কঠোপনিষদ্ - অধ্যায 1, ৱল্লী 2

(Kathopanishad - Chapter 1, Valli 2 in Assamese)

From The Vedas

Also known as anyacchreyo nyadutaiva preyaste ubhe nanarthe purusam

The Kathopanishad, belonging to the Yajurveda, presents a profound dialogue between the young seeker Nachiketa and the god of death, Yama. In the second Valli of the first chapter, Yama explains the fundamental distinction between Preya (the pleasant) and Shreya (the beneficial). This text serves as a philosophical guide for spiritual aspirants, teaching the necessity of choosing eternal wisdom over fleeting sensory gratification. Chanting or studying these verses cultivates discernment, mental clarity, and the detachment required to pursue self-realization and liberation from the cycle of worldly existence.

অধ্যায 1

ৱল্লী 2
অন্যচ্ছ্ৰেযো-ঽন্যদুতৈৱ প্ৰেযস্তে উভে নানাৰ্থে পুৰুষং সিনীতঃ।
তযো-শ্শ্ৰেয আদদানস্য সাধুৰ্ভৱতি হীযতে-ঽৰ্থাদ্য উ প্ৰেযো ৱৃণীতে ॥1॥
শ্ৰেযশ্চ প্ৰেযশ্চ মনুষ্যমেতস্তৌ সম্পৰীত্য ৱিৱিনক্তি ধীৰঃ।
শ্ৰেযো হি ধীৰো-ঽভি প্ৰেযসো ৱৃণীতে প্ৰেযো মন্দো যোগক্ষেমাদ্ৱৃণীতে ॥2॥
স ত্ৱ-ম্প্ৰিযান্প্ৰিযৰূপাংশ্চ কামানভিধ্যাযন্নচিকেতো-ঽত্যস্ৰাক্ষীঃ।
নৈতাং সৃঙ্কাং-ৱিঁত্তমযীমৱাপ্তো যস্যা-ম্মজ্জন্তি বহৱো মনুষ্যাঃ ॥3॥
দূৰমেতে ৱিপৰীতে ৱিষূচী অৱিদ্যা যা চ ৱিদ্যেতি জ্ঞাতা।
ৱিদ্যাভীপ্সিন-ন্নচিকেতস-ম্মন্যে ন ত্ৱা কামা বহৱো-ঽলোলুপন্ত ॥4॥
অৱিদ্যাযামন্তৰে ৱৰ্তমানা-স্স্ৱয-ন্ধীৰাঃ পণ্ডিতম্মন্যমানাঃ।
দন্দ্ৰম্যমাণাঃ পৰিযন্তি মূঢা অন্ধেনৈৱ নীযমানা যথান্ধাঃ ॥5॥
ন সাম্পৰাযঃ প্ৰতিভাতি বাল-ম্প্ৰমাদ্যন্তং-ৱিঁত্তমোহেন মূঢম্।
অযং-লোঁকো নাস্তি পৰ ইতি মানী পুনঃ পুনৰ্ৱশমাপদ্যতে মে ॥6॥
শ্ৰৱণাযাপি বহুভিৰ্যো ন লভ্য-শ্শৃণ্ৱন্তো-ঽপি বহৱো য-ন্ন ৱিদ্যুঃ।
আশ্চৰ্যো ৱক্তা কুশলো-ঽস্য লব্ধাশ্চৰ্যো জ্ঞাতা কুশলানুশিষ্টঃ ॥7॥
ন নৰেণাৱৰেণ প্ৰোক্ত এষ সুৱিজ্ঞেযো বহুধা চিন্ত্যমানঃ।
অনন্যপ্ৰোক্তে গতিৰত্ৰ নাস্ত্যণীযান্ হ্যতৰ্ক্যমণুপ্ৰমাণাত্ ॥8॥
নৈষা তৰ্কেণ মতিৰাপনেযা প্ৰোক্তান্যেনৈৱ সুজ্ঞানায প্ৰেষ্ঠ।
যা-ন্ত্ৱমাপ-স্সত্যধৃতিৰ্বতাসি ত্ৱাদৃঙ নো ভূযান্নচিকেতঃ প্ৰষ্টা ॥9॥
জানাম্যহং শেৱধিৰিত্যনিত্য-ন্ন হ্যধ্ৰুৱৈঃ প্ৰাপ্যতে হি ধ্ৰুৱ-ন্তত্।
ততো মযা নাচিকেতশ্চিতো-ঽগ্নিৰনিত্যৈৰ্দ্ৰৱ্যৈঃ প্ৰাপ্তৱানস্মি নিত্যম্ ॥10॥
কামস্যাপ্তি-ঞ্জগতঃ প্ৰতিষ্ঠা-ঙ্ক্ৰতোৰানন্ত্যমভযস্য পাৰম্।
স্তোমমহ-দুৰুগায-ম্প্ৰতিষ্ঠা-ন্দৃষ্ট্ৱা ধৃত্যা ধীৰো নচিকেতো-ঽত্যস্ৰাক্ষীঃ ॥11॥
ত-ন্দুৰ্দৰ্শ-ঙ্গূঢমনুপ্ৰৱিষ্ট-ঙ্গুহাহিত-ঙ্গহ্ৱৰেষ্ঠ-ম্পুৰাণম্।
অধ্যাত্মযোগাধিগমেন দেৱ-ম্মত্ৱা ধীৰো হৰ্ষশোকৌ জহাতি ॥12॥
এতচ্ছ্ৰুত্ৱা সম্পৰিগৃহ্য মৰ্ত্যঃ প্ৰৱৃহ্য ধৰ্ম্যমণুমেতমাপ্য।
স মোদতে মোদনীযং হি লব্ধ্ৱা ৱিৱৃতং সদ্ম নচিকেতস-ম্মন্যে ॥13॥
অন্যত্ৰ ধৰ্মাদন্যত্ৰাধৰ্মাদন্যত্ৰাস্মাত্কৃতাকৃতাত্।
অন্যত্ৰ ভূতাচ্চ ভৱ্যাচ্চ যত্তত্পশ্যসি তদ্ৱদ ॥14॥
সৰ্ৱে ৱেদা যত্পদমামনন্তি তপাংসি সৰ্ৱাণি চ যদ্ৱদন্তি।
যদিচ্ছন্তো ব্ৰহ্মচৰ্য-ঞ্চৰন্তি তত্তে পদং সঙ্গ্ৰহেণ ব্ৰৱীম্যোমিত্যেতত্ ॥15॥
এতদ্ধ্যেৱাক্ষৰ-ম্ব্ৰহ্ম এতদ্ধ্যেৱাক্ষৰ-ম্পৰম্।
এতদ্ধ্যেৱাক্ষৰ-ঞ্জ্ঞাত্ৱা যো যদিচ্ছতি তস্য তত্ ॥16॥
এতদালম্বনং শ্ৰেষ্ঠমেতদালম্বন-ম্পৰম্।
এতদালম্বন-ঞ্জ্ঞাত্ৱা ব্ৰহ্মলোকে মহীযতে ॥17॥
ন জাযতে ম্ৰিযতে ৱা ৱিপশ্চিন্নায-ঙ্কুতশ্চিন্ন বভূৱ কশ্চিত্।
অজো নিত্য-শ্শাশ্ৱতো-ঽয-ম্পুৰাণো ন হন্যতে হন্যমানে শৰীৰে ॥18॥
হন্তা চেন্মন্যতে হন্তুং হতশ্চেন্মন্যতে হতম্।
উভৌ তৌ ন ৱিজানীতো নাযং হন্তি ন হন্যতে ॥19॥
অণোৰণীযান্মহতো মহীযানাত্মাস্য জন্তোৰ্নিহিতো গুহাযাম্।
তমক্ৰতুঃ পশ্যতি ৱীতশোকো ধাতুপ্ৰসাদান্মহিমানমাত্মনঃ ॥20॥
আসীনো দূৰং-ৱ্ৰঁজতি শযানো যাতি সৰ্ৱতঃ।
কস্ত-ম্মদামদ-ন্দেৱ-ম্মদন্যো জ্ঞাতুমৰ্হতি ॥21॥
অশৰীৰং শৰীৰেষ্ৱনৱস্থেষ্ৱৱস্থিতম্।
মহান্তং-ৱিঁভুমাত্মান-ম্মত্ৱা ধীৰো ন শোচতি ॥22॥
নাযমাত্মা প্ৰৱচনেন লভ্যো ন মেধযা ন বহুনা শ্ৰুতেন।
যমেৱৈষ ৱৃণুতে তেন লভ্যস্তস্যৈষ আত্মা ৱিৱৃণুতে তনূং স্ৱাম্ ॥23॥
নাৱিৰতো দুশ্চৰিতান্নাশান্তো নাসমাহিতঃ।
নাশান্তমানসো ৱাপি প্ৰজ্ঞানেনৈনমাপ্নুযাত্ ॥24॥
যস্য ব্ৰহ্ম চ ক্ষত্ৰ-ঞ্চ উভে ভৱত ওদনঃ।
মৃত্যুৰ্যস্যোপসেচন-ঙ্ক ইত্থা ৱেদ যত্ৰ সঃ ॥25॥

Explore More