അധ്യായ 1
വല്ലീ 2
അന്യച്ഛ്രേയോ-ഽന്യദുതൈവ പ്രേയസ്തേ ഉഭേ നാനാര്ഥേ പുരുഷം സിനീതഃ।
തയോ-ശ്ശ്രേയ ആദദാനസ്യ സാധുര്ഭവതി ഹീയതേ-ഽര്ഥാദ്യ ഉ പ്രേയോ വൃണീതേ ॥1॥
അന്യച്ഛ്രേയോ-ഽന്യദുതൈവ പ്രേയസ്തേ ഉഭേ നാനാര്ഥേ പുരുഷം സിനീതഃ।
തയോ-ശ്ശ്രേയ ആദദാനസ്യ സാധുര്ഭവതി ഹീയതേ-ഽര്ഥാദ്യ ഉ പ്രേയോ വൃണീതേ ॥1॥
ശ്രേയശ്ച പ്രേയശ്ച മനുഷ്യമേതസ്തൌ സമ്പരീത്യ വിവിനക്തി ധീരഃ।
ശ്രേയോ ഹി ധീരോ-ഽഭി പ്രേയസോ വൃണീതേ പ്രേയോ മന്ദോ യോഗക്ഷേമാദ്വൃണീതേ ॥2॥
ശ്രേയോ ഹി ധീരോ-ഽഭി പ്രേയസോ വൃണീതേ പ്രേയോ മന്ദോ യോഗക്ഷേമാദ്വൃണീതേ ॥2॥
സ ത്വ-മ്പ്രിയാന്പ്രിയരൂപാംശ്ച കാമാനഭിധ്യായന്നചികേതോ-ഽത്യസ്രാക്ഷീഃ।
നൈതാം സൃങ്കാം-വിഁത്തമയീമവാപ്തോ യസ്യാ-മ്മജ്ജന്തി ബഹവോ മനുഷ്യാഃ ॥3॥
നൈതാം സൃങ്കാം-വിഁത്തമയീമവാപ്തോ യസ്യാ-മ്മജ്ജന്തി ബഹവോ മനുഷ്യാഃ ॥3॥
ദൂരമേതേ വിപരീതേ വിഷൂചീ അവിദ്യാ യാ ച വിദ്യേതി ജ്ഞാതാ।
വിദ്യാഭീപ്സിന-ന്നചികേതസ-മ്മന്യേ ന ത്വാ കാമാ ബഹവോ-ഽലോലുപന്ത ॥4॥
വിദ്യാഭീപ്സിന-ന്നചികേതസ-മ്മന്യേ ന ത്വാ കാമാ ബഹവോ-ഽലോലുപന്ത ॥4॥
അവിദ്യായാമന്തരേ വര്തമാനാ-സ്സ്വയ-ന്ധീരാഃ പണ്ഡിതമ്മന്യമാനാഃ।
ദന്ദ്രമ്യമാണാഃ പരിയന്തി മൂഢാ അന്ധേനൈവ നീയമാനാ യഥാന്ധാഃ ॥5॥
ദന്ദ്രമ്യമാണാഃ പരിയന്തി മൂഢാ അന്ധേനൈവ നീയമാനാ യഥാന്ധാഃ ॥5॥
ന സാമ്പരായഃ പ്രതിഭാതി ബാല-മ്പ്രമാദ്യന്തം-വിഁത്തമോഹേന മൂഢമ്।
അയം-ലോഁകോ നാസ്തി പര ഇതി മാനീ പുനഃ പുനര്വശമാപദ്യതേ മേ ॥6॥
അയം-ലോഁകോ നാസ്തി പര ഇതി മാനീ പുനഃ പുനര്വശമാപദ്യതേ മേ ॥6॥
ശ്രവണായാപി ബഹുഭിര്യോ ന ലഭ്യ-ശ്ശൃണ്വന്തോ-ഽപി ബഹവോ യ-ന്ന വിദ്യുഃ।
ആശ്ചര്യോ വക്താ കുശലോ-ഽസ്യ ലബ്ധാശ്ചര്യോ ജ്ഞാതാ കുശലാനുശിഷ്ടഃ ॥7॥
ആശ്ചര്യോ വക്താ കുശലോ-ഽസ്യ ലബ്ധാശ്ചര്യോ ജ്ഞാതാ കുശലാനുശിഷ്ടഃ ॥7॥
ന നരേണാവരേണ പ്രോക്ത ഏഷ സുവിജ്ഞേയോ ബഹുധാ ചിന്ത്യമാനഃ।
അനന്യപ്രോക്തേ ഗതിരത്ര നാസ്ത്യണീയാന് ഹ്യതര്ക്യമണുപ്രമാണാത് ॥8॥
അനന്യപ്രോക്തേ ഗതിരത്ര നാസ്ത്യണീയാന് ഹ്യതര്ക്യമണുപ്രമാണാത് ॥8॥
നൈഷാ തര്കേണ മതിരാപനേയാ പ്രോക്താന്യേനൈവ സുജ്ഞാനായ പ്രേഷ്ഠ।
യാ-ന്ത്വമാപ-സ്സത്യധൃതിര്ബതാസി ത്വാദൃങ നോ ഭൂയാന്നചികേതഃ പ്രഷ്ടാ ॥9॥
യാ-ന്ത്വമാപ-സ്സത്യധൃതിര്ബതാസി ത്വാദൃങ നോ ഭൂയാന്നചികേതഃ പ്രഷ്ടാ ॥9॥
ജാനാമ്യഹം ശേവധിരിത്യനിത്യ-ന്ന ഹ്യധ്രുവൈഃ പ്രാപ്യതേ ഹി ധ്രുവ-ന്തത്।
തതോ മയാ നാചികേതശ്ചിതോ-ഽഗ്നിരനിത്യൈര്ദ്രവ്യൈഃ പ്രാപ്തവാനസ്മി നിത്യമ് ॥10॥
തതോ മയാ നാചികേതശ്ചിതോ-ഽഗ്നിരനിത്യൈര്ദ്രവ്യൈഃ പ്രാപ്തവാനസ്മി നിത്യമ് ॥10॥
കാമസ്യാപ്തി-ഞ്ജഗതഃ പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ക്രതോരാനന്ത്യമഭയസ്യ പാരമ്।
സ്തോമമഹ-ദുരുഗായ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ-ന്ദൃഷ്ട്വാ ധൃത്യാ ധീരോ നചികേതോ-ഽത്യസ്രാക്ഷീഃ ॥11॥
സ്തോമമഹ-ദുരുഗായ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ-ന്ദൃഷ്ട്വാ ധൃത്യാ ധീരോ നചികേതോ-ഽത്യസ്രാക്ഷീഃ ॥11॥
ത-ന്ദുര്ദര്ശ-ങ്ഗൂഢമനുപ്രവിഷ്ട-ങ്ഗുഹാഹിത-ങ്ഗഹ്വരേഷ്ഠ-മ്പുരാണമ്।
അധ്യാത്മയോഗാധിഗമേന ദേവ-മ്മത്വാ ധീരോ ഹര്ഷശോകൌ ജഹാതി ॥12॥
അധ്യാത്മയോഗാധിഗമേന ദേവ-മ്മത്വാ ധീരോ ഹര്ഷശോകൌ ജഹാതി ॥12॥
ഏതച്ഛ്രുത്വാ സമ്പരിഗൃഹ്യ മര്ത്യഃ പ്രവൃഹ്യ ധര്മ്യമണുമേതമാപ്യ।
സ മോദതേ മോദനീയം ഹി ലബ്ധ്വാ വിവൃതം സദ്മ നചികേതസ-മ്മന്യേ ॥13॥
സ മോദതേ മോദനീയം ഹി ലബ്ധ്വാ വിവൃതം സദ്മ നചികേതസ-മ്മന്യേ ॥13॥
അന്യത്ര ധര്മാദന്യത്രാധര്മാദന്യത്രാസ്മാത്കൃതാകൃതാത്।
അന്യത്ര ഭൂതാച്ച ഭവ്യാച്ച യത്തത്പശ്യസി തദ്വദ ॥14॥
അന്യത്ര ഭൂതാച്ച ഭവ്യാച്ച യത്തത്പശ്യസി തദ്വദ ॥14॥
സര്വേ വേദാ യത്പദമാമനന്തി തപാംസി സര്വാണി ച യദ്വദന്തി।
യദിച്ഛന്തോ ബ്രഹ്മചര്യ-ഞ്ചരന്തി തത്തേ പദം സങ്ഗ്രഹേണ ബ്രവീമ്യോമിത്യേതത് ॥15॥
യദിച്ഛന്തോ ബ്രഹ്മചര്യ-ഞ്ചരന്തി തത്തേ പദം സങ്ഗ്രഹേണ ബ്രവീമ്യോമിത്യേതത് ॥15॥
ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷര-മ്ബ്രഹ്മ ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷര-മ്പരമ്।
ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷര-ഞ്ജ്ഞാത്വാ യോ യദിച്ഛതി തസ്യ തത് ॥16॥
ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷര-ഞ്ജ്ഞാത്വാ യോ യദിച്ഛതി തസ്യ തത് ॥16॥
ഏതദാലമ്ബനം ശ്രേഷ്ഠമേതദാലമ്ബന-മ്പരമ്।
ഏതദാലമ്ബന-ഞ്ജ്ഞാത്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ ॥17॥
ഏതദാലമ്ബന-ഞ്ജ്ഞാത്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ ॥17॥
ന ജായതേ മ്രിയതേ വാ വിപശ്ചിന്നായ-ങ്കുതശ്ചിന്ന ബഭൂവ കശ്ചിത്।
അജോ നിത്യ-ശ്ശാശ്വതോ-ഽയ-മ്പുരാണോ ന ഹന്യതേ ഹന്യമാനേ ശരീരേ ॥18॥
അജോ നിത്യ-ശ്ശാശ്വതോ-ഽയ-മ്പുരാണോ ന ഹന്യതേ ഹന്യമാനേ ശരീരേ ॥18॥
ഹന്താ ചേന്മന്യതേ ഹന്തും ഹതശ്ചേന്മന്യതേ ഹതമ്।
ഉഭൌ തൌ ന വിജാനീതോ നായം ഹന്തി ന ഹന്യതേ ॥19॥
ഉഭൌ തൌ ന വിജാനീതോ നായം ഹന്തി ന ഹന്യതേ ॥19॥
അണോരണീയാന്മഹതോ മഹീയാനാത്മാസ്യ ജന്തോര്നിഹിതോ ഗുഹായാമ്।
തമക്രതുഃ പശ്യതി വീതശോകോ ധാതുപ്രസാദാന്മഹിമാനമാത്മനഃ ॥20॥
തമക്രതുഃ പശ്യതി വീതശോകോ ധാതുപ്രസാദാന്മഹിമാനമാത്മനഃ ॥20॥
ആസീനോ ദൂരം-വ്രഁജതി ശയാനോ യാതി സര്വതഃ।
കസ്ത-മ്മദാമദ-ന്ദേവ-മ്മദന്യോ ജ്ഞാതുമര്ഹതി ॥21॥
കസ്ത-മ്മദാമദ-ന്ദേവ-മ്മദന്യോ ജ്ഞാതുമര്ഹതി ॥21॥
അശരീരം ശരീരേഷ്വനവസ്ഥേഷ്വവസ്ഥിതമ്।
മഹാന്തം-വിഁഭുമാത്മാന-മ്മത്വാ ധീരോ ന ശോചതി ॥22॥
മഹാന്തം-വിഁഭുമാത്മാന-മ്മത്വാ ധീരോ ന ശോചതി ॥22॥
നായമാത്മാ പ്രവചനേന ലഭ്യോ ന മേധയാ ന ബഹുനാ ശ്രുതേന।
യമേവൈഷ വൃണുതേ തേന ലഭ്യസ്തസ്യൈഷ ആത്മാ വിവൃണുതേ തനൂം സ്വാമ് ॥23॥
യമേവൈഷ വൃണുതേ തേന ലഭ്യസ്തസ്യൈഷ ആത്മാ വിവൃണുതേ തനൂം സ്വാമ് ॥23॥
നാവിരതോ ദുശ്ചരിതാന്നാശാന്തോ നാസമാഹിതഃ।
നാശാന്തമാനസോ വാപി പ്രജ്ഞാനേനൈനമാപ്നുയാത് ॥24॥
നാശാന്തമാനസോ വാപി പ്രജ്ഞാനേനൈനമാപ്നുയാത് ॥24॥
യസ്യ ബ്രഹ്മ ച ക്ഷത്ര-ഞ്ച ഉഭേ ഭവത ഓദനഃ।
മൃത്യുര്യസ്യോപസേചന-ങ്ക ഇത്ഥാ വേദ യത്ര സഃ ॥25॥
മൃത്യുര്യസ്യോപസേചന-ങ്ക ഇത്ഥാ വേദ യത്ര സഃ ॥25॥

