ଅଧ୍ଯାଯ 1
ଵଲ୍ଲୀ 1
ଓଁ ଉଶନ୍ ହ ଵୈ ଵାଜଶ୍ରଵସ-ସ୍ସର୍ଵଵେଦସ-ନ୍ଦଦୌ।
ତସ୍ଯ ହ ନଚିକେତା ନାମ ପୁତ୍ର ଆସ ॥1॥
ଓଁ ଉଶନ୍ ହ ଵୈ ଵାଜଶ୍ରଵସ-ସ୍ସର୍ଵଵେଦସ-ନ୍ଦଦୌ।
ତସ୍ଯ ହ ନଚିକେତା ନାମ ପୁତ୍ର ଆସ ॥1॥
ତଂ ହ କୁମାରଂ ସନ୍ତ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣାସୁ ନୀଯମାନାସୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଽଽଵିଵେଶ। ସୋ-ଽମନ୍ଯତ ॥2॥
ପୀତୋଦକା ଜଗ୍ଧତୃଣା ଦୁଗ୍ଧଦୋହା ନିରିନ୍ଦ୍ରିଯାଃ।
ଅନନ୍ଦା ନାମ ତେ ଲୋକାସ୍ତାନ୍ସ ଗଚ୍ଛତି ତା ଦଦତ୍ ॥3॥
ଅନନ୍ଦା ନାମ ତେ ଲୋକାସ୍ତାନ୍ସ ଗଚ୍ଛତି ତା ଦଦତ୍ ॥3॥
ସ ହୋଵାଚ ପିତର-ନ୍ତତ କସ୍ମୈ ମା-ନ୍ଦାସ୍ଯସୀତି।
ଦ୍ଵିତୀଯ-ନ୍ତୃତୀଯ-ନ୍ତଂ ହୋଵାଚ ମୃତ୍ଯଵେ ତ୍ଵା ଦଦାମୀତି ॥4॥
ଦ୍ଵିତୀଯ-ନ୍ତୃତୀଯ-ନ୍ତଂ ହୋଵାଚ ମୃତ୍ଯଵେ ତ୍ଵା ଦଦାମୀତି ॥4॥
ବହୂନାମେମି ପ୍ରଥମୋ ବହୂନାମେମି ମଧ୍ଯମଃ।
କିଂ ସ୍ଵିଦ୍ଯମସ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ-ଯଁନ୍ମଯାଦ୍ଯ କରିଷ୍ଯତି ॥5॥
କିଂ ସ୍ଵିଦ୍ଯମସ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ-ଯଁନ୍ମଯାଦ୍ଯ କରିଷ୍ଯତି ॥5॥
ଅନୁପଶ୍ଯ ଯଥା ପୂର୍ଵେ ପ୍ରତିପଶ୍ଯ ତଥା-ଽପରେ।
ସସ୍ଯମିଵ ମର୍ତ୍ଯଃ ପଚ୍ଯତେ ସସ୍ଯମିଵାଜାଯତେ ପୁନଃ ॥6॥
ସସ୍ଯମିଵ ମର୍ତ୍ଯଃ ପଚ୍ଯତେ ସସ୍ଯମିଵାଜାଯତେ ପୁନଃ ॥6॥
ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରଵିଶତ୍ଯତିଥିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗୃହାନ୍।
ତସ୍ଯୈତାଂ ଶାନ୍ତି-ଙ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ହର ଵୈଵସ୍ଵତୋଦକମ୍ ॥7॥
ତସ୍ଯୈତାଂ ଶାନ୍ତି-ଙ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ହର ଵୈଵସ୍ଵତୋଦକମ୍ ॥7॥
ଆଶାପ୍ରତୀକ୍ଷେ ସଙ୍ଗତଂ ସୂନୃତା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟାପୂର୍ତେ ପୁତ୍ରପଶୂଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍।
ଏତଦ୍ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ପୁରୁଷସ୍ଯାଲ୍ପମେଧସୋ ଯସ୍ଯାନଶ୍ନନ୍ଵସତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗୃହେ ॥8॥
ଏତଦ୍ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ପୁରୁଷସ୍ଯାଲ୍ପମେଧସୋ ଯସ୍ଯାନଶ୍ନନ୍ଵସତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗୃହେ ॥8॥
ତିସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀର୍ଯଦଵାତ୍ସୀର୍ଗୃହେ ମେ-ଽନଶ୍ନନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ନତିଥିର୍ନମସ୍ଯଃ।
ନମସ୍ତେ-ଽସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ମେ-ଽସ୍ତୁ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରତି ତ୍ରୀନ୍ଵରାନ୍ଵୃଣୀଷ୍ଵ ॥9॥
ନମସ୍ତେ-ଽସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ମେ-ଽସ୍ତୁ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରତି ତ୍ରୀନ୍ଵରାନ୍ଵୃଣୀଷ୍ଵ ॥9॥
ଶାନ୍ତସଙ୍କଲ୍ପ-ସ୍ସୁମନା ଯଥା ସ୍ଯାଦ୍ଵୀତମନ୍ଯୁର୍ଗୌତମୋ ମାଭି ମୃତ୍ଯୋ।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସୃଷ୍ଟ-ମ୍ମାଭିଵଦେତ୍ପ୍ରତୀତ ଏତତ୍ତ୍ରଯାଣା-ମ୍ପ୍ରଥମଂ-ଵଁରଂ-ଵୃଁଣେ ॥10॥
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସୃଷ୍ଟ-ମ୍ମାଭିଵଦେତ୍ପ୍ରତୀତ ଏତତ୍ତ୍ରଯାଣା-ମ୍ପ୍ରଥମଂ-ଵଁରଂ-ଵୃଁଣେ ॥10॥
ଯଥା ପୁରସ୍ତାଦ୍ ଭଵିତା ପ୍ରତୀତ ଔଦ୍ଦାଲକିରାରୁଣିର୍ମତ୍ପ୍ରସୃଷ୍ଟଃ।
ସୁଖଂ ରାତ୍ରୀ-ଶ୍ଶଯିତା ଵୀତମନ୍ଯୁସ୍ତ୍ଵା-ନ୍ଦଦୃଶିଵାନ୍ମୃତ୍ଯୁମୁଖାତ୍ପ୍ରମୁକ୍ତମ୍ ॥11॥
ସୁଖଂ ରାତ୍ରୀ-ଶ୍ଶଯିତା ଵୀତମନ୍ଯୁସ୍ତ୍ଵା-ନ୍ଦଦୃଶିଵାନ୍ମୃତ୍ଯୁମୁଖାତ୍ପ୍ରମୁକ୍ତମ୍ ॥11॥
ସ୍ଵର୍ଗେ ଲୋକେ ନ ଭଯ-ଙ୍କିଞ୍ଚନାସ୍ତି ନ ତତ୍ର ତ୍ଵ-ନ୍ନ ଜରଯା ବିଭେତି।
ଉଭେ ତୀର୍ତ୍ଵା-ଽଶନାଯାପିପାସେ ଶୋକାତିଗୋ ମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ॥12॥
ଉଭେ ତୀର୍ତ୍ଵା-ଽଶନାଯାପିପାସେ ଶୋକାତିଗୋ ମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ॥12॥
ସ ତ୍ଵମଗ୍ନିଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମଧ୍ଯେଷି ମୃତ୍ଯୋ ପ୍ରବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଯ ମହ୍ଯମ୍।
ସ୍ଵର୍ଗଲୋକା ଅମୃତତ୍ଵ-ମ୍ଭଜନ୍ତ ଏତଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯେନ ଵୃଣେ ଵରେଣ ॥13॥
ସ୍ଵର୍ଗଲୋକା ଅମୃତତ୍ଵ-ମ୍ଭଜନ୍ତ ଏତଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯେନ ଵୃଣେ ଵରେଣ ॥13॥
ପ୍ର ତେ ବ୍ରଵୀମି ତଦୁ ମେ ନିବୋଧ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମଗ୍ନି-ନ୍ନଚିକେତଃ ପ୍ରଜାନନ୍।
ଅନନ୍ତଲୋକାପ୍ତିମଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ତ୍ଵମେତ-ନ୍ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାଯାମ୍ ॥14॥
ଅନନ୍ତଲୋକାପ୍ତିମଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ତ୍ଵମେତ-ନ୍ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାଯାମ୍ ॥14॥
ଲୋକାଦିମଗ୍ନି-ନ୍ତମୁଵାଚ ତସ୍ମୈ ଯା ଇଷ୍ଟକା ଯାଵତୀର୍ଵା ଯଥା ଵା।
ସ ଚାପି ତତ୍ପ୍ରତ୍ଯଵଦଦ୍ଯଥୋକ୍ତମଥାସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁଃ ପୁନରେଵାହ ତୁଷ୍ଟଃ ॥15॥
ସ ଚାପି ତତ୍ପ୍ରତ୍ଯଵଦଦ୍ଯଥୋକ୍ତମଥାସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁଃ ପୁନରେଵାହ ତୁଷ୍ଟଃ ॥15॥
ତମବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରୀଯମାଣୋ ମହାତ୍ମା ଵର-ନ୍ତଵେହାଦ୍ଯ ଦଦାମି ଭୂଯଃ।
ତଵୈଵ ନାମ୍ନା ଭଵିତା-ଽଯମଗ୍ନି-ସ୍ସୃଙ୍କା-ଞ୍ଚେମାମନେକରୂପା-ଙ୍ଗୃହାଣ ॥16॥
ତଵୈଵ ନାମ୍ନା ଭଵିତା-ଽଯମଗ୍ନି-ସ୍ସୃଙ୍କା-ଞ୍ଚେମାମନେକରୂପା-ଙ୍ଗୃହାଣ ॥16॥
ତ୍ରିଣାଚିକେତସ୍ତ୍ରିଭିରେତ୍ଯ ସନ୍ଧି-ନ୍ତ୍ରିକର୍ମକୃତ୍ତରତି ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୂ।
ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵମୀଡ୍ଯଂ-ଵିଁଦିତ୍ଵା ନିଚାଯ୍ଯେମାଂ ଶାନ୍ତିମତ୍ଯନ୍ତମେତି ॥17॥
ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵମୀଡ୍ଯଂ-ଵିଁଦିତ୍ଵା ନିଚାଯ୍ଯେମାଂ ଶାନ୍ତିମତ୍ଯନ୍ତମେତି ॥17॥
ତ୍ରିଣାଚିକେତସ୍ତ୍ରଯମେତଦ୍ଵିଦିତ୍ଵା ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଂଶ୍ଚିନୁତେ ନାଚିକେତମ୍।
ସ ମୃତ୍ଯୁପାଶାନ୍ପୁରତଃ ପ୍ରଣୋଦ୍ଯ ଶୋକାତିଗୋ ମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ॥18॥
ସ ମୃତ୍ଯୁପାଶାନ୍ପୁରତଃ ପ୍ରଣୋଦ୍ଯ ଶୋକାତିଗୋ ମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ॥18॥
ଏଷ ତେ-ଽଗ୍ନିର୍ନଚିକେତ-ସ୍ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯୋ ଯମଵୃଣୀଥା ଦ୍ଵିତୀଯେନ ଵରେଣ।
ଏତମଗ୍ନି-ନ୍ତଵୈଵ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଜନାସସ୍ତୃତୀଯଂ-ଵଁର-ନ୍ନଚିକେତୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ॥19॥
ଏତମଗ୍ନି-ନ୍ତଵୈଵ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଜନାସସ୍ତୃତୀଯଂ-ଵଁର-ନ୍ନଚିକେତୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ॥19॥
ଯେଯ-ମ୍ପ୍ରେତେ ଵିଚିକିତ୍ସା ମନୁଷ୍ଯେ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯେକେ ନାଯମସ୍ତୀତି ଚୈକେ।
ଏତଦ୍ଵିଦ୍ଯାମନୁଶିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଯା-ଽହଂ-ଵଁରାଣାମେଷ ଵରସ୍ତୃତୀଯଃ ॥20॥
ଏତଦ୍ଵିଦ୍ଯାମନୁଶିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଯା-ଽହଂ-ଵଁରାଣାମେଷ ଵରସ୍ତୃତୀଯଃ ॥20॥
ଦେଵୈରତ୍ରାପି ଵିଚିକିତ୍ସିତ-ମ୍ପୁରା ନ ହି ସୁଵିଜ୍ଞେଯମଣୁରେଷ ଧର୍ମଃ।
ଅନ୍ଯଂ-ଵଁର-ନ୍ନଚିକେତୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ମା ମୋପରୋତ୍ସୀରତି ମା ସୃଜୈନମ୍ ॥21॥
ଅନ୍ଯଂ-ଵଁର-ନ୍ନଚିକେତୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ମା ମୋପରୋତ୍ସୀରତି ମା ସୃଜୈନମ୍ ॥21॥
ଦେଵୈରତ୍ରାପି ଵିଚିକିତ୍ସିତ-ଙ୍କିଲ ତ୍ଵ-ଞ୍ଚ ମୃତ୍ଯୋ ଯନ୍ନ ସୁଜ୍ଞେଯମାତ୍ଥ।
ଵକ୍ତା ଚାସ୍ଯ ତ୍ଵାଦୃଗନ୍ଯୋ ନ ଲଭ୍ଯୋ ନାନ୍ଯୋ ଵରସ୍ତୁଲ୍ଯ ଏତସ୍ଯ କଶ୍ଚିତ୍ ॥22॥
ଵକ୍ତା ଚାସ୍ଯ ତ୍ଵାଦୃଗନ୍ଯୋ ନ ଲଭ୍ଯୋ ନାନ୍ଯୋ ଵରସ୍ତୁଲ୍ଯ ଏତସ୍ଯ କଶ୍ଚିତ୍ ॥22॥
ଶତାଯୁଷଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍ଵୃଣୀଷ୍ଵ ବହୂନ୍ପଶୂନ୍ହସ୍ତିହିରଣ୍ଯମଶ୍ଵାନ୍।
ଭୂମେର୍ମହଦାଯତନଂ-ଵୃଁଣୀଷ୍ଵ ସ୍ଵଯ-ଞ୍ଚ ଜୀଵ ଶରଦୋ ଯାଵଦିଚ୍ଛସି ॥23॥
ଭୂମେର୍ମହଦାଯତନଂ-ଵୃଁଣୀଷ୍ଵ ସ୍ଵଯ-ଞ୍ଚ ଜୀଵ ଶରଦୋ ଯାଵଦିଚ୍ଛସି ॥23॥
ଏତତ୍ତୁଲ୍ଯଂ-ଯଁଦି ମନ୍ଯସେ ଵରଂ-ଵୃଁଣୀଷ୍ଵ ଵିତ୍ତ-ଞ୍ଚିରଜୀଵିକା-ଞ୍ଚ।
ମହାଭୂମୌ ନଚିକେତସ୍ତ୍ଵମେଧି କାମାନା-ନ୍ତ୍ଵା-ଙ୍କାମଭାଜ-ଙ୍କରୋମି ॥24॥
ମହାଭୂମୌ ନଚିକେତସ୍ତ୍ଵମେଧି କାମାନା-ନ୍ତ୍ଵା-ଙ୍କାମଭାଜ-ଙ୍କରୋମି ॥24॥
ଯେ ଯେ କାମା ଦୁର୍ଲଭା ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସର୍ଵାନ୍କାମାଂଶ୍ଛନ୍ଦତଃ ପ୍ରାର୍ଥଯସ୍ଵ।
ଇମା ରାମା-ସ୍ସରଥା-ସ୍ସତୂର୍ଯା ନ ହୀଦୃଶା ଲମ୍ଭନୀଯା ମନୁଷ୍ଯୈଃ।
ଆଭିର୍ମତ୍ପ୍ରତ୍ତାଭିଃ ପରିଚାରଯସ୍ଵ ନଚିକେତୋ ମରଣ-ମ୍ମା-ଽନୁପ୍ରାକ୍ଶୀଃ ॥25॥
ଇମା ରାମା-ସ୍ସରଥା-ସ୍ସତୂର୍ଯା ନ ହୀଦୃଶା ଲମ୍ଭନୀଯା ମନୁଷ୍ଯୈଃ।
ଆଭିର୍ମତ୍ପ୍ରତ୍ତାଭିଃ ପରିଚାରଯସ୍ଵ ନଚିକେତୋ ମରଣ-ମ୍ମା-ଽନୁପ୍ରାକ୍ଶୀଃ ॥25॥
ଶ୍ଵୋଭାଵା ମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଯଦନ୍ତକୈତତ୍ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣା-ଞ୍ଜରଯନ୍ତି ତେଜଃ।
ଅପି ସର୍ଵ-ଞ୍ଜୀଵିତମଲ୍ପମେଵ ତଵୈଵ ଵାହାସ୍ତଵ ନୃତ୍ଯଗୀତେ ॥26॥
ଅପି ସର୍ଵ-ଞ୍ଜୀଵିତମଲ୍ପମେଵ ତଵୈଵ ଵାହାସ୍ତଵ ନୃତ୍ଯଗୀତେ ॥26॥
ନ ଵିତ୍ତେନ ତର୍ପଣୀଯୋ ମନୁଷ୍ଯୋ ଲପ୍ସ୍ଯାମହେ ଵିତ୍ତମଦ୍ରାକ୍ଷ୍ମ ଚେତ୍ତ୍ଵା।
ଜୀଵିଷ୍ଯାମୋ ଯାଵଦୀଶିଷ୍ଯସି ତ୍ଵଂ-ଵଁରସ୍ତୁ ମେ ଵରଣୀଯ-ସ୍ସ ଏଵ ॥27॥
ଜୀଵିଷ୍ଯାମୋ ଯାଵଦୀଶିଷ୍ଯସି ତ୍ଵଂ-ଵଁରସ୍ତୁ ମେ ଵରଣୀଯ-ସ୍ସ ଏଵ ॥27॥
ଅଜୀର୍ଯତାମମୃତାନାମୁପେତ୍ଯ ଜୀର୍ଯନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ କ୍ଵଧସ୍ସ୍ଥଃ ପ୍ରଜାନନ୍।
ଅଭିଧ୍ଯାଯନ୍ଵର୍ଣରତିପ୍ରମୋଦାନତିଦୀର୍ଘେ ଜୀଵିତେ କୋ ରମେତ ॥28॥
ଅଭିଧ୍ଯାଯନ୍ଵର୍ଣରତିପ୍ରମୋଦାନତିଦୀର୍ଘେ ଜୀଵିତେ କୋ ରମେତ ॥28॥
ଯସ୍ମିନ୍ନିଦଂ-ଵିଁଚିକିତ୍ସନ୍ତି ମୃତ୍ଯୋ ଯତ୍ସାମ୍ପରାଯେ ମହତି ବ୍ରୂହି ନସ୍ତତ୍।
ଯୋ-ଽଯଂ-ଵଁରୋ ଗୂଢମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନାନ୍ଯ-ନ୍ତସ୍ମାନ୍ନଚିକେତା ଵୃଣୀତେ ॥29॥
ଯୋ-ଽଯଂ-ଵଁରୋ ଗୂଢମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନାନ୍ଯ-ନ୍ତସ୍ମାନ୍ନଚିକେତା ଵୃଣୀତେ ॥29॥

