Lord Shiva

അനാമയ സ്തോത്രമ്

(Anamaya Stotram in Malayalam)

Dandin

Also known as Dandi Anamaya Stotram · anamaya stotra · shiva anamaya stotram

Thirty-five verses to Shiva in the mandakranta metre, composed by the poet Dandin, who names himself in the closing verse and states the hymn's purpose plainly: by the reciting of this praise, take away the diseases of men. It begins in self-doubt — how can a creature like me, mind clouded in the dark, reach that highest light? — and answers that the words come of themselves. Dandin then sets Shiva above the other gods by argument rather than assertion, holding that speech touches only their gross portion, and that devotion, not learning, is what qualifies a person to praise the lord of the three worlds. Recited for health and for freedom from illness.

തൃഷ്ണാതന്ത്രേ മനസി തമസാ ദുര്ദിനേ ബന്ധുവര്തീ
മാദൃഗ്ജന്തുഃ കഥമധികരോത്യൈശ്വരം ജ്യോതിരഗ്ര്യമ് ।
വാചഃ സ്ഫീതാ ഭഗവതി ഹരേസ്സന്നികൃഷ്ടാത്മരൂപാ-
സ്സ്തുത്യാത്മാനസ്സ്വയമിവമുഖാദസ്യ മേ നിഷ്പതന്തി ॥ ൧ ॥
വേധാ വിഷ്ണുര്വരുണധനദൌ വാസവോ ജീവിതേശ-
ശ്ചന്ദ്രാദിത്യൌ വസവ ഇതി യാ ദേവതാ ഭിന്നകക്ഷ്യാഃ ।
മന്യേ താസാമപി ന ഭജതേ ഭാരതീ തേ സ്വരൂപം
സ്ഥൂലേ ത്വംശേ സ്പൃശതി സദൃശം തത്പുനര്മാദൃശോഽപി ॥ ൨ ॥
തന്നസ്ഥാണോസ്സ്തുതിരതിഭരാ ഭക്തിരുച്ചൈര്മുഖീ ചേ-
ദ്ഗ്രാമ്യസ്തോതാ ഭവതി പുരുഷഃ കശ്ചിദാരണ്യകോ വാ ।
നോ ചേദ്ഭക്തിസ്ത്വയി ച യദി വാ ബ്രഹ്മവിദ്യാത്വധീതേ
നാനുധ്യേയസ്തവ പശുരസാവാത്മകര്മാനഭിജ്ഞഃ ॥ ൩ ॥
വിശ്വം പ്രാദുര്ഭവതി ലഭതേ ത്വാമധിഷ്ഠായകം ചേ-
ന്നേഹ്യുത്പത്തിര്യയദി ജനയിതാ നാസ്തി ചൈതന്യയുക്തഃ ।
ക്ഷിത്യാദീനാം ഭവ നിജകലാവത്തയാ ജന്മവത്താ
സിധ്യത്യേവം സതി ഭഗവതസ്സര്വലോകാധിപത്യമ് ॥ ൪ ॥
ഭോഗ്യാമാഹുഃ പ്രകൃതിമൃഷയശ്ചേതനാശക്തിശൂന്യാം
ഭോക്താ ചൈനാം പരിണമയിതും ബുദ്ധിവര്തീ സമര്ഥഃ ।
ഭോഗോപ്യസ്മിന് ഭവതി മിഥുനേ പുഷ്കലസ്തത്ര ഹേതു-
ര്നീലഗ്രീവ ത്വമസി ഭുവനസ്ഥാപനാസൂത്രധാരഃ ॥ ൫ ॥
ഭിന്നാവസ്ഥം ജഗതി ബഹുനാ ദേശകാലപ്രഭേദാ-
ദ്ദ്വാഭ്യാം പാപാന്യഭിഗിരി ഹരന് യോനവദ്യഃ ക്രമാഭ്യാമ് ।
പ്രേക്ഷ്യാരൂഢസ്സൃജതി നിയമാദസ്യ സര്വം ഹി യത്ത-
ത്സര്വജ്ഞത്വം ത്രിഭുവന സൃജാ യത്ര സൂത്രം ന കിഞ്ചിത് ॥ ൬ ॥
ചാരൂദ്രേകേ രജസി ജഗതാം ജന്മസത്വേ പ്രകൃഷ്ടേ
യാത്രാം ഭൂയസ്തമസി ബഹുലേ ബിഭ്രതസ്സംഹൃതിം ച ।
ബ്രഹ്മാദ്യൈതത്പ്രകൃതിഗഹനം സ്തംഭപര്യന്തമാസീ-
ത്ക്രീഡാവസ്തു ത്രിനയന മനോവൃത്തിമാത്രാനുഗം തേ ॥ ൭ ॥
കൃത്തിശ്ചിത്രാ നിവസനപദേ കല്പിതാ പൌണ്ഡരീകീ
വാസാഗാരം പിതൃവനഭുവം വാഹനം കശ്ചിദുക്ഷാ ।
ഏവം പ്രാഹുഃ പ്രലഘുഹൃദയാ യദ്യപി സ്വാര്ഥപോഷം
ത്വാം പ്രത്യേകം ധ്വനതി ഭഗവന്നീശ ഇത്യേഷ ശബ്ദഃ ॥ ൮ ॥
ക്ലൃപ്താകല്പഃ കിമയമശിവൈരസ്ഥിമുഖ്യൈഃ പദാര്ഥൈഃ
കസ്സ്യാദസ്യ സ്തനകലശയോര്ഭാരനമ്രാ ഭവാനീ ।
പാണൌ ഖണ്ഡഃ പരശുരിദമപ്യക്ഷസൂത്രം കിമസ്യേ-
ത്യാ ചക്ഷാണോ ഹര കൃതധിയാമസ്തു ഹാസ്യൈകവേദ്യഃ ॥ ൯ ॥
യത്കാപാലവ്രതമപി മഹദ്ദൃഷ്ടമേകാന്തഘോരം
മുക്തേരധ്വാ സ പുനരമലഃ പാവനഃ കിം ന ജാതഃ ।
ദാക്ഷായണ്യാം പ്രിയതമതയാ വര്തതേ യോഗമായാ
സാ സ്യാദ്ധത്തേ മിഥുനചരിതം വൃദ്ധിമൂലം പ്രജാനാമ് ॥ ൧൦ ॥
കശ്ചിന്മര്ത്യഃ ക്രതുകൃശതനുര്നീലകണ്ഠ ത്വയാ ചേ-
ദ്ദൃഷ്ടിസ്നിഗ്ധസ്സ പുനരമരസ്ത്രീഭുജഗ്രാഹ്യകണ്ഠഃ ।
അപ്യാരൂഢസ്സുരപരിവൃതം സ്ഥാനമാഖണ്ഡലീയം
ത്വം ചേത്ക്രുദ്ധസ്സ പതതി നിരാലംബനോ ധ്വാന്തജാലേ ॥ ൧൧ ॥
ശശ്വദ്ബാല്യം ശരവണഭവം ഷണ്മുഖം ദ്വാദശാക്ഷം
തേജോ യത്തേ കനകനലിനീപദ്മപത്രാവദാതമ് ।
വിസ്മാര്യന്തേ സുരയുവതയസ്തേന സേന്ദ്രാവരോധാ
ദൈത്യേന്ദ്രാണാമസുരജയിനാം ബന്ധനാഗാരവാസമ് ॥ ൧൨ ॥
വേഗാകൃഷ്ടഗ്രഹരവിശശിവ്യശ്നുവാനം ദിഗന്താ-
ന്ന്യക്കുര്വാണം പ്രലയപയസാമൂര്മിഭങ്ഗാവലേപമ് ।
മുക്താകാരം ഹര തവ ജടാബദ്ധസംസ്പര്ശി സദ്യോ
ജജ്ഞേ ചൂഡാ കുസുമസുഭഗം വാരി ഭാഗീരഥീയമ് ॥ ൧൩ ॥
കല്മാഷസ്തേ മരകതശിലാഭങ്ഗകാന്തിര്ന കണ്ഠേ
ന വ്യാചഷ്ടേ ഭുവനവിഷയാം ത്വത്പ്രസാദപ്രവൃത്തിമ് ।
വാരാം ഗര്ഭസ്സഹി വിഷമയോ മന്ദരക്ഷോഭജന്മാ
നൈവം രുദ്ധോ യദി ന ഭവതി സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം വാ ॥ ൧൪ ॥
സന്ധായാസ്ത്രം ധനുഷി നിയമോന്മാഥി സമ്മോഹനാഖ്യം
പാര്ശ്വേ തിഷ്ഠന് ഗിരിശസദൃശേ പഞ്ചബാണോ മുഹൂര്തമ് ।
തസ്മാദൂര്ധ്വം ദഹനപരിധൌ രോഷദൃഷ്ടി പ്രസൂതേ
രക്താശോകസ്തബകിത ഇവ പ്രാന്തധൂമദ്വിരേഫഃ ॥ ൧൫ ॥
ലങ്കാനാഥം ലവണജലധിസ്ഥൂലവേലോര്മിദീര്ഘൈഃ
കൈലാസം തേ നിലയനഗരീം ബാഹുഭിഃ കമ്പയന്തമ് ।
ആക്രോശദ്ഭിര്വമിതരുധിരൈരാനനൈരാപ്ലുതാക്ഷൈ-
രാപാതാലാനയദലസാബദ്ധമങ്ഗുഷ്ഠകര്മ ॥ ൧൬ ॥
ഐശ്വര്യം തേഽപ്യവൃണതപതന്നേകമൂര്ധാവശേഷഃ
പാദദ്വന്ദ്വേ ദശമുഖശിരഃ പുണ്ഡരീകോപഹാരഃ ।
യേനൈവാസാവധിഗതഫലോ രാക്ഷസശ്രീവിധേയ-
ശ്ചക്രേ ദേവാസുരപരിഷദോ ലോകപാലൈകശത്രുഃ ॥ ൧൭ ॥
ഭക്തിര്ബാണാ സുരമപി ഭവത്പാദപദ്മം സ്പൃശന്തം
സ്ഥാനം ചന്ദ്രാഭരണ ഗമയാമാസ ലോകസ്യ മൂര്ധ്നി ।
സഹ്യസ്യാപി ഭ്രുകുടിനയനാദഗ്നിദംഷ്ട്രാകരാലം
ദ്രഷ്ടും കശ്ചിദ്വദനമശകദ്ദേവദൈത്യേശ്വരേഷു ॥ ൧൮ ॥
പാദന്യാസാന്നമതി വസുധാ പന്നഗസ്കന്ധലഗ്നാ
ബാഹുക്ഷേപാദ്ഗ്രഹഗണയുതം ഘൂര്ണതേ മേഘബൃന്ദമ് ।
ഉത്സാദ്യന്തേ ക്ഷണമിവ ദിശോ ഹുങ്കൃതേനാതിമാത്രം
ഭിന്നാവസ്ഥം ഭവതി ഭുവനം ത്വയ്യുപക്രാന്തനൃത്തേ ॥ ൧൯ ॥
നോര്ധ്വം ഗമ്യം സരസിജഭുവോ നാപ്യധശ്ശാര്ങ്ഗപാണേ-
രാസീദന്തസ്തവ ഹുതവഹസ്തം ഭമൂര്ത്യാ സ്ഥിതസ്യ ।
ഭൂയസ്താഭ്യാമുപരി ലഘുനാ വിസ്മയേന സ്തുവദ്ഭ്യാം
കണ്ഠേ കാലം കപിലനയനം രൂപമാവിര്ബഭൂവ ॥ ൨൦ ॥
ശ്ലാഘ്യാം ദൃഷ്ടിം ദുഹിതരി ഗിരേര്ന്യസ്യ ചാപോര്ധ്വകോട്യാം
കൃത്വാ ബാഹും ത്രിപുരവിജയാനന്തരം തേ സ്ഥിതസ്യ ।
മന്ദാരാണാം മധുരസുരഭയോ വൃഷ്ടയഃ പേതുരാര്ദ്രാ-
സ്സ്വര്ഗോദ്യാനഭ്രമരവനിതാദത്തദീര്ഘാനുയാതാഃ ॥ ൨൧ ॥
ഉദ്ധൃത്യൈകം നയനമരുണം സ്നിഗ്ധതാരാപരാഗം
പൂര്ണേഥാദ്യഃ പരമസുലഭേ ദുഷ്കരാണാം സഹസ്രേ ।
ചക്രം ഭേജേ ദഹനജടിലം ദക്ഷിണം തസ്യ ഹസ്തം
ബാലസ്യേവ ദ്യൂതിവലയിതം മണ്ഡലം ഭാസ്കരസ്യ ॥ ൨൨ ॥
വിഷ്ണുശ്ചക്രേ കരതലഗതേ വിഷ്ടപാനാം ത്രയാണാം
ദത്താശ്വാസോ ദനുസുതശിരശ്ഛേദദീക്ഷാം ബബന്ധ ।
പ്രത്യാസന്നം തദപി നയനം പുണ്ഡരീകാനുകാരി
ശ്ലാഘ്യാ ഭക്തിസ്ത്രിനയന ഭവത്യര്പിതാ കിം ന സൂതേ ॥ ൨൩ ॥
സവ്യേ ശൂലം ത്രിശിഖമപരേ ദോഷ്ണി ഭിക്ഷാകപാലം
സോമോ മുഗ്ധശ്ശിരസി ഭുജഗഃ കശ്ചിദംസോത്തരീയഃ ।
കോഽയം വേഷസ്ത്രിനയന കുതോ ദൃഷ്ട ഇത്യദ്രികന്യാ
പ്രായേണ ത്വാം ഹസതി ഭഗവന് പ്രേമനിര്യന്ത്രിതാത്മാ ॥ ൨൪ ॥
ആര്ദ്രം നാഗാജിനമവയവഗ്രന്ഥിമദ്ബിഭ്രദംസേ
രൂപം പ്രാവൃഡ്ഘനരുചിമഹാഭൈരവം ദര്ശയിത്വാ ।
പശ്യന് ഗൌരീം ഭയചല കരാലംബിത സ്കന്ധഹസ്താം
മന്യേ പ്രീത്യാ ദൃഢ ഇതി ഭവാന് വജ്രദേഹേഽപി ജാതഃ ॥ ൨൫ ॥
വ്യാലാകല്പാ വിഷമനയനാ വിദ്രുമാതാമ്രഭാസോ
ജായാമിശ്രാ ജടിലശിരസശ്ചന്ദ്രരേഖാവതംസാഃ ।
നിത്യാനന്ദാ നിയതലലിതാസ്സ്നിഗ്ധകല്മാഷകണ്ഠാഃ
ദേവാ രുദ്രാ ധൃതപരശവസ്തേ ഭവിഷ്യന്തി ഭക്താഃ ॥ ൨൬ ॥
മന്ത്രാഭ്യാസോ നിയമവിധയസ്തീര്ഥയാത്രാനുരോധോ
ഗ്രാമേ ഭിക്ഷാചരണമുടജേ ബീജവൃത്തിര്വനേ വാ
ഇത്യായാസേ മഹതി രമതാമപ്രഗല്ഭഃ ഫലാര്ഥേ
സ്മൃത്വേവാഹം തവചരണയോര്നിര്വൃതിം സാധയാമി ॥ ൨൭ ॥
ആസ്താം താവത്സ്നപനമുപരിക്ഷീരധാരാപ്രവാഹൈ-
സ്സ്നേഹാഭ്യങ്ഗോ ഭവനകരണം ഗന്ധധൂപാര്പണം വാ ।
യസ്തേ കശ്ചിത്കിരതി കുസുമാന്യുദ്ദിശന് പാദപീഠം
ഭൂയോ നൈഷ ഭ്രമതി ജനനീഗര്ഭകാരാഗൃഹേഷു ॥ ൨൮ ॥
മുക്താകാരം മുനിഭിരനിശം ചേതസി ധ്യായമാനം
മുക്താഗൌരം ശിരസിജടിലേ ജാഹ്നവീമുദ്വഹന്തമ് ।
നാനാകാരം നമ്രശശികലാശേഖരം നാഗഹാരം
നാരീമിശ്രം ധൃതനരശിരോമാല്യമീശം നമാമി ॥ ൨൯ ॥
തിര്യഗ്യോനൌ ത്രിദശനിലയേ മാനുഷേ രാക്ഷസേ വാ
യക്ഷാവാസേ വിഷധരപുരേ ദേവ വിദ്യാധരേ വാ ।
യസ്മിന് കസ്മിംത്സുകൃതനിലയേ ജന്മനി ശ്രേയസേ വാ
ഭൂയാദ്യുഷ്മച്ചരണകമലധ്യായിനീ ചിത്തവൃത്തിഃ ॥ ൩൦ ॥
വന്ദേ രുദ്രം വരദമമലം ദണ്ഡിനം മുണ്ഡധാരിം
ദിവ്യജ്ഞാനം ത്രിപുരദഹനം ശങ്കരം ശൂലപാണിമ് ।
തേജോരാശിം ത്രിഭുവനഗുരും തീര്ഥമൌലിം ത്രിനേത്രം
കൈലാസസ്ഥം ധനപതിസഖം പാര്വതീനാഥമീശമ് ॥ ൩൧ ॥
യോഗീ ഭോഗീ വിഷഭുഗമൃതശ്ശസ്ത്രപാണിഃ തപസ്വീ
ശാന്തഃ ക്രൂരഃ ശമിതവിഷയഃ ശൈലകന്യാസഹായഃ ।
ഭിക്ഷാവൃത്തിസ്ത്രിഭുവനപതിഃ ശുദ്ധിമാനസ്ഥിമാലീ
ശക്യോ ജ്ഞാതും കഥമിവ ശിവ ത്വം വിരുദ്ധസ്വഭാവഃ ॥ ൩൨ ॥
ഉപദിശതീ യദുച്ചൈര്ജ്യോതിരാമ്നായവിദ്യാം
പരമ പരമദൂരം ദൂരമാദ്യന്തശൂന്യാമ് ।
ത്രിപുരജയിനീ തസ്മിന് ദേവദേവേ നിവിഷ്ടാം
ഭഗവതി പരിവര്തോന്മാദിനീ ഭക്തിരസ്തു ॥ ൩൩ ॥
ഇതി വിരചിതമേതച്ചാരുചന്ദ്രാര്ധമൌലേ-
ര്ലലിതപദമുദാരം ദണ്ഡിനാ പണ്ഡിതേന ।
സ്തവനമവനകാമേനാത്മനോഽനാമയാഖ്യം
ഭവതി വിഗതരോഗോ ജന്തുരേതജ്ജപേന ॥ ൩൪ ॥
സ്തോത്രം സമ്യക്പരമവിദുഷാ ദണ്ഡിനാ വാച്യവൃത്താ-
ന്മന്ദാക്രാന്താന് ത്രിഭുവനഗുരോഃ പാര്വതീവല്ലഭസ്യ ।
കൃത്വാ സ്തോത്രം യദി സുഭഗമാപ്നോതി നിത്യം ഹി പുണ്യം
തേന വ്യാധിം ഹര ഹര നൃണാം സ്തോത്രപാഠേന സത്യമ് ॥ ൩൫ ॥
॥ ഇതി ദണ്ഡിവിരചിതം അനാമയസ്തോത്രമ് സമ്പൂര്ണമ് ॥

Explore More