Goddess Devi

devī mahimnastotram

(Devi Mahimna Stotram in English (IAST))

Also known as devi mahimna stotra · tvamantastvam pascattvamasi puratastvam ca parata

Thirty-four verses spoken by the moon-crested one, and the first sets the method: you are within, you are behind, you are in front, you are beyond, you are above, you are below, you move between the worlds; you are Indra, you are the moon, you are the Upanishad of the Vedas — I am your servant, show me grace. The greatness of the title is argued by exhausting the positions a thing can occupy rather than by listing deeds. The closing verse is the finest in it: by whom this moving and unmoving was made, by whom it is always kept, by whom lit up in its order and by whom always withdrawn — by those eyes of yours, wet with pity, who has not been carried over the great sea of becoming? Let them break my poverty.

|| devī mahimnastotram ||
candracūḍa uvāca-
tvamantastvaṃ paścāttvamasi puratastvaṃ ca parata-
stvamūrdhvaṃ tvaṃ cādhastvamasi khalulokāntara carī |
tvamindrastvaṃ candrastvamasi nigamānāmupaniṣat
tavāhaṃ dāso'smi tripurahararāme kuru kṛpām || 1||
iyān kālaḥ sṛṣṭeḥ prabhṛti bahukaṣṭena gamito
vinā yattvatsevāṃ karuṇarasakallolini śive |
tadetaddaurbhāgyaṃ viṣayatṛṣṇākhyaripuṇā
hataḥ śuddhānandaṃ spṛśimi tava siddheśvari padam || 2||
sudhādhārāvṛṣṭestava janani dṛṣṭerviṣayatāṃ
vayaṃ yāmo dāmodara bhagini bhāgyena phalitam |
idānīṃ bhūtānāṃ dhruvamupari bhūtāḥ paramudā
na vāñchāmo mokṣaṃ vipina pathi kakṣaṃ jaradiva || 3||
japādau no saktā haragṛhiṇi bhaktāḥ karuṇayā
bhavatyā homatyā kati kati na bhāvena gamitāḥ |
cidānandākāraṃ bhavajaladhipāraṃ nijapadaṃ
na te māturgarbhe janani tava garbhe yadi gatāḥ || 4||
cidevedaṃ sarvaṃ śrutiriti bhavatyāḥ stutikathā
priyaṃ bhātyastīti trividhamapi rūpaṃ tava śive |
aṇurdīrghaṃ hrasvaṃ mahadajaramantādirahitaṃ
tvameva brahmāsi tvadaparamudāraṃ na girije || 5||
tvayā'ntaryāminyā bhagavati vaśinyā''disahite
vidhīyante bhāvā manasi jagatāmityupaniṣat |
ahaṃ kartetyantarviśatu mama buddhiḥ kathamume
subuddhistvadbhakto na bhavati kubuddhiḥ kvacidapi || 6||
na mantraṃ tantraṃ vā kimapi khalu vidmo girisute
kva yāmaḥ kiṃ kurmastava caraṇasevā na racitā |
aye mātaḥ prātaḥ prabhṛti divasāstāvadhi vayaṃ
kubudhyā'haṅkāryī śiva śiva na yāmo nija vayaḥ || 7||
ihāmuṣmi~lloke hyapi na viṣaye premakarave
na me vairī kaścidbhagavati bhavāni tribhuvane |
guṇānnāmādhāraṃ nigama gaṇasāraṃ tava padaṃ
mano vāraṃ vāraṃ japati ca vinodaṃ ca bhajate || 8||
mahāmāye kāye mama bhavati yādṛkkhalu mano
manaste saṅkhyāne na hi tādṛkkathamume |
tvamevāntarmātarnigamayasi buddhiṃ trijagatāṃ
na jāne śrījānerapi na viditaste'tra mahimā || 9||
amīṣāṃ varṇānāṃ kratukaraṇasampūrṇavayasāṃ
nikāmyaṃ kāvyānāmurasi samudāyaṃ prakaṭitam |
stanau merū matvā sthagitamamṛtopākhyamubhayaṃ
dayādhārādhāraṃ mama janani hāraṃ tava bhaje || 10||
stanadvandvaṃ skandadvipamukhamukhe yatsnutamukhaṃ
kadācinme mātarvitaratu mukhe stanyakaṇikām |
anenāyaṃ dhanyo jagadupari mānyo'pi bhavatāṃ
kuputre satputre na hi bhavati māturviṣamatā || 11||
jaganmūlaṃ śūlaṃ hyanubhavati kūlaṃ kathamidaṃ
dvidhākurve sarveśvari mama tu garveṇa phalitam |
padadvandvaṃ dvandvaṃ vyatikaraharaṃ dvandvasukhadaṃ
guṇā rāme rāme kalaya hṛdi kāmeśvari sadā || 12||
ahorātraṃ gātraṃ samajani na pātraṃ mama mudā
dhanāyattaṃ cittaṃ tṛṇamapi tu niścittamabhavat |
idānīmānītā kathamapi bhavānī hṛdi mayā
sthitaṃ manye dhanye pathi kathamadhanyeha mucitaḥ || 13||
nirākārāmārādadhi hṛdayamārādhitavatā
mayā māyātītā sitasakalakāyāpahataye |
ahaṃ ko'haṃ so'haṃ matiriti vimohaṃ hatavati
kṛtāhantānantāmupanayati santānakavati || 14||
tvadaṅghreruddyotādaruṇakiraṇaśreṇigamanā-
tsamudbhūtā ye ye jagati jayinaḥ śoṇamaṇayaḥ |
ta ete sarveṣāṃ śirasi viduṣāṃ bhānti bhuvane
tvadīyādanyaḥ ko bhavati janavandyo'dya girije || 15||
akārṣītso'marṣī bhuvanamaparaṃ gādhitanayaḥ
śaśā pānyo lakṣmīmapibadaparo hyarṇavamiti |
saparyāmāhātmyaṃ tava janani tādātmyaphaladaṃ
kiyadvakṣye yakṣeśvarakiraṇadattaṃ bhagavati || 16||
amī devāḥ sevāṃ vidadhati yato mañcakatayā
śivo'pyacchacchāyāracitarucira pracchadatayā |
kṛtārthīkartuṃ māṃ paramaśiva vāmāṅkanilayā
parabrahmasphūrtistava jayati mūrtiḥ sakaruṇā || 17||
samuddhartuṃ bhaktān prabhavati vihartuṃ jagadidaṃ
gatiṃ vāyorbaddhvā vinimayati rūpaṃ ca niyamāt |
yadṛcchā yasyecchā na ca bhajana viccheda bhayato
namaste bhaktāya dhruvabhajanasaktāya girije || 18||
umā māyā mātā kamalanayanā kṛṣṇabhaginī
bhavānī durgā'mbā matiramaralakṣmīti taralā |
mahāvidyā devī prakṛtirajajāyeti japatāṃ
bhavanti śrīvidye tava janani nāmāni nidhayaḥ || 19||
diśāṃ pālā bālā haraharisarojāsanamukhā-
stvayā durge sarve kati kati na bhaktā adhikṛtāḥ |
svayaṃ raktā bhaktāvahamadhikṛto nādhimagamaṃ
sukhe vā duḥkhe vā mama samatayā yāntu divasāḥ || 20||
bhavatyā bhaktānāṃ yadi kimapi kaścidvidhikṛte
puro vā paścādvā kapaṭaduriterṣāparavaśaḥ |
janaścetsaṃnyāsādapi japati nārāyaṇapadaṃ
tato'pyenaṃ devī nayanapathavīthīṃ gamayati || 21||
kriyā va kartā vā karaṇamapi vā karma yadi vā
praṇīyante ceṣṭā jagati puruṣairbhāvakaluṣaiḥ |
samarpya svātmānaṃ tava tu padayorindrapadavī-
midaṃ vā tadviṣṇorgaṇayati na bhakto'yamacalaḥ || 22||
svayaṃ māyā kāryādyudayakaraṇe kautukavatī
śivādīnāṃ sargasthitivilayakarmāṇi bibhṛṣe |
ayaṃ bhakto nāmnāṃ bhagavati śubhaḥ syāttava yadā
bhavānyā bhaktānāmaśubhamaparaṃ te'pi na kṛtam || 23||
dharitrī hyambhodhistvamapi dahanastvaṃ ca pavana-
stvamākāśastvaṃ ca grasati puruṣastena sahitam |
grasantī brahmāṇḍaṃ prakṛtirapi dāsī paśupate-
ryadāsītsaṃhāre janani tava saṃhāramahimā || 24||
sphurattārā mālyaṃ grahanivahanīrājanavidhi-
rhavirdhūmo dhūpo malayapavamānaḥ parimalaḥ |
idaṃ te naivedyaṃ vividha rasavedyaṃ khalu sukhaṃ
saparyā maryādā dhruvamiyamume brahmanilaye || 25||
navādhārā sṛṣṭiḥ sphuṭitanavadhāśabdaracanā
navānāṃ kheṭānāmupari navadhā'pyarcitapade |
navānāṃ saṅkhyānāṃ prakṛtiragarājanyatanaye
navadvīpī devī tvamasi navacakreśvari śive || 26||
yadā'kṛṣyākṛṣyātapati bhavadambā kva nu gatā
balātkārādārāditi yamabhaṭe nāma vidhayā |
tadaivainaṃ dīnaṃ spṛśati vadane praśrayavatī
vidhūyāmbā dhūrtaṃ guhamapi dhayantaṃ bhagavatī || 27||
havirdhāne gītaṃ śrutiśirasi nirdhāritamitaṃ
śivasyārdhāṅgasthaṃ paramamahadaddhā mama manaḥ |
yadā''cakṣāṇaste caraṇatalalākṣāsajalai-
rmukhaṃ prakṣālyāyaṃ gaṇayati na lakṣāṇi kṛtinām || 28||
gurūṇāṃ sarveṣāmayamupari vidyāgururabhūn
manūnāṃ sarveṣāmayamupari jāto bhuvamanuḥ |
kalānāṃ sarvāsāmiyamupari lakṣmīḥ parakalā
mahimnāṃ sarveṣāmayamupari jāgarti mahimā || 29||
yadā''lāpādāpāditavividhavidyāpariṇatiḥ
kare kṛtvā mokṣaṃ vyavaharati lokaṃ prabhutayā |
praṇādevāśāye prabhavati durāpe ca puruṣa-
stadetanmāhātmyaṃ viralajanasāramyaṃ tava śive || 30||
yābhiḥ śaṅkara kālakṛtyadahanajvālāsamutsāraṇaṃ
yābhiḥ śumbhaniśumbhadarpadalanaṃ yābhirjaganmohanam |
yābhibhairavabhīmarūpadalanaṃ sadyaḥ kṛtaṃ me'nvahaṃ
dāridyaṃ dalayantu tāstava dṛśo durge dayāmedurāḥ || 31||
yābhirdurgatayā kuśāsanapunaḥsvārājyadānaṃ kṛtaṃ
yābhirbhāratasaṃsadi drupadajā lajjā javādrakṣitā |
yābhiḥ kṛṣṇagṛhītahastakamalaistrāṇaṃ kṛtaṃ me'nvahaṃ
dāridyaṃ dalayantu tāstava dṛśo durge dayāmedurāḥ || 32||
yābhirviṣṇukṛte kṛtaṃ kurukulapradhvaṃsanaṃ saṅgare
prādyumnerhṛdi mudgarasya kusumasragyābhirākalpitā |
kaṃsādyābhirapi vyadhāyi vasudhā gopālagopāyanaṃ
dāridyaṃ dalayantu tāstava dṛśo durge dayāmedurāḥ || 33||
yābhiḥ sthāvarajaṅgamaṃ kṛtamidaṃ yābhiḥ sadā pālitaṃ
yābhirbhāsitamākrameṇa ca punaryābhiḥ sadā saṃhṛtam |
yābhirduḥkhamahāmbhaso bhavamahāsindhorna ke tāritā
dāridyaṃ dalayantu tāstava dṛśo durge dayāmedurāḥ || 34||
|| iti devī mahimnastotraṃ sampūrṇam ||

Explore More