અધ્યાય 1
અન્યચ્છ્રેયો-ઽન્યદુતૈવ પ્રેયસ્તે ઉભે નાનાર્થે પુરુષં સિનીતઃ।
તયો-શ્શ્રેય આદદાનસ્ય સાધુર્ભવતિ હીયતે-ઽર્થાદ્ય ઉ પ્રેયો વૃણીતે ॥1॥
શ્રેયો હિ ધીરો-ઽભિ પ્રેયસો વૃણીતે પ્રેયો મન્દો યોગક્ષેમાદ્વૃણીતે ॥2॥
નૈતાં સૃઙ્કાં-વિઁત્તમયીમવાપ્તો યસ્યા-મ્મજ્જન્તિ બહવો મનુષ્યાઃ ॥3॥
વિદ્યાભીપ્સિન-ન્નચિકેતસ-મ્મન્યે ન ત્વા કામા બહવો-ઽલોલુપન્ત ॥4॥
દન્દ્રમ્યમાણાઃ પરિયન્તિ મૂઢા અન્ધેનૈવ નીયમાના યથાન્ધાઃ ॥5॥
અયં-લોઁકો નાસ્તિ પર ઇતિ માની પુનઃ પુનર્વશમાપદ્યતે મે ॥6॥
આશ્ચર્યો વક્તા કુશલો-ઽસ્ય લબ્ધાશ્ચર્યો જ્ઞાતા કુશલાનુશિષ્ટઃ ॥7॥
અનન્યપ્રોક્તે ગતિરત્ર નાસ્ત્યણીયાન્ હ્યતર્ક્યમણુપ્રમાણાત્ ॥8॥
યા-ન્ત્વમાપ-સ્સત્યધૃતિર્બતાસિ ત્વાદૃઙ નો ભૂયાન્નચિકેતઃ પ્રષ્ટા ॥9॥
તતો મયા નાચિકેતશ્ચિતો-ઽગ્નિરનિત્યૈર્દ્રવ્યૈઃ પ્રાપ્તવાનસ્મિ નિત્યમ્ ॥10॥
સ્તોમમહ-દુરુગાય-મ્પ્રતિષ્ઠા-ન્દૃષ્ટ્વા ધૃત્યા ધીરો નચિકેતો-ઽત્યસ્રાક્ષીઃ ॥11॥
અધ્યાત્મયોગાધિગમેન દેવ-મ્મત્વા ધીરો હર્ષશોકૌ જહાતિ ॥12॥
સ મોદતે મોદનીયં હિ લબ્ધ્વા વિવૃતં સદ્મ નચિકેતસ-મ્મન્યે ॥13॥
અન્યત્ર ભૂતાચ્ચ ભવ્યાચ્ચ યત્તત્પશ્યસિ તદ્વદ ॥14॥
યદિચ્છન્તો બ્રહ્મચર્ય-ઞ્ચરન્તિ તત્તે પદં સઙ્ગ્રહેણ બ્રવીમ્યોમિત્યેતત્ ॥15॥
એતદ્ધ્યેવાક્ષર-ઞ્જ્ઞાત્વા યો યદિચ્છતિ તસ્ય તત્ ॥16॥
એતદાલમ્બન-ઞ્જ્ઞાત્વા બ્રહ્મલોકે મહીયતે ॥17॥
અજો નિત્ય-શ્શાશ્વતો-ઽય-મ્પુરાણો ન હન્યતે હન્યમાને શરીરે ॥18॥
ઉભૌ તૌ ન વિજાનીતો નાયં હન્તિ ન હન્યતે ॥19॥
તમક્રતુઃ પશ્યતિ વીતશોકો ધાતુપ્રસાદાન્મહિમાનમાત્મનઃ ॥20॥
કસ્ત-મ્મદામદ-ન્દેવ-મ્મદન્યો જ્ઞાતુમર્હતિ ॥21॥
મહાન્તં-વિઁભુમાત્માન-મ્મત્વા ધીરો ન શોચતિ ॥22॥
યમેવૈષ વૃણુતે તેન લભ્યસ્તસ્યૈષ આત્મા વિવૃણુતે તનૂં સ્વામ્ ॥23॥
નાશાન્તમાનસો વાપિ પ્રજ્ઞાનેનૈનમાપ્નુયાત્ ॥24॥
મૃત્યુર્યસ્યોપસેચન-ઙ્ક ઇત્થા વેદ યત્ર સઃ ॥25॥
