Goddess Durga

দুৰ্গাচৰণস্মৰণম্ (দেৱী কে শ্ৰী চৰণোং কা স্মৰণ)

(Durga Charana Smaranam in Assamese)

Also known as bhatu bhavya bhavaniyam bhavanabhavita subha

Ten verses that keep to one subject throughout, the dust of the Goddess's feet, and press the claim rather than merely state it. The first two are built almost entirely on syllables in bha. The waters born of those feet purify the lords of the worlds and dissolve the darkness of the wise; the moon follows the light of her toenails across the sky; the lotus of her foot opens not to the sun but at the touch of Shambhu's eye. The ninth verse carries it furthest — Shiva's matted hair was not made pure by the river of the gods washing through it, but by the pollen of Uma's feet. The last strings five verbs in the first person plural together and names her Uma, Gauri, Durga, Shiva, Amba and Bhavani in a single line.

॥ দুৰ্গাচৰণস্মৰণম্ ॥
ভাতু ভৱ্যা ভৱানীযং ভাৱনাভাৱিতা শুভা ।
ভৱাঙ্গসঙ্গতো যস্যা ভূতযো ভান্তি ভূতলে ॥ ১॥
ভাস্ৱন্তী ভুৱনাভিৰামভৰিতাভোগপ্ৰভাভাসুৰা
ভূত্যেকপ্ৰভুতামুপেত্য ভুৱনে যা ভাসতে ভৰ্গগা ।
ভূযোঽমী ভুৱনেশ্ৱৰাঃ সুৰগণা যত্পাদপাথোদ্ভৱৈঃ
পূৰ্ণৈঃ পূতপৰা ভৱন্তি গলিতাঽজ্ঞানান্ধকাৰৈৰ্বুধাঃ ॥ ২॥
ৱীণাৱাদনতত্পৰাঽৰ্থলহৰীমুদ্ৱেল্লযন্তী সতী
সা মাতা জগতাং জযত্যতিশযজ্ঞানপ্ৰদা ভাৰতী ।
যস্যাঃ--পাদনখপ্ৰভামনুসৰঁশ্চন্দ্ৰোঽম্বৰে চঞ্চতে
ৰাগেণাপগতাদৰো জলজনিঃ পুষ্পাঞ্জলিৰ্যাচতে ॥ ৩॥
আস্তাং সমস্তৱৰৱস্তুৱিতানৱৃন্দে
মাতুশ্চৰাচৰনমস্কৃতপাদৰেণুঃ ।
সৈকা সুৰাসুৰৱিৱন্দিশিৰোঽৰ্চিতা স্যাদ্
ভৰ্গোত্তমাঙ্গমিলিতা ভজতাং ৱিভূত্যৈ ॥ ৪॥
ভাস্ৱত্কৰৈঃ সমুচিতং ৱিকচং কৰোতি
শম্ভোৰ্ৱিলোচনগতেন চ সঙ্গিতং তত্ ।
পাদাম্বুজং ৱিকসিতং ন মৃষোক্তিৰেষা
ৱৈধো ৱিধিৰ্ন ৱিবুধৈৰপি ৱাধনীযঃ ॥ ৫॥
উত্তমাঙ্গসুভগা সুৰাপগা মৌলিলব্ধশৰণা দিৱশ্চ্চুতা ।
সাহসৈকৰসিকা শিৱা হি সা পদ্গতাঽশ্ৰাযনতিৰ্নচাশ্ৰিতে ॥ ৬॥
সুধান্ধঃপতিস্তে সুধাসুন্দৰং কিং
নমত্যঙ্ঘ্ৰিযুগ্মং যতো ভাগ্যৱান্সঃ ।
ধৰাযাং ধিযঃ সাধুতৈষাং ত্ৱদৰ্থে
ধৰাযা ধৱত্ৱং কিযত্তদ্যশোঽদঃ ॥ ৭॥
পাৰ্ৱতীপতিৰযং ৱৃষধ্ৱজঃ কিং শ্ৰুতেৰপি পতিৰ্ন গীযতে ।
তেন কিং সুৰপতিপ্ৰপূজিতঃ সেৱ্যসেৱকমতিৰ্ন চিন্ত্যতে ॥ ৮॥
জটা সা ধুতা দেৱনদ্যা জলেন
ন পূতেতি তেনানতেনাপি মূৰ্ধ্না ।
উমাপাদপদ্মপ্ৰসূতৈঃ পৰাগৈঃ
প্ৰযুক্তঃ প্ৰণামঃ শিৱস্যাঽস্তু ভূত্যৈ ॥ ৯॥
নমামঃ প্ৰযামঃ পদদ্ৱন্দ্ৱচন্দ্ৰং
চমত্কাৰচঞ্চচ্চৰিত্ৰং চ শৃণ্মঃ ।
ভজামোৰ্চযামঃ শ্ৰৱঃ সৌম্যৱৰ্ণ-
মুমে গৌৰি দুৰ্গে শিৱেঽম্বে ভৱানি ॥ ১০॥
॥ ইতি দুৰ্গাচৰণস্মৰণং সম্পূৰ্ণম্ ॥

Explore More