സുദര്ശന സഹസ്ര നാമ സ്തോത്രമ്

സമ്പൂര്ണ ക്രതുഭുക് പ്രഭുഃ ॥ 54॥ മാന്ധാതൃ വരദസ്ശുദ്ധോ ഹരസേവ്യസ്ശചീഷ്ടദഃ । സഹിഷ്ണുര്ബലഭുക് വീരോ ലോകഭൃല്ലോകനായകഃ ॥55॥ ദുര്വാസോമുനി ദര്പഘ്നോ ജയതോ വിജയപ്രിയഃ । പുരാധീശോഽസുരാരാതിഃ ഗോവിന്ദ കരഭൂഷണഃ ॥ 56॥ രഥരൂപീ രഥാധീശഃ കാലചക്ര കൃപാനിധിഃ । ചക്രരൂപധരോ വിഷ്ണുഃ സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മശ്ശിഖിപ്രഭഃ ॥ 57॥ ശരണാഗത സന്ത്രാതാ വേതാലാരിര്മഹാബലഃ । ജ്ഞാനദോ വാക്പതിര്മാനീ മഹാവേഗോ മഹാമണിഃ ॥ 58॥ വിദ്യുത് കേശോ വിഹാരേശഃ പദ്മയോനിഃ ചതുര്ഭുജഃ । കാമാത്മാ കാമദഃ കാമീ കാലനേമി ശിരോഹരഃ ॥ 59॥ ശുഭ്രസ്ശുചീസ്ശുനാസീരഃ ശുക്രമിത്രഃ ശുഭാനനഃ । വൃഷകായോ വൃഷാരാതിഃ വൃഷഭേന്ദ്ര സുപൂജിതഃ ॥ 60॥ വിശ്വമ്ഭരോ വീതിഹോത്രോ വീര്യോ വിശ്വജനപ്രിയഃ । വിശ്വകൃത് വിശ്വഭോ വിശ്വഹര്താ സാഹസകര്മകൃത് ॥ 61॥ ബാണബാഹൂഹരോ ജ്യോതിഃ പരാത്മാ ശോകനാശനഃ । വിമലാദിപതിഃ പുണ്യോ ജ്ഞാതാ ജ്ഞേയഃ പ്രകാശകഃ ॥ 62॥ മ്ലേച്ഛ പ്രഹാരീ ദുഷ്ടഘ്നഃ സൂര്യമണ്ഡലമധ്യഗഃ । ദിഗമ്ബരോ വൃശാദ്രീശോ വിവിധായുധ രൂപകഃ ॥ 63॥ സത്വവാന് സത്യവാഗീശഃ സത്യധര്മ പരായണഃ । രുദ്രപ്രീതികരോ രുദ്ര വരദോ രുഗ്വിഭേദകഃ ॥ 64॥ നാരായണോ നക്രഭേദീ ഗജേന്ദ്ര പരിമോക്ഷകഃ । ധര്മപ്രിയഃ ഷഡാധാരോ വേദാത്മാ ഗുണസാഗരഃ ॥ 65॥ ഗദാമിത്രഃ പൃഥുഭുജോ രസാതല വിഭേദകഃ । തമോവൈരീ മഹാതേജാഃ മഹാരാജോ മഹാതപാഃ ॥ 66॥ സമസ്താരിഹരഃ ശാന്ത ക്രൂരോ യോഗേശ്വരേശ്വരഃ । സ്ഥവിരസ്സ്വര്ണ വര്ണാങ്ഗഃ ശത്രുസൈന്യ വിനാശകൃത് ॥ 67॥ പ്രാജ്ഞോ വിശ്വതനുത്രാതാ ശ‍ഋതിസ്മൃതിമയഃ കൃതി । വ്യക്താവ്യക്ത സ്വരൂപാംസഃ കാലചക്രഃ കലാനിധിഃ ॥ 68॥ മഹാധ്യുതിരമേയാത്മാ വജ്രനേമിഃ പ്രഭാനിധിഃ । മഹാസ്ഫുലിങ്ഗ ധാരാര്ചിഃ മഹായുദ്ധ കൃതച്യുതഃ ॥ 69॥ കൃതജ്ഞസ്സഹനോ വാഗ്മീ ജ്വാലാമാലാ വിഭൂഷണഃ । ചതുര്മുഖനുതഃ ശ്രീമാന് ഭ്രാജിഷ്ണുര്ഭക്തവത്സലഃ ॥ 70॥ ചാതുര്യഗമനശ്ചക്രീ ചാതുര്വര്ഗ പ്രദായകഃ । വിചിത്രമാല്യാഭരണഃ തീക്ഷ്ണധാരഃ സുരാര്ചിതഃ ॥ 71॥ യുഗകൃത് യുഗപാലശ്ച യുഗസന്ധിര്യുഗാന്തകൃത് । സുതീക്ഷ്ണാരഗണോ ഗമ്യോ ബലിധ്വംസീ ത്രിലോകപഃ ॥ 72॥ ത്രിനേത്രസ്ത്രിജഗദ്വന്ധ്യഃ തൃണീകൃത മഹാസുരഃ । ത്രികാലജ്ഞസ്ത്രിലോകജ്ഞഃ ത്രിനാഭിഃ ത്രിജഗത്പ്രിയഃ ॥ 73॥ സര്വയന്ത്രമയോ മന്ത്രസ്സര്വശത്രു നിബര്ഹണഃ । സര്വഗസ്സര്വവിത് സൌമ്യസ്സര്വലോകഹിതങ്കരഃ ॥74॥ ആദിമൂലഃ സദ്ഗുണാഢ്യോ വരേണ്യസ്ത്രിഗുണാത്മകഃ । ധ്യാനഗമ്യഃ കല്മഷഘ്നഃ കലിഗര്വ പ്രഭേദകഃ ॥ 75॥ കമനീയ തനുത്രാണഃ കുണ്ഡലീ മണ്ഡിതാനനഃ । സുകുണ്ഠീകൃത ചണ്ഡേശഃ സുസന്ത്രസ്ഥ ഷഡാനനഃ ॥ 76॥ വിഷാധീകൃത വിഘ്നേശോ വിഗതാനന്ദ നന്ദികഃ । മഥിത പ്രമഥവ്യൂഹഃ പ്രണത പ്രമദാധിപഃ ॥ 77॥ പ്രാണഭിക്ഷാ പ്രദോഽനന്തോ ലോകസാക്ഷീ മഹാസ്വനഃ । മേധാവീ ശാശ്വഥോഽക്രൂരഃ ക്രൂരകര്മാഽപരാജിതഃ ॥ 78॥ അരീ ദൃഷ്ടോഽപ്രമേയാത്മാ സുന്ദരശ്ശത്രുതാപനഃ । യോഗ യോഗീശ്വരാധീശോ ഭക്താഭീഷ്ട പ്രപൂരകഃ ॥ 79॥ സര്വകാമപ്രദോഽചിന്ത്യഃ ശുഭാങ്ഗഃ കുലവര്ധനഃ । നിര്വികാരോഽന്തരൂപോ നരനാരായണപ്രിയഃ ॥ 80॥ മന്ത്ര യന്ത്ര സ്വരൂപാത്മാ പരമന്ത്ര പ്രഭേദകഃ । ഭൂതവേതാല വിധ്വംസീ ചണ്ഡ കൂഷ്മാണ്ഡ ഖണ്ഡനഃ ॥ 81॥ യക്ഷ രക്ഷോഗണ ധ്വംസീ മഹാകൃത്യാ പ്രദാഹകഃ । സകലീകൃത മാരീചഃ ഭൈരവ ഗ്രഹ ഭേദകഃ ॥ 82॥ ചൂര്ണികൃത മഹാഭൂതഃ കബലീകൃത ദുര്ഗ്രഹഃ । സുദുര്ഗ്രഹോ ജമ്ഭഭേദീ സൂചീമുഖ നിഷൂദനഃ ॥ 83॥ വൃകോദരബലോദ്ധര്ത്താ പുരന്ദര ബലാനുഗഃ । അപ്രമേയ ബലഃ സ്വാമീ ഭക്തപ്രീതി വിവര്ധനഃ ॥ 84॥ മഹാഭൂതേശ്വരശ്ശൂരോ നിത്യസ്ശാരദവിഗ്രഹഃ । ധര്മാധ്യക്ഷോ വിധര്മഘ്നഃ സുധര്മസ്ഥാപകശ്ശിവഃ ॥ 85॥ വിധൂമജ്വലനോ ഭാനുര്ഭാനുമാന് ഭാസ്വതാം പതിഃ । ജഗന്മോഹന പാടീരസ്സര്വോപദ്രവ ശോധകഃ ॥ 86॥ കുലിശാഭരണോ ജ്വാലാവൃതസ്സൌഭാഗ്യ വര്ധനഃ । ഗ്രഹപ്രധ്വംസകഃ സ്വാത്മരക്ഷകോ ധാരണാത്മകഃ ॥ 87॥ സന്താപനോ വജ്രസാരസ്സുമേധാഽമൃത സാഗരഃ । സന്താന പഞ്ജരോ ബാണതാടങ്കോ വജ്രമാലികഃ ॥ 88॥ മേഖാലഗ്നിശിഖോ വജ്ര പഞ്ജരസ്സസുരാങ്കുശഃ । സര്വരോഗ പ്രശമനോ ഗാന്ധര്വ വിശിഖാകൃതിഃ ॥ 89॥ പ്രമോഹ മണ്ഡലോ ഭൂത ഗ്രഹ ശ‍ഋങ്ഖല കര്മകൃത് । കലാവൃതോ മഹാശങ്ഖു ധാരണസ്ശല്യ ചന്ദ്രികഃ ॥ 90॥ ഛേദനോ ധാരകസ്ശല്യ ക്ഷൂത്രോന്മൂലന തത്പരഃ । ബന്ധനാവരണസ്ശല്യ കൃന്തനോ വജ്രകീലകഃ ॥ 91॥ പ്രതീകബന്ധനോ ജ്വാലാ മണ്ഡലസ്ശസ്ത്രധാരണഃ । ഇന്ദ്രാക്ഷീമാലികഃ കൃത്യാ ദണ്ഡസ്ചിത്തപ്രഭേദകഃ ॥ 92॥ ഗ്രഹ വാഗുരികസ്സര്വ ബന്ധനോ വജ്രഭേദകഃ । ലഘുസന്താന സങ്കല്പോ ബദ്ധഗ്രഹ വിമോചനഃ ॥ 93॥ മൌലികാഞ്ചന സന്ധാതാ വിപക്ഷ മതഭേദകഃ । ദിഗ്ബന്ധന കരസ്സൂചീ മുഖാഗ്നിസ്ചിത്തപാതകഃ ॥ 94॥ ചോരാഗ്നി മണ്ഡലാകാരഃ പരകങ്കാല മര്ദനഃ । താന്ത്രീകസ്ശത്രുവംശഘ്നോ നാനാനിഗല മോചനഃ ॥ 95॥ സമസ്ഥലോക സാരങ്ഗഃ സുമഹാ വിഷദൂഷണഃ । സുമഹാ മേരുകോദണ്ഡഃ സര്വ വശ്യകരേശ്വരഃ ॥ 96॥ നിഖിലാകര്ഷണപടുഃ സര്വ സമ്മോഹ കര്മകൃത് । സംസ്ഥമ്ബന കരഃ സര്വ ഭൂതോച്ചാടന തത്പരഃ ॥ 97॥ അഹിതാമയ കാരീ ച ദ്വിഷന്മാരണ കാരകഃ । ഏകായന ഗദാമിത്ര വിദ്വേഷണ പരായണഃ ॥ 98॥ സര്വാര്ഥ സിദ്ധിദോ ദാതാ വിധാതാ വിശ്വപാലകഃ । വിരൂപാക്ഷോ മഹാവക്ഷാഃ വരിഷ്ടോ മാധവപ്രിയഃ ॥ 99॥ അമിത്രകര്ശന ശാന്തഃ പ്രശാന്തഃ പ്രണതാര്തിഹാ । രമണീയോ രണോത്സാഹോ രക്താക്ഷോ രണപണ്ഡിതഃ ॥ 100॥ രണാന്തകൃത് രതാകാരഃ രതാങ്ഗോ രവിപൂജിതഃ । വീരഹാ വിവിധാകാരഃ വരുണാരാധിതോ വശീഃ । സര്വ ശത്രു വധാകാങ്ക്ഷീ ശക്തിമാന് ഭക്തമാനദഃ ॥ 101॥ സര്വലോകധരഃ പുണ്യഃ പുരുഷഃ പുരുഷോത്തമഃ । പുരാണഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ പരമര്മ പ്രഭേദകഃ ॥ 102॥ വീരാസനഗതോ വര്മീ സര്വാധാരോ നിരങ്കുശഃ । ജഗത്രക്ഷോ ജഗന്മൂര്തിഃ ജഗദാനന്ദ വര്ധനഃ ॥ 103॥ ശാരദഃ ശകടാരാതിഃ ശങ്കരസ്ശകടാകൃതിഃ । വിരക്തോ രക്തവര്ണാഢ്യോ രാമസായക രൂപദൃത് ॥ 104॥ മഹാവരാഹ് ദംഷ്ട്രാത്മാ നൃസിംഹ നഗരാത്മകഃ । സമദൃങ്മോക്ഷദോ വന്ധ്യോ വിഹാരീ വീതകല്മഷഃ ॥ 105॥ ഗമ്ഭീരോ ഗര്ഭഗോ ഗോപ്താ ഗഭസ്തിര്ഗുഹ്യഗോഗുരുഃ । ശ്രീധരഃ ശ്രീരതസ്ശ്രാന്തഃ ശത്രുഘ്നസ്ശ‍ഋതിഗോചരഃ ॥ 106॥ പുരാണോ വിതതോ വീരഃ പവിത്രസ്ചരണാഹ്വയഃ । മഹാധീരോ മഹാവീര്യോ മഹാബല പരാക്രമഃ ॥ 107॥ സുവിഗ്രഹോ വിഗ്രഹഘ്നഃ സുമാനീ മാനദായകഃ । മായീ മായാപഹോ മന്ത്രീ മാന്യോ മാനവിവര്ധനഃ ॥ 108॥ ശത്രുസംഹാരകസ്ശൂരഃ ശുക്രാരിശ്ശങ്കരാര്ചിതഃ । സര്വാധാരഃ പരഞ്ജ്യോതിഃ പ്രാണഃ പ്രാണഭൃതച്യുതഃ ॥ 109॥ ചന്ദ്രധാമാഽപ്രതിദ്വന്ദഃ പരമാത്മാ സുദുര്ഗമഃ । വിശുദ്ധാത്മാ മഹാതേജാഃ പുണ്യശ്ലോകഃ പുരാണവിത് ॥ 110॥ സമസ്ഥ ജഗദാധാരോ വിജേതാ വിക്രമഃ ക്രമഃ । ആദിദേവോ ധ്രുവോ ദൃശ്യഃ സാത്ത്വികഃ പ്രീതിവര്ധനഃ ॥ 111॥ സര്വലോകാശ്രയസ്സേവ്യഃ സര്വാത്മാ വംശവര്ധനഃ । ദുരാധര്ഷഃ പ്രകാശാത്മാ സര്വദൃക് സര്വവിത്സമഃ ॥ 112॥ സദ്ഗതിസ്സത്വസമ്പന്നഃ നിത്യസങ്കല്പ കല്പകഃ । വര്ണീ വാചസ്പതിര്വാഗ്മീ മഹാശക്തിഃ കലാനിധിഃ ॥ 113॥ അന്തരിക്ഷഗതിഃ കല്യഃ കലികാലുഷ്യ മോചനഃ । സത്യധര്മഃ പ്രസന്നാത്മാ പ്രകൃഷ്ടോ വ്യോമവാഹനഃ ॥ 114॥ ശിതധാരസ്ശിഖി രൌദ്രോ ഭദ്രോ രുദ്രസുപൂജിതഃ । ദരിമുഖാഗ്നിജമ്ഭഘ്നോ വീരഹാ വാസവപ്രിയഃ ॥ 115॥ ദുസ്തരസ്സുദുരാരോഹോ ദുര്ജ്ഞേയോ ദുഷ്ടനിഗ്രഹഃ । ഭൂതാവാസോ ഭൂതഹന്താ ഭൂതേശോ ഭൂതഭാവനഃ ॥ 116॥ ഭാവജ്ഞോ ഭവരോഗഘ്നോ മനോവേഗീ മഹാഭുജഃ । സര്വദേവമയഃ കാന്തഃ സ്മൃതിമാന് സര്വപാവനഃ ॥ 117॥ നീതിമന് സര്വജിത് സൌമ്യോ മഹര്ഷീരപരാജിതഃ । രുദ്രാമ്ബരീഷ വരദോ ജിതമായഃ പുരാതനഃ ॥ 118॥ അധ്യാത്മ നിലയോ ഭോക്താ സമ്പൂര്ണസ്സര്വകാമദഃ । സത്യോഽക്ഷരോ ഗഭീരാത്മാ വിശ്വഭര്താ മരീചിമാന് ॥ 119॥ നിരഞ്ജനോ ജിതഭ്രാംശുഃ അഗ്നിഗര്ഭോഽഗ്നി ഗോചരഃ । സര്വജിത് സമ്ഭവോ വിഷ്ണുഃ പൂജ്യോ മന്ത്രവിതക്രിയഃ ॥ 120॥ ശതാവര്ത്തഃ കലാനാഥഃ കാലഃ കാലമയോ ഹരിഃ । അരൂപോ രൂപസമ്പന്നോ വിശ്വരൂപോ വിരൂപകൃത് ॥ 121॥ സ്വാമ്യാത്മാ സമരശ്ലാഘീ സുവ്രതോ വിജയാംവിതഃ । ചണ്ഡ്ഘ്നസ്ചണ്ഡകിരണഃ ചതുരസ്ചാരണപ്രിയഃ ॥ 122॥ പുണ്യകീര്തിഃ പരാമര്ഷീ നൃസിംഹോ നാഭിമധ്യഗഃ । യജ്ഞാത്മ യജ്ഞസങ്കല്പോ യജ്ഞകേതുര്മഹേശ്വരഃ ॥ 123॥ ജിതാരിര്യജ്ഞനിലയശ്ശരണ്യശ്ശകടാകൃതിഃ । ഉത്ത്മോഽനുത്ത്മോനങ്ഗസ്സാങ്ഗസ്സര്വാങ്ഗ ശോഭനഃ ॥ 124॥ കാലാഗ്നിഃ കാലനേമിഘ്നഃ കാമി കാരുണ്യസാഗരഃ । രമാനന്ദകരോ രാമോ രജനീശാന്തരസ്ഥിതഃ ॥ 125॥ സംവര്ധന സമരാംവേഷീ ദ്വിഷത്പ്രാണ പരിഗ്രഹഃ । മഹാഭിമാനീ സന്ധാതാ സര്വാധീശോ മഹാഗുരുഃ ॥ 126 സിദ്ധഃ സര്വജഗദ്യോനിഃ സിദ്ധാര്ഥസ്സര്വസിദ്ധിദഃ । ചതുര്വേദമയശ്ശാസ്ഥാ സര്വശാസ്ത്ര വിശാരദഃ ॥ 127 ॥ തിരസ്കൃതാര്ക തേജസ്കോ ഭാസ്കരാരാധിതശ്ശുഭഃ । വ്യാപീ വിശ്വമ്ഭരോ വ്യഗ്രഃ സ്വയഞ്ജ്യോതിരനന്തകൃത് ॥ 128॥ ജയശീലോ ജയാകാങ്ക്ഷീ ജാതവേദോ ജയപ്രദഃ । കവിഃ കല്യാണദഃ കാമ്യോ മോക്ഷദോ മോഹനാകൃതിഃ ॥ 129॥ കുങ്കുമാരുണ സര്വാങ്ഗ കമലാക്ഷഃ കവീശ്വരഃ । സുവിക്രമോ നിഷ്കലങ്കോ വിശ്വക്സേനോ വിഹാരകൃത് ॥ 130॥ കദമ്ബാസുര വിധ്വംസീ കേതനഗ്രഹ ദാഹകഃ । ജുഗുപ്സാഗ്നസ്തീക്ഷ്ണധാരോ വൈകുണ്ഠ ഭുജവാസകൃത് ॥ 131॥ സാരജ്ഞഃ കരുണാമൂര്തിഃ വൈഷ്ണവോ വിഷ്ണുഭക്തിദഃ । സുക്രുതജ്ഞോ മഹോദാരോ ദുഷ്കൃതഘ്നസ്സുവിഗ്രഹഃ ॥ 132॥ സര്വാഭീഷ്ട പ്രദോഽന്തോ നിത്യാനന്ദോ ഗുണാകരഃ । ചക്രീ കുന്ദധരഃ ഖഡ്ഗീ പരശ്വത ധരോഽഗ്നിഭൃത് ॥ 133॥ ദൃതാങ്കുശോ ദണ്ഡധരഃ ശക്തിഹസ്ഥസ്സുശങ്ഖഭ്രുത് । ധന്വീ ദൃതമഹാപാശോ ഹലി മുസലഭൂഷണഃ ॥ 134॥ ഗദായുധധരോ വജ്രീ മഹാശൂല ലസത്ഭുജഃ । സമസ്തായുധ സമ്പൂര്ണസ്സുദര്ശന മഹാപ്രഭുഃ ॥ 135॥ ॥ ഫലശ‍ഋതിഃ ॥ ഇതി സൌദര്ശനം ദിവ്യം ഗുഹ്യം നാമസഹസ്രകമ് । സര്വസിദ്ധികരം സര്വ യന്ത്ര മന്ത്രാത്മകം പരമ് ॥ 136॥ ഏതന്നാമ സഹസ്രം തു നിത്യം യഃ പഠേത് സുധീഃ । ശ‍ഋണോതി വാ ശ്രാവയതി തസ്യ സിദ്ധിഃ കരസ്തിതാ ॥ 137॥ ദൈത്യാനാം ദേവശത്രൂണാം ദുര്ജയാനാം മഹൌജസാമ് । വിനാശാര്ഥമിദം ദേവി ഹരോ രാസാധിതം മയാ ॥ 138॥ ശത്രുസംഹാരകമിദം സര്വദാ ജയവര്ധനമ് । ജല ശൈല മഹാരണ്യ ദുര്ഗമേഷു മഹാപതി ॥ 139॥ ഭയങ്കരേഷു ശാപത്സു സമ്പ്രാപ്തേഷു മഹത്സുച । യസ്സകൃത് പഠനം കുര്യാത് തസ്യ നൈവ ഭവേത് ഭയമ് ॥ 140॥ ബ്രഹ്മഘ്നശ്ച പശുഘ്നശ്ച മാതാപിതൄ വിനിന്ദകഃ । ദേവാനാം ദൂഷകശ്ചാപി ഗുരുതല്പഗതോഽപി വാ ॥ 141॥ ജപ്ത്വാ സകൃതിദം സ്തോത്രം മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ । തിഷ്ഠന് ഗച്ഛന് സ്വപന് ഭുഞ്ജന് ജാഗ്രന്നപി ഹസന്നപി ॥ 142॥ സുദര്ശന നൃസിംഹേതി യോ വദേത്തു സകൃന്നരഃ । സ വൈ ന ലിപ്യതേ പാപൈഃ ഭുക്തിം മുക്തിം ച വിന്ദതി ॥ 143॥ ആദയോ വ്യാദയസ്സര്വേ രോഗാ രോഗാദിദേവതാഃ । ശീഘ്രം നശ്യന്തി തേ സര്വേ പഠനാത്തസ്യ വൈ നൃണാമ് ॥ 144॥ ബഹൂനാത്ര കിമുക്തേന ജപ്ത്വേദം മന്ത്ര പുഷ്കലമ് । യത്ര മര്ത്യശ്ചരേത് തത്ര രക്ഷതി ശ്രീസുദര്ശനഃ ॥ 145॥ ഇതി ശ്രീ വിഹഗേശ്വര ഉത്തരഖണ്ഡേ ഉമാമഹേശ്വരസംവാദേ മന്ത്രവിധാനേ ശ്രീ സുദര്ശന സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം നാമ ഷോഡശ പ്രകാശഃ ॥