തൈത്തിരീയോപനിഷദ് – ശീക്ഷാവല്ലീ ശാന്തിമന്ത്രഃ

ഇതി പ്രഥമോ-ഽനുവാകഃ ॥ ശീക്ഷാം-വ്യാഁഖ്യാസ്യാമഃ । വര്ണസ്സ്വരഃ । മാത്രാ ബലമ് । സാമ സന്താനഃ । ഇത്യുക്തശ്ശീക്ഷാധ്യായഃ ॥ 1 ॥ ഇതി ദ്വിതീയോ-ഽനുവാകഃ ॥ സഹ നൌ യശഃ । സഹ നൌ ബ്രഹ്മവര്ചസമ് । അഥാതസ്സഗ്ംഹിതായാ ഉപനിഷദം-വ്യാഁഖ്യാസ്യാമഃ । പഞ്ചസ്വധികരണേഷു । അധിലോകമധിജ്യൌതിഷമധിവിദ്യമധിപ്രജമധ്യാത്മമ് । താ മഹാസഗ്ംഹിതാ ഇത്യാചക്ഷതേ । അഥാധിലോകമ് । പൃഥിവീ പൂര്വരൂപമ് । ദ്യൌരുത്തരരൂപമ് । ആകാശസ്സന്ധിഃ ॥ 1 ॥ വായുസ്സന്ധാനമ് । ഇത്യധിലോകമ് । അഥാധിജ്യൌതിഷമ് । അഗ്നിഃ പൂര്വരൂപമ് । ആദിത്യ ഉത്തരരൂപമ് । ആപസ്സന്ധിഃ । വൈദ്യുതസ്സന്ധാനമ് । ഇത്യധിജ്യൌതിഷമ് । അഥാധിവിദ്യമ് । ആചാര്യഃ പൂര്വരൂപമ് ॥ 2 ॥ അന്തേവാസ്യുത്തരരൂപമ് । വിദ്യാ സന്ധിഃ । പ്രവചനഗ്ം സന്ധാനമ് । ഇത്യധിവിദ്യമ് । അഥാധിപ്രജമ് । മാതാ പൂര്വരൂപമ് । പിതോത്തരരൂപമ് । പ്രജാ സന്ധിഃ । പ്രജനനഗ്ം സന്ധാനമ് । ഇത്യധിപ്രജമ് ॥ 3 ॥ അഥാധ്യാത്മമ് । അധരാ ഹനുഃ പൂര്വരൂപമ് । ഉത്തരാ ഹനുരുത്തരരൂപമ് । വാക്സന്ധിഃ । ജിഹ്വാ സന്ധാനമ് । ഇത്യധ്യാത്മമ് । ഇതീമാ മഹാസഗ്ംഹിതാഃ । യ ഏവമേതാ മഹാസഗ്ംഹിതാ വ്യാഖ്യാതാ വേദ । സന്ധീയതേ പ്രജയാ പശുഭിഃ । ബ്രഹ്മവര്ചസേനാന്നാദ്യേന സുവര്ഗ്യേണ ലോകേന ॥ 4 ॥ ഇതി തൃതീയോ-ഽനുവാകഃ ॥ യശ്ഛന്ദസാമൃഷഭോ വിശ്വരൂപഃ । ഛന്ദോഭ്യോ-ഽധ്യമൃതാഥ്സ-മ്ബഭൂവ । സ മേന്ദ്രോ മേധയാ സ്പൃണോതു । അമൃതസ്യ ദേവ ധാരണോ ഭൂയാസമ് । ശരീര-മ്മേ വിചര്ഷണമ് । ജിഹ്വാ മേ മധുമത്തമാ । കര്ണാഭ്യാ-മ്ഭൂരി വിശ്രുവമ് । ബ്രഹ്മണഃ കോശോ-ഽസി മേധയാ-ഽപിഹിതഃ । ശ്രുത-മ്മേ ഗോപായ । ആവഹന്തീ വിതന്വാനാ ॥ 1 ॥ കുര്വാണാ ചീരമാത്മനഃ । വാസാഗ്ംസി മമ ഗാവശ്ച । അന്നപാനേ ച സര്വദാ । തതോ മേ ശ്രിയമാവഹ । ലോമശാ-മ്പശുഭിസ്സഹ സ്വാഹാ । ആമാ യന്തു ബ്രഹ്മചാരിണസ്സ്വാഹാ । വിമാ-ഽഽയന്തു ബ്രഹ്മചാരിണസ്സ്വാഹാ । പ്രമാ-ഽഽയന്തു ബ്രഹ്മചാരിണസ്സ്വാഹാ । ദമായന്തു ബ്രഹ്മചാരിണസ്സ്വാഹാ । ശമായന്തു ബ്രഹ്മചാരിണസ്സ്വാഹാ ॥ 2 ॥ യശോ ജനേ-ഽസാനി സ്വാഹാ । ശ്രേയാന്വസ്യസോ-ഽസാനി സ്വാഹാ । ത-ന്ത്വാ ഭഗ പ്രവിശാനി സ്വാഹാ । സ മാ ഭഗ പ്രവിശ സ്വാഹാ । തസ്മിന്-ഥ്സഹസ്രശാഖേ । നിഭഗാഹ-ന്ത്വയി മൃജേ സ്വാഹാ । യഥാ-ഽഽപഃ പ്രവതാ-ഽഽയന്തി । യഥാ മാസാ അഹര്ജരമ് । ഏവ-മ്മാ-മ്ബ്രഹ്മചാരിണഃ । ധാതരായന്തു സര്വതസ്സ്വാഹാ । പ്രതിവേശോ-ഽസി പ്രമാഭാഹി പ്രമാപദ്യസ്വ ॥ 3 ॥ ഇതി ചതുര്ഥോ-ഽനുവാകഃ ॥ ഭൂര്ഭുവസ്സുവരിതി വാ ഏതാസ്തിസ്രോ വ്യാഹൃതയഃ । താസാമുഹസ്മൈ താ-ഞ്ചതുര്ഥീമ് । മാഹാചമസ്യഃ പ്രവേദയതേ । മഹ ഇതി । തദ്ബ്രഹ്മ । സ ആത്മാ । അങ്ഗാന്യന്യാ ദേവതാഃ । ഭൂരിതി വാ അയം-ലോഁകഃ । ഭുവ ഇത്യന്തരിക്ഷമ് । സുവരിത്യസൌ ലോകഃ ॥ 1 ॥ മഹ ഇത്യാദിത്യഃ । ആദിത്യേന വാവ സര്വേ ലോകാ മഹീയന്തേ । ഭൂരിതി വാ അഗ്നിഃ । ഭുവ ഇതി വായുഃ । സുവരിത്യാദിത്യഃ । മഹ ഇതി ചന്ദ്രമാഃ । ചന്ദ്രമസാ വാവ സര്വാണി ജ്യോതീഗ്ംഷി മഹീയന്തേ । ഭൂരിതി വാ ഋചഃ । ഭുവ ഇതി സാമാനി । സുവരിതി യജൂഗ്ംഷി ॥ 2 ॥ മഹ ഇതി ബ്രഹ്മ । ബ്രഹ്മണാ വാവ സര്വേ വേദാ മഹീയന്തേ । ഭൂരിതി വൈ പ്രാണഃ । ഭുവ ഇത്യപാനഃ । സുവരിതി വ്യാനഃ । മഹ ഇത്യന്നമ് । അന്നേന വാവ സര്വേ പ്രാണാ മഹീയന്തേ । താ വാ ഏതാശ്ചതസ്രശ്ചതുര്ധാ । ചതസ്രശ്ചതസ്രോ വ്യാഹൃതയഃ । താ യോ വേദ । സ വേദ ബ്രഹ്മ । സര്വേ-ഽസ്മൈ ദേവാ ബലിമാവഹന്തി ॥ 3 ॥ ഇതി പഞ്ചമോ-ഽനുവാകഃ ॥ സ യ ഏഷോ-ഽന്തരഹൃദയ ആകാശഃ । തസ്മിന്നയ-മ്പുരുഷോ മനോമയഃ । അമൃതോ ഹിരണ്മയഃ । അന്തരേണ താലുകേ । യ ഏഷസ്തന ഇവാവലമ്ബതേ । സേന്ദ്രയോനിഃ । യത്രാസൌ കേശാന്തോ വിവര്തതേ । വ്യപോഹ്യ ശീര്ഷകപാലേ । ഭൂരിത്യഗ്നൌ പ്രതിതിഷ്ഠതി । ഭുവ ഇതി വായൌ ॥ 1 ॥ സുവരിത്യാദിത്യേ । മഹ ഇതി ബ്രഹ്മണി । ആപ്നോതി സ്വാരാജ്യമ് । ആപ്നോതി മനസസ്പതിമ് । വാക്പതിശ്ചക്ഷുഷ്പതിഃ । ശ്രോത്രപതിര്വിജ്ഞാനപതിഃ । ഏതത്തതോ ഭവതി । ആകാശശരീര-മ്ബ്രഹ്മ । സത്യാത്മ പ്രാണാരാമ-മ്മന ആനന്ദമ് । ശാന്തിസമൃദ്ധമമൃതമ് । ഇതി പ്രാചീന യോഗ്യോപാസ്സ്വ ॥ 2 ॥ ഇതി ഷഷ്ഠോ-ഽനുവാകഃ ॥ പൃഥിവ്യന്തരിക്ഷ-ന്ദ്യൌര്ദിശോ-ഽവാന്തരദിശാഃ । അഗ്നിര്വായുരാദിത്യശ്ചന്ദ്രമാ നക്ഷത്രാണി । ആപ ഓഷധയോ വനസ്പതയ ആകാശ ആത്മാ । ഇത്യധിഭൂതമ് । അഥാധ്യാത്മമ് । പ്രാണോ വ്യാനോ-ഽപാന ഉദാനസ്സമാനഃ । ചക്ഷുശ്ശ്രോത്ര-മ്മനോ വാക്ത്വക് । ചര്മമാഗ്ംസഗ്ഗ് സ്നാവാസ്ഥി മജ്ജാ । ഏതദധിവിധായ ഋഷിരവോചത് । പാങ്ക്തം-വാഁ ഇദഗ്ം സര്വമ് । പാങ്ക്തേനൈവ പാങ്ക്തഗ്ഗ് സ്പൃണോതീതി ॥ 1 ॥ ഇതി സപ്തമോ-ഽനുവാകഃ ॥ ഓമിതി ബ്രഹ്മ । ഓമിതീദഗ്ം സര്വമ് । ഓമിത്യേതദനുകൃതിര്-ഹ സ്മ വാ അപ്യോ ശ്രാവയേത്യാശ്രാവയന്തി । ഓമിതി സാമാനി ഗായന്തി । ഓഗ്ം ശോമിതി ശസ്ത്രാണി ശഗ്ംസന്തി । ഓമിത്യധ്വര്യുഃ പ്രതിഗര-മ്പ്രതിഗൃണാതി । ഓമിതി ബ്രഹ്മാ പ്രസൌതി । ഓമിത്യഗ്നിഹോത്രമനുജാനാതി । ഓമിതി ബ്രാഹ്മണഃ പ്രവക്ഷ്യന്നാഹ ബ്രഹ്മോപാപ്നവാനീതി । ബ്രഹ്മൈവോപാപ്നോതി ॥ 1 ॥ ഇത്യഷ്ടമോ-ഽനുവാകഃ ॥ ഋത-ഞ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । സത്യ-ഞ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । തപശ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । ദമശ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । ശമശ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । അഗ്നയശ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । അഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । അതിഥയശ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । മാനുഷ-ഞ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । പ്രജാ ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । പ്രജനശ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । പ്രജാതിശ്ച സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ച । സത്യമിതി സത്യവചാ രാഥീതരഃ । തപ ഇതി തപോനിത്യഃ പൌരുശിഷ്ടിഃ । സ്വാധ്യായപ്രവചനേ ഏവേതി നാകോ മൌദ്ഗല്യഃ । തദ്ധി തപസ്തദ്ധി തപഃ ॥ 1 ॥ ഇതി നവമോ-ഽനുവാകഃ ॥ അഹം-വൃഁക്ഷസ്യ രേരിവാ । കീര്തിഃ പൃഷ്ഠ-ങ്ഗിരേരിവ । ഊര്ധ്വപവിത്രോ വാജിനീവ സ്വമൃതമസ്മി । ദ്രവിണഗ്ം സവര്ചസമ് । സുമേധാ അമൃതോക്ഷിതഃ । ഇതി ത്രിശങ്കോര്വേദാനുവചനമ് ॥ 1 ॥ ഇതി ദശമോ-ഽനുവാകഃ ॥ വേദമനൂച്യാചാര്യോ-ഽന്തേവാസിനമനുശാസ്തി । സത്യം-വഁദ । ധര്മ-ഞ്ചര । സ്വാധ്യായാന്മാ പ്രമദഃ । ആചാര്യായ പ്രിയ-ന്ധനമാഹൃത്യ പ്രജാതന്തു-മ്മാ വ്യവച്ഛേത്സീഃ । സത്യാന്ന പ്രമദിതവ്യമ് । ധര്മാന്ന പ്രമദിതവ്യമ് । കുശലാന്ന പ്രമദിതവ്യമ് । ഭൂത്യൈ ന പ്രമദിതവ്യമ് । സ്വാധ്യായപ്രവചനാഭ്യാ-ന്ന പ്രമദിതവ്യമ് ॥ 1 ॥ ദേവപിതൃകാര്യാഭ്യാ-ന്ന പ്രമദിതവ്യമ് । മാതൃദേവോ ഭവ । പിതൃദേവോ ഭവ । ആചാര്യദേവോ ഭവ । അതിഥിദേവോ ഭവ । യാന്യനവദ്യാനി കര്മാണി । താനി സേവിതവ്യാനി । നോ ഇതരാണി । യാന്യസ്മാകഗ്ം സുചരിതാനി । താനി ത്വയോപാസ്യാനി ॥ 2 ॥ നോ ഇതരാണി । യേ കേ ചാരുമച്ഛ്രേയാഗ്ംസോ ബ്രാഹ്മണാഃ । തേഷാ-ന്ത്വയാ-ഽഽസനേ ന പ്രശ്വസിതവ്യമ് । ശ്രദ്ധയാ ദേയമ് । അശ്രദ്ധയാ-ഽദേയമ് । ശ്രിയാ ദേയമ് । ഹ്രിയാ ദേയമ് । ഭിയാ ദേയമ് । സംവിഁദാ ദേയമ് । അഥ യദി തേ കര്മവിചികിത്സാ വാ വൃത്തവിചികിത്സാ വാ സ്യാത് ॥ 3 ॥ യേ തത്ര ബ്രാഹ്മണാസ്സമ്മര്ശിനഃ । യുക്താ ആയുക്താഃ । അലൂക്ഷാ ധര്മകാമാസ്സ്യുഃ । യഥാ തേ തത്ര വര്തേരന്ന് । തഥാ തത്ര വര്തേഥാഃ । അഥാഭ്യാഖ്യാതേഷു । യേ തത്ര ബ്രാഹ്മണാസ്സമ്മര്ശിനഃ । യുക്താ ആയുക്താഃ । അലൂക്ഷാ ധര്മകാമാസ്സ്യുഃ । യഥാ തേ തേഷു വര്തേരന്ന് । തഥാ തേഷു വര്തേഥാഃ । ഏഷ ആദേശഃ । ഏഷ ഉപദേശഃ । ഏഷാ വേദോപനിഷത് । ഏതദനുശാസനമ് । ഏവമുപാസിതവ്യമ് । ഏവമു ചൈതദുപാസ്യമ് ॥ 4 ॥ ഇത്യേകാദശോ-ഽനുവാകഃ ॥ ശ-ന്നോ മിത്രശ്ശം-വഁരുണഃ । ശ-ന്നോ ഭവത്വര്യമാ । ശ-ന്ന ഇന്ദ്രോ ബൃഹസ്പതിഃ । ശ-ന്നോ വിഷ്ണുരുരുക്രമഃ । നമോ ബ്രഹ്മണേ । നമസ്തേ വായോ । ത്വമേവ പ്രത്യക്ഷ-മ്ബ്രഹ്മാസി । ത്വാമേവ പ്രത്യക്ഷ-മ്ബ്രഹ്മാവാദിഷമ് । ഋതമവാദിഷമ് । സത്യമവാദിഷമ് । തന്മാമാവീത് । തദ്വക്താരമാവീത് । ആവീന്മാമ് । ആവീദ്വക്താരമ് । ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥ 1 ॥ ഇതി ദ്വാദശോ-ഽനുവാകഃ ॥ ॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥ ॥ ശ്രീ കൃഷ്ണാര്പണമസ്തു ॥