Lord Shiva

అనామయ స్తోత్రమ్

(Anamaya Stotram in Telugu)

Dandin

Also known as Dandi Anamaya Stotram · anamaya stotra · shiva anamaya stotram

Thirty-five verses to Shiva in the mandakranta metre, composed by the poet Dandin, who names himself in the closing verse and states the hymn's purpose plainly: by the reciting of this praise, take away the diseases of men. It begins in self-doubt — how can a creature like me, mind clouded in the dark, reach that highest light? — and answers that the words come of themselves. Dandin then sets Shiva above the other gods by argument rather than assertion, holding that speech touches only their gross portion, and that devotion, not learning, is what qualifies a person to praise the lord of the three worlds. Recited for health and for freedom from illness.

తృష్ణాతన్త్రే మనసి తమసా దుర్దినే బన్ధువర్తీ
మాదృగ్జన్తుః కథమధికరోత్యైశ్వరం జ్యోతిరగ్ర్యమ్ ।
వాచః స్ఫీతా భగవతి హరేస్సన్నికృష్టాత్మరూపా-
స్స్తుత్యాత్మానస్స్వయమివముఖాదస్య మే నిష్పతన్తి ॥ ౧ ॥
వేధా విష్ణుర్వరుణధనదౌ వాసవో జీవితేశ-
శ్చన్ద్రాదిత్యౌ వసవ ఇతి యా దేవతా భిన్నకక్ష్యాః ।
మన్యే తాసామపి న భజతే భారతీ తే స్వరూపం
స్థూలే త్వంశే స్పృశతి సదృశం తత్పునర్మాదృశోఽపి ॥ ౨ ॥
తన్నస్థాణోస్స్తుతిరతిభరా భక్తిరుచ్చైర్ముఖీ చే-
ద్గ్రామ్యస్తోతా భవతి పురుషః కశ్చిదారణ్యకో వా ।
నో చేద్భక్తిస్త్వయి చ యది వా బ్రహ్మవిద్యాత్వధీతే
నానుధ్యేయస్తవ పశురసావాత్మకర్మానభిజ్ఞః ॥ ౩ ॥
విశ్వం ప్రాదుర్భవతి లభతే త్వామధిష్ఠాయకం చే-
న్నేహ్యుత్పత్తిర్యయది జనయితా నాస్తి చైతన్యయుక్తః ।
క్షిత్యాదీనాం భవ నిజకలావత్తయా జన్మవత్తా
సిధ్యత్యేవం సతి భగవతస్సర్వలోకాధిపత్యమ్ ॥ ౪ ॥
భోగ్యామాహుః ప్రకృతిమృషయశ్చేతనాశక్తిశూన్యాం
భోక్తా చైనాం పరిణమయితుం బుద్ధివర్తీ సమర్థః ।
భోగోప్యస్మిన్ భవతి మిథునే పుష్కలస్తత్ర హేతు-
ర్నీలగ్రీవ త్వమసి భువనస్థాపనాసూత్రధారః ॥ ౫ ॥
భిన్నావస్థం జగతి బహునా దేశకాలప్రభేదా-
ద్ద్వాభ్యాం పాపాన్యభిగిరి హరన్ యోనవద్యః క్రమాభ్యామ్ ।
ప్రేక్ష్యారూఢస్సృజతి నియమాదస్య సర్వం హి యత్త-
త్సర్వజ్ఞత్వం త్రిభువన సృజా యత్ర సూత్రం న కిఞ్చిత్ ॥ ౬ ॥
చారూద్రేకే రజసి జగతాం జన్మసత్వే ప్రకృష్టే
యాత్రాం భూయస్తమసి బహులే బిభ్రతస్సంహృతిం చ ।
బ్రహ్మాద్యైతత్ప్రకృతిగహనం స్తంభపర్యన్తమాసీ-
త్క్రీడావస్తు త్రినయన మనోవృత్తిమాత్రానుగం తే ॥ ౭ ॥
కృత్తిశ్చిత్రా నివసనపదే కల్పితా పౌణ్డరీకీ
వాసాగారం పితృవనభువం వాహనం కశ్చిదుక్షా ।
ఏవం ప్రాహుః ప్రలఘుహృదయా యద్యపి స్వార్థపోషం
త్వాం ప్రత్యేకం ధ్వనతి భగవన్నీశ ఇత్యేష శబ్దః ॥ ౮ ॥
క్లృప్తాకల్పః కిమయమశివైరస్థిముఖ్యైః పదార్థైః
కస్స్యాదస్య స్తనకలశయోర్భారనమ్రా భవానీ ।
పాణౌ ఖణ్డః పరశురిదమప్యక్షసూత్రం కిమస్యే-
త్యా చక్షాణో హర కృతధియామస్తు హాస్యైకవేద్యః ॥ ౯ ॥
యత్కాపాలవ్రతమపి మహద్దృష్టమేకాన్తఘోరం
ముక్తేరధ్వా స పునరమలః పావనః కిం న జాతః ।
దాక్షాయణ్యాం ప్రియతమతయా వర్తతే యోగమాయా
సా స్యాద్ధత్తే మిథునచరితం వృద్ధిమూలం ప్రజానామ్ ॥ ౧౦ ॥
కశ్చిన్మర్త్యః క్రతుకృశతనుర్నీలకణ్ఠ త్వయా చే-
ద్దృష్టిస్నిగ్ధస్స పునరమరస్త్రీభుజగ్రాహ్యకణ్ఠః ।
అప్యారూఢస్సురపరివృతం స్థానమాఖణ్డలీయం
త్వం చేత్క్రుద్ధస్స పతతి నిరాలంబనో ధ్వాన్తజాలే ॥ ౧౧ ॥
శశ్వద్బాల్యం శరవణభవం షణ్ముఖం ద్వాదశాక్షం
తేజో యత్తే కనకనలినీపద్మపత్రావదాతమ్ ।
విస్మార్యన్తే సురయువతయస్తేన సేన్ద్రావరోధా
దైత్యేన్ద్రాణామసురజయినాం బన్ధనాగారవాసమ్ ॥ ౧౨ ॥
వేగాకృష్టగ్రహరవిశశివ్యశ్నువానం దిగన్తా-
న్న్యక్కుర్వాణం ప్రలయపయసామూర్మిభఙ్గావలేపమ్ ।
ముక్తాకారం హర తవ జటాబద్ధసంస్పర్శి సద్యో
జజ్ఞే చూడా కుసుమసుభగం వారి భాగీరథీయమ్ ॥ ౧౩ ॥
కల్మాషస్తే మరకతశిలాభఙ్గకాన్తిర్న కణ్ఠే
న వ్యాచష్టే భువనవిషయాం త్వత్ప్రసాదప్రవృత్తిమ్ ।
వారాం గర్భస్సహి విషమయో మన్దరక్షోభజన్మా
నైవం రుద్ధో యది న భవతి స్థావరం జఙ్గమం వా ॥ ౧౪ ॥
సన్ధాయాస్త్రం ధనుషి నియమోన్మాథి సమ్మోహనాఖ్యం
పార్శ్వే తిష్ఠన్ గిరిశసదృశే పఞ్చబాణో ముహూర్తమ్ ।
తస్మాదూర్ధ్వం దహనపరిధౌ రోషదృష్టి ప్రసూతే
రక్తాశోకస్తబకిత ఇవ ప్రాన్తధూమద్విరేఫః ॥ ౧౫ ॥
లఙ్కానాథం లవణజలధిస్థూలవేలోర్మిదీర్ఘైః
కైలాసం తే నిలయనగరీం బాహుభిః కమ్పయన్తమ్ ।
ఆక్రోశద్భిర్వమితరుధిరైరాననైరాప్లుతాక్షై-
రాపాతాలానయదలసాబద్ధమఙ్గుష్ఠకర్మ ॥ ౧౬ ॥
ఐశ్వర్యం తేఽప్యవృణతపతన్నేకమూర్ధావశేషః
పాదద్వన్ద్వే దశముఖశిరః పుణ్డరీకోపహారః ।
యేనైవాసావధిగతఫలో రాక్షసశ్రీవిధేయ-
శ్చక్రే దేవాసురపరిషదో లోకపాలైకశత్రుః ॥ ౧౭ ॥
భక్తిర్బాణా సురమపి భవత్పాదపద్మం స్పృశన్తం
స్థానం చన్ద్రాభరణ గమయామాస లోకస్య మూర్ధ్ని ।
సహ్యస్యాపి భ్రుకుటినయనాదగ్నిదంష్ట్రాకరాలం
ద్రష్టుం కశ్చిద్వదనమశకద్దేవదైత్యేశ్వరేషు ॥ ౧౮ ॥
పాదన్యాసాన్నమతి వసుధా పన్నగస్కన్ధలగ్నా
బాహుక్షేపాద్గ్రహగణయుతం ఘూర్ణతే మేఘబృన్దమ్ ।
ఉత్సాద్యన్తే క్షణమివ దిశో హుఙ్కృతేనాతిమాత్రం
భిన్నావస్థం భవతి భువనం త్వయ్యుపక్రాన్తనృత్తే ॥ ౧౯ ॥
నోర్ధ్వం గమ్యం సరసిజభువో నాప్యధశ్శార్ఙ్గపాణే-
రాసీదన్తస్తవ హుతవహస్తం భమూర్త్యా స్థితస్య ।
భూయస్తాభ్యాముపరి లఘునా విస్మయేన స్తువద్భ్యాం
కణ్ఠే కాలం కపిలనయనం రూపమావిర్బభూవ ॥ ౨౦ ॥
శ్లాఘ్యాం దృష్టిం దుహితరి గిరేర్న్యస్య చాపోర్ధ్వకోట్యాం
కృత్వా బాహుం త్రిపురవిజయానన్తరం తే స్థితస్య ।
మన్దారాణాం మధురసురభయో వృష్టయః పేతురార్ద్రా-
స్స్వర్గోద్యానభ్రమరవనితాదత్తదీర్ఘానుయాతాః ॥ ౨౧ ॥
ఉద్ధృత్యైకం నయనమరుణం స్నిగ్ధతారాపరాగం
పూర్ణేథాద్యః పరమసులభే దుష్కరాణాం సహస్రే ।
చక్రం భేజే దహనజటిలం దక్షిణం తస్య హస్తం
బాలస్యేవ ద్యూతివలయితం మణ్డలం భాస్కరస్య ॥ ౨౨ ॥
విష్ణుశ్చక్రే కరతలగతే విష్టపానాం త్రయాణాం
దత్తాశ్వాసో దనుసుతశిరశ్ఛేదదీక్షాం బబన్ధ ।
ప్రత్యాసన్నం తదపి నయనం పుణ్డరీకానుకారి
శ్లాఘ్యా భక్తిస్త్రినయన భవత్యర్పితా కిం న సూతే ॥ ౨౩ ॥
సవ్యే శూలం త్రిశిఖమపరే దోష్ణి భిక్షాకపాలం
సోమో ముగ్ధశ్శిరసి భుజగః కశ్చిదంసోత్తరీయః ।
కోఽయం వేషస్త్రినయన కుతో దృష్ట ఇత్యద్రికన్యా
ప్రాయేణ త్వాం హసతి భగవన్ ప్రేమనిర్యన్త్రితాత్మా ॥ ౨౪ ॥
ఆర్ద్రం నాగాజినమవయవగ్రన్థిమద్బిభ్రదంసే
రూపం ప్రావృడ్ఘనరుచిమహాభైరవం దర్శయిత్వా ।
పశ్యన్ గౌరీం భయచల కరాలంబిత స్కన్ధహస్తాం
మన్యే ప్రీత్యా దృఢ ఇతి భవాన్ వజ్రదేహేఽపి జాతః ॥ ౨౫ ॥
వ్యాలాకల్పా విషమనయనా విద్రుమాతామ్రభాసో
జాయామిశ్రా జటిలశిరసశ్చన్ద్రరేఖావతంసాః ।
నిత్యానన్దా నియతలలితాస్స్నిగ్ధకల్మాషకణ్ఠాః
దేవా రుద్రా ధృతపరశవస్తే భవిష్యన్తి భక్తాః ॥ ౨౬ ॥
మన్త్రాభ్యాసో నియమవిధయస్తీర్థయాత్రానురోధో
గ్రామే భిక్షాచరణముటజే బీజవృత్తిర్వనే వా
ఇత్యాయాసే మహతి రమతామప్రగల్భః ఫలార్థే
స్మృత్వేవాహం తవచరణయోర్నిర్వృతిం సాధయామి ॥ ౨౭ ॥
ఆస్తాం తావత్స్నపనముపరిక్షీరధారాప్రవాహై-
స్స్నేహాభ్యఙ్గో భవనకరణం గన్ధధూపార్పణం వా ।
యస్తే కశ్చిత్కిరతి కుసుమాన్యుద్దిశన్ పాదపీఠం
భూయో నైష భ్రమతి జననీగర్భకారాగృహేషు ॥ ౨౮ ॥
ముక్తాకారం మునిభిరనిశం చేతసి ధ్యాయమానం
ముక్తాగౌరం శిరసిజటిలే జాహ్నవీముద్వహన్తమ్ ।
నానాకారం నమ్రశశికలాశేఖరం నాగహారం
నారీమిశ్రం ధృతనరశిరోమాల్యమీశం నమామి ॥ ౨౯ ॥
తిర్యగ్యోనౌ త్రిదశనిలయే మానుషే రాక్షసే వా
యక్షావాసే విషధరపురే దేవ విద్యాధరే వా ।
యస్మిన్ కస్మింత్సుకృతనిలయే జన్మని శ్రేయసే వా
భూయాద్యుష్మచ్చరణకమలధ్యాయినీ చిత్తవృత్తిః ॥ ౩౦ ॥
వన్దే రుద్రం వరదమమలం దణ్డినం ముణ్డధారిం
దివ్యజ్ఞానం త్రిపురదహనం శఙ్కరం శూలపాణిమ్ ।
తేజోరాశిం త్రిభువనగురుం తీర్థమౌలిం త్రినేత్రం
కైలాసస్థం ధనపతిసఖం పార్వతీనాథమీశమ్ ॥ ౩౧ ॥
యోగీ భోగీ విషభుగమృతశ్శస్త్రపాణిః తపస్వీ
శాన్తః క్రూరః శమితవిషయః శైలకన్యాసహాయః ।
భిక్షావృత్తిస్త్రిభువనపతిః శుద్ధిమానస్థిమాలీ
శక్యో జ్ఞాతుం కథమివ శివ త్వం విరుద్ధస్వభావః ॥ ౩౨ ॥
ఉపదిశతీ యదుచ్చైర్జ్యోతిరామ్నాయవిద్యాం
పరమ పరమదూరం దూరమాద్యన్తశూన్యామ్ ।
త్రిపురజయినీ తస్మిన్ దేవదేవే నివిష్టాం
భగవతి పరివర్తోన్మాదినీ భక్తిరస్తు ॥ ౩౩ ॥
ఇతి విరచితమేతచ్చారుచన్ద్రార్ధమౌలే-
ర్లలితపదముదారం దణ్డినా పణ్డితేన ।
స్తవనమవనకామేనాత్మనోఽనామయాఖ్యం
భవతి విగతరోగో జన్తురేతజ్జపేన ॥ ౩౪ ॥
స్తోత్రం సమ్యక్పరమవిదుషా దణ్డినా వాచ్యవృత్తా-
న్మన్దాక్రాన్తాన్ త్రిభువనగురోః పార్వతీవల్లభస్య ।
కృత్వా స్తోత్రం యది సుభగమాప్నోతి నిత్యం హి పుణ్యం
తేన వ్యాధిం హర హర నృణాం స్తోత్రపాఠేన సత్యమ్ ॥ ౩౫ ॥
॥ ఇతి దణ్డివిరచితం అనామయస్తోత్రమ్ సమ్పూర్ణమ్ ॥

Explore More