Lord Yama

କଠୋପନିଷଦ୍ - ଅଧ୍ଯାଯ 1, ଵଲ୍ଲୀ 1

(Kathopanishad - Chapter 1, Valli 1 in Odia)

From Veda (Krishna Yajurveda)

This opening section of the Kathopanishad features the profound dialogue between the young seeker Nachiketa and Lord Yama, the god of death. It chronicles Nachiketa’s quest to understand the mysteries of existence and what lies beyond mortality. As a primary Upanishadic text, it serves as a cornerstone of Advaita Vedanta philosophy. Studying or reciting these verses imparts immense spiritual wisdom, helping the seeker cultivate detachment, unwavering faith, and the intellectual clarity required to transcend the cycle of birth and death, ultimately leading to the realization of the eternal Atman.

ଅଧ୍ଯାଯ 1

ଵଲ୍ଲୀ 1
ଓଁ ଉଶନ୍ ହ ଵୈ ଵାଜଶ୍ରଵସ-ସ୍ସର୍ଵଵେଦସ-ନ୍ଦଦୌ।
ତସ୍ଯ ହ ନଚିକେତା ନାମ ପୁତ୍ର ଆସ ॥1॥
ତଂ ହ କୁମାରଂ ସନ୍ତ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣାସୁ ନୀଯମାନାସୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଽଽଵିଵେଶ। ସୋ-ଽମନ୍ଯତ ॥2॥
ପୀତୋଦକା ଜଗ୍ଧତୃଣା ଦୁଗ୍ଧଦୋହା ନିରିନ୍ଦ୍ରିଯାଃ।
ଅନନ୍ଦା ନାମ ତେ ଲୋକାସ୍ତାନ୍ସ ଗଚ୍ଛତି ତା ଦଦତ୍ ॥3॥
ସ ହୋଵାଚ ପିତର-ନ୍ତତ କସ୍ମୈ ମା-ନ୍ଦାସ୍ଯସୀତି।
ଦ୍ଵିତୀଯ-ନ୍ତୃତୀଯ-ନ୍ତଂ ହୋଵାଚ ମୃତ୍ଯଵେ ତ୍ଵା ଦଦାମୀତି ॥4॥
ବହୂନାମେମି ପ୍ରଥମୋ ବହୂନାମେମି ମଧ୍ଯମଃ।
କିଂ ସ୍ଵିଦ୍ଯମସ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ-ଯଁନ୍ମଯାଦ୍ଯ କରିଷ୍ଯତି ॥5॥
ଅନୁପଶ୍ଯ ଯଥା ପୂର୍ଵେ ପ୍ରତିପଶ୍ଯ ତଥା-ଽପରେ।
ସସ୍ଯମିଵ ମର୍ତ୍ଯଃ ପଚ୍ଯତେ ସସ୍ଯମିଵାଜାଯତେ ପୁନଃ ॥6॥
ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରଵିଶତ୍ଯତିଥିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗୃହାନ୍।
ତସ୍ଯୈତାଂ ଶାନ୍ତି-ଙ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ହର ଵୈଵସ୍ଵତୋଦକମ୍ ॥7॥
ଆଶାପ୍ରତୀକ୍ଷେ ସଙ୍ଗତଂ ସୂନୃତା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟାପୂର୍ତେ ପୁତ୍ରପଶୂଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍।
ଏତଦ୍ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ପୁରୁଷସ୍ଯାଲ୍ପମେଧସୋ ଯସ୍ଯାନଶ୍ନନ୍ଵସତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗୃହେ ॥8॥
ତିସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀର୍ଯଦଵାତ୍ସୀର୍ଗୃହେ ମେ-ଽନଶ୍ନନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ନତିଥିର୍ନମସ୍ଯଃ।
ନମସ୍ତେ-ଽସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ମେ-ଽସ୍ତୁ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରତି ତ୍ରୀନ୍ଵରାନ୍ଵୃଣୀଷ୍ଵ ॥9॥
ଶାନ୍ତସଙ୍କଲ୍ପ-ସ୍ସୁମନା ଯଥା ସ୍ଯାଦ୍ଵୀତମନ୍ଯୁର୍ଗୌତମୋ ମାଭି ମୃତ୍ଯୋ।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସୃଷ୍ଟ-ମ୍ମାଭିଵଦେତ୍ପ୍ରତୀତ ଏତତ୍ତ୍ରଯାଣା-ମ୍ପ୍ରଥମଂ-ଵଁରଂ-ଵୃଁଣେ ॥10॥
ଯଥା ପୁରସ୍ତାଦ୍ ଭଵିତା ପ୍ରତୀତ ଔଦ୍ଦାଲକିରାରୁଣିର୍ମତ୍ପ୍ରସୃଷ୍ଟଃ।
ସୁଖଂ ରାତ୍ରୀ-ଶ୍ଶଯିତା ଵୀତମନ୍ଯୁସ୍ତ୍ଵା-ନ୍ଦଦୃଶିଵାନ୍ମୃତ୍ଯୁମୁଖାତ୍ପ୍ରମୁକ୍ତମ୍ ॥11॥
ସ୍ଵର୍ଗେ ଲୋକେ ନ ଭଯ-ଙ୍କିଞ୍ଚନାସ୍ତି ନ ତତ୍ର ତ୍ଵ-ନ୍ନ ଜରଯା ବିଭେତି।
ଉଭେ ତୀର୍ତ୍ଵା-ଽଶନାଯାପିପାସେ ଶୋକାତିଗୋ ମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ॥12॥
ସ ତ୍ଵମଗ୍ନିଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମଧ୍ଯେଷି ମୃତ୍ଯୋ ପ୍ରବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଯ ମହ୍ଯମ୍।
ସ୍ଵର୍ଗଲୋକା ଅମୃତତ୍ଵ-ମ୍ଭଜନ୍ତ ଏତଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯେନ ଵୃଣେ ଵରେଣ ॥13॥
ପ୍ର ତେ ବ୍ରଵୀମି ତଦୁ ମେ ନିବୋଧ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମଗ୍ନି-ନ୍ନଚିକେତଃ ପ୍ରଜାନନ୍।
ଅନନ୍ତଲୋକାପ୍ତିମଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ତ୍ଵମେତ-ନ୍ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାଯାମ୍ ॥14॥
ଲୋକାଦିମଗ୍ନି-ନ୍ତମୁଵାଚ ତସ୍ମୈ ଯା ଇଷ୍ଟକା ଯାଵତୀର୍ଵା ଯଥା ଵା।
ସ ଚାପି ତତ୍ପ୍ରତ୍ଯଵଦଦ୍ଯଥୋକ୍ତମଥାସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁଃ ପୁନରେଵାହ ତୁଷ୍ଟଃ ॥15॥
ତମବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରୀଯମାଣୋ ମହାତ୍ମା ଵର-ନ୍ତଵେହାଦ୍ଯ ଦଦାମି ଭୂଯଃ।
ତଵୈଵ ନାମ୍ନା ଭଵିତା-ଽଯମଗ୍ନି-ସ୍ସୃଙ୍କା-ଞ୍ଚେମାମନେକରୂପା-ଙ୍ଗୃହାଣ ॥16॥
ତ୍ରିଣାଚିକେତସ୍ତ୍ରିଭିରେତ୍ଯ ସନ୍ଧି-ନ୍ତ୍ରିକର୍ମକୃତ୍ତରତି ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୂ।
ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵମୀଡ୍ଯଂ-ଵିଁଦିତ୍ଵା ନିଚାଯ୍ଯେମାଂ ଶାନ୍ତିମତ୍ଯନ୍ତମେତି ॥17॥
ତ୍ରିଣାଚିକେତସ୍ତ୍ରଯମେତଦ୍ଵିଦିତ୍ଵା ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଂଶ୍ଚିନୁତେ ନାଚିକେତମ୍।
ସ ମୃତ୍ଯୁପାଶାନ୍ପୁରତଃ ପ୍ରଣୋଦ୍ଯ ଶୋକାତିଗୋ ମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ॥18॥
ଏଷ ତେ-ଽଗ୍ନିର୍ନଚିକେତ-ସ୍ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯୋ ଯମଵୃଣୀଥା ଦ୍ଵିତୀଯେନ ଵରେଣ।
ଏତମଗ୍ନି-ନ୍ତଵୈଵ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଜନାସସ୍ତୃତୀଯଂ-ଵଁର-ନ୍ନଚିକେତୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ॥19॥
ଯେଯ-ମ୍ପ୍ରେତେ ଵିଚିକିତ୍ସା ମନୁଷ୍ଯେ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯେକେ ନାଯମସ୍ତୀତି ଚୈକେ।
ଏତଦ୍ଵିଦ୍ଯାମନୁଶିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଯା-ଽହଂ-ଵଁରାଣାମେଷ ଵରସ୍ତୃତୀଯଃ ॥20॥
ଦେଵୈରତ୍ରାପି ଵିଚିକିତ୍ସିତ-ମ୍ପୁରା ନ ହି ସୁଵିଜ୍ଞେଯମଣୁରେଷ ଧର୍ମଃ।
ଅନ୍ଯଂ-ଵଁର-ନ୍ନଚିକେତୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ମା ମୋପରୋତ୍ସୀରତି ମା ସୃଜୈନମ୍ ॥21॥
ଦେଵୈରତ୍ରାପି ଵିଚିକିତ୍ସିତ-ଙ୍କିଲ ତ୍ଵ-ଞ୍ଚ ମୃତ୍ଯୋ ଯନ୍ନ ସୁଜ୍ଞେଯମାତ୍ଥ।
ଵକ୍ତା ଚାସ୍ଯ ତ୍ଵାଦୃଗନ୍ଯୋ ନ ଲଭ୍ଯୋ ନାନ୍ଯୋ ଵରସ୍ତୁଲ୍ଯ ଏତସ୍ଯ କଶ୍ଚିତ୍ ॥22॥
ଶତାଯୁଷଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍ଵୃଣୀଷ୍ଵ ବହୂନ୍ପଶୂନ୍ହସ୍ତିହିରଣ୍ଯମଶ୍ଵାନ୍।
ଭୂମେର୍ମହଦାଯତନଂ-ଵୃଁଣୀଷ୍ଵ ସ୍ଵଯ-ଞ୍ଚ ଜୀଵ ଶରଦୋ ଯାଵଦିଚ୍ଛସି ॥23॥
ଏତତ୍ତୁଲ୍ଯଂ-ଯଁଦି ମନ୍ଯସେ ଵରଂ-ଵୃଁଣୀଷ୍ଵ ଵିତ୍ତ-ଞ୍ଚିରଜୀଵିକା-ଞ୍ଚ।
ମହାଭୂମୌ ନଚିକେତସ୍ତ୍ଵମେଧି କାମାନା-ନ୍ତ୍ଵା-ଙ୍କାମଭାଜ-ଙ୍କରୋମି ॥24॥
ଯେ ଯେ କାମା ଦୁର୍ଲଭା ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସର୍ଵାନ୍କାମାଂଶ୍ଛନ୍ଦତଃ ପ୍ରାର୍ଥଯସ୍ଵ।
ଇମା ରାମା-ସ୍ସରଥା-ସ୍ସତୂର୍ଯା ନ ହୀଦୃଶା ଲମ୍ଭନୀଯା ମନୁଷ୍ଯୈଃ।
ଆଭିର୍ମତ୍ପ୍ରତ୍ତାଭିଃ ପରିଚାରଯସ୍ଵ ନଚିକେତୋ ମରଣ-ମ୍ମା-ଽନୁପ୍ରାକ୍ଶୀଃ ॥25॥
ଶ୍ଵୋଭାଵା ମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଯଦନ୍ତକୈତତ୍ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣା-ଞ୍ଜରଯନ୍ତି ତେଜଃ।
ଅପି ସର୍ଵ-ଞ୍ଜୀଵିତମଲ୍ପମେଵ ତଵୈଵ ଵାହାସ୍ତଵ ନୃତ୍ଯଗୀତେ ॥26॥
ନ ଵିତ୍ତେନ ତର୍ପଣୀଯୋ ମନୁଷ୍ଯୋ ଲପ୍ସ୍ଯାମହେ ଵିତ୍ତମଦ୍ରାକ୍ଷ୍ମ ଚେତ୍ତ୍ଵା।
ଜୀଵିଷ୍ଯାମୋ ଯାଵଦୀଶିଷ୍ଯସି ତ୍ଵଂ-ଵଁରସ୍ତୁ ମେ ଵରଣୀଯ-ସ୍ସ ଏଵ ॥27॥
ଅଜୀର୍ଯତାମମୃତାନାମୁପେତ୍ଯ ଜୀର୍ଯନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ କ୍ଵଧସ୍ସ୍ଥଃ ପ୍ରଜାନନ୍।
ଅଭିଧ୍ଯାଯନ୍ଵର୍ଣରତିପ୍ରମୋଦାନତିଦୀର୍ଘେ ଜୀଵିତେ କୋ ରମେତ ॥28॥
ଯସ୍ମିନ୍ନିଦଂ-ଵିଁଚିକିତ୍ସନ୍ତି ମୃତ୍ଯୋ ଯତ୍ସାମ୍ପରାଯେ ମହତି ବ୍ରୂହି ନସ୍ତତ୍।
ଯୋ-ଽଯଂ-ଵଁରୋ ଗୂଢମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନାନ୍ଯ-ନ୍ତସ୍ମାନ୍ନଚିକେତା ଵୃଣୀତେ ॥29॥

Explore More