સિન્દૂરપૂરપરિશોભિતગણ્ડયુગ્મમ્ ।
ઉદ્દણ્ડવિઘ્નપરિખણ્ડનચણ્ડદણ્ડં
આખણ્ડલાદિસુરનાયકબૃન્દવન્દ્યમ્ ॥ ૧ ॥
- પ્રાતઃ (prātaḥ)at dawn
- સ્મરામિ (smarāmi)I call to mind
- ગણનાથમ્ (gaṇanātham)the lord of the ganas
- અનાથબન્ધુમ્ (anāthabandhum)the friend of those who have no one
- સિન્દૂરપૂરપરિશોભિતગણ્ડયુગ્મમ્ (sindūrapūrapariśobhitagaṇḍayugmam)whose two cheeks are bright with a flood of sindura
- ઉદ્દણ્ડવિઘ્નપરિખણ્ડનચણ્ડદણ્ડમ્ (uddaṇḍavighnaparikhaṇḍanacaṇḍadaṇḍam)the fierce rod that smashes the most stubborn obstacles
- આખણ્ડલાદિસુરનાયકબૃન્દવન્દ્યમ્ (ākhaṇḍalādisuranāyakabṛndavandyam)to whom Indra and all the lords of the gods bow
anvaya પ્રાતઃ અનાથબન્ધુમ્ સિન્દૂરપૂરપરિશોભિતગણ્ડયુગ્મમ્ ઉદ્દણ્ડવિઘ્નપરિખણ્ડનચણ્ડદણ્ડમ્ આખણ્ડલાદિસુરનાયકબૃન્દવન્દ્યમ્ ગણનાથમ્ સ્મરામિ
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
પ્રાતઃસ્મરણ calling to mind at dawn — A short set of verses said on waking, before anything else is done. Each verse here opens with the same word, prātaḥ, at dawn.
આખણ્ડલ Indra — The one who breaks things apart, an old name of Indra.
ઇચ્છાનુકૂલમખિલં ચ વરં દદાનમ્ ।
તં તુન્દિલં દ્વિરસનાધિપ યજ્ઞસૂત્રં
પુત્રં વિલાસચતુરં શિવયોઃ શિવાય ॥ ૨ ॥
- પ્રાતઃ (prātaḥ)at dawn
- નમામિ (namāmi)I bow to
- ચતુરાનનવન્દ્યમાનમ્ (caturānanavandyamānam)whom four-faced Brahma worships
- ઇચ્છાનુકૂલમ્ (icchānukūlam)just as it is wanted
- અખિલમ્ (akhilam)every
- ચ (ca)and
- વરમ્ (varam)boon
- દદાનમ્ (dadānam)who gives
- તમ્ (tam)that
- તુન્દિલમ્ (tundilam)big-bellied one
- દ્વિરસનાધિપયજ્ઞસૂત્રમ્ (dvirasanādhipayajñasūtram)whose sacred thread is the king of snakes
- પુત્રમ્ (putram)the son
- વિલાસચતુરમ્ (vilāsacaturam)clever at play
- શિવયોઃ (śivayoḥ)of Shiva and Parvati
- શિવાય (śivāya)for my good
anvaya પ્રાતઃ ચતુરાનનવન્દ્યમાનમ્ ઇચ્છાનુકૂલમ્ અખિલમ્ ચ વરમ્ દદાનમ્ તુન્દિલમ્ દ્વિરસનાધિપયજ્ઞસૂત્રમ્ શિવયોઃ વિલાસચતુરમ્ તમ્ પુત્રમ્ શિવાય નમામિ
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
દ્વિરસન the two-tongued one — A snake, for its forked tongue. Its king is Vasuki or Shesha.
શિવયોઃ શિવાય of Shiva and Parvati, for my good — The line plays on the one word: shivayoh, of the two Shivas, the god and the goddess, and shivaya, for good.
-દાવાનલં ગણવિભું વરકુઞ્જરાસ્યમ્ ।
અજ્ઞાનકાનનવિનાશનહવ્યવાહં
ઉત્સાહવર્ધનમહં સુતમીશ્વરસ્ય ॥ ૩ ॥
- પ્રાતઃ (prātaḥ)at dawn
- ભજામિ (bhajāmi)I worship
- અભયદમ્ (abhayadam)the giver of safety
- ખલુ (khalu)indeed
- ભક્તશોકદાવાનલમ્ (bhaktaśokadāvānalam)the forest fire that burns up his devotees' grief
- ગણવિભુમ્ (gaṇavibhum)the mighty lord of the ganas
- વરકુઞ્જરાસ્યમ્ (varakuñjarāsyam)with the face of the best of elephants
- અજ્ઞાનકાનનવિનાશનહવ્યવાહમ્ (ajñānakānanavināśanahavyavāham)the fire that destroys the forest of ignorance
- ઉત્સાહવર્ધનમ્ (utsāhavardhanam)who makes courage grow
- અહમ્ (aham)I
- સુતમ્ (sutam)the son
- ઈશ્વરસ્ય (īśvarasya)of the lord
anvaya પ્રાતઃ અહમ્ અભયદમ્ ભક્તશોકદાવાનલમ્ વરકુઞ્જરાસ્યમ્ ગણવિભુમ્ અજ્ઞાનકાનનવિનાશનહવ્યવાહમ્ ઉત્સાહવર્ધનમ્ ઈશ્વરસ્ય સુતમ્ ખલુ ભજામિ
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
note He is called fire twice in one verse: once to grief, once to ignorance.
- ફલશ્રુતિઃ (phalaśrutiḥ)the account of what they give
anvaya ફલશ્રુતિઃ
chandas Prose, a heading
પ્રાતરુત્થાય સતતં યઃ પઠેત્પ્રયતઃ પુમાન્ ॥ ૪ ॥
- શ્લોકત્રયમ્ (ślokatrayam)three verses
- ઇદમ્ (idam)these
- પુણ્યમ્ (puṇyam)holy
- સદા (sadā)always
- સામ્રાજ્યદાયકમ્ (sāmrājyadāyakam)bringing sovereignty
- પ્રાતઃ (prātaḥ)at dawn
- ઉત્થાય (utthāya)having got up
- સતતમ્ (satatam)every day
- યઃ (yaḥ)whoever
- પઠેત્ (paṭhet)recites
- પ્રયતઃ (prayataḥ)with care
- પુમાન્ (pumān)a man
anvaya યઃ પુમાન્ પ્રાતઃ ઉત્થાય સતતમ્ પ્રયતઃ પઠેત્ [તસ્ય] ઇદમ્ પુણ્યમ્ શ્લોકત્રયમ્ સદા સામ્રાજ્યદાયકમ્
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas