(କୃଷ୍ଣଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯାରଣ୍ଯକେ ତୃତୀଯ ପ୍ରପାଠକଃ)
ହରିଃ ଓମ୍ । ତଚ୍ଛଂ-ଯୋଁରାଵୃଣୀମହେ । ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞାଯ ।
ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞପତଯେ । ଦୈଵୀ ସ୍ଵସ୍ତିରସ୍ତୁ ନଃ ।
ସ୍ଵସ୍ତିର୍ମାନୁଷେଭ୍ଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜିଗାତୁ ଭେଷଜମ୍ ।
ଶ-ନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦେ । ଶ-ଞ୍ଚତୁଷ୍ପଦେ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥
ଓ-ଞ୍ଚିତ୍ତିସ୍ସ୍ରୁକ୍ । ଚିତ୍ତମାଜ୍ଯମ୍ । ଵାଗ୍ଵେଦିଃ । ଆଧୀତ-ମ୍ବର୍ହିଃ । କେତୋ ଅଗ୍ନିଃ । ଵିଜ୍ଞାତମଗ୍ନିଃ । ଵାକ୍ପତିର୍ହୋତା । ମନ ଉପଵକ୍ତା । ପ୍ରାଣୋ ହଵିଃ । ସାମାଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ଵାଚସ୍ପତେ ଵିଧେ ନାମନ୍ନ୍ । ଵିଧେମ ତେ ନାମ । ଵିଧେସ୍ତ୍ଵମସ୍ମାକ-ନ୍ନାମ । ଵାଚସ୍ପତିସ୍ସୋମ-ମ୍ପିବତୁ । ଆ-ଽସ୍ମାସୁ ନୃମ୍ଣ-ନ୍ଧାତ୍ସ୍ଵାହା ॥ 1 ॥
ଅଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ପଞ୍ଚ ଚ ॥ 1 ॥
ପୃଥିଵୀ ହୋତା । ଦ୍ଯୌରଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ରୁଦ୍ରୋ-ଽଗ୍ନୀତ୍ । ବୃହସ୍ପତିରୁପଵକ୍ତା । ଵାଚସ୍ପତେ ଵାଚୋ ଵୀର୍ଯେଣ । ସମ୍ଭୃତତମେନା-ଽଽଯକ୍ଷ୍ଯସେ । ଯଜମାନାଯ ଵାର୍ଯମ୍ । ଆ ସୁଵସ୍କରସ୍ମୈ । ଵାଚସ୍ପତିସ୍ସୋମ-ମ୍ପିବତି । ଜଜନଦିନ୍ଦ୍ରମିନ୍ଦ୍ରିଯାଯ ସ୍ଵାହା ॥ 2 ॥
ପୃଥିଵୀ ହୋତା ଦଶ ॥ 2 ॥
ଅଗ୍ନିର୍ହୋତା । ଅଶ୍ଵିନା-ଽଧ୍ଵର୍ଯୂ । ତ୍ଵଷ୍ଟା-ଽଗ୍ନୀତ୍ । ମିତ୍ର ଉପଵକ୍ତା । ସୋମସ୍ସୋମସ୍ଯ ପୁରୋଗାଃ । ଶୁକ୍ରସ୍ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ପୁରୋଗାଃ । ଶ୍ରାତାସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମାଃ । ଵାତାପେର୍ହଵନଶ୍ରୁତସ୍ସ୍ଵାହା ॥ 3 ॥
ଅଗ୍ନିର୍ହୋତା-ଽଷ୍ଟୌ ॥ 3 ॥
ସୂର୍ଯ-ନ୍ତେ ଚକ୍ଷୁଃ । ଵାତ-ମ୍ପ୍ରାଣଃ । ଦ୍ଯା-ମ୍ପୃଷ୍ଠମ୍ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷମାତ୍ମା । ଅଙ୍ଗୈର୍ଯଜ୍ଞମ୍ । ପୃଥିଵୀଗ୍ଂ ଶରୀରୈଃ । ଵାଚସ୍ପତେ-ଽଚ୍ଛିଦ୍ରଯା ଵାଚା । ଅଚ୍ଛିଦ୍ରଯା ଜୁହ୍ଵା । ଦିଵି ଦେଵାଵୃଧଗ୍ଂ ହୋତ୍ରା ମେରଯସ୍ଵ ସ୍ଵାହା ॥ 4 ॥
ସୂର୍ଯ-ନ୍ତେ ନଵ ॥ 4 ॥
ମହାହଵିର୍ହୋତା । ସତ୍ଯହଵିରଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ଅଚ୍ଯୁତପାଜା ଅଗ୍ନୀତ୍ । ଅଚ୍ଯୁତମନା ଉପଵକ୍ତା । ଅନାଧୃଷ୍ଯଶ୍ଚାପ୍ରତିଧୃଷ୍ଯଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଭିଗରୌ । ଅଯାସ୍ଯ ଉଦ୍ଗାତା । ଵାଚସ୍ପତେ ହୃଦ୍ଵିଧେ ନାମନ୍ନ୍ । ଵିଧେମ ତେ ନାମ । ଵିଧେସ୍ତ୍ଵମସ୍ମାକ-ନ୍ନାମ । ଵାଚସ୍ପତିସ୍ସୋମମପାତ୍ । ମା ଦୈଵ୍ଯସ୍ତନ୍ତୁଶ୍ଛେଦି ମା ମନୁଷ୍ଯଃ । ନମୋ ଦିଵେ । ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥ 5 ॥
ଅପାତ୍ତ୍ରୀଣି ଚ ॥ 5 ॥
ଵାଘୋତା । ଦୀକ୍ଷା ପତ୍ନୀ । ଵାତୋ-ଽଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ଆପୋ-ଽଭିଗରଃ । ମନୋ ହଵିଃ । ତପସି ଜୁହୋମି । ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁ । ବ୍ରହ୍ମଣେ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵେ ସ୍ଵାହା ॥ 6 ॥
ଵାଘୋତା ନଵ ॥ 6 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକହୋତା । ସ ଯଜ୍ଞଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ଦ୍ଵିହୋତା । ସ ଭର୍ତା । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଭର୍ତା ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ପୃଥିଵୀ ତ୍ରିହୋତା । ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥ 7 ॥
ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତା । ସ ଵିଷ୍ଠାଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଵିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ଵାଯୁଃ ପଞ୍ଚହୋତା । ସ ପ୍ରାଣଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ପ୍ରାଣଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥ 8 ॥
ଚନ୍ଦ୍ରମା-ଷ୍ଷଡ୍ଢୋତା । ସ ଋତୂନ୍କଲ୍ପଯାତି । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଋତଵଶ୍ଚ ମେ କଲ୍ପନ୍ତାମ୍ । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ସପ୍ତହୋତା । ସ ପ୍ରାଣସ୍ଯ ପ୍ରାଣଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ପ୍ରାଣସ୍ଯ ଚ ମେ ପ୍ରାଣୋ ଭୂଯାତ୍ । ଦ୍ଯୌରଷ୍ଟହୋତା । ସୋ-ଽନାଧୃଷ୍ଯଃ ॥ 9 ॥
ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଅନାଧୃଷ୍ଯଶ୍ଚ ଭୂଯାସମ୍ । ଆଦିତ୍ଯୋ ନଵହୋତା । ସ ତେଜସ୍ଵୀ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ତେଜସ୍ଵୀ ଚ ଭୂଯାସମ୍ । ପ୍ରଜାପତିର୍ଦଶହୋତା । ସ ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ସର୍ଵ-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥ 10 ॥
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରାଣଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାଦନାଧୃଷ୍ଯସ୍ସର୍ଵ-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯଜ୍ଞୋ-ଽଗ୍ନିର୍ଭର୍ତା ପୃଥିଵୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଵିଁଷ୍ଠା ଵାଯୁଃ ପ୍ରାଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ସ ଋତୂନନ୍ନଗ୍ଂ ସ ପ୍ରାଣସ୍ଯ ପ୍ରାଣୋ ଦ୍ଯୌରନାଧୃଷ୍ଯ ଆଦିତ୍ଯସ୍ସ ତେଜସ୍ଵୀ ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସ ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥
ଅଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିଃ । ସଵିତା ସ୍ତୋମୈଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ଉକ୍ଥାମଦୈଃ । ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵାଶିଷା । ଅଙ୍ଗିରସୋ ଧିଷ୍ଣିଯୈରଗ୍ନିଭିଃ । ମରୁତସ୍ସଦୋହଵିର୍ଧାନାଭ୍ଯାମ୍ । ଆପଃ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀଭିଃ । ଓଷଧଯୋ ବର୍ହିଷା । ଅଦିତିର୍ଵେଦ୍ଯା । ସୋମୋ ଦୀକ୍ଷଯା ॥ 11 ॥
ତ୍ଵଷ୍ଟେଧ୍ମେନ । ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞେନ । ଵସଵ ଆଜ୍ଯେନ । ଆଦିତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣାଭିଃ । ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଊର୍ଜା । ପୂଷା ସ୍ଵଗାକାରେଣ । ବୃହସ୍ପତିଃ ପୁରୋଧଯା । ପ୍ରଜାପତିରୁଦ୍ଗୀଥେନ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ପଵିତ୍ରେଣ । ଵାଯୁଃ ପାତ୍ରୈଃ । ଅହଗ୍ଗ୍ଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ॥ 12 ॥
ଦୀକ୍ଷଯା ପାତ୍ରୈରେକ-ଞ୍ଚ ॥ 8 ॥
ସେନେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ । ଧେନା ବୃହସ୍ପତେଃ । ପଥ୍ଯା ପୂଷ୍ଣଃ । ଵାଗ୍ଵାଯୋଃ । ଦୀକ୍ଷା ସୋମସ୍ଯ । ପୃଥିଵ୍ଯଗ୍ନେଃ । ଵସୂନା-ଙ୍ଗାଯତ୍ରୀ । ରୁଦ୍ରାଣା-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁକ୍ । ଆଦିତ୍ଯାନା-ଞ୍ଜଗତୀ । ଵିଷ୍ଣୋରନୁଷ୍ଟୁକ୍ ॥ 13 ॥
ଵରୁଣସ୍ଯ ଵିରାଟ୍ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପଙ୍କ୍ତିଃ । ପ୍ରଜାପତେରନୁମତିଃ । ମିତ୍ରସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧା । ସଵିତୁଃ ପ୍ରସୂତିଃ । ସୂର୍ଯସ୍ଯ ମରୀଚିଃ । ଚନ୍ଦ୍ରମସୋ ରୋହିଣୀ । ଋଷୀଣାମରୁନ୍ଧତୀ । ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ । ଚତସ୍ରୋ ଦିଶଃ । ଚତସ୍ରୋ-ଽଵାନ୍ତରଦିଶାଃ । ଅହଶ୍ଚ ରାତ୍ରିଶ୍ଚ । କୃଷିଶ୍ଚ ଵୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ । ତ୍ଵିଷିଶ୍ଚାପଚିତିଶ୍ଚ । ଆପଶ୍ଚୌଷଧଯଶ୍ଚ । ଊର୍କ୍ଚ ସୂନୃତା ଚ ଦେଵାନା-ମ୍ପତ୍ନଯଃ ॥ 14 ॥
ଅନୁଷ୍ଟୁଗ୍ଦିଶଷ୍ଷଟ୍ଚ ॥ 9 ॥
ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ । ଅଶ୍ଵିନୋର୍ବାହୁଭ୍ଯାମ୍ । ପୂଷ୍ଣୋ ହସ୍ତାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି । ରାଜା ତ୍ଵା ଵରୁଣୋ ନଯତୁ ଦେଵି ଦକ୍ଷିଣେ-ଽଗ୍ନଯେ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ତେନାମୃତତ୍ଵମଶ୍ଯାମ୍ । ଵଯୋ ଦାତ୍ରେ । ମଯୋ ମହ୍ଯମସ୍ତୁ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତ୍ରେ । କ ଇଦ-ଙ୍କସ୍ମା ଅଦାତ୍ । କାମଃ କାମାଯ । କାମୋ ଦାତା ॥ 15 ॥
କାମଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତା । କାମଗ୍ଂ ସମୁଦ୍ରମାଵିଶ । କାମେନ ତ୍ଵା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି । କାମୈତତ୍ତେ । ଏଷା ତେ କାମ ଦକ୍ଷିଣା । ଉତ୍ତାନସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଙ୍ଗୀରସଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତୁ । ସୋମାଯ ଵାସଃ । ରୁଦ୍ରାଯ ଗାମ୍ । ଵରୁଣାଯାଶ୍ଵମ୍ । ପ୍ରଜାପତଯେ ପୁରୁଷମ୍ ॥ 16 ॥
ମନଵେ ତଲ୍ପମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ-ଽଜାମ୍ । ପୂଷ୍ଣେ-ଽଵିମ୍ । ନିର୍-ଋତ୍ଯା ଅଶ୍ଵତରଗର୍ଦଭୌ । ହିମଵତୋ ହସ୍ତିନମ୍ । ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରାଭ୍ଯସ୍ସ୍ରଗଲଙ୍କରଣେ । ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଧାନ୍ଯମ୍ । ଵାଚେ-ଽନ୍ନମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣ ଓଦନମ୍ । ସମୁଦ୍ରାଯାପଃ ॥ 17 ॥
ଉତ୍ତାନାଯାଙ୍ଗୀରସାଯାନଃ । ଵୈଶ୍ଵାନରାଯ ରଥମ୍ । ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରତ୍ନଥା ନାକମାରୁହତ୍ । ଦିଵଃ ପୃଷ୍ଠ-ମ୍ଭନ୍ଦମାନସ୍ସୁମନ୍ମଭିଃ । ସ ପୂର୍ଵଵଜ୍ଜନଯଜ୍ଜନ୍ତଵେ ଧନମ୍ । ସମାନମଜ୍ମା ପରିଯାତି ଜାଗୃଵିଃ । ରାଜା ତ୍ଵା ଵରୁଣୋ ନଯତୁ ଦେଵି ଦକ୍ଷିଣେ ଵୈଶ୍ଵାନରାଯ ରଥମ୍ । ତେନାମୃତତ୍ଵମଶ୍ଯାମ୍ । ଵଯୋ ଦାତ୍ରେ । ମଯୋ ମହ୍ଯମସ୍ତୁ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତ୍ରେ ॥ 18 ॥
କ ଇଦ-ଙ୍କସ୍ମା ଅଦାତ୍ । କାମଃ କାମାଯ । କାମୋ ଦାତା । କାମଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତା । କାମଗ୍ଂ ସମୁଦ୍ରମାଵିଶ । କାମେନ ତ୍ଵା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି । କାମୈତତ୍ତେ । ଏଷା ତେ କାମ ଦକ୍ଷିଣା । ଉତ୍ତାନସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଙ୍ଗୀରସଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 19 ॥
ଦାତା ପୁରୁଷମାପଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତ୍ରେ ନଵ ଚ ॥ 10 ॥
ସୁଵର୍ଣ-ଙ୍ଘର୍ମ-ମ୍ପରିଵେଦ ଵେନମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽତ୍ମାନ-ନ୍ଦଶଧା ଚରନ୍ତମ୍ । ଅନ୍ତସ୍ସମୁଦ୍ରେ ମନସା ଚରନ୍ତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମା-ଽନ୍ଵଵିନ୍ଦଦ୍ଦଶହୋତାରମର୍ଣେ । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଶ୍ଶାସ୍ତା ଜନାନାମ୍ । ଏକସ୍ସନ୍ବହୁଧା ଵିଚାରଃ । ଶତଗ୍ଂ ଶୁକ୍ରାଣି ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ସର୍ଵେ ଵେଦା ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ସର୍ଵେ ହୋତାରୋ ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ସ ମାନସୀନ ଆତ୍ମା ଜନାନାମ୍ ॥ 20 ॥
ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଶ୍ଶାସ୍ତା ଜନାନାଗ୍ଂ ସର୍ଵାତ୍ମା । ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଜା ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ଚତୁର୍ହୋତାରୋ ଯତ୍ର ସମ୍ପଦ-ଙ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦେଵୈଃ । ସ ମାନସୀନ ଆତ୍ମା ଜନାନାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରମଗ୍ନି-ଞ୍ଜଗତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମ୍ । ଦିଵ ଆତ୍ମାନଗ୍ଂ ସଵିତାର-ମ୍ବୃହସ୍ପତିମ୍ । ଚତୁର୍ହୋତାର-ମ୍ପ୍ରଦିଶୋ-ଽନୁକ୍ଲୃପ୍ତମ୍ । ଵାଚୋ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତପସା-ଽନ୍ଵଵିନ୍ଦତ୍ । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ-ଙ୍କର୍ତାରମେତମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟାରଗ୍ଂ ରୂପାଣି ଵିକୁର୍ଵନ୍ତଂ-ଵିଁପଶ୍ଚିମ୍ ॥ 21 ॥
ଅମୃତସ୍ଯ ପ୍ରାଣଂ-ଯଁଜ୍ଞମେତମ୍ । ଚତୁର୍ହୋତୃଣାମାତ୍ମାନ-ଙ୍କଵଯୋ ନିଚିକ୍ଯୁଃ । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ-ଙ୍କର୍ତାରମେତମ୍ । ଦେଵାନା-ମ୍ବନ୍ଧୁ ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାସୁ । ଅମୃତେନ କ୍ଲୃପ୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞମେତମ୍ । ଚତୁର୍ହୋତୃଣାମାତ୍ମାନ-ଙ୍କଵଯୋ ନିଚିକ୍ଯୁଃ । ଶତ-ନ୍ନିଯୁତଃ ପରିଵେଦ ଵିଶ୍ଵା ଵିଶ୍ଵଵାରଃ । ଵିଶ୍ଵମିଦଂ-ଵୃଁଣାତି । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽତ୍ମା ନିହିତଃ ପଞ୍ଚହୋତା । ଅମୃତ-ନ୍ଦେଵାନାମାଯୁଃ ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ 22 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ରାଜାନଗ୍ଂ ସଵିତାରମେତମ୍ । ଵାଯୋରାତ୍ମାନ-ଙ୍କଵଯୋ ନିଚିକ୍ଯୁଃ । ରଶ୍ମିଗ୍ଂ ରଶ୍ମୀନା-ମ୍ମଧ୍ଯେ ତପନ୍ତମ୍ । ଋତସ୍ଯ ପଦେ କଵଯୋ ନିପାନ୍ତି । ଯ ଆଣ୍ଡକୋଶେ ଭୁଵନ-ମ୍ବିଭର୍ତି । ଅନିର୍ଭିଣ୍ଣସ୍ସନ୍ନଥ ଲୋକାନ୍ ଵିଚଷ୍ଟେ । ଯସ୍ଯାଣ୍ଡକୋଶଗ୍ଂ ଶୁଷ୍ମମାହୁଃ ପ୍ରାଣମୁଲ୍ବମ୍ । ତେନ କ୍ଲୃପ୍ତୋ-ଽମୃତେନାହମସ୍ମି । ସୁଵର୍ଣ-ଙ୍କୋଶଗ୍ଂ ରଜସା ପରୀଵୃତମ୍ । ଦେଵାନାଂ-ଵଁସୁଧାନୀଂ-ଵିଁରାଜମ୍ ॥ 23 ॥
ଅମୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣା-ନ୍ତାମୁ କଲାଂ-ଵିଁଚକ୍ଷତେ । ପାଦଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୋତୁର୍ନ କିଲା-ଽଽଵିଵିତ୍ସେ । ଯେନର୍ତଵଃ ପଞ୍ଚଧୋତ କ୍ଲୃପ୍ତାଃ । ଉତ ଵା ଷଡ୍ଧା ମନସୋତ କ୍ଲୃପ୍ତାଃ । ତଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୋତାରମୃତୁଭିଃ କଲ୍ପମାନମ୍ । ଋତସ୍ଯ ପଦେ କଵଯୋ ନିପାନ୍ତି । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ-ଙ୍କର୍ତାରମେତମ୍ । ଅନ୍ତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସି ମନସା ଚରନ୍ତମ୍ । ସହୈଵ ସନ୍ତ-ନ୍ନ ଵିଜାନନ୍ତି ଦେଵାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽତ୍ମାନଗ୍ଂ ଶତଧା ଚରନ୍ତମ୍ ॥ 24 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ରାଜା ଜଗତୋ ଯ ଈଶେ । ସପ୍ତହୋତା ସପ୍ତଧା ଵିକ୍ଲୃପ୍ତଃ । ପରେଣ ତନ୍ତୁ-ମ୍ପରିଷିଚ୍ଯମାନମ୍ । ଅନ୍ତରାଦିତ୍ଯେ ମନସା ଚରନ୍ତମ୍ । ଦେଵାନାଗ୍ଂ ହୃଦଯ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା-ଽନ୍ଵଵିନ୍ଦତ୍ । ବ୍ରହ୍ମୈତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜଭାର । ଅର୍କଗ୍ଗ୍ଂ ଶ୍ଚୋତନ୍ତଗ୍ଂ ସରିରସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ । ଆ ଯସ୍ମିନ୍ଥ୍ସପ୍ତ ପେରଵଃ । ମେହନ୍ତି ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ବହ୍ଵଶ୍ଵାମିନ୍ଦ୍ର ଗୋମତୀମ୍ ॥ 25 ॥
ଅଚ୍ଯୁତା-ମ୍ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ସ ହରିର୍ଵସୁଵିତ୍ତମଃ । ପେରୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପିନ୍ଵତେ । ବହ୍ଵଶ୍ଵାମିନ୍ଦ୍ର ଗୋମତୀମ୍ । ଅଚ୍ଯୁତା-ମ୍ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ମହ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରୋ ନିଯଚ୍ଛତୁ । ଶତଗ୍ଂ ଶତା ଅସ୍ଯ ଯୁକ୍ତା ହରୀଣାମ୍ । ଅର୍ଵାଙା ଯାତୁ ଵସୁଭୀ ରଶ୍ମିରିନ୍ଦ୍ରଃ । ପ୍ରମଗ୍ଂହ ମାଣୋ ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ରଶ୍ମିରିନ୍ଦ୍ରସ୍ସଵିତା ମେ ନିଯଚ୍ଛତୁ ॥ 26 ॥
ଘୃତ-ନ୍ତେଜୋ ମଧୁମଦିନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ । ମଯ୍ଯଯମଗ୍ନିର୍ଦଧାତୁ । ହରିଃ ପତଙ୍ଗଃ ପଟରୀ ସୁପର୍ଣଃ । ଦିଵିକ୍ଷଯୋ ନଭସା ଯ ଏତି । ସ ନ ଇନ୍ଦ୍ରଃ କାମଵର-ନ୍ଦଦାତୁ । ପଞ୍ଚାର-ଞ୍ଚକ୍ର-ମ୍ପରିଵର୍ତତେ ପୃଥୁ । ହିରଣ୍ଯଜ୍ଯୋତିସ୍ସରିରସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ । ଅଜସ୍ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିର୍ନଭସା ସର୍ପଦେତି । ସ ନ ଇନ୍ଦ୍ରଃ କାମଵର-ନ୍ଦଦାତୁ । ସପ୍ତ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ରଥମେକଚକ୍ରମ୍ ॥ 27 ॥
ଏକୋ ଅଶ୍ଵୋ ଵହତି ସପ୍ତନାମା । ତ୍ରିନାଭି ଚକ୍ରମଜରମନର୍ଵମ୍ । ଯେନେମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ତସ୍ଥୁଃ । ଭଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତ ଉପସେଦୁରଗ୍ରେ । ତପୋ ଦୀକ୍ଷାମୃଷଯସ୍ସୁଵର୍ଵିଦଃ । ତତଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ର-ମ୍ବଲମୋଜଶ୍ଚ ଜାତମ୍ । ତଦସ୍ମୈ ଦେଵା ଅଭିସ-ନ୍ନମନ୍ତୁ । ଶ୍ଵେତଗ୍ଂ ରଶ୍ମି-ମ୍ବୋଭୁଜ୍ଯମାନମ୍ । ଅପା-ନ୍ନେତାର-ମ୍ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର-ନ୍ନିଚିକ୍ଯୁଃ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ॥ 28 ॥
ରୋହିଣୀଃ ପିଙ୍ଗଲା ଏକରୂପାଃ । କ୍ଷରନ୍ତୀଃ ପିଙ୍ଗଲା ଏକରୂପାଃ । ଶତଗ୍ଂ ସହସ୍ରାଣି ପ୍ରଯୁତାନି ନାଵ୍ଯାନାମ୍ । ଅଯଂ-ଯଁଶ୍ଶ୍ଵେତୋ ରଶ୍ମିଃ । ପରି ସର୍ଵମିଦ-ଞ୍ଜଗତ୍ । ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ଧନାନି । ଅସ୍ମାକ-ନ୍ଦଦାତୁ । ଶ୍ଵେତୋ ରଶ୍ମିଃ ପରି ସର୍ଵ-ମ୍ବଭୂଵ । ସୁଵନ୍ମହ୍ଯ-ମ୍ପଶୂନ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପାନ୍ । ପତଙ୍ଗମକ୍ତମସୁରସ୍ଯ ମାଯଯା ॥ 29 ॥
ହୃଦା ପଶ୍ଯନ୍ତି ମନସା ମନୀଷିଣଃ । ସମୁଦ୍ରେ ଅନ୍ତଃ କଵଯୋ ଵିଚକ୍ଷତେ । ମରୀଚୀନା-ମ୍ପଦମିଚ୍ଛନ୍ତି ଵେଧସଃ । ପତଙ୍ଗୋ ଵାଚ-ମ୍ମନସା ବିଭର୍ତି । ତା-ଙ୍ଗନ୍ଧର୍ଵୋ-ଽଵଦଦ୍ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତଃ । ତା-ନ୍ଦ୍ଯୋତମାନାଗ୍ଂ ସ୍ଵର୍ଯ-ମ୍ମନୀଷାମ୍ । ଋତସ୍ଯ ପଦେ କଵଯୋ ନିପାନ୍ତି । ଯେ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ଅଗ୍ନିସ୍ତାଗ୍ଂ ଅଗ୍ରେ ପ୍ରମୁମୋକ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 30 ॥
ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜଯା ସଂଵିଁଦାନଃ । ଵୀତଗ୍ଗ୍ଂ ସ୍ତୁକେ ସ୍ତୁକେ । ଯୁଵମସ୍ମାସୁ ନିଯଚ୍ଛତମ୍ । ପ୍ର ପ୍ର ଯଜ୍ଞପତି-ନ୍ତିର । ଯେ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ତେଷାଗ୍ଂ ସପ୍ତାନାମିହ ରନ୍ତିରସ୍ତୁ । ରାଯସ୍ପୋଷାଯ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ସୁଵୀର୍ଯାଯ । ଯ ଆରଣ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ଵାଯୁସ୍ତାଗ୍ଂ ଅଗ୍ରେ ପ୍ରମୁମୋକ୍ତୁ ଦେଵଃ । ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜଯା ସଂଵିଁଦାନଃ । ଇଡାଯୈ ସୃପ୍ତ-ଙ୍ଘୃତଵଚ୍ଚରାଚରମ୍ । ଦେଵା ଅନ୍ଵଵିନ୍ଦନ୍ଗୁହା ହିତମ୍ । ଯ ଆରଣ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ତେଷାଗ୍ଂ ସପ୍ତାନାମିହ ରନ୍ତିରସ୍ତୁ । ରାଯସ୍ପୋଷାଯ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ସୁଵୀର୍ଯାଯ ॥ 31 ॥
ଆତ୍ମା ଜନାନାଂ-ଵିଁକୁର୍ଵନ୍ତଂ-ଵିଁପଶ୍ଚି-ମ୍ପ୍ରଜାନାଂ-ଵଁସୁଧାନୀଂ-ଵିଁରାଜ-ଞ୍ଚରନ୍ତ-ଙ୍ଗୋମତୀ-ମ୍ମେ ନିଯଚ୍ଛତ୍ଵେକଚକ୍ରଂ-ଵ୍ଯୋଁମନ୍ମାଯଯା ଦେଵ ଏକରୂପା ଅଷ୍ଟୌ ଚ ॥ 11 ॥
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ । ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ସହସ୍ରପାତ୍ ।
ସ ଭୂମିଂ-ଵିଁଶ୍ଵତୋ ଵୃତ୍ଵା । ଅତ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁଲମ୍ ।
ପୁରୁଷ ଏଵେଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ । ଯଦ୍ଭୂତଂ-ଯଁଚ୍ଚ ଭଵ୍ଯମ୍ ।
ଉତାମୃତତ୍ଵସ୍ଯେଶାନଃ । ଯଦନ୍ନେନାତିରୋହତି । ଏତାଵାନସ୍ଯ ମହିମା । ଅତୋ ଜ୍ଯାଯାଗ୍ଂଶ୍ଚ ପୂରୁଷଃ ॥ 32,33 ॥
ପାଦୋ-ଽସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵା ଭୂତାନି । ତ୍ରିପାଦସ୍ଯାମୃତ-ନ୍ଦିଵି ।
ତ୍ରିପାଦୂର୍ଧ୍ଵ ଉଦୈତ୍ପୁରୁଷଃ । ପାଦୋ-ଽସ୍ଯେହାଭଵାତ୍ପୁନଃ ।
ତତୋ ଵିଷ୍ଵଙ୍ଵ୍ଯକ୍ରାମତ୍ । ସାଶନାନଶନେ ଅଭି ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିରାଡଜାଯତ । ଵିରାଜୋ ଅଧି ପୂରୁଷଃ । ସ ଜାତୋ ଅତ୍ଯରିଚ୍ଯତ । ପଶ୍ଚାଦ୍ଭୂମିମଥୋ ପୁରଃ ॥ 34,35 ॥
ଯତ୍ପୁରୁଷେଣ ହଵିଷା । ଦେଵା ଯଜ୍ଞମତନ୍ଵତ ।
ଵସନ୍ତୋ ଅସ୍ଯା-ଽଽସୀଦାଜ୍ଯମ୍ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଇଧ୍ମଶ୍ଶରଦ୍ଧଵିଃ ।
ସପ୍ତାସ୍ଯା-ଽଽସନ୍ପରିଧଯଃ । ତ୍ରିସ୍ସପ୍ତ ସମିଧଃ କୃତାଃ ।
ଦେଵା ଯଦ୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ତନ୍ଵାନାଃ । ଅବଧ୍ନନ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ପଶୁମ୍ ।
ତଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ବର୍ହିଷି ପ୍ରୌକ୍ଷନ୍ । ପୁରୁଷ-ଞ୍ଜାତମଗ୍ରତଃ ॥ 34,35 ॥
ତେନ ଦେଵା ଅଯଜନ୍ତ । ସାଧ୍ଯା ଋଷଯଶ୍ଚ ଯେ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯଜ୍ଞାଥ୍ସର୍ଵହୁତଃ । ସମ୍ଭୃତ-ମ୍ପୃଷଦାଜ୍ଯମ୍ ।
ପଶୂଗ୍ସ୍ତାଗ୍ଶ୍ଚକ୍ରେ ଵାଯଵ୍ଯାନ୍ । ଆରଣ୍ଯାନ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯଜ୍ଞାଥ୍ସର୍ଵହୁତଃ । ଋଚସ୍ସାମାନି ଜଜ୍ଞିରେ ।
ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାତ୍ । ଯଜୁସ୍ତସ୍ମାଦଜାଯତ ॥ 35,36 ॥
ତସ୍ମାଦଶ୍ଵା ଅଜାଯନ୍ତ । ଯେ କେ ଚୋଭଯାଦତଃ ।
ଗାଵୋ ହ ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାତ୍ । ତସ୍ମାଜ୍ଜାତା ଅଜାଵଯଃ ।
ଯତ୍ପୁରୁଷଂ-ଵ୍ଯଁଦଧୁଃ । କତିଧା ଵ୍ଯକଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ।
ମୁଖ-ଙ୍କିମସ୍ଯ କୌ ବାହୂ । କା ଵୂରୂ ପାଦାଵୁଚ୍ଯେତେ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ-ଽସ୍ଯ ମୁଖମାସୀତ୍ । ବାହୂ ରାଜନ୍ଯଃ କୃତଃ ॥ 36,37 ॥
ଊରୂ ତଦସ୍ଯ ଯଦ୍ଵୈଶ୍ଯଃ । ପଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଅଜାଯତ ।
ଚନ୍ଦ୍ରମା ମନସୋ ଜାତଃ । ଚକ୍ଷୋସ୍ସୂର୍ଯୋ ଅଜାଯତ ।
ମୁଖାଦିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ । ପ୍ରାଣାଦ୍ଵାଯୁରଜାଯତ ।
ନାଭ୍ଯା ଆସୀଦନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ଶୀର୍ଷ୍ଣୋ ଦ୍ଯୌସ୍ସମଵର୍ତତ ।
ପଦ୍ଭ୍ଯା-ମ୍ଭୂମିର୍ଦିଶ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରାତ୍ ।
ତଥା ଲୋକାଗ୍ଂ ଅକଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ॥ 37,38 ॥
ଵେଦାହମେତ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ମହାନ୍ତମ୍ ।
ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣଂ ତମସସ୍ତୁ ପାରେ ।
ସର୍ଵାଣି ରୂପାଣି ଵିଚିତ୍ଯ ଧୀରଃ ।
ନାମାନି କୃତ୍ଵା-ଽଭିଵଦନ୍ ଯଦାସ୍ତେ ।
ଧାତା ପୁରସ୍ତାଦ୍ଯମୁଦାଜହାର ।
ଶକ୍ରଃ ପ୍ରଵିଦ୍ଵାନ୍ପ୍ରଦିଶଶ୍ଚତସ୍ରଃ ।
ତମେଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନମୃତ ଇହ ଭଵତି ।
ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଅଯନାଯ ଵିଦ୍ଯତେ ।
ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମଯଜନ୍ତ ଦେଵାଃ ।
ତାନି ଧର୍ମାଣି ପ୍ରଥମାନ୍ଯାସନ୍ନ୍ ।
ତେ ହ ନାକ-ମ୍ମହିମାନସ୍ସଚନ୍ତେ ।
ଯତ୍ର ପୂର୍ଵେ ସାଧ୍ଯାସ୍ସନ୍ତି ଦେଵାଃ ॥ 38,39 ॥
ପୁରୁଷଃ ପୁରୋ-ଽଗ୍ରତୋ-ଽଜାଯତ କୃତୋ-ଽକଲ୍ପଯନ୍ନାସନ୍ଦ୍ଵେ ଚ ॥ 12 ॥
ଜ୍ଯାଯାନଧି ପୂରୁଷଃ । ଅନ୍ଯତ୍ର ପୁରୁଷଃ ॥
ଅଦ୍ଭ୍ଯସ୍ସମ୍ଭୂତଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ରସାଚ୍ଚ ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣସ୍ସମଵର୍ତତାଧି ।
ତସ୍ଯ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵିଦଧଦ୍ରୂପମେତି ।
ତତ୍ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵମାଜାନମଗ୍ରେ ।
ଵେଦାହମେତ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ମହାନ୍ତମ୍ ।
ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣ-ନ୍ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ ।
ତମେଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନମୃତ ଇହ ଭଵତି ।
ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଵିଦ୍ଯତେ-ଽଯନାଯ ।
ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚରତି ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତଃ ।
ଅଜାଯମାନୋ ବହୁଧା ଵିଜାଯତେ ॥ 39,40 ॥
ତସ୍ଯ ଧୀରାଃ ପରିଜାନନ୍ତି ଯୋନିମ୍ । ମରୀଚୀନା-ମ୍ପଦମିଚ୍ଛନ୍ତି ଵେଧସଃ । ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଆତପତି । ଯୋ ଦେଵାନା-ମ୍ପୁରୋହିତଃ ।
ପୂର୍ଵୋ ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଜାତଃ । ନମୋ ରୁଚାଯ ବ୍ରାହ୍ମଯେ । ରୁଚ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ-ଞ୍ଜନଯନ୍ତଃ । ଦେଵା ଅଗ୍ରେ ତଦବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଯସ୍ତ୍ଵୈଵ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଯାତ୍ । ତସ୍ଯ ଦେଵା ଅସନ୍ଵଶେ । ହ୍ରୀଶ୍ଚ ତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ପତ୍ନ୍ଯୌ । ଅହୋରାତ୍ରେ ପାର୍ଶ୍ଵେ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ରୂପମ୍ । ଅଶ୍ଵିନୌ ଵ୍ଯାତ୍ତମ୍ । ଇଷ୍ଟ-ମ୍ମନିଷାଣ । ଅମୁ-ମ୍ମନିଷାଣ । ସର୍ଵ-ମ୍ମନିଷାଣ ॥ 40,41 ॥
ଜାଯତେ ଵଶେ ସପ୍ତ ଚ ॥ 13 ॥
ଭର୍ତା ସନ୍ଭ୍ରିଯମାଣୋ ବିଭର୍ତି । ଏକୋ ଦେଵୋ ବହୁଧା ନିଵିଷ୍ଟଃ । ଯଦା ଭାର-ନ୍ତନ୍ଦ୍ରଯତେ ସ ଭର୍ତୁମ୍ । ନିଧାଯ ଭାର-ମ୍ପୁନରସ୍ତମେତି । ତମେଵ ମୃତ୍ଯୁମମୃତ-ନ୍ତମାହୁଃ । ତ-ମ୍ଭର୍ତାର-ନ୍ତମୁ ଗୋପ୍ତାରମାହୁଃ । ସ ଭୃତୋ ଭ୍ରିଯମାଣୋ ବିଭର୍ତି । ଯ ଏନଂ-ଵେଁଦ ସତ୍ଯେନ ଭର୍ତୁମ୍ । ସଦ୍ଯୋ ଜାତମୁତ ଜହାତ୍ଯେଷଃ । ଉତୋ ଜରନ୍ତ-ନ୍ନ ଜହାତ୍ଯେକମ୍ ॥ 41,42 ॥
ଉତୋ ବହୂନେକମହର୍ଜହାର । ଅତନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଵସ୍ସଦମେଵ ପ୍ରାର୍ଥଃ । ଯସ୍ତଦ୍ଵେଦ ଯତ ଆବଭୂଵ । ସନ୍ଧା-ଞ୍ଚ ଯାଗ୍ଂ ସନ୍ଦଧେ ବ୍ରହ୍ମଣୈଷଃ । ରମତେ ତସ୍ମିନ୍ନୁତ ଜୀର୍ଣେ ଶଯାନେ । ନୈନ-ଞ୍ଜହାତ୍ଯହସ୍ସୁ ପୂର୍ଵ୍ଯେଷୁ । ତ୍ଵାମାପୋ ଅନୁ ସର୍ଵାଶ୍ଚରନ୍ତି ଜାନତୀଃ । ଵଥ୍ସ-ମ୍ପଯସା ପୁନାନାଃ । ତ୍ଵମଗ୍ନିଗ୍ଂ ହଵ୍ଯଵାହଗ୍ଂ ସମିନ୍ଥ୍ସେ । ତ୍ଵ-ମ୍ଭର୍ତା ମାତରିଶ୍ଵା ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ 42,43 ॥
ତ୍ଵଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵମୁଵେଵାସି ସୋମଃ । ତଵ ଦେଵା ହଵମାଯନ୍ତି ସର୍ଵେ । ତ୍ଵମେକୋ-ଽସି ବହୂନନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ । ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ସୁହଵୋ ମ ଏଧି । ନମୋ ଵାମସ୍ତୁ ଶୃଣୁତଗ୍ଂ ହଵ-ମ୍ମେ । ପ୍ରାଣାପାନାଵଜିରଗ୍ଂ ସଞ୍ଚରନ୍ତୌ । ହ୍ଵଯାମି ଵା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ତୂର୍ତମେତମ୍ । ଯୋ ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତ-ଞ୍ଜହିତଂ-ଯୁଁଵାନା । ପ୍ରାଣାପାନୌ ସଂଵିଁଦାନୌ ଜହିତମ୍ । ଅମୁଷ୍ଯାସୁନା ମା ସଙ୍ଗସାଥାମ୍ ॥ 43 ॥
ତ-ମ୍ମେ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ସଂଵିଁଦାନୌ । ଵଧାଯ ଦତ୍ତ-ନ୍ତମହଗ୍ଂ ହନାମି । ଅସଜ୍ଜଜାନ ସତ ଆବଭୂଵ । ଯଂ-ଯଁ-ଞ୍ଜଜାନ ସ ଉ ଗୋପୋ ଅସ୍ଯ । ଯଦା ଭାର-ନ୍ତନ୍ଦ୍ରଯତେ ସ ଭର୍ତୁମ୍ । ପରାସ୍ଯ ଭାର-ମ୍ପୁନରସ୍ତମେତି । ତଦ୍ଵୈ ତ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରାଣୋ ଅଭଵଃ । ମହାନ୍ଭୋଗଃ ପ୍ରଜାପତେଃ । ଭୁଜଃ କରିଷ୍ଯମାଣଃ । ଯଦ୍ଦେଵାନ୍ପ୍ରାଣଯୋ ନଵ ॥ 44 ॥
ଏକ-ମ୍ପ୍ରଜାନା-ଙ୍ଗସାଥା-ନ୍ନଵ ॥ 14 ॥
ହରିଗ୍ଂ ହରନ୍ତମନୁଯନ୍ତି ଦେଵାଃ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯେଶାନଂ-ଵୃଁଷଭ-ମ୍ମତୀନାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ସରୂପମନୁମେଦମାଗାତ୍ । ଅଯନ-ମ୍ମା ଵିଵଧୀର୍ଵିକ୍ରମସ୍ଵ । ମା ଛିଦୋ ମୃତ୍ଯୋ ମା ଵଧୀଃ । ମା ମେ ବଲଂ-ଵିଁଵୃହୋ ମା ପ୍ରମୋଷୀଃ । ପ୍ରଜା-ମ୍ମା ମେ ରୀରିଷ ଆଯୁରୁଗ୍ର । ନୃଚକ୍ଷସ-ନ୍ତ୍ଵା ହଵିଷା ଵିଧେମ । ସଦ୍ଯଶ୍ଚକମାନାଯ । ପ୍ରଵେପାନାଯ ମୃତ୍ଯଵେ ॥ 45 ॥
ପ୍ରାସ୍ମା ଆଶା ଅଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । କାମେନାଜନଯନ୍ପୁନଃ । କାମେନ ମେ କାମ ଆଗାତ୍ । ହୃଦଯାଦ୍ଧୃଦଯ-ମ୍ମୃତ୍ଯୋଃ । ଯଦମୀଷାମଦଃ ପ୍ରିଯମ୍ । ତଦୈତୂପମାମଭି । ପର-ମ୍ମୃତ୍ଯୋ ଅନୁ ପରେହି ପନ୍ଥାମ୍ । ଯସ୍ତେ ସ୍ଵ ଇତରୋ ଦେଵଯାନାତ୍ । ଚକ୍ଷୁଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ଵତେ ତେ ବ୍ରଵୀମି । ମା ନଃ ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ରୀରିଷୋ ମୋତ ଵୀରାନ୍ । ପ୍ର ପୂର୍ଵ୍ଯ-ମ୍ମନସା ଵନ୍ଦମାନଃ । ନାଧମାନୋ ଵୃଷଭ-ଞ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ । ଯଃ ପ୍ରଜାନାମେକରାଣ୍ମାନୁଷୀଣାମ୍ । ମୃତ୍ଯୁଂ-ଯଁଜେ ପ୍ରଥମଜାମୃତସ୍ଯ ॥ 46 ॥
ମୃତ୍ଯଵେ ଵୀରାଗ୍ଂଶ୍ଚତ୍ଵାରି ଚ ॥ 15 ॥
ତରଣିର୍ଵିଶ୍ଵଦର୍ଶତୋ ଜ୍ଯୋତିଷ୍କୃଦସି ସୂର୍ଯ । ଵିଶ୍ଵମା ଭାସି ରୋଚନମ୍ । ଉପଯାମଗୃହୀତୋ-ଽସି ସୂର୍ଯାଯ ତ୍ଵା ଭ୍ରାଜସ୍ଵତ ଏଷ ତେ ଯୋନିସ୍ସୂର୍ଯାଯ ତ୍ଵା ଭ୍ରାଜସ୍ଵତେ ॥ 47 ॥ 16 ॥
ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵ ମଦିନ୍ତମ ସୋମ ଵିଶ୍ଵାଭିରୂତିଭିଃ । ଭଵା ନସ୍ସପ୍ରଥସ୍ତମଃ ॥ (48) ॥ 17 ॥
ଈଯୁଷ୍ଟେ ଯେ ପୂର୍ଵତରାମପଶ୍ଯନ୍ ଵ୍ଯୁଚ୍ଛନ୍ତୀମୁଷସ-ମ୍ମର୍ତ୍ଯାସଃ । ଅସ୍ମାଭିରୂ ନୁ ପ୍ରତିଚକ୍ଷ୍ଯା-ଽଭୂଦୋ ତେ ଯନ୍ତି ଯେ ଅପରୀଷୁ ପଶ୍ଯାନ୍ ॥ 49 ॥ 18 ॥
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଯୋତିଷ୍କୃତ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଯୋତିର୍ଵିଦ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଭାସ୍ଵତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଵଲନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ମଲ୍ମଲାଭଵନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଦୀପ୍ଯମାନା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ରୋଚମାନା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମ୍ଯଜସ୍ରା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ବୃହଜ୍ଜ୍ଯୋତିଷ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ବୋଧଯନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜାଗ୍ରତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ॥ 50 ॥ 19 ॥
ପ୍ରଯାସାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଽଯାସାଯ ସ୍ଵାହା ଵିଯାସାଯ ସ୍ଵାହା ସଂଯାଁସାଯ ସ୍ଵାହୋଦ୍ଯାସାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଵଯାସାଯ ସ୍ଵାହା ଶୁଚେ ସ୍ଵାହା ଶୋକାଯ ସ୍ଵାହା ତପ୍ଯତ୍ଵୈ ସ୍ଵାହା ତପତେ ସ୍ଵାହା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯୈ ସ୍ଵାହା ସର୍ଵସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା ॥ 51 ॥ 20 ॥
ଚିତ୍ତଗ୍ଂ ସନ୍ତାନେନ ଭଵଂ-ଯଁକ୍ନା ରୁଦ୍ର-ନ୍ତନିମ୍ନା ପଶୁପତିଗ୍ଗ୍ଂ ସ୍ଥୂଲହୃଦଯେନାଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୃଦଯେନ ରୁଦ୍ରଂ-ଲୋଁହିତେନ ଶର୍ଵ-ମ୍ମତସ୍ନାଭ୍ଯା-ମ୍ମହାଦେଵମନ୍ତଃ ପାର୍ଶ୍ଵେନୌଷିଷ୍ଠହନଗ୍ଂ ଶିଙ୍ଗୀନିକୋଶ୍ଯାଭ୍ଯାମ୍ ॥ 52 ॥ 21 ॥
ଚିତ୍ତିଃ ପୃଥିଵ୍ଯଗ୍ନିସ୍ସୂର୍ଯ-ନ୍ତେ ଚକ୍ଷୁର୍ମହାହଵିର୍ହୋତା ଵାଘୋତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକହୋତା-ଽଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିସ୍ସେନେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସୁଵର୍ଣ-ଙ୍ଘର୍ମଗ୍ଂ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା-ଽଦ୍ଭ୍ଯୋ ଭର୍ତା ହରି-ନ୍ତରଣିରାପ୍ଯାଯସ୍ଵେଯୁଷ୍ଟେ ଯେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ମ୍ପ୍ରଯାସାଯ ଚିତ୍ତମେକଵିଗ୍ଂଶତିଃ ॥ 21 ॥
ଚିତ୍ତିରଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିରନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ଭର୍ତାସନ୍ପ୍ରଯାସାଯ ଦ୍ଵିପଞ୍ଚାଶତ୍ ॥ 52 ॥
ଚିତ୍ତିରଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିରନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜଯା ସଂଵିଁଦାନସ୍ତସ୍ଯ ଧୀରା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ନ୍ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶତ୍ ॥ 53 ॥
ତଚ୍ଛଂ-ଯୋଁରାଵୃଣୀମହେ । ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞାଯ ।
ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞପତଯେ । ଦୈଵୀ ସ୍ଵସ୍ତିରସ୍ତୁ ନଃ ।
ସ୍ଵସ୍ତିର୍ମାନୁଷେଭ୍ଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜିଗାତୁ ଭେଷଜମ୍ ।
ଶ-ନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦେ । ଶ-ଞ୍ଚତୁଷ୍ପଦେ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥
ହରିଃ ଓମ୍ । ତଚ୍ଛଂ-ଯୋଁରାଵୃଣୀମହେ । ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞାଯ ।
ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞପତଯେ । ଦୈଵୀ ସ୍ଵସ୍ତିରସ୍ତୁ ନଃ ।
ସ୍ଵସ୍ତିର୍ମାନୁଷେଭ୍ଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜିଗାତୁ ଭେଷଜମ୍ ।
ଶ-ନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦେ । ଶ-ଞ୍ଚତୁଷ୍ପଦେ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥
ଓ-ଞ୍ଚିତ୍ତିସ୍ସ୍ରୁକ୍ । ଚିତ୍ତମାଜ୍ଯମ୍ । ଵାଗ୍ଵେଦିଃ । ଆଧୀତ-ମ୍ବର୍ହିଃ । କେତୋ ଅଗ୍ନିଃ । ଵିଜ୍ଞାତମଗ୍ନିଃ । ଵାକ୍ପତିର୍ହୋତା । ମନ ଉପଵକ୍ତା । ପ୍ରାଣୋ ହଵିଃ । ସାମାଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ଵାଚସ୍ପତେ ଵିଧେ ନାମନ୍ନ୍ । ଵିଧେମ ତେ ନାମ । ଵିଧେସ୍ତ୍ଵମସ୍ମାକ-ନ୍ନାମ । ଵାଚସ୍ପତିସ୍ସୋମ-ମ୍ପିବତୁ । ଆ-ଽସ୍ମାସୁ ନୃମ୍ଣ-ନ୍ଧାତ୍ସ୍ଵାହା ॥ 1 ॥
ଅଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ପଞ୍ଚ ଚ ॥ 1 ॥
ପୃଥିଵୀ ହୋତା । ଦ୍ଯୌରଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ରୁଦ୍ରୋ-ଽଗ୍ନୀତ୍ । ବୃହସ୍ପତିରୁପଵକ୍ତା । ଵାଚସ୍ପତେ ଵାଚୋ ଵୀର୍ଯେଣ । ସମ୍ଭୃତତମେନା-ଽଽଯକ୍ଷ୍ଯସେ । ଯଜମାନାଯ ଵାର୍ଯମ୍ । ଆ ସୁଵସ୍କରସ୍ମୈ । ଵାଚସ୍ପତିସ୍ସୋମ-ମ୍ପିବତି । ଜଜନଦିନ୍ଦ୍ରମିନ୍ଦ୍ରିଯାଯ ସ୍ଵାହା ॥ 2 ॥
ପୃଥିଵୀ ହୋତା ଦଶ ॥ 2 ॥
ଅଗ୍ନିର୍ହୋତା । ଅଶ୍ଵିନା-ଽଧ୍ଵର୍ଯୂ । ତ୍ଵଷ୍ଟା-ଽଗ୍ନୀତ୍ । ମିତ୍ର ଉପଵକ୍ତା । ସୋମସ୍ସୋମସ୍ଯ ପୁରୋଗାଃ । ଶୁକ୍ରସ୍ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ପୁରୋଗାଃ । ଶ୍ରାତାସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମାଃ । ଵାତାପେର୍ହଵନଶ୍ରୁତସ୍ସ୍ଵାହା ॥ 3 ॥
ଅଗ୍ନିର୍ହୋତା-ଽଷ୍ଟୌ ॥ 3 ॥
ସୂର୍ଯ-ନ୍ତେ ଚକ୍ଷୁଃ । ଵାତ-ମ୍ପ୍ରାଣଃ । ଦ୍ଯା-ମ୍ପୃଷ୍ଠମ୍ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷମାତ୍ମା । ଅଙ୍ଗୈର୍ଯଜ୍ଞମ୍ । ପୃଥିଵୀଗ୍ଂ ଶରୀରୈଃ । ଵାଚସ୍ପତେ-ଽଚ୍ଛିଦ୍ରଯା ଵାଚା । ଅଚ୍ଛିଦ୍ରଯା ଜୁହ୍ଵା । ଦିଵି ଦେଵାଵୃଧଗ୍ଂ ହୋତ୍ରା ମେରଯସ୍ଵ ସ୍ଵାହା ॥ 4 ॥
ସୂର୍ଯ-ନ୍ତେ ନଵ ॥ 4 ॥
ମହାହଵିର୍ହୋତା । ସତ୍ଯହଵିରଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ଅଚ୍ଯୁତପାଜା ଅଗ୍ନୀତ୍ । ଅଚ୍ଯୁତମନା ଉପଵକ୍ତା । ଅନାଧୃଷ୍ଯଶ୍ଚାପ୍ରତିଧୃଷ୍ଯଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଭିଗରୌ । ଅଯାସ୍ଯ ଉଦ୍ଗାତା । ଵାଚସ୍ପତେ ହୃଦ୍ଵିଧେ ନାମନ୍ନ୍ । ଵିଧେମ ତେ ନାମ । ଵିଧେସ୍ତ୍ଵମସ୍ମାକ-ନ୍ନାମ । ଵାଚସ୍ପତିସ୍ସୋମମପାତ୍ । ମା ଦୈଵ୍ଯସ୍ତନ୍ତୁଶ୍ଛେଦି ମା ମନୁଷ୍ଯଃ । ନମୋ ଦିଵେ । ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ॥ 5 ॥
ଅପାତ୍ତ୍ରୀଣି ଚ ॥ 5 ॥
ଵାଘୋତା । ଦୀକ୍ଷା ପତ୍ନୀ । ଵାତୋ-ଽଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ଆପୋ-ଽଭିଗରଃ । ମନୋ ହଵିଃ । ତପସି ଜୁହୋମି । ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁ । ବ୍ରହ୍ମଣେ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵେ ସ୍ଵାହା ॥ 6 ॥
ଵାଘୋତା ନଵ ॥ 6 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକହୋତା । ସ ଯଜ୍ଞଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ଦ୍ଵିହୋତା । ସ ଭର୍ତା । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଭର୍ତା ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ପୃଥିଵୀ ତ୍ରିହୋତା । ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥ 7 ॥
ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତା । ସ ଵିଷ୍ଠାଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଵିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ । ଵାଯୁଃ ପଞ୍ଚହୋତା । ସ ପ୍ରାଣଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ପ୍ରାଣଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥ 8 ॥
ଚନ୍ଦ୍ରମା-ଷ୍ଷଡ୍ଢୋତା । ସ ଋତୂନ୍କଲ୍ପଯାତି । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଋତଵଶ୍ଚ ମେ କଲ୍ପନ୍ତାମ୍ । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ସପ୍ତହୋତା । ସ ପ୍ରାଣସ୍ଯ ପ୍ରାଣଃ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ପ୍ରାଣସ୍ଯ ଚ ମେ ପ୍ରାଣୋ ଭୂଯାତ୍ । ଦ୍ଯୌରଷ୍ଟହୋତା । ସୋ-ଽନାଧୃଷ୍ଯଃ ॥ 9 ॥
ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ଅନାଧୃଷ୍ଯଶ୍ଚ ଭୂଯାସମ୍ । ଆଦିତ୍ଯୋ ନଵହୋତା । ସ ତେଜସ୍ଵୀ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ତେଜସ୍ଵୀ ଚ ଭୂଯାସମ୍ । ପ୍ରଜାପତିର୍ଦଶହୋତା । ସ ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ । ସ ମେ ଦଦାତୁ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ-ଯଁଶଃ । ସର୍ଵ-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥ 10 ॥
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରାଣଶ୍ଚ ମେ ଭୂଯାଦନାଧୃଷ୍ଯସ୍ସର୍ଵ-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯଜ୍ଞୋ-ଽଗ୍ନିର୍ଭର୍ତା ପୃଥିଵୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଵିଁଷ୍ଠା ଵାଯୁଃ ପ୍ରାଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ସ ଋତୂନନ୍ନଗ୍ଂ ସ ପ୍ରାଣସ୍ଯ ପ୍ରାଣୋ ଦ୍ଯୌରନାଧୃଷ୍ଯ ଆଦିତ୍ଯସ୍ସ ତେଜସ୍ଵୀ ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସ ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂଯାତ୍ ॥
ଅଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିଃ । ସଵିତା ସ୍ତୋମୈଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ଉକ୍ଥାମଦୈଃ । ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵାଶିଷା । ଅଙ୍ଗିରସୋ ଧିଷ୍ଣିଯୈରଗ୍ନିଭିଃ । ମରୁତସ୍ସଦୋହଵିର୍ଧାନାଭ୍ଯାମ୍ । ଆପଃ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀଭିଃ । ଓଷଧଯୋ ବର୍ହିଷା । ଅଦିତିର୍ଵେଦ୍ଯା । ସୋମୋ ଦୀକ୍ଷଯା ॥ 11 ॥
ତ୍ଵଷ୍ଟେଧ୍ମେନ । ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞେନ । ଵସଵ ଆଜ୍ଯେନ । ଆଦିତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣାଭିଃ । ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଊର୍ଜା । ପୂଷା ସ୍ଵଗାକାରେଣ । ବୃହସ୍ପତିଃ ପୁରୋଧଯା । ପ୍ରଜାପତିରୁଦ୍ଗୀଥେନ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ପଵିତ୍ରେଣ । ଵାଯୁଃ ପାତ୍ରୈଃ । ଅହଗ୍ଗ୍ଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ॥ 12 ॥
ଦୀକ୍ଷଯା ପାତ୍ରୈରେକ-ଞ୍ଚ ॥ 8 ॥
ସେନେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ । ଧେନା ବୃହସ୍ପତେଃ । ପଥ୍ଯା ପୂଷ୍ଣଃ । ଵାଗ୍ଵାଯୋଃ । ଦୀକ୍ଷା ସୋମସ୍ଯ । ପୃଥିଵ୍ଯଗ୍ନେଃ । ଵସୂନା-ଙ୍ଗାଯତ୍ରୀ । ରୁଦ୍ରାଣା-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁକ୍ । ଆଦିତ୍ଯାନା-ଞ୍ଜଗତୀ । ଵିଷ୍ଣୋରନୁଷ୍ଟୁକ୍ ॥ 13 ॥
ଵରୁଣସ୍ଯ ଵିରାଟ୍ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପଙ୍କ୍ତିଃ । ପ୍ରଜାପତେରନୁମତିଃ । ମିତ୍ରସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧା । ସଵିତୁଃ ପ୍ରସୂତିଃ । ସୂର୍ଯସ୍ଯ ମରୀଚିଃ । ଚନ୍ଦ୍ରମସୋ ରୋହିଣୀ । ଋଷୀଣାମରୁନ୍ଧତୀ । ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ । ଚତସ୍ରୋ ଦିଶଃ । ଚତସ୍ରୋ-ଽଵାନ୍ତରଦିଶାଃ । ଅହଶ୍ଚ ରାତ୍ରିଶ୍ଚ । କୃଷିଶ୍ଚ ଵୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ । ତ୍ଵିଷିଶ୍ଚାପଚିତିଶ୍ଚ । ଆପଶ୍ଚୌଷଧଯଶ୍ଚ । ଊର୍କ୍ଚ ସୂନୃତା ଚ ଦେଵାନା-ମ୍ପତ୍ନଯଃ ॥ 14 ॥
ଅନୁଷ୍ଟୁଗ୍ଦିଶଷ୍ଷଟ୍ଚ ॥ 9 ॥
ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ । ଅଶ୍ଵିନୋର୍ବାହୁଭ୍ଯାମ୍ । ପୂଷ୍ଣୋ ହସ୍ତାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି । ରାଜା ତ୍ଵା ଵରୁଣୋ ନଯତୁ ଦେଵି ଦକ୍ଷିଣେ-ଽଗ୍ନଯେ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ତେନାମୃତତ୍ଵମଶ୍ଯାମ୍ । ଵଯୋ ଦାତ୍ରେ । ମଯୋ ମହ୍ଯମସ୍ତୁ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତ୍ରେ । କ ଇଦ-ଙ୍କସ୍ମା ଅଦାତ୍ । କାମଃ କାମାଯ । କାମୋ ଦାତା ॥ 15 ॥
କାମଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତା । କାମଗ୍ଂ ସମୁଦ୍ରମାଵିଶ । କାମେନ ତ୍ଵା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି । କାମୈତତ୍ତେ । ଏଷା ତେ କାମ ଦକ୍ଷିଣା । ଉତ୍ତାନସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଙ୍ଗୀରସଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତୁ । ସୋମାଯ ଵାସଃ । ରୁଦ୍ରାଯ ଗାମ୍ । ଵରୁଣାଯାଶ୍ଵମ୍ । ପ୍ରଜାପତଯେ ପୁରୁଷମ୍ ॥ 16 ॥
ମନଵେ ତଲ୍ପମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ-ଽଜାମ୍ । ପୂଷ୍ଣେ-ଽଵିମ୍ । ନିର୍-ଋତ୍ଯା ଅଶ୍ଵତରଗର୍ଦଭୌ । ହିମଵତୋ ହସ୍ତିନମ୍ । ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରାଭ୍ଯସ୍ସ୍ରଗଲଙ୍କରଣେ । ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଧାନ୍ଯମ୍ । ଵାଚେ-ଽନ୍ନମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣ ଓଦନମ୍ । ସମୁଦ୍ରାଯାପଃ ॥ 17 ॥
ଉତ୍ତାନାଯାଙ୍ଗୀରସାଯାନଃ । ଵୈଶ୍ଵାନରାଯ ରଥମ୍ । ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରତ୍ନଥା ନାକମାରୁହତ୍ । ଦିଵଃ ପୃଷ୍ଠ-ମ୍ଭନ୍ଦମାନସ୍ସୁମନ୍ମଭିଃ । ସ ପୂର୍ଵଵଜ୍ଜନଯଜ୍ଜନ୍ତଵେ ଧନମ୍ । ସମାନମଜ୍ମା ପରିଯାତି ଜାଗୃଵିଃ । ରାଜା ତ୍ଵା ଵରୁଣୋ ନଯତୁ ଦେଵି ଦକ୍ଷିଣେ ଵୈଶ୍ଵାନରାଯ ରଥମ୍ । ତେନାମୃତତ୍ଵମଶ୍ଯାମ୍ । ଵଯୋ ଦାତ୍ରେ । ମଯୋ ମହ୍ଯମସ୍ତୁ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତ୍ରେ ॥ 18 ॥
କ ଇଦ-ଙ୍କସ୍ମା ଅଦାତ୍ । କାମଃ କାମାଯ । କାମୋ ଦାତା । କାମଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତା । କାମଗ୍ଂ ସମୁଦ୍ରମାଵିଶ । କାମେନ ତ୍ଵା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି । କାମୈତତ୍ତେ । ଏଷା ତେ କାମ ଦକ୍ଷିଣା । ଉତ୍ତାନସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଙ୍ଗୀରସଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 19 ॥
ଦାତା ପୁରୁଷମାପଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତ୍ରେ ନଵ ଚ ॥ 10 ॥
ସୁଵର୍ଣ-ଙ୍ଘର୍ମ-ମ୍ପରିଵେଦ ଵେନମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽତ୍ମାନ-ନ୍ଦଶଧା ଚରନ୍ତମ୍ । ଅନ୍ତସ୍ସମୁଦ୍ରେ ମନସା ଚରନ୍ତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମା-ଽନ୍ଵଵିନ୍ଦଦ୍ଦଶହୋତାରମର୍ଣେ । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଶ୍ଶାସ୍ତା ଜନାନାମ୍ । ଏକସ୍ସନ୍ବହୁଧା ଵିଚାରଃ । ଶତଗ୍ଂ ଶୁକ୍ରାଣି ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ସର୍ଵେ ଵେଦା ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ସର୍ଵେ ହୋତାରୋ ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ସ ମାନସୀନ ଆତ୍ମା ଜନାନାମ୍ ॥ 20 ॥
ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଶ୍ଶାସ୍ତା ଜନାନାଗ୍ଂ ସର୍ଵାତ୍ମା । ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଜା ଯତ୍ରୈକ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ଚତୁର୍ହୋତାରୋ ଯତ୍ର ସମ୍ପଦ-ଙ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦେଵୈଃ । ସ ମାନସୀନ ଆତ୍ମା ଜନାନାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରମଗ୍ନି-ଞ୍ଜଗତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମ୍ । ଦିଵ ଆତ୍ମାନଗ୍ଂ ସଵିତାର-ମ୍ବୃହସ୍ପତିମ୍ । ଚତୁର୍ହୋତାର-ମ୍ପ୍ରଦିଶୋ-ଽନୁକ୍ଲୃପ୍ତମ୍ । ଵାଚୋ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତପସା-ଽନ୍ଵଵିନ୍ଦତ୍ । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ-ଙ୍କର୍ତାରମେତମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟାରଗ୍ଂ ରୂପାଣି ଵିକୁର୍ଵନ୍ତଂ-ଵିଁପଶ୍ଚିମ୍ ॥ 21 ॥
ଅମୃତସ୍ଯ ପ୍ରାଣଂ-ଯଁଜ୍ଞମେତମ୍ । ଚତୁର୍ହୋତୃଣାମାତ୍ମାନ-ଙ୍କଵଯୋ ନିଚିକ୍ଯୁଃ । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ-ଙ୍କର୍ତାରମେତମ୍ । ଦେଵାନା-ମ୍ବନ୍ଧୁ ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାସୁ । ଅମୃତେନ କ୍ଲୃପ୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞମେତମ୍ । ଚତୁର୍ହୋତୃଣାମାତ୍ମାନ-ଙ୍କଵଯୋ ନିଚିକ୍ଯୁଃ । ଶତ-ନ୍ନିଯୁତଃ ପରିଵେଦ ଵିଶ୍ଵା ଵିଶ୍ଵଵାରଃ । ଵିଶ୍ଵମିଦଂ-ଵୃଁଣାତି । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽତ୍ମା ନିହିତଃ ପଞ୍ଚହୋତା । ଅମୃତ-ନ୍ଦେଵାନାମାଯୁଃ ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ 22 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ରାଜାନଗ୍ଂ ସଵିତାରମେତମ୍ । ଵାଯୋରାତ୍ମାନ-ଙ୍କଵଯୋ ନିଚିକ୍ଯୁଃ । ରଶ୍ମିଗ୍ଂ ରଶ୍ମୀନା-ମ୍ମଧ୍ଯେ ତପନ୍ତମ୍ । ଋତସ୍ଯ ପଦେ କଵଯୋ ନିପାନ୍ତି । ଯ ଆଣ୍ଡକୋଶେ ଭୁଵନ-ମ୍ବିଭର୍ତି । ଅନିର୍ଭିଣ୍ଣସ୍ସନ୍ନଥ ଲୋକାନ୍ ଵିଚଷ୍ଟେ । ଯସ୍ଯାଣ୍ଡକୋଶଗ୍ଂ ଶୁଷ୍ମମାହୁଃ ପ୍ରାଣମୁଲ୍ବମ୍ । ତେନ କ୍ଲୃପ୍ତୋ-ଽମୃତେନାହମସ୍ମି । ସୁଵର୍ଣ-ଙ୍କୋଶଗ୍ଂ ରଜସା ପରୀଵୃତମ୍ । ଦେଵାନାଂ-ଵଁସୁଧାନୀଂ-ଵିଁରାଜମ୍ ॥ 23 ॥
ଅମୃତସ୍ଯ ପୂର୍ଣା-ନ୍ତାମୁ କଲାଂ-ଵିଁଚକ୍ଷତେ । ପାଦଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୋତୁର୍ନ କିଲା-ଽଽଵିଵିତ୍ସେ । ଯେନର୍ତଵଃ ପଞ୍ଚଧୋତ କ୍ଲୃପ୍ତାଃ । ଉତ ଵା ଷଡ୍ଧା ମନସୋତ କ୍ଲୃପ୍ତାଃ । ତଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୋତାରମୃତୁଭିଃ କଲ୍ପମାନମ୍ । ଋତସ୍ଯ ପଦେ କଵଯୋ ନିପାନ୍ତି । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ-ଙ୍କର୍ତାରମେତମ୍ । ଅନ୍ତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସି ମନସା ଚରନ୍ତମ୍ । ସହୈଵ ସନ୍ତ-ନ୍ନ ଵିଜାନନ୍ତି ଦେଵାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽତ୍ମାନଗ୍ଂ ଶତଧା ଚରନ୍ତମ୍ ॥ 24 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ରାଜା ଜଗତୋ ଯ ଈଶେ । ସପ୍ତହୋତା ସପ୍ତଧା ଵିକ୍ଲୃପ୍ତଃ । ପରେଣ ତନ୍ତୁ-ମ୍ପରିଷିଚ୍ଯମାନମ୍ । ଅନ୍ତରାଦିତ୍ଯେ ମନସା ଚରନ୍ତମ୍ । ଦେଵାନାଗ୍ଂ ହୃଦଯ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା-ଽନ୍ଵଵିନ୍ଦତ୍ । ବ୍ରହ୍ମୈତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜଭାର । ଅର୍କଗ୍ଗ୍ଂ ଶ୍ଚୋତନ୍ତଗ୍ଂ ସରିରସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ । ଆ ଯସ୍ମିନ୍ଥ୍ସପ୍ତ ପେରଵଃ । ମେହନ୍ତି ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ବହ୍ଵଶ୍ଵାମିନ୍ଦ୍ର ଗୋମତୀମ୍ ॥ 25 ॥
ଅଚ୍ଯୁତା-ମ୍ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ସ ହରିର୍ଵସୁଵିତ୍ତମଃ । ପେରୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପିନ୍ଵତେ । ବହ୍ଵଶ୍ଵାମିନ୍ଦ୍ର ଗୋମତୀମ୍ । ଅଚ୍ଯୁତା-ମ୍ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ମହ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରୋ ନିଯଚ୍ଛତୁ । ଶତଗ୍ଂ ଶତା ଅସ୍ଯ ଯୁକ୍ତା ହରୀଣାମ୍ । ଅର୍ଵାଙା ଯାତୁ ଵସୁଭୀ ରଶ୍ମିରିନ୍ଦ୍ରଃ । ପ୍ରମଗ୍ଂହ ମାଣୋ ବହୁଲାଗ୍ଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ରଶ୍ମିରିନ୍ଦ୍ରସ୍ସଵିତା ମେ ନିଯଚ୍ଛତୁ ॥ 26 ॥
ଘୃତ-ନ୍ତେଜୋ ମଧୁମଦିନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ । ମଯ୍ଯଯମଗ୍ନିର୍ଦଧାତୁ । ହରିଃ ପତଙ୍ଗଃ ପଟରୀ ସୁପର୍ଣଃ । ଦିଵିକ୍ଷଯୋ ନଭସା ଯ ଏତି । ସ ନ ଇନ୍ଦ୍ରଃ କାମଵର-ନ୍ଦଦାତୁ । ପଞ୍ଚାର-ଞ୍ଚକ୍ର-ମ୍ପରିଵର୍ତତେ ପୃଥୁ । ହିରଣ୍ଯଜ୍ଯୋତିସ୍ସରିରସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ । ଅଜସ୍ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିର୍ନଭସା ସର୍ପଦେତି । ସ ନ ଇନ୍ଦ୍ରଃ କାମଵର-ନ୍ଦଦାତୁ । ସପ୍ତ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ରଥମେକଚକ୍ରମ୍ ॥ 27 ॥
ଏକୋ ଅଶ୍ଵୋ ଵହତି ସପ୍ତନାମା । ତ୍ରିନାଭି ଚକ୍ରମଜରମନର୍ଵମ୍ । ଯେନେମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ତସ୍ଥୁଃ । ଭଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତ ଉପସେଦୁରଗ୍ରେ । ତପୋ ଦୀକ୍ଷାମୃଷଯସ୍ସୁଵର୍ଵିଦଃ । ତତଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ର-ମ୍ବଲମୋଜଶ୍ଚ ଜାତମ୍ । ତଦସ୍ମୈ ଦେଵା ଅଭିସ-ନ୍ନମନ୍ତୁ । ଶ୍ଵେତଗ୍ଂ ରଶ୍ମି-ମ୍ବୋଭୁଜ୍ଯମାନମ୍ । ଅପା-ନ୍ନେତାର-ମ୍ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର-ନ୍ନିଚିକ୍ଯୁଃ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ॥ 28 ॥
ରୋହିଣୀଃ ପିଙ୍ଗଲା ଏକରୂପାଃ । କ୍ଷରନ୍ତୀଃ ପିଙ୍ଗଲା ଏକରୂପାଃ । ଶତଗ୍ଂ ସହସ୍ରାଣି ପ୍ରଯୁତାନି ନାଵ୍ଯାନାମ୍ । ଅଯଂ-ଯଁଶ୍ଶ୍ଵେତୋ ରଶ୍ମିଃ । ପରି ସର୍ଵମିଦ-ଞ୍ଜଗତ୍ । ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ଧନାନି । ଅସ୍ମାକ-ନ୍ଦଦାତୁ । ଶ୍ଵେତୋ ରଶ୍ମିଃ ପରି ସର୍ଵ-ମ୍ବଭୂଵ । ସୁଵନ୍ମହ୍ଯ-ମ୍ପଶୂନ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପାନ୍ । ପତଙ୍ଗମକ୍ତମସୁରସ୍ଯ ମାଯଯା ॥ 29 ॥
ହୃଦା ପଶ୍ଯନ୍ତି ମନସା ମନୀଷିଣଃ । ସମୁଦ୍ରେ ଅନ୍ତଃ କଵଯୋ ଵିଚକ୍ଷତେ । ମରୀଚୀନା-ମ୍ପଦମିଚ୍ଛନ୍ତି ଵେଧସଃ । ପତଙ୍ଗୋ ଵାଚ-ମ୍ମନସା ବିଭର୍ତି । ତା-ଙ୍ଗନ୍ଧର୍ଵୋ-ଽଵଦଦ୍ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତଃ । ତା-ନ୍ଦ୍ଯୋତମାନାଗ୍ଂ ସ୍ଵର୍ଯ-ମ୍ମନୀଷାମ୍ । ଋତସ୍ଯ ପଦେ କଵଯୋ ନିପାନ୍ତି । ଯେ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ଅଗ୍ନିସ୍ତାଗ୍ଂ ଅଗ୍ରେ ପ୍ରମୁମୋକ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 30 ॥
ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜଯା ସଂଵିଁଦାନଃ । ଵୀତଗ୍ଗ୍ଂ ସ୍ତୁକେ ସ୍ତୁକେ । ଯୁଵମସ୍ମାସୁ ନିଯଚ୍ଛତମ୍ । ପ୍ର ପ୍ର ଯଜ୍ଞପତି-ନ୍ତିର । ଯେ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ତେଷାଗ୍ଂ ସପ୍ତାନାମିହ ରନ୍ତିରସ୍ତୁ । ରାଯସ୍ପୋଷାଯ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ସୁଵୀର୍ଯାଯ । ଯ ଆରଣ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ଵାଯୁସ୍ତାଗ୍ଂ ଅଗ୍ରେ ପ୍ରମୁମୋକ୍ତୁ ଦେଵଃ । ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜଯା ସଂଵିଁଦାନଃ । ଇଡାଯୈ ସୃପ୍ତ-ଙ୍ଘୃତଵଚ୍ଚରାଚରମ୍ । ଦେଵା ଅନ୍ଵଵିନ୍ଦନ୍ଗୁହା ହିତମ୍ । ଯ ଆରଣ୍ଯାଃ ପଶଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ । ଵିରୂପାସ୍ସନ୍ତୋ ବହୁଧୈକରୂପାଃ । ତେଷାଗ୍ଂ ସପ୍ତାନାମିହ ରନ୍ତିରସ୍ତୁ । ରାଯସ୍ପୋଷାଯ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ସୁଵୀର୍ଯାଯ ॥ 31 ॥
ଆତ୍ମା ଜନାନାଂ-ଵିଁକୁର୍ଵନ୍ତଂ-ଵିଁପଶ୍ଚି-ମ୍ପ୍ରଜାନାଂ-ଵଁସୁଧାନୀଂ-ଵିଁରାଜ-ଞ୍ଚରନ୍ତ-ଙ୍ଗୋମତୀ-ମ୍ମେ ନିଯଚ୍ଛତ୍ଵେକଚକ୍ରଂ-ଵ୍ଯୋଁମନ୍ମାଯଯା ଦେଵ ଏକରୂପା ଅଷ୍ଟୌ ଚ ॥ 11 ॥
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ । ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ସହସ୍ରପାତ୍ ।
ସ ଭୂମିଂ-ଵିଁଶ୍ଵତୋ ଵୃତ୍ଵା । ଅତ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁଲମ୍ ।
ପୁରୁଷ ଏଵେଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ । ଯଦ୍ଭୂତଂ-ଯଁଚ୍ଚ ଭଵ୍ଯମ୍ ।
ଉତାମୃତତ୍ଵସ୍ଯେଶାନଃ । ଯଦନ୍ନେନାତିରୋହତି । ଏତାଵାନସ୍ଯ ମହିମା । ଅତୋ ଜ୍ଯାଯାଗ୍ଂଶ୍ଚ ପୂରୁଷଃ ॥ 32,33 ॥
ପାଦୋ-ଽସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵା ଭୂତାନି । ତ୍ରିପାଦସ୍ଯାମୃତ-ନ୍ଦିଵି ।
ତ୍ରିପାଦୂର୍ଧ୍ଵ ଉଦୈତ୍ପୁରୁଷଃ । ପାଦୋ-ଽସ୍ଯେହାଭଵାତ୍ପୁନଃ ।
ତତୋ ଵିଷ୍ଵଙ୍ଵ୍ଯକ୍ରାମତ୍ । ସାଶନାନଶନେ ଅଭି ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିରାଡଜାଯତ । ଵିରାଜୋ ଅଧି ପୂରୁଷଃ । ସ ଜାତୋ ଅତ୍ଯରିଚ୍ଯତ । ପଶ୍ଚାଦ୍ଭୂମିମଥୋ ପୁରଃ ॥ 34,35 ॥
ଯତ୍ପୁରୁଷେଣ ହଵିଷା । ଦେଵା ଯଜ୍ଞମତନ୍ଵତ ।
ଵସନ୍ତୋ ଅସ୍ଯା-ଽଽସୀଦାଜ୍ଯମ୍ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଇଧ୍ମଶ୍ଶରଦ୍ଧଵିଃ ।
ସପ୍ତାସ୍ଯା-ଽଽସନ୍ପରିଧଯଃ । ତ୍ରିସ୍ସପ୍ତ ସମିଧଃ କୃତାଃ ।
ଦେଵା ଯଦ୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ତନ୍ଵାନାଃ । ଅବଧ୍ନନ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ପଶୁମ୍ ।
ତଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ବର୍ହିଷି ପ୍ରୌକ୍ଷନ୍ । ପୁରୁଷ-ଞ୍ଜାତମଗ୍ରତଃ ॥ 34,35 ॥
ତେନ ଦେଵା ଅଯଜନ୍ତ । ସାଧ୍ଯା ଋଷଯଶ୍ଚ ଯେ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯଜ୍ଞାଥ୍ସର୍ଵହୁତଃ । ସମ୍ଭୃତ-ମ୍ପୃଷଦାଜ୍ଯମ୍ ।
ପଶୂଗ୍ସ୍ତାଗ୍ଶ୍ଚକ୍ରେ ଵାଯଵ୍ଯାନ୍ । ଆରଣ୍ଯାନ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯଜ୍ଞାଥ୍ସର୍ଵହୁତଃ । ଋଚସ୍ସାମାନି ଜଜ୍ଞିରେ ।
ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାତ୍ । ଯଜୁସ୍ତସ୍ମାଦଜାଯତ ॥ 35,36 ॥
ତସ୍ମାଦଶ୍ଵା ଅଜାଯନ୍ତ । ଯେ କେ ଚୋଭଯାଦତଃ ।
ଗାଵୋ ହ ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାତ୍ । ତସ୍ମାଜ୍ଜାତା ଅଜାଵଯଃ ।
ଯତ୍ପୁରୁଷଂ-ଵ୍ଯଁଦଧୁଃ । କତିଧା ଵ୍ଯକଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ।
ମୁଖ-ଙ୍କିମସ୍ଯ କୌ ବାହୂ । କା ଵୂରୂ ପାଦାଵୁଚ୍ଯେତେ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ-ଽସ୍ଯ ମୁଖମାସୀତ୍ । ବାହୂ ରାଜନ୍ଯଃ କୃତଃ ॥ 36,37 ॥
ଊରୂ ତଦସ୍ଯ ଯଦ୍ଵୈଶ୍ଯଃ । ପଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଅଜାଯତ ।
ଚନ୍ଦ୍ରମା ମନସୋ ଜାତଃ । ଚକ୍ଷୋସ୍ସୂର୍ଯୋ ଅଜାଯତ ।
ମୁଖାଦିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ । ପ୍ରାଣାଦ୍ଵାଯୁରଜାଯତ ।
ନାଭ୍ଯା ଆସୀଦନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ଶୀର୍ଷ୍ଣୋ ଦ୍ଯୌସ୍ସମଵର୍ତତ ।
ପଦ୍ଭ୍ଯା-ମ୍ଭୂମିର୍ଦିଶ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରାତ୍ ।
ତଥା ଲୋକାଗ୍ଂ ଅକଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ॥ 37,38 ॥
ଵେଦାହମେତ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ମହାନ୍ତମ୍ ।
ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣଂ ତମସସ୍ତୁ ପାରେ ।
ସର୍ଵାଣି ରୂପାଣି ଵିଚିତ୍ଯ ଧୀରଃ ।
ନାମାନି କୃତ୍ଵା-ଽଭିଵଦନ୍ ଯଦାସ୍ତେ ।
ଧାତା ପୁରସ୍ତାଦ୍ଯମୁଦାଜହାର ।
ଶକ୍ରଃ ପ୍ରଵିଦ୍ଵାନ୍ପ୍ରଦିଶଶ୍ଚତସ୍ରଃ ।
ତମେଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନମୃତ ଇହ ଭଵତି ।
ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଅଯନାଯ ଵିଦ୍ଯତେ ।
ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମଯଜନ୍ତ ଦେଵାଃ ।
ତାନି ଧର୍ମାଣି ପ୍ରଥମାନ୍ଯାସନ୍ନ୍ ।
ତେ ହ ନାକ-ମ୍ମହିମାନସ୍ସଚନ୍ତେ ।
ଯତ୍ର ପୂର୍ଵେ ସାଧ୍ଯାସ୍ସନ୍ତି ଦେଵାଃ ॥ 38,39 ॥
ପୁରୁଷଃ ପୁରୋ-ଽଗ୍ରତୋ-ଽଜାଯତ କୃତୋ-ଽକଲ୍ପଯନ୍ନାସନ୍ଦ୍ଵେ ଚ ॥ 12 ॥
ଜ୍ଯାଯାନଧି ପୂରୁଷଃ । ଅନ୍ଯତ୍ର ପୁରୁଷଃ ॥
ଅଦ୍ଭ୍ଯସ୍ସମ୍ଭୂତଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ରସାଚ୍ଚ ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣସ୍ସମଵର୍ତତାଧି ।
ତସ୍ଯ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵିଦଧଦ୍ରୂପମେତି ।
ତତ୍ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵମାଜାନମଗ୍ରେ ।
ଵେଦାହମେତ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ମହାନ୍ତମ୍ ।
ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣ-ନ୍ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ ।
ତମେଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନମୃତ ଇହ ଭଵତି ।
ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଵିଦ୍ଯତେ-ଽଯନାଯ ।
ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚରତି ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତଃ ।
ଅଜାଯମାନୋ ବହୁଧା ଵିଜାଯତେ ॥ 39,40 ॥
ତସ୍ଯ ଧୀରାଃ ପରିଜାନନ୍ତି ଯୋନିମ୍ । ମରୀଚୀନା-ମ୍ପଦମିଚ୍ଛନ୍ତି ଵେଧସଃ । ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଆତପତି । ଯୋ ଦେଵାନା-ମ୍ପୁରୋହିତଃ ।
ପୂର୍ଵୋ ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଜାତଃ । ନମୋ ରୁଚାଯ ବ୍ରାହ୍ମଯେ । ରୁଚ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ-ଞ୍ଜନଯନ୍ତଃ । ଦେଵା ଅଗ୍ରେ ତଦବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଯସ୍ତ୍ଵୈଵ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଯାତ୍ । ତସ୍ଯ ଦେଵା ଅସନ୍ଵଶେ । ହ୍ରୀଶ୍ଚ ତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ପତ୍ନ୍ଯୌ । ଅହୋରାତ୍ରେ ପାର୍ଶ୍ଵେ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ରୂପମ୍ । ଅଶ୍ଵିନୌ ଵ୍ଯାତ୍ତମ୍ । ଇଷ୍ଟ-ମ୍ମନିଷାଣ । ଅମୁ-ମ୍ମନିଷାଣ । ସର୍ଵ-ମ୍ମନିଷାଣ ॥ 40,41 ॥
ଜାଯତେ ଵଶେ ସପ୍ତ ଚ ॥ 13 ॥
ଭର୍ତା ସନ୍ଭ୍ରିଯମାଣୋ ବିଭର୍ତି । ଏକୋ ଦେଵୋ ବହୁଧା ନିଵିଷ୍ଟଃ । ଯଦା ଭାର-ନ୍ତନ୍ଦ୍ରଯତେ ସ ଭର୍ତୁମ୍ । ନିଧାଯ ଭାର-ମ୍ପୁନରସ୍ତମେତି । ତମେଵ ମୃତ୍ଯୁମମୃତ-ନ୍ତମାହୁଃ । ତ-ମ୍ଭର୍ତାର-ନ୍ତମୁ ଗୋପ୍ତାରମାହୁଃ । ସ ଭୃତୋ ଭ୍ରିଯମାଣୋ ବିଭର୍ତି । ଯ ଏନଂ-ଵେଁଦ ସତ୍ଯେନ ଭର୍ତୁମ୍ । ସଦ୍ଯୋ ଜାତମୁତ ଜହାତ୍ଯେଷଃ । ଉତୋ ଜରନ୍ତ-ନ୍ନ ଜହାତ୍ଯେକମ୍ ॥ 41,42 ॥
ଉତୋ ବହୂନେକମହର୍ଜହାର । ଅତନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଵସ୍ସଦମେଵ ପ୍ରାର୍ଥଃ । ଯସ୍ତଦ୍ଵେଦ ଯତ ଆବଭୂଵ । ସନ୍ଧା-ଞ୍ଚ ଯାଗ୍ଂ ସନ୍ଦଧେ ବ୍ରହ୍ମଣୈଷଃ । ରମତେ ତସ୍ମିନ୍ନୁତ ଜୀର୍ଣେ ଶଯାନେ । ନୈନ-ଞ୍ଜହାତ୍ଯହସ୍ସୁ ପୂର୍ଵ୍ଯେଷୁ । ତ୍ଵାମାପୋ ଅନୁ ସର୍ଵାଶ୍ଚରନ୍ତି ଜାନତୀଃ । ଵଥ୍ସ-ମ୍ପଯସା ପୁନାନାଃ । ତ୍ଵମଗ୍ନିଗ୍ଂ ହଵ୍ଯଵାହଗ୍ଂ ସମିନ୍ଥ୍ସେ । ତ୍ଵ-ମ୍ଭର୍ତା ମାତରିଶ୍ଵା ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ 42,43 ॥
ତ୍ଵଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵମୁଵେଵାସି ସୋମଃ । ତଵ ଦେଵା ହଵମାଯନ୍ତି ସର୍ଵେ । ତ୍ଵମେକୋ-ଽସି ବହୂନନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ । ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ସୁହଵୋ ମ ଏଧି । ନମୋ ଵାମସ୍ତୁ ଶୃଣୁତଗ୍ଂ ହଵ-ମ୍ମେ । ପ୍ରାଣାପାନାଵଜିରଗ୍ଂ ସଞ୍ଚରନ୍ତୌ । ହ୍ଵଯାମି ଵା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ତୂର୍ତମେତମ୍ । ଯୋ ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତ-ଞ୍ଜହିତଂ-ଯୁଁଵାନା । ପ୍ରାଣାପାନୌ ସଂଵିଁଦାନୌ ଜହିତମ୍ । ଅମୁଷ୍ଯାସୁନା ମା ସଙ୍ଗସାଥାମ୍ ॥ 43 ॥
ତ-ମ୍ମେ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ସଂଵିଁଦାନୌ । ଵଧାଯ ଦତ୍ତ-ନ୍ତମହଗ୍ଂ ହନାମି । ଅସଜ୍ଜଜାନ ସତ ଆବଭୂଵ । ଯଂ-ଯଁ-ଞ୍ଜଜାନ ସ ଉ ଗୋପୋ ଅସ୍ଯ । ଯଦା ଭାର-ନ୍ତନ୍ଦ୍ରଯତେ ସ ଭର୍ତୁମ୍ । ପରାସ୍ଯ ଭାର-ମ୍ପୁନରସ୍ତମେତି । ତଦ୍ଵୈ ତ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରାଣୋ ଅଭଵଃ । ମହାନ୍ଭୋଗଃ ପ୍ରଜାପତେଃ । ଭୁଜଃ କରିଷ୍ଯମାଣଃ । ଯଦ୍ଦେଵାନ୍ପ୍ରାଣଯୋ ନଵ ॥ 44 ॥
ଏକ-ମ୍ପ୍ରଜାନା-ଙ୍ଗସାଥା-ନ୍ନଵ ॥ 14 ॥
ହରିଗ୍ଂ ହରନ୍ତମନୁଯନ୍ତି ଦେଵାଃ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯେଶାନଂ-ଵୃଁଷଭ-ମ୍ମତୀନାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ସରୂପମନୁମେଦମାଗାତ୍ । ଅଯନ-ମ୍ମା ଵିଵଧୀର୍ଵିକ୍ରମସ୍ଵ । ମା ଛିଦୋ ମୃତ୍ଯୋ ମା ଵଧୀଃ । ମା ମେ ବଲଂ-ଵିଁଵୃହୋ ମା ପ୍ରମୋଷୀଃ । ପ୍ରଜା-ମ୍ମା ମେ ରୀରିଷ ଆଯୁରୁଗ୍ର । ନୃଚକ୍ଷସ-ନ୍ତ୍ଵା ହଵିଷା ଵିଧେମ । ସଦ୍ଯଶ୍ଚକମାନାଯ । ପ୍ରଵେପାନାଯ ମୃତ୍ଯଵେ ॥ 45 ॥
ପ୍ରାସ୍ମା ଆଶା ଅଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । କାମେନାଜନଯନ୍ପୁନଃ । କାମେନ ମେ କାମ ଆଗାତ୍ । ହୃଦଯାଦ୍ଧୃଦଯ-ମ୍ମୃତ୍ଯୋଃ । ଯଦମୀଷାମଦଃ ପ୍ରିଯମ୍ । ତଦୈତୂପମାମଭି । ପର-ମ୍ମୃତ୍ଯୋ ଅନୁ ପରେହି ପନ୍ଥାମ୍ । ଯସ୍ତେ ସ୍ଵ ଇତରୋ ଦେଵଯାନାତ୍ । ଚକ୍ଷୁଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ଵତେ ତେ ବ୍ରଵୀମି । ମା ନଃ ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ରୀରିଷୋ ମୋତ ଵୀରାନ୍ । ପ୍ର ପୂର୍ଵ୍ଯ-ମ୍ମନସା ଵନ୍ଦମାନଃ । ନାଧମାନୋ ଵୃଷଭ-ଞ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ । ଯଃ ପ୍ରଜାନାମେକରାଣ୍ମାନୁଷୀଣାମ୍ । ମୃତ୍ଯୁଂ-ଯଁଜେ ପ୍ରଥମଜାମୃତସ୍ଯ ॥ 46 ॥
ମୃତ୍ଯଵେ ଵୀରାଗ୍ଂଶ୍ଚତ୍ଵାରି ଚ ॥ 15 ॥
ତରଣିର୍ଵିଶ୍ଵଦର୍ଶତୋ ଜ୍ଯୋତିଷ୍କୃଦସି ସୂର୍ଯ । ଵିଶ୍ଵମା ଭାସି ରୋଚନମ୍ । ଉପଯାମଗୃହୀତୋ-ଽସି ସୂର୍ଯାଯ ତ୍ଵା ଭ୍ରାଜସ୍ଵତ ଏଷ ତେ ଯୋନିସ୍ସୂର୍ଯାଯ ତ୍ଵା ଭ୍ରାଜସ୍ଵତେ ॥ 47 ॥ 16 ॥
ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵ ମଦିନ୍ତମ ସୋମ ଵିଶ୍ଵାଭିରୂତିଭିଃ । ଭଵା ନସ୍ସପ୍ରଥସ୍ତମଃ ॥ (48) ॥ 17 ॥
ଈଯୁଷ୍ଟେ ଯେ ପୂର୍ଵତରାମପଶ୍ଯନ୍ ଵ୍ଯୁଚ୍ଛନ୍ତୀମୁଷସ-ମ୍ମର୍ତ୍ଯାସଃ । ଅସ୍ମାଭିରୂ ନୁ ପ୍ରତିଚକ୍ଷ୍ଯା-ଽଭୂଦୋ ତେ ଯନ୍ତି ଯେ ଅପରୀଷୁ ପଶ୍ଯାନ୍ ॥ 49 ॥ 18 ॥
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଯୋତିଷ୍କୃତ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଯୋତିର୍ଵିଦ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଭାସ୍ଵତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଵଲନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ମଲ୍ମଲାଭଵନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଦୀପ୍ଯମାନା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ରୋଚମାନା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମ୍ଯଜସ୍ରା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ବୃହଜ୍ଜ୍ଯୋତିଷ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ବୋଧଯନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜାଗ୍ରତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ॥ 50 ॥ 19 ॥
ପ୍ରଯାସାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଽଯାସାଯ ସ୍ଵାହା ଵିଯାସାଯ ସ୍ଵାହା ସଂଯାଁସାଯ ସ୍ଵାହୋଦ୍ଯାସାଯ ସ୍ଵାହା-ଽଵଯାସାଯ ସ୍ଵାହା ଶୁଚେ ସ୍ଵାହା ଶୋକାଯ ସ୍ଵାହା ତପ୍ଯତ୍ଵୈ ସ୍ଵାହା ତପତେ ସ୍ଵାହା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯୈ ସ୍ଵାହା ସର୍ଵସ୍ମୈ ସ୍ଵାହା ॥ 51 ॥ 20 ॥
ଚିତ୍ତଗ୍ଂ ସନ୍ତାନେନ ଭଵଂ-ଯଁକ୍ନା ରୁଦ୍ର-ନ୍ତନିମ୍ନା ପଶୁପତିଗ୍ଗ୍ଂ ସ୍ଥୂଲହୃଦଯେନାଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୃଦଯେନ ରୁଦ୍ରଂ-ଲୋଁହିତେନ ଶର୍ଵ-ମ୍ମତସ୍ନାଭ୍ଯା-ମ୍ମହାଦେଵମନ୍ତଃ ପାର୍ଶ୍ଵେନୌଷିଷ୍ଠହନଗ୍ଂ ଶିଙ୍ଗୀନିକୋଶ୍ଯାଭ୍ଯାମ୍ ॥ 52 ॥ 21 ॥
ଚିତ୍ତିଃ ପୃଥିଵ୍ଯଗ୍ନିସ୍ସୂର୍ଯ-ନ୍ତେ ଚକ୍ଷୁର୍ମହାହଵିର୍ହୋତା ଵାଘୋତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକହୋତା-ଽଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିସ୍ସେନେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସୁଵର୍ଣ-ଙ୍ଘର୍ମଗ୍ଂ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା-ଽଦ୍ଭ୍ଯୋ ଭର୍ତା ହରି-ନ୍ତରଣିରାପ୍ଯାଯସ୍ଵେଯୁଷ୍ଟେ ଯେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ମ୍ପ୍ରଯାସାଯ ଚିତ୍ତମେକଵିଗ୍ଂଶତିଃ ॥ 21 ॥
ଚିତ୍ତିରଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିରନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ଭର୍ତାସନ୍ପ୍ରଯାସାଯ ଦ୍ଵିପଞ୍ଚାଶତ୍ ॥ 52 ॥
ଚିତ୍ତିରଗ୍ନିର୍ଯଜୁର୍ଭିରନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜଯା ସଂଵିଁଦାନସ୍ତସ୍ଯ ଧୀରା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ନ୍ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶତ୍ ॥ 53 ॥
ତଚ୍ଛଂ-ଯୋଁରାଵୃଣୀମହେ । ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞାଯ ।
ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞପତଯେ । ଦୈଵୀ ସ୍ଵସ୍ତିରସ୍ତୁ ନଃ ।
ସ୍ଵସ୍ତିର୍ମାନୁଷେଭ୍ଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜିଗାତୁ ଭେଷଜମ୍ ।
ଶ-ନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦେ । ଶ-ଞ୍ଚତୁଷ୍ପଦେ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥