ્યકરેશ્વરઃ ॥ 96॥ નિખિલાકર્ષણપટુઃ સર્વ સમ્મોહ કર્મકૃત્ । સંસ્થમ્બન કરઃ સર્વ ભૂતોચ્ચાટન તત્પરઃ ॥ 97॥ અહિતામય કારી ચ દ્વિષન્મારણ કારકઃ । એકાયન ગદામિત્ર વિદ્વેષણ પરાયણઃ ॥ 98॥ સર્વાર્થ સિદ્ધિદો દાતા વિધાતા વિશ્વપાલકઃ । વિરૂપાક્ષો મહાવક્ષાઃ વરિષ્ટો માધવપ્રિયઃ ॥ 99॥ અમિત્રકર્શન શાન્તઃ પ્રશાન્તઃ પ્રણતાર્તિહા । રમણીયો રણોત્સાહો રક્તાક્ષો રણપણ્ડિતઃ ॥ 100॥ રણાન્તકૃત્ રતાકારઃ રતાઙ્ગો રવિપૂજિતઃ । વીરહા વિવિધાકારઃ વરુણારાધિતો વશીઃ । સર્વ શત્રુ વધાકાઙ્ક્ષી શક્તિમાન્ ભક્તમાનદઃ ॥ 101॥ સર્વલોકધરઃ પુણ્યઃ પુરુષઃ પુરુષોત્તમઃ । પુરાણઃ પુણ્ડરીકાક્ષઃ પરમર્મ પ્રભેદકઃ ॥ 102॥ વીરાસનગતો વર્મી સર્વાધારો નિરઙ્કુશઃ । જગત્રક્ષો જગન્મૂર્તિઃ જગદાનન્દ વર્ધનઃ ॥ 103॥ શારદઃ શકટારાતિઃ શઙ્કરસ્શકટાકૃતિઃ । વિરક્તો રક્તવર્ણાઢ્યો રામસાયક રૂપદૃત્ ॥ 104॥ મહાવરાહ્ દંષ્ટ્રાત્મા નૃસિંહ નગરાત્મકઃ । સમદૃઙ્મોક્ષદો વન્ધ્યો વિહારી વીતકલ્મષઃ ॥ 105॥ ગમ્ભીરો ગર્ભગો ગોપ્તા ગભસ્તિર્ગુહ્યગોગુરુઃ । શ્રીધરઃ શ્રીરતસ્શ્રાન્તઃ શત્રુઘ્નસ્શ‍ઋતિગોચરઃ ॥ 106॥ પુરાણો વિતતો વીરઃ પવિત્રસ્ચરણાહ્વયઃ । મહાધીરો મહાવીર્યો મહાબલ પરાક્રમઃ ॥ 107॥ સુવિગ્રહો વિગ્રહઘ્નઃ સુમાની માનદાયકઃ । માયી માયાપહો મન્ત્રી માન્યો માનવિવર્ધનઃ ॥ 108॥ શત્રુસંહારકસ્શૂરઃ શુક્રારિશ્શઙ્કરાર્ચિતઃ । સર્વાધારઃ પરઞ્જ્યોતિઃ પ્રાણઃ પ્રાણભૃતચ્યુતઃ ॥ 109॥ ચન્દ્રધામાઽપ્રતિદ્વન્દઃ પરમાત્મા સુદુર્ગમઃ । વિશુદ્ધાત્મા મહાતેજાઃ પુણ્યશ્લોકઃ પુરાણવિત્ ॥ 110॥ સમસ્થ જગદાધારો વિજેતા વિક્રમઃ ક્રમઃ । આદિદેવો ધ્રુવો દૃશ્યઃ સાત્ત્વિકઃ પ્રીતિવર્ધનઃ ॥ 111॥ સર્વલોકાશ્રયસ્સેવ્યઃ સર્વાત્મા વંશવર્ધનઃ । દુરાધર્ષઃ પ્રકાશાત્મા સર્વદૃક્ સર્વવિત્સમઃ ॥ 112॥ સદ્ગતિસ્સત્વસમ્પન્નઃ નિત્યસઙ્કલ્પ કલ્પકઃ । વર્ણી વાચસ્પતિર્વાગ્મી મહાશક્તિઃ કલાનિધિઃ ॥ 113॥ અન્તરિક્ષગતિઃ કલ્યઃ કલિકાલુષ્ય મોચનઃ । સત્યધર્મઃ પ્રસન્નાત્મા પ્રકૃષ્ટો વ્યોમવાહનઃ ॥ 114॥ શિતધારસ્શિખિ રૌદ્રો ભદ્રો રુદ્રસુપૂજિતઃ । દરિમુખાગ્નિજમ્ભઘ્નો વીરહા વાસવપ્રિયઃ ॥ 115॥ દુસ્તરસ્સુદુરારોહો દુર્જ્ઞેયો દુષ્ટનિગ્રહઃ । ભૂતાવાસો ભૂતહન્તા ભૂતેશો ભૂતભાવનઃ ॥ 116॥ ભાવજ્ઞો ભવરોગઘ્નો મનોવેગી મહાભુજઃ । સર્વદેવમયઃ કાન્તઃ સ્મૃતિમાન્ સર્વપાવનઃ ॥ 117॥ નીતિમન્ સર્વજિત્ સૌમ્યો મહર્ષીરપરાજિતઃ । રુદ્રામ્બરીષ વરદો જિતમાયઃ પુરાતનઃ ॥ 118॥ અધ્યાત્મ નિલયો ભોક્તા સમ્પૂર્ણસ્સર્વકામદઃ । સત્યોઽક્ષરો ગભીરાત્મા વિશ્વભર્તા મરીચિમાન્ ॥ 119॥ નિરઞ્જનો જિતભ્રાંશુઃ અગ્નિગર્ભોઽગ્નિ ગોચરઃ । સર્વજિત્ સમ્ભવો વિષ્ણુઃ પૂજ્યો મન્ત્રવિતક્રિયઃ ॥ 120॥ શતાવર્ત્તઃ કલાનાથઃ કાલઃ કાલમયો હરિઃ । અરૂપો રૂપસમ્પન્નો વિશ્વરૂપો વિરૂપકૃત્ ॥ 121॥ સ્વામ્યાત્મા સમરશ્લાઘી સુવ્રતો વિજયાંવિતઃ । ચણ્ડ્ઘ્નસ્ચણ્ડકિરણઃ ચતુરસ્ચારણપ્રિયઃ ॥ 122॥ પુણ્યકીર્તિઃ પરામર્ષી નૃસિંહો નાભિમધ્યગઃ । યજ્ઞાત્મ યજ્ઞસઙ્કલ્પો યજ્ઞકેતુર્મહેશ્વરઃ ॥ 123॥ જિતારિર્યજ્ઞનિલયશ્શરણ્યશ્શકટાકૃતિઃ । ઉત્ત્મોઽનુત્ત્મોનઙ્ગસ્સાઙ્ગસ્સર્વાઙ્ગ શોભનઃ ॥ 124॥ કાલાગ્નિઃ કાલનેમિઘ્નઃ કામિ કારુણ્યસાગરઃ । રમાનન્દકરો રામો રજનીશાન્તરસ્થિતઃ ॥ 125॥ સંવર્ધન સમરાંવેષી દ્વિષત્પ્રાણ પરિગ્રહઃ । મહાભિમાની સન્ધાતા સર્વાધીશો મહાગુરુઃ ॥ 126 સિદ્ધઃ સર્વજગદ્યોનિઃ સિદ્ધાર્થસ્સર્વસિદ્ધિદઃ । ચતુર્વેદમયશ્શાસ્થા સર્વશાસ્ત્ર વિશારદઃ ॥ 127 ॥ તિરસ્કૃતાર્ક તેજસ્કો ભાસ્કરારાધિતશ્શુભઃ । વ્યાપી વિશ્વમ્ભરો વ્યગ્રઃ સ્વયઞ્જ્યોતિરનન્તકૃત્ ॥ 128॥ જયશીલો જયાકાઙ્ક્ષી જાતવેદો જયપ્રદઃ । કવિઃ કલ્યાણદઃ કામ્યો મોક્ષદો મોહનાકૃતિઃ ॥ 129॥ કુઙ્કુમારુણ સર્વાઙ્ગ કમલાક્ષઃ કવીશ્વરઃ । સુવિક્રમો નિષ્કલઙ્કો વિશ્વક્સેનો વિહારકૃત્ ॥ 130॥ કદમ્બાસુર વિધ્વંસી કેતનગ્રહ દાહકઃ । જુગુપ્સાગ્નસ્તીક્ષ્ણધારો વૈકુણ્ઠ ભુજવાસકૃત્ ॥ 131॥ સારજ્ઞઃ કરુણામૂર્તિઃ વૈષ્ણવો વિષ્ણુભક્તિદઃ । સુક્રુતજ્ઞો મહોદારો દુષ્કૃતઘ્નસ્સુવિગ્રહઃ ॥ 132॥ સર્વાભીષ્ટ પ્રદોઽન્તો નિત્યાનન્દો ગુણાકરઃ । ચક્રી કુન્દધરઃ ખડ્ગી પરશ્વત ધરોઽગ્નિભૃત્ ॥ 133॥ દૃતાઙ્કુશો દણ્ડધરઃ શક્તિહસ્થસ્સુશઙ્ખભ્રુત્ । ધન્વી દૃતમહાપાશો હલિ મુસલભૂષણઃ ॥ 134॥ ગદાયુધધરો વજ્રી મહાશૂલ લસત્ભુજઃ । સમસ્તાયુધ સમ્પૂર્ણસ્સુદર્શન મહાપ્રભુઃ ॥ 135॥ ॥ ફલશ‍ઋતિઃ ॥ ઇતિ સૌદર્શનં દિવ્યં ગુહ્યં નામસહસ્રકમ્ । સર્વસિદ્ધિકરં સર્વ યન્ત્ર મન્ત્રાત્મકં પરમ્ ॥ 136॥ એતન્નામ સહસ્રં તુ નિત્યં યઃ પઠેત્ સુધીઃ । શ‍ઋણોતિ વા શ્રાવયતિ તસ્ય સિદ્ધિઃ કરસ્તિતા ॥ 137॥ દૈત્યાનાં દેવશત્રૂણાં દુર્જયાનાં મહૌજસામ્ । વિનાશાર્થમિદં દેવિ હરો રાસાધિતં મયા ॥ 138॥ શત્રુસંહારકમિદં સર્વદા જયવર્ધનમ્ । જલ શૈલ મહારણ્ય દુર્ગમેષુ મહાપતિ ॥ 139॥ ભયઙ્કરેષુ શાપત્સુ સમ્પ્રાપ્તેષુ મહત્સુચ । યસ્સકૃત્ પઠનં કુર્યાત્ તસ્ય નૈવ ભવેત્ ભયમ્ ॥ 140॥ બ્રહ્મઘ્નશ્ચ પશુઘ્નશ્ચ માતાપિતૄ વિનિન્દકઃ । દેવાનાં દૂષકશ્ચાપિ ગુરુતલ્પગતોઽપિ વા ॥ 141॥ જપ્ત્વા સકૃતિદં સ્તોત્રં મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ । તિષ્ઠન્ ગચ્છન્ સ્વપન્ ભુઞ્જન્ જાગ્રન્નપિ હસન્નપિ ॥ 142॥ સુદર્શન નૃસિંહેતિ યો વદેત્તુ સકૃન્નરઃ । સ વૈ ન લિપ્યતે પાપૈઃ ભુક્તિં મુક્તિં ચ વિન્દતિ ॥ 143॥ આદયો વ્યાદયસ્સર્વે રોગા રોગાદિદેવતાઃ । શીઘ્રં નશ્યન્તિ તે સર્વે પઠનાત્તસ્ય વૈ નૃણામ્ ॥ 144॥ બહૂનાત્ર કિમુક્તેન જપ્ત્વેદં મન્ત્ર પુષ્કલમ્ । યત્ર મર્ત્યશ્ચરેત્ તત્ર રક્ષતિ શ્રીસુદર્શનઃ ॥ 145॥ ઇતિ શ્રી વિહગેશ્વર ઉત્તરખણ્ડે ઉમામહેશ્વરસંવાદે મન્ત્રવિધાને શ્રી સુદર્શન સહસ્રનામ સ્તોત્રં નામ ષોડશ પ્રકાશઃ ॥