o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
anuvākaṃ 1
bhadra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇuyāma̭ devāḥ |
bhadra-mpa̭śyemākṣabhi-ryaja̭trāḥ |
sthirairaṅgaistuṣṭuvāgṃ sa̭stanūbhiḥ̭ | vyaśḙma devahi̭taṃ-ya~dāyuḥ̭ ||
svasti na indro̭ vṛddhaśra̭vāḥ |
svasti naḥ̭ pūṣā viśvavḙdāḥ |
svasti nastārkṣyo ari̭ṣṭanemiḥ |
svasti no bṛhaspati̭-rdadhātu ||
āpa̭māpāmapa-ssarvāḥ |
asmā-dasmā-dito-'mutaḥ̭ || 1 ||
devīḥ pa̭rjanya sūva̭rīḥ | putravattvāya̭ me suta || 2 ||
bhuva̭na-ndevasūva̭rīḥ | ādityānadi̭ti-ndevīm | yoni̭nordhva-mudīṣa̭ta || śivā na-śśanta̭mā bhavantu | divyā āpa oṣa̭dhayaḥ( ) |
sumṛḍīkā sara̭svati | mā te vyo̭ma sandṛśi̭ || 3 ||
anuvākaṃ 2
smṛtiḥ̭ pratyakṣa̭-maitihyam | anṷmāna-ścatuṣṭayam | etairādi̭tya maṇḍalam |
sarvai̭reva vidhāsyate || sūryo marī̭cimāda̭tte | sarvasmā-dbhuva̭nādadhi | tasyāḥ pāka vi̭śeṣeṇa | smṛta-ṅkā̭la viśeṣa̭ṇam ||
nadīva prabha̭vā-tkācit | akṣayyā-thsyandate ya̭thā || 4 ||
evannānā sa̭mutthānāḥ | kālā-ssaṃ̭va~thsaragg śri̭tāḥ | aṇuśaśca ma̭haśaśca | sarvḙ samavayantri̭ tam || sa tai-ssarvai-ssa̭māviṣṭaḥ | ūru-ssa̭nna nivarta̭te | adhi saṃva~thsa̭raṃ-vi~dyāt |
tadeva̭ lakṣaṇe || 5 ||
nādhisa̭ttvaḥ pradṛśya̭te || paṭaro̭ vikli̭dhaḥ piṅgaḥ | eta-dva̭ruṇa lakṣa̭ṇam | yatraita̭-dupadṛśya̭te | sahasra̭-ntatra nīya̭te ||
ekagṃ hi śiro nā̭nā mukhe | kṛthsna-nta̭dṛta lakṣa̭ṇam || 6 ||
śuklakṛṣṇe saṃva~̭thsarasya | dakṣiṇa vāma̭yoḥ pārśvayoḥ | tasyaiṣā bhava̭ti || śukra-ntḙ anyadya̭jata-ntḙ anyat |
viṣṷrūpe aha̭nī dyauri̭vāsi | viśvā hi māyā ava̭si svadhāvaḥ | bhadrā tḙ pūṣanniha rātirastviti̭ ||
nātra bhuva̭nam | na pūṣā | na paśavaḥ̭ |
nāditya-ssaṃva~thsara eva pratyakṣeṇa priyata̭maṃ-vi~dyāt | etadvai saṃva~thsarasya priyata̭magṃ rūpam | yo-'sya mahānartha utpathsyamā̭no bhavati | ida-mpuṇya-ṅkṷruṣveti | tamāhara̭ṇa-ndadyāt || 7 ||
anuvākaṃ 3
sākañjānāgṃ̭ saptatha̭māhu-rekajam | ṣaḍṷdyamā ṛṣa̭yo devajā iti̭ |
teṣā̭miṣṭāni vihi̭tāni dhāmaśaḥ | sthātre rḙjante vikṛ̭tāni rūpaśaḥ || konṷ maryā ami̭thitaḥ | sakhā sakhā̭yamabravīt | jahā̭ko asmadī̭ṣate ||
yastityāja̭ sakhividagṃ sakhā̭yam |
na tasya̭ vācyapi̭ bhāgo a̭sti |
yadīgṃ̭ śṛṇotyalakagṃ̭ śṛṇoti || 8 ||
ṛtur-ṛ̭tunā nudyamā̭naḥ |
vina̭nādābhidhā̭vaḥ | ṣaṣṭiśca trigṃśa̭kā valgāḥ |
śuklakṛ̭ṣṇau ca ṣāṣṭi̭kau ||
sārāgavastrai-rjarada̭kṣaḥ |
vasanto vasṷbhi-ssaha | saṃva~thsarasya̭ savituḥ | praiṣakṛ-tpra̭thama-ssmṛ̭taḥ || amūnādaya̭-tetyanyān || 9 ||
nijaha̭-npṛthi̭vīgṃ sarvām || 10 ||
śāmyata̭ścāsya cakṣṷṣī | yāvai prajā bhragg̭śyante | saṃva~thsarāttā bhragg̭śyante || yāḥ prati̭tiṣṭhanti | saṃva~thsare tāḥ prati̭tiṣṭhanti | varṣābhya̭ ityarthaḥ || 11 ||
anuvākaṃ 4
akṣi̭duḥkhotthi̭tasyaiva | viprasa̭nne kanīni̭ke | āṅkte cādga̭ṇa-nnāsti | ṛbhūṇā-ntannibodha̭ta || kanakābhāni̭ vāsāgṃsi | ahatā̭ni nibodha̭ta |
annamaśrnīta̭ mṛjmīta | ahaṃ-vo~̭ jīvanapra̭daḥ || etā vācaḥ pra̭yujyante |
śaradya̭tropa dṛśya̭te || 12 ||
anuvākaṃ 5
ati̭ tāmrāṇi̭ vāsāgṃsi | aṣṭiva̭jri śataghni̭ ca |
viśve devā vipra̭haranti | agniji̭hvā asaśca̭ta || naiva devo̭ na martyaḥ | na rājā va̭ruṇo vibhuḥ | nāgni-rnendro na pa̭vamānaḥ | mātṛkka̭cca na vidya̭te || divyasyaikā dhanṷrārtniḥ |
pṛthivyāmapa̭rā śritā || 15 ||
sa pra̭vargyo̭-'bhavat | tasmā-dya-ssapra̭vargyeṇa̭ yajñena yaja̭te |
rudrasya sa śiraḥ prati̭dadhāti | nainagṃ̭ rudra ārṷko bhavati | ya evaṃ-ve~da̭ || 16 ||
anuvākaṃ 6
atyūrdhvākṣo-'ti̭raścāt | śiśi̭raḥ pradṛśya̭te |
naiva rūpa-nna̭ vāsāgṃsi | na cakṣuḥ̭ pratidṛśya̭te || anyonya-ntu na̭ higgsrātaḥ | sata sta̭-ddevalakṣa̭ṇam | lohito-'kṣṇi śā̭raśīrṣṇiḥ |
sūryasyo̭dayana-mpra̭ti || tva-ṅkaroṣi̭ nyañjalikām | tva-ṅkaro̭ṣi nijānṷkām || 17 ||
tasmai sarva ṛtavo̭ namante | maryādā karatvā-tpra̭purodhām | brāhmaṇa̭ āpnoti | ya ḙvaṃ-ve~da |
sa khalu saṃva~thsara etai-ssenānī̭bhi-ssaha |
indrāya sarvān-kāmāna̭bhivahati | sa draphsaḥ |
tasyaiṣā bhava̭ti || 18 ||
āvarta-mindra-śśacyā dhama̭ntam | upasnuhi ta-nnṛmaṇā-matha̭drāmiti || etayai vendra-ssalā vṛ̭kyā saha | asurā-npa̭rivṛścati | pṛthi̭vyagṃ śuma̭tī | tāmanva-va̭sthita-ssaṃva~thsaro divañca̭ |
naivaṃ-vi~duṣā-''cāryā-ntevāsinau | anyonyasmai druhyātām | yo druhyati | bhraśyate sva̭rgā-llokāt | ityatu ma̭ṇḍalāni | sūrya maṇḍalā nyākhyāyikāḥ | ata ūrdhvagṃsa̭nirvacanāḥ || 19 ||
anuvākaṃ 7
ārogo bhrājaḥ paṭaraḥ̭ pataṅgaḥ | svarṇaro jyotiṣīmāṋ. vibhāsaḥ | te asmai sarve divamā̭tapanti | ūrja-nduhānā anapasphura̭nta iti || kaśya̭po-'ṣṭamaḥ | sa mahāmeru-nna̭ jahāti | tasyaiṣā bhava̭ti || yatte śilpa̭-ṅkaśyapa rocanāva̭t | indriyāva̭-tpuṣkala-ñcitrabhā̭nu |
yasmi-nthsūryā arpi̭tā-ssapta sākam || 20 ||
prāṇo jīvānīndriya̭ jīvāni | sapta śīrṣa̭ṇyāḥ prāṇāḥ |
sūryā i̭tyācāryāḥ || apaśyamaha metān-thsapta sūryāniti | pañcakarṇo̭ vāthsyāyanaḥ | saptakarṇa̭śca plākṣiḥ || 21 ||
na hi śekumiva mahāmḙru-ṅgantum ||
apaśyamahameta-thsūryamaṇḍala-mpariva̭rtamānam |
gārgyaḥ prā̭ṇatrātaḥ | gacchanta ma̭hāmerum | eka̭ñcājahatam || bhrājapaṭara pata̭ṅgā nihane | tiṣṭhannā̭tapanti | tasmā̭diha taptri̭ tapāḥ || 22 ||
saptartvija-ssūryā i̭tyācāryāḥ || teṣā̭meṣā bhava̭ti ||
sapta diśo nānā̭ sūryāḥ || 23 ||
tebhi-ssomābhī rakṣa̭ṇa iti || tada̭pyāmnāyaḥ | digbhrāja ṛtūn karoti || eta̭yaivāvṛtā ''sahasrasūryatāyā iti vai̭śampāyanaḥ || tasyaiṣā bhava̭ti ||
yaddyāva̭ indra te śatagṃ śata-mbhūmīḥ | uta syuḥ |
na tvā̭ vajrin-thsahasragṃ sūryāḥ || 24 ||
teṣā̭meṣā bhava̭ti || citra-ndevānā-muda̭gādanī̭kam | cakṣṷ-rmitrasya varṷṇasyāgneḥ | ā-'prā dyāvā̭ pṛthivī antari̭kṣam |
sūrya ātmā jagatastasthṷṣaśceti || 25 ||
anuvākaṃ 8
kvedamabhra̭-nniviśate | kvāyagṃ̭ saṃva~thsaro mi̭thaḥ | kvāhaḥ kveya-ndḙva rātrī | kva māsā ṛ̭tava-śśritāḥ || ardhamāsā̭ muhūrtāḥ | nimeṣāstṷṭibhiḥ (nimeṣāstra̭ṭibhiḥ) saha | kvemā āpo ni̭viśante | yadīto̭ yānti sampra̭ti || kālā aphsu ni̭viśante | āpa-ssūryḙ samāhi̭tāḥ || 26 ||
viṣṇunā̭ vidhṛ̭te bhūmī | iti va̭thsasya veda̭nā ||
irā̭vatī dhenumatī hi bhūtam | sūyavasinī manṷṣe daśasye || 27 ||
kinta-dviṣṇo rbala̭māhuḥ | kā dīptiḥ̭ ki-mparāya̭ṇam |
eko̭ yaddhā-ra̭ya ddevaḥ | rejatī̭ rodasī ṷbhe || vātādviṣṇo-rba̭la māhuḥ | akṣarā-ddīpti rucya̭te | tripadāddhāra̭ya-ddevaḥ | yadviṣṇo̭reka-mutta̭mam || 28 ||
eta-tpṛ̭cchāmi sampra̭ti || amumā̭huḥ pa̭ra-mmṛtyum | pavamā̭na-ntu maddhya̭mam | agnirevāva̭mo mṛtyuḥ | candramā-ścaturucya̭te || 29 ||
rodasyoranta̭-rdeśeṣu | tatra nyasyantḙ vāsavaiḥ ||
te 'śarīrāḥ pra̭padyante |
yathā 'pṷṇyasya karma̭ṇaḥ | apāṇyapāda̭ keśāsaḥ | tatra tḙ-'yonijā ja̭nāḥ || mṛtvā punarmṛtyu-mā̭padyante | adyamā̭nā-ssvakarma̭bhiḥ || 31 ||
apai̭ta-mmṛtyu-ñja̭yati | ya evaṃ-ve~da̭ | sa khalvaivaṃ̭-vi~dbrāhmaṇaḥ | dīrghaśrṷttamo bhava̭ti | kaśya̭pasyāti̭thi-ssiddhaga̭mana-ssiddhāga̭manaḥ ||
tasyaiṣā bhava̭ti || āyasmina-thsapta vā̭savāḥ |
roha̭nti pūrvyā̭ ruhaḥ̭ || 32 ||
kaśyapaḥ paśya̭ko bhavati | yathsarva-mparipaśyatī̭ti saukṣmyāt || athāgnḙraṣṭapṷruṣasya | tasyaiṣā bhava̭ti || agne naya̭ supathā̭ rāye asmān |
viśvā̭ni deva vayunā̭ni vidvān | yuyoddhya̭sma-jjṷhurāṇamenaḥ̭ | bhūyiṣṭhānte nama uktiṃ-vi~̭dhemeti || 33 ||
anuvākaṃ 9
agniśca jāta̭vedāśca | sahojā a̭jirāprabhuḥ | vaiśvānaro na̭ryāpāśca | paṅktirā̭dhāśca sapta̭maḥ |
visarpe vāṣṭa̭mo-'gnīnām | ete-'ṣṭau vasavaḥ, kṣi̭tā iti || yathartve-vāgne-rarcirvarṇa̭ viśeṣāḥ |
nīlārciśca pītakārciśceti || atha vāyo-rekādaśa-puruṣasyaikādaśa̭strīkasya ||
prabhrājamānā vya̭vadātāḥ || 34 ||
kapilā a̭tilohitāḥ | ūrdhvā avapa̭tantāśca | vaidyuta i̭tyekādaśa || nainaṃ-vai~dyuto̭ hinasti | ya ḙvaṃ-ve~da || sa hovāca vyāsaḥ pā̭rāśaryaḥ |
vidyudvadhamevāha-mmṛtyumaicchamiti ||
na tvakā̭magṃ hanti || 35 ||
kṛtirityekādaśa ga̭ndharvagaṇāḥ || devāśca ma̭hādevāḥ | raśmayaśca devā̭ garagiraḥ || 36 ||
atha nigada̭vyākhyātāḥ | tānanukra̭miṣyāmaḥ ||
varāhavaḥ̭-svatapasaḥ || 37 ||
vṛṣṭi̭bhiriti | etayaiva vibhakti vi̭parītāḥ | saptabhirvātai̭ rudīritāḥ | amūṃ-lo~kā-nabhiva̭rṣanti | teṣā̭meṣā bhava̭ti || samāna-metaduda̭kam || 38 ||
diva-ñjinvan-tyagna̭ya iti || yadakṣa̭ra-mbhūtakṛ̭tam |
viśvḙ devā upāsa̭te | maharṣi̭masya goptāram | jamada̭gni-makṷrvata || jamada̭gni-rāpyā̭yate | chando̭bhi-ścaturuttaraiḥ | rājña-ssoma̭sya tṛptāsaḥ̭ || 39 ||
svasti-rmānṷṣebhyaḥ | ūrdhva-ñji̭gātu bheṣajam |
śanno̭ astu dvipade | śañcatṷṣpade ||
somapā(3) asomapā(3) iti nigada̭vyākhyātāḥ || 40 ||
anuvākaṃ 10
sahasravṛdi̭ya-mbhūmiḥ | paraṃ-vyo~̭ma sahasra̭vṛt | aśvinā̭ bhujyṷ̄ nāsatyā | viśvasya̭ jagataspa̭tī || jāyā bhūmiḥ pa̭tirvyoma | mithuna̭ntā aturya̭thuḥ | putro bṛhaspa̭tī rudraḥ | saramā̭ iti̭ strīpumam || śukraṃ-vā~̭manyadya̭jataṃ-vā~̭manyat | viṣṷrūpe aha̭nī dyauri̭va sthaḥ || 41 ||
tāvaśvinā̭ rāsabhāśvā hava̭-mme | śubhaspatī āgatagṃ̭ sūryayā̭ saha || tyugro̭ ha bhujyu-ma̭śvinoda meghe | rayinna kaści̭-nmamṛvā~(2) avā̭hāḥ | tamṷ̄hathu-rnaubhirātman-vatī̭bhiḥ |
antarikṣa pruḍbhira-po̭dakābhiḥ || 42 ||
savitā̭ 'repaso̭ 'bhavat || tyagṃ sutṛptaṃ-vi~̭ditvaiva | bahuso̭ma giraṃ-va~̭śī || 43 ||
sa saṅgrāma-stamodyo-'tyotaḥ | vāco gāḥ pi̭pāti tat |
sa tadgobhi-sstavā 'tyetyanye | rakṣasā̭ 'nanvitāśca̭ ye || anveti pari̭vṛttyā-'staḥ | evametau stho̭ aśvinā | te ete dyuḥ̭ pṛthivyoḥ | aha̭raha-rgarbha̭ndadhāthe || 44 ||
tā avi̭sṛṣṭau | dampa̭tī eva bha̭vataḥ || tayo̭ retau vathsau || 46 ||
tasyā vā etadulbaṇam | yadrātraṷ raśmayaḥ̭ | yathā gorgarbhiṇyā̭ ulbaṇam | evametasyā̭ ulbaṇam || prajayiṣṇuḥ prajayā ca paśubhi̭śca bhavati |
ya ḙvaṃ-ve~da | etamudyanta-mapiya̭ntañceti | ādityaḥ puṇya̭sya vathsaḥ | atha pavi̭trāṅgirasaḥ || 47 ||
anuvākaṃ 11
pavitra̭vantaḥ parivājamāsa̭te | pitaiṣā-mpratno abhira̭kṣati vratam | mahassa̭mudraṃ-va~rṷṇa stiroda̭dhe | dhīrā̭ icchekurdharṷṇeṣvārabham ||
pavitra̭-nte vita̭ta-mbrahma̭ṇaspate | prabhurgātrā̭ṇi paryḙṣi viśvataḥ̭ |
ata̭ptatanū-rna tadāmo a̭śnute | śṛtāsa idvaha̭n-tasta-thsamā̭śata || brahmā devānā-mpadavīḥ ka̭vīnāmṛṣirviprā̭ṇā-mmahiṣo mṛgāṇām | śyeno gṛdhrā̭ṇāg svadhi̭ti-rvanā̭nāgṃ somaḥ̭ pavitramatyḙti rebhanṋ || asa̭ta-ssadye tata̭kṣuḥ || 48 ||
nakṣa̭trai-śśaṅkṛ̭to 'vasann || atha̭ savitu-śśyāvāśvasyā 'varti̭kāmasya || amī ya ṛkṣā nihi̭tā sa uccā | nakta-ndadṛ̭śre kuha̭ciddivḙyuḥ |
ada̭bdhāni varṷṇasya vratāni̭ | vicākaśa̭-ccandramā nakṣa̭trameti ||
ta-thsa̭vitu-rvareṇyam | bhargo̭ devasya̭ dhīmahi || 49 ||
vaya-ndevasya bhoja̭nam | śreṣṭhagṃ̭ sarvadhāta̭mam | tura-mbhaga̭sya dhīmahi ||
apā̭gūhata savitā tṛbhīṋ | sarvā-ndivo andha̭saḥ |
nakta̭006ch;tānya̭bhava-ndṛśe | asthyasthnā sambha̭viṣyāmaḥ || nāma nāmaiva nāma me || 50 ||
yaje-'yakṣi yaṣṭāhe ca̭ || mayā̭ bhūtānya̭yakṣata | paśavo̭ mama̭ bhūtāni | anūbandhyo 'smya̭haṃ-vi~bhuḥ || striyaḥ̭ satīḥ | tā ṷ me pugṃsa ā̭huḥ |
paśya̭dakṣaṇvānna-vicḙtadandhaḥ | kaviryaḥ putra-ssa imā ci̭keta || 51 ||
ūrdhvamūla-ma̭vākchākham | vṛkṣaṃ-yā~̭ veda sampra̭ti | na sa jātu janaḥ̭ śraddaddhyāt | mṛtyurmā̭ mārayādi̭tiḥ || hasitagṃ rudi̭taṅgītam || 52 ||
aṅgāni̭ sneva viddhi̭ tat || atṛ̭ṣyaggstṛṣya̭ dhyāyat | asmājjātā mḙ mithū caranṋ | putro nir-ṛtyā̭ vaidehaḥ | acetā̭ yaśca ceta̭naḥ || sa ta-mmaṇima̭vindat | so̭-'naṅgulirāva̭yat |
so-'grīvaḥ pratya̭muncat || 53 ||
vāta dhrā̭ji gatiṃ-vi~̭bho || na riṣyati̭ na vyathate || 54 ||
niyudbhi-rvāyaviha tā̭ vimuñca || 55 ||
anuvākaṃ 12
āta̭nuṣva prata̭nuṣva | uddhamādha̭ma sandha̭ma | āditye candra̭varṇānām | garbha mā dhḙhi yaḥ pumāṋ || ita-ssiktagṃ sūrya̭gatam |
candrama̭se rasa̭ṅkṛdhi |
vārāda-ñjana̭yā-gre-'gnim | ya eko̭ rudra ucya̭te ||
asa-ṅkhyātā-ssa̭hasrāṇi |
smaryatḙ na ca dṛśya̭te || 56 ||
aṇubhiśca ma̭hadbhiśca || 57 ||
subrahmaṇyogṃ subrahmaṇyogṃ sṷbrahmaṇyom |
indrāgaccha hariva āgaccha mḙdhātitheḥ | meṣa vṛṣaṇaśva̭sya mene || 58 ||
ukto veṣo̭ vāsāgṃsi ca | kālāvayavānā-mitaḥ̭ pratījyā | vāsātyā̭ ityaśvinoḥ | ko-'ntarikṣe śabdaṅka̭rotīti | vāsiṣṭho rauhiṇo mīmāgṃ̭sā-ñcakre | tasyaiṣā bhava̭ti ||
vāśreva̭ vidyunmi̭māti vathsa-nna mātā si̭ṣakti | yadḙṣāṃ-vṛ~ṣṭirasa̭rji || diti̭ || brahma̭ṇa udara̭ṇamasi | brahma̭ṇa udīraṇa̭masi | brahma̭ṇa āstara̭ṇamasi | brahma̭ṇa upastara̭ṇamasi || 60 ||
anuvākaṃ 13
aṣṭayo̭nī-maṣṭapṷtrām | aṣṭapa̭tnī-mimā-mmahīm | ahaṃ-ve~da na mḙ mṛtyuḥ |
na cāmṛ̭tyuraghāha̭rat || aṣṭayonyaṣṭa pṷtram | aṣṭapa̭dida-mantari̭kṣam | ahaṃ-ve~da na mḙ mṛtyuḥ | na cāmṛ̭tyuraghāha̭rat | aṣṭayo̭nī-maṣṭapṷtrām | aṣṭapa̭tnī-mamūndivam || 61 ||
na cāmṛ̭tyuraghāha̭rat || sutrāmā̭ṇa-mpṛthivī-ndyāma̭nehasagṃ̭ suśarmā̭ṇa madi̭tigṃ supraṇī̭tim | daivī-nnāvagg̭ svaritrāmanā̭gasamasra̭vantīmā rṷhemā svastaye || mahīmūṣumahīmū ṣu mātaragṃ̭ suvratānā̭mṛtasya patnīmava̭se huvema | tuvikṣatrāmajara̭ntīmurūcīgṃ suśarmā̭ṇamadi̭tigṃ supraṇī̭tim || adi̭tirdyau-radi̭ti-rantari̭kṣam |
adi̭ti rmātā sa pitā sa putraḥ | viśvḙ devā adi̭tiḥ pañca janāḥ | adi̭ti-rjāta-madi̭ti-rjani̭tvam || aṣṭau putrāso adi̭teḥ | ye jātā stanvaḥ̭ pari̭ | devā~ (2) upa̭prai-thsaptabhiḥ̭ || 62 ||
brahma̭ jajñāna-mpra̭thama-mpurastādvi sī̭mata-ssuruco̭ vena ā̭vaḥ | sa budhniyā̭ upamā a̭sya viṣṭhā-ssataśca yonimasa̭taśca vivaḥ̭ || taditpada-nna vici̭keta vidvān | yanmṛtaḥ puna̭rapyeti̭ jīvān | trivṛdya-dbhuva̭nasya rathavṛt | jīvo garbho na mṛta-ssa jī̭vāt || miti̭ ||
garbhaḥ prā̭jāpatyaḥ | atha purṷṣa-ssaptapurṷṣaḥ || 63 ||
anuvākaṃ 14
[ yathāsthāna-ṅga̭rbhiṇyaḥ̭ ]
yo-'saṷ tapannudeti̭ | sa sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇānādāyodeti̭ | mā me prajāyā mā pa̭śūnām | mā mama̭ prāṇānādāyoda̭gāḥ ||
asau yo 'stameti̭ | sa sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇānādāyāstameti̭ | mā me prajāyā mā pa̭śūnām | mā mama̭ prāṇānādāyā sta̭ṅgāḥ ||
asau ya āpūrya̭ti | sa sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇai rāpūrya̭ti || 64 ||
mā me prajāyā mā pa̭śūnām |
mā mama̭ prāṇairapa̭ prasṛpata mothsṛ̭pata || 65 ||
sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇairapa̭ prasarpanti cothsa̭rpanti ca | mā me prajāyā mā pa̭śūnām |
mā mama̭ prāṇairapa̭ prasṛpata mothsṛ̭pata | ima ṛtavaḥ̭ | sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇairapa̭ prasarpanti cothsa̭rpanti ca |
mā me prajāyā mā pa̭śūnām |
mā mama̭ prāṇairapa̭ prasṛpata mothsṛ̭pata || ayagṃ saṃ̭va~thsaraḥ |
sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇairapa̭ prasarpati cothsa̭rpati ca || 66 ||
idamahaḥ̭ | sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇai-rapa̭ prasarpati cothsa̭rpati ca |
mā me prajāyā mā pa̭śūnām | mā mama̭ prāṇairapa̭ prasṛpa mothsṛ̭pa |
iyagṃ rātriḥ̭ | sarvḙṣā-mbhūtānā-mprāṇai-rapa̭ prasarpati cothsa̭rpati ca |
mā me prajāyā mā pa̭śūnām | mā mama̭ prāṇairapa̭ prasṛpa mothsṛ̭pa ||
au-mbhūrbhuvassvaḥ̭ || etadvo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rīḍhvam || 67 ||
(yosau ṣoḍa̭śāmūni dvāda̭śāya-ñcatṷrdaśa)
(udetya̭stametyāpūrya̭tyapakṣīya̭tyamūni nakṣa̭trāṇī me māsā̭ ima ṛtavo-'yagṃ saṃ̭va~thsara idamaha̭riyagṃ rātrirdaśa̭)
anuvākaṃ 15
athādityasyāṣṭa pṷruṣasya ||
vasūnā mādityānāg sthāne svateja̭sā bhāni ||
rudrāṇā-mādityānāg sthāne svateja̭sā bhāni ||
ādityānā-mādityānāg sthāne svateja̭sā bhāni || satāgṃ̭satyānām | ādityānāg sthāne svateja̭sā bhāni || abhidhūnvatā̭-mabhighnatām | vātava̭tā-mmarutām | ādityānāg sthāne svateja̭sā bhāni ||
ṛbhūṇā-mādityānāg sthāne svateja̭sā bhāni ||
viśveṣā-ndevānām | ādityānāg sthāne svateja̭sā bhāni || saṃva~thsara̭sya savituḥ | ādityasya sthāne svateja̭sā bhāni || au-mbhūrbhuvassvaḥ̭ |
raśmayo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rīḍhvam || 68 ||
anuvākaṃ 16
ārogasya sthāne svateja̭sā bhāni | bhrājasya sthāne svateja̭sā bhāni | paṭarasya sthāne svateja̭sā bhāni | pataṅgasya sthāne svateja̭sā bhāni |
svarṇarasya sthāne svateja̭sā bhāni |
jyotiṣīmatasya sthāne svateja̭sā bhāni |
vibhāsasya sthāne svateja̭sā bhāni |
kaśyapasya sthāne svateja̭sā bhāni | au-mbhūrbhuvassvaḥ̭ | āpo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rīḍhvam || 69 ||
anuvākaṃ 17
atha vāyo-rekādaśa-puruṣasyaikādaśa̭-strīkasya ||
prabhrājamānānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
vyavadātānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
vāsukivaidyutānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
rajatānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
paruṣāṇāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
śyāmānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
kapilānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
atilohitānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
ūrdhvānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni || 70 ||
vaidyutānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̭sā bhāni |
prabhrājamānīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
vyavadātīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
vāsukivaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
rajatānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
paruṣāṇāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
śyāmānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
kapilānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
atilohitīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
ūrdhvānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
avapatantīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
vaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̭sā bhāni |
au-mbhūrbhuvassvaḥ̭ |
rūpāṇi vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rīḍhvam || 71 ||
anuvākaṃ 18
athāgnḙraṣṭa pṷruṣasya || agneḥ pūrva-diśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
jātavedasa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
sahojaso dakṣiṇa-diśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
ajirāprabhava upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
vaiśvānarasyāparadiśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
naryāpasa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
paṅktirādhasa udagdiśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
visarpiṇa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhāni |
au-mbhūrbhuvassvaḥ̭( ) | diśo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rīḍhvam || 72 ||
(eta-draśmaya āpo rūpāṇi diśaḥ pañca̭)
anuvākaṃ 19
dakṣiṇapūrva-syāndiśi visa̭rpī narakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripāhi ||
dakṣiṇā-parasyā-ndiśya visa̭rpī narakaḥ |
tasmānnaḥ pa̭ripāhi ||
uttara-pūrvasyā-ndiśi viṣā̭dī narakaḥ |
tasmānnaḥ pa̭ripāhi ||
uttarā-parasyā-ndiśya viṣā̭dī narakaḥ |
tasmānnaḥ pa̭ripāhi ||
āyasmin thsaptavā̭savā stiṣṭha̭nti svāruho̭ yathā | ṛṣi̭rha dīrghaśrutta̭ma indra̭sya gharmo ati̭thiḥ || indriyāṇi̭ śatakrato yā te janḙṣu pañcasṷ | indra tāni̭ ta ā vṛ̭ṇe || vityete || 73 ||
anuvākaṃ 20
indra ghoṣā vo vasṷbhiḥ purastā-dupa̭dadhatām |
mano̭javaso vaḥ pitṛbhi̭-rdakṣiṇata upa̭dadhatām |
pracḙtā vo rudraiḥ paścā-dupa̭dadhatām |
viśvaka̭rmā va ādityai-rṷttarata upa̭dadhatām |
tvaṣṭā̭ vo rūpai-rupari̭ṣṭā-dupa̭dadhatām | sañjñānaṃ-vaḥ ~pa̭ścāditi || āditya-ssarvo-'gniḥ pṛ̭thivyām | vāyurantari̭kṣe | sūryo̭ divi |
candramā̭ dikṣu | nakṣa̭trāṇi svaloke || evā hyḙva | evā hya̭gne | evā hi vā̭yo | evā hīndra | evā hi pṷ̄ṣann | evā hi dḙvāḥ || 74 ||
anuvākaṃ 21
āpa̭māpāmapa-ssarvāḥ | asmā-dasmādito-'mutaḥ̭ |
agnirvāyuśca sūrya̭śca | saha sa̭ñcaskarardhi̭yā ||
vāyvaśvā̭ raśmi pata̭yaḥ | marīcyātmāno adrṷhaḥ |
devī rbhṷvana sūva̭rīḥ | putravattvāya̭ me suta ||
mahānāmnī-rma̭hāmānāḥ | mahaso ma̭hasassvaḥ̭ || 75 ||
apāśnyṷṣṇi-mapā rakṣaḥ̭ | apāśnyṷṣṇi-mapā ragham | apāghrāmapa̭ cāvartim | apa̭ devīrito hi̭ta ||
vajra̭-ndevīrajī̭tāgśca | bhuva̭na-ndeva sūva̭rīḥ | ādityānadi̭ti-ndevīm | yoni̭nordhva-mudīṣa̭ta || 76 ||
bhadra-mpa̭śyemākṣabhi-ryaja̭trāḥ |
sthirairaṅgai stuṣṭuvāgṃ sa̭stanūbhiḥ̭ |
vyaśḙma devahi̭taṃ-ya~dāyuḥ̭ ||
svasti na indro̭ vṛddhaśra̭vāḥ | svasti naḥ̭ pūṣā viśvavḙdāḥ | svasti nastārkṣyo ari̭ṣṭanemiḥ | svasti no bṛhaspati̭-rdadhātu || ketavo arṷṇāsaśca | ṛṣayo vāta̭raśanāḥ( ) | pratiṣṭhāgṃ śatadhā̭ hi | samāhi̭tāso sahasradhāya̭sam || śivā na-śśanta̭mā bhavantu | divyā āpa oṣa̭dhayaḥ || sumṛḍīkā sara̭svati | māte vyo̭ma sandṛśi̭ || 77 ||
anuvākaṃ 22
yo̭-'pā-mpuṣpaṃ-ve~da̭ | puṣpa̭vā-nprajāvā-npaśumā-nbha̭vati | candramā vā apā-mpuṣpam | puṣpa̭vā-nprajāvā-npaśumā-nbha̭vati |
ya evaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmāyata̭naṃ-ve~da̭ | āyata̭navā-nbhavati | agnirvā apāmāyata̭nam | āyata̭navā-nbhavati | yo-'gnerāyata̭naṃ-ve~da̭ || 78 ||
vāyurvā apāmāyata̭nam | āyata̭navā-nbhavati |
yo vāyorāyata̭naṃ-ve~da̭ | āyata̭navā-nbhavati || 79 ||
yaścandrama̭sa āyata̭naṃ-ve~da̭ | āyata̭navā-nbhavati | āpo vai candrama̭sa āyata̭nam | āyata̭navā-nbhavati || 81 ||
ya evaṃ-ve~da̭ || 82 ||
yaḥ parjanya̭-syāyata̭naṃ-ve~da̭ |
āyata̭navā-nbhavati | āpo vai parjanya̭-syāyata̭nam |
āyata̭navā-nbhavati | ya evaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmāyata̭naṃ-ve~da̭ || 83 ||
āyata̭navā-nbhavati | āpo vai saṃ̭va~thsara-syāyata̭nam | āyata̭navā-nbhavati | ya evaṃ-ve~da̭ ||
yo-'phsu nāva-mprati̭ṣṭhitāṃ-ve~da̭ | pratyeva ti̭ṣṭhati || 84 ||
apāgṃ rasamuda̭yagṃsann | sūryḙ śukragṃ samābhṛ̭tam | apāgṃ rasa̭sya yo rasaḥ̭ | taṃ-vo~̭ gṛhṇā-myuttamamiti̭ || ime vai lokā apāgṃ rasaḥ̭ | tḙ-'muṣmi̭-nnāditye samābha̭tāḥ ||
jānudaghnī-mṷttara-vedīṅkhātvā | apā-mpṷ̄rayitvā gṷlphadaghnam || 85 ||
kasmā-tpraṇīte-'ya-magniścīyate | sāḥ pra̭ṇīte-'yamaphsu hyaya̭ñcīyate |
asau bhuva̭ne-'pya-nā̭hitāgni-retāḥ |
tamabhita̭ etā abīṣṭa̭kā upa̭dadhāti ||
agnihotre da̭rśapūrṇa-māsayoḥ |
paśubandhe cā̭turmāsyeṣṷ || 86 ||
etaddha̭ sma vā ā̭hu-śśaṇḍilāḥ | kamagniñci̭nute || satriya-magniñci̭nvānaḥ |
saṃva~thsara-mpratyakṣḙṇa || kamagniñci̭nute | sāvitra-magniñci̭nvānaḥ | amumā̭ditya-mpratyakṣḙṇa || kamagniñci̭nute || 87 ||
vaiśvasṛja-magniñci̭nvānaḥ | śarī̭ra-mpratyakṣḙṇa || kamagniñci̭nute |
upānuvākya̭māśu-magniñci̭nvānaḥ || 88 ||
imamā̭ruṇa-ketuka-magniñci̭nvāna iti̭ | ya evāsau |
itaścā-muta̭ścā-vyatīpātī | tamiti̭ || yo-'gnermi̭thūyā veda̭ | mithunavā-nbha̭vati | āpo vā agnermi̭thūyāḥ |
mithunavā-nbha̭vati | ya evaṃ-ve~da̭ || 89 ||
(puṣpa̭magnirvāyurasau vai tapa̭ñcandramā nakṣa̭trāṇi parjanyaḥ̭ saṃva~thsaro yo-'phsu nāva̭metaddha̭ sma vai sa̭triyagṃ saṃ̭va~thsaragṃ sā̭vitramamu-nnā̭ciketa-mprāṇāgścā̭turhotriya-mbrahma̭ vaiśvasṛjagṃ śarī̭ramupānuvākya̭māśumimān ~lokānimamā̭ruṇaketukaṃ-ya~ evāsau)
anuvākaṃ 23
āpo vā idamā̭san-thsalilameva |
sa prajāpa̭tirekaḥ̭ puṣkaraparṇe sama̭bhavat |
tasyānta-rmana̭si kāma-ssama̭vartata | idagṃ sṛ̭jeyamiti̭ | tasmādya-tpurṷṣo mana̭sā-'bhigaccha̭ti | tadvācā va̭dati |
tatkarma̭ṇā karoti | tadeṣā 'bhyanūktā || kāmastadagre sama̭vartatādhi̭ | mana̭so retaḥ̭ prathamaṃ-ya~dāsīt || 90 ||
sa tapa̭staptvā | śarī̭ramadhūnuta | tasya ya-nmāgṃsamāsīt | tato̭-'ruṇāḥ ketavo vāta̭raśanā ṛṣa̭ya uda̭tiṣṭhann || 91 ||
tvamida-mpūrvaḥ̭ kuruṣveti̭ || sa ita ādāyāpaḥ̭ || 93 ||
tata̭ āditya uda̭tiṣṭhat | sā prācī dik ||
athā̭ruṇaḥ ketu-rda̭kṣiṇata upāda̭dhāt | evā hyagna iti̭ | tato vā agniruda̭tiṣṭhat | sā da̭kṣiṇā dik | athā̭ruṇaḥ ketuḥ paścādupāda̭dhāt |
evā hi vāyo iti̭ || 94 ||
athā̭ruṇaḥ ketu-rṷttarata upāda̭dhāt | evā hīndreti̭ |
tato vā indra uda̭tiṣṭhat | sodī̭cī dik |
athā̭ruṇaḥ ketu-rmaddhya̭ upāda̭dhāt | evā hi pūṣanniti̭ | tato vai pūṣoda̭tiṣṭhat | seyandik || 95 ||
sordhvā dik || yā vipruṣo̭ viparā̭patann |
tābhyo-'sṷrā rakṣāgṃ̭si piśācāśco-da̭tiṣṭhann | tasmātte parā̭bhavann | vipruḍbhyo hi te sama̭bhavann || tadeṣā-'bhyanūktā || 96 ||
tasmā̭didagṃ sarva-mbrahma̭ svayabhvinti̭ ||
tasmā̭didagṃ sarvagṃ śithi̭la-mivā dhruva̭-mivābhavat || prajāpa̭ti-rvāva tat | ātmanā-''tmānaṃ̭-vi~dhāya̭ |
tadevānu prāvi̭śat || tadeṣā-'bhyanūktā || 97 ||
sarva̭mevedamāptvā | sarva̭-mavaruddhya̭ | tadevānu pravi̭śati | ya evaṃ-ve~da̭ || 98 ||
anuvākaṃ 24
catṷṣṭayya āpo̭ gṛhṇāti | catvāri vā apāgṃ rūpāṇi̭ | megho̭ vidyut | stanayitnu-rvṛṣṭiḥ | tānyevā va̭rundhe || ātapa̭ti varṣyā̭ gṛhṇāti |
tāḥ purastā-dupa̭dadhāti | etā vai bra̭hmavarcasyā āpaḥ̭ | mukhata eva bra̭hmavarcasa-mava̭rundhe |
tasmā-nmukhato bra̭hmavarcasita̭raḥ || 99 ||
sthāvarā gṛ̭hṇāti | tāḥ paścādupa̭dadhāti | prati̭ṣṭhitā vai sthā̭varāḥ |
paścādeva prati̭tiṣṭhati || vaha̭ntī-rgṛhṇāti || 100 ||
tā maddhya upa̭dadhāti | iyaṃ-vai~ sa̭bhāṃryāḥ | asyāmeva prati̭tiṣṭhati || palvalyā gṛ̭hṇāti | tā upari̭ṣṭā-dupāda̭dhāti || 101 ||
pratiṣṭhāgṃ śatadhā̭ hi | samāhi̭tāso sahasradhāya̭samiti̭ || śataśa̭ścaiva 'sahasra̭śaśca prati̭tiṣṭhati | ya etamagniñci̭nute |
ya ṷcainamevaṃ-ve~da̭ || 102 ||
anuvākaṃ 25
jānudaghnī-mṷttaravedīṅkhātvā | apā-mpṷ̄rayati | apāgṃ sa̭rvatvāya̭ | puṣkaraparṇagṃ rukma-mpurṷṣa-mityupa̭dadhāti | tapo vai pṷṣkaraparṇam |
satyagṃ rukmaḥ | amṛta-mpurṷṣaḥ | etāvadvā vāsti | yāva̭detat | yāva̭devāsti̭ || 103 ||
asmādasmā dito-'mutaḥ̭ | agnirvāyuśca sūrya̭śca |
saha sa̭ñcaskarardhi̭yā iti̭ | vāyvaśvā̭ raśmipata̭yaḥ | marīcyātmāno adrṷhaḥ | devī-rbhṷvana sūva̭rīḥ | putravatvāya̭ me suta || loka-mpṛ̭ṇacchidra-mpṛ̭ṇa || 104 ||
loka-mpṛ̭ṇayā dvitīyā-mupa̭dadhāti |
pañca̭padā vai virāṭ | tasyā vā iya-mpādaḥ̭ | antari̭kṣa-mpādaḥ̭ | dyauḥ pādaḥ̭ | diśaḥ pādaḥ̭ | parora̭jāḥ pādaḥ̭ || virājyeva prati̭tiṣṭhati |
ya etamagniñci̭nute | ya ṷcainamevaṃ-ve~da̭ || 105 ||
anuvākaṃ 26
agni-mpraṇīyo̭pa-samādhāya̭ | tamabhita̭ etā abīṣṭa̭kā upa̭dadhāti | agnihotre da̭rśapūrṇa-māsayoḥ | paśubandhe cā̭turmāsyeṣṷ |
atho̭ āhuḥ | sarvḙṣu yajñakratuṣviti̭ ||
atha̭ hasmā hāruṇa-ssvā̭yambhuvaḥ̭ |
sāvitra-ssarvo-'gni-rityana̭nuṣaṅga-mmanyāmahe |
nānā vā eteṣāṃ-vī~ryā̭ṇi || kamagniñci̭nute || 106 ||
sāvitra magniñci̭nvānaḥ | kamagniñci̭nute | nāciketa magniñci̭nvānaḥ | kamagniñci̭nute |
cātur hotriya-magniñci̭nvānaḥ | kamagniñci̭nute |
vaiśvasṛja magniñci̭nvānaḥ | kamagniñci̭nute || 107 ||
sotta̭ravediṣṷ kratuṣṷ cinvīta | uttaravedyāg hya̭gniścīyate || prajākā̭maścinvīta || 108 ||
paśūnāmeva sajñānne 'gniñci̭nute | paśumā-nbha̭vati | ya evaṃ-ve~da̭ || 109 ||
brahmavarcasakā̭ma-ssvargakā̭maścinvīta | etā vadvā vāsti | yāva̭detat | yāva̭devāsti̭ | tadava̭rundhe || tasyai tadvratam | varṣa̭ti na dhā̭vet || 111 ||
nāphsu-mūtra̭purīṣaṅkṷryāt | na niṣṭhī̭vet | na vivasa̭na-ssnāyāt | guhyo vā eṣo-'gniḥ |
etasyāgne rana̭ti dāhāya || na pṷṣkaraparṇāni hira̭ṇyaṃ-vā~-'dhitiṣṭhet | etasyāgne-rana̭bhyārohāya || na kūrmasyāśñī̭yāt |
nodakasyā-ghātṷkānyena̭-modakāni̭ bhavanti | aghātṷkā āpaḥ̭ | ya etamagniñci̭nute | ya ṷcainamevaṃ-ve~da̭ || 112 ||
anuvākaṃ 27
imā nṷka-mbhuva̭nā sīṣadhema | indra̭śca viśvḙca devāḥ || yajñañca̭ nastanvañca̭ prajāñca̭ | ādityairindaḥ̭ saha sī̭ṣadhātu ||
ādityairindra-ssaga̭ṇo-marudbhiḥ̭ | asmāka̭-mbhūtvavitā tanūnām || āpla̭vasva prapla̭vasva | āṇḍī bha̭va ja mā muhuḥ | sukhādīnduḥ̭ khanidhanām | prati̭muñcasva svā-mpuram || 113 ||
te tḙ dehaṅka̭lpayantu | mā ca̭ te khyā sma̭ tīriṣat || utti̭ṣṭhata mā sva̭pta | agni-mi̭cchaddhva-mbhāra̭tāḥ | rājña-ssoma̭sya tṛptāsaḥ̭ | sūryḙṇa sayujo̭ṣasaḥ || yuvā̭ suvāsāḥ pari̭vīta āgāt | sa u śreyā-nbhavati jāya̭mānaḥ | ta-ndhīrā̭saḥ kavaya unna̭yanti | svādhiyo mana̭sā devayantaḥ̭ ||
aṣṭāca̭krā nava̭dvārā || 114 ||
parāṅgetya̭ (parāṃatya̭) nāśakī | iha cā̭mutra̭ cānveti | vidvā-ndḙvāsurānṷbhayān ||
yatkṷmārī mandraya̭te | yadyoṣidya-tpa̭tivratā | ari̭ṣṭaṃ-ya~tkiñca̭ kriyate |
agni-stadanṷ vedhati || aśṛtā̭sa-śśṛ̭tāsaśca || 116 ||
indra̭-magniñca̭ ye viduḥ || sika̭tā iva saṃya~nti̭ |
raśmibhiḥ̭-samudīri̭tāḥ | asmā-llokāda̭-muṣmācca | ṛṣibhi̭-radāt-pṛśnibhiḥ̭ || apḙta vīta vi ca̭ sarpatātaḥ̭ | ye-'tra stha pṷrāṇā ye ca nūta̭nāḥ |
aho̭bhi-radbhi-raktubhi-rvya̭ktam || 117 ||
ado yadbrahma̭ vilabam | pitṛṇāñca̭ yamasya̭ ca |
varṷṇa-syāśvi̭no-ragneḥ | marutāñca vihāya̭sām ||
kāmaprayava̭ṇa-mme astu | sa hyḙvāsmi̭ sanāta̭naḥ | iti nāko brahmiśravo̭ rāyo dhanam | putrānāpo̭ devīrihāhi̭tā || 118 ||
anuvākaṃ 28
viśīrṣṇī-ṅgṛddhra̭-śīrṣṇīñca | apeto̭ nir-ṛtigṃ ha̭thaḥ | paribādhagg śvḙtakukṣam | nijaṅghagṃ̭ śabaloda̭ram || sa tān. vācyāya̭yā saha | agne nāśa̭ya sandṛśaḥ̭ | īrṣyāsūye bṷbhukṣām | manyu-ṅkṛtyā-ñca̭ dīdhire | rathḙna kigṃśukāva̭tā | agne nāśa̭ya sandṛśaḥ̭ || 119 ||
anuvākaṃ 29
parjanyā̭ya pragā̭yata | divasputrāya̭ mīḍhuṣe | sa no̭ yavasa̭micchatu || idaṃ-va~caḥ̭ parjanyā̭ya svarāje | hṛdo astvanta̭ranta-dyṷyota |
mayobhūrvāto̭ viśvakṛ̭ṣṭaya-ssantvasme | supippalā oṣa̭dhī-rdevago̭pāḥ ||
yo garbha-moṣa̭dhīnām | gavāṅkṛṇotyarva̭tām | parjanyaḥ̭ puruṣīṇām || 120 ||
anuvākaṃ 30
puna̭rmāmaitvindriyam | punarāyuḥ punarbhagaḥ̭ | puna-rbrāhma̭ṇa-maitu mā | puna-rdravi̭ṇa maitu mā || yanme-'dya retaḥ̭ pṛthivīmaskāṋ |
yadoṣa̭dhīrapyasa̭ra-dyadāpaḥ̭ | idanta-tpunarāda̭de | dīrghāyutvāya varca̭se || yanme retaḥ prasi̭cyate | yanma ājā̭yate punaḥ̭( ) | tena̭ māmamṛta̭-ṅkuru | tena̭ suprajasa̭ṅkuru || 121 ||
anuvākaṃ 31
adbhaya-stirodhā jā̭yata | tava̭ vaiśravaṇa-ssa̭dā | tiro̭ dhehi sapatnānnaḥ̭ | ye apo-'śnanti̭ kecana || tvāṣṭrī-mmāyāṃ-va~śravaṇaḥ |
rathagṃ̭ sahasra vandhṷram | puruścakragṃ saha̭srāśvam | āsthā yāyā̭hi no balim || yasmai̭ bhūtāni̭ balimāva̭hanti | dhanaṅgāvo hasti hira̭ṇyamaśvāṋ || 122 ||
sagṃhārya-nnaga̭ra-ntava̭ ||
iti mantrāḥ | kalpo̭-'ta ūrdhvam ||
yadi baligṃ haret | hiraṇyanābhayḙ vitudayḙ kauberāyāya-mba̭liḥ || 123 ||
nama̭ste astu mā mā̭ higṃsīḥ | asmā-tpraviśyānna̭maddhīti || atha tamagni-mā̭dadhīta | yasminne tatkarma pra̭yuñjīta ||
tirodhā bhūḥ | tirodhā bhuvaḥ̭ || 124 ||
sarveṣāṃ-lo~kānā-mādhipatyḙ sīdeti || atha tamagni̭-mindhīta | yasminne tatkarma pra̭yuñjīta || tirodhā bhū-ssvāhā | tirodhā bhuva-ssvāhā | tirodhā-ssvaḥ̭ svāhā | tirodhā bhūrbhuvassva̭ssvāhā ||
yasminnasya kāle sarvā āhutīr-hutā̭ bhaveyuḥ || 125 ||
paraḥ̭ suptaja̭nādvepi || mā sma pramādyanta̭ māddhyāpayet | sarvārthā-ssiddhyante | ya ḙvaṃ-ve~da | kṣuddhya-nnida̭majānatām |
sarvārthā na̭ siddhyante || yastḙ vighātṷko bhrātā |
mamāntar-hṛ̭daye śritaḥ || 126 ||
sa me kāmān kāma kāmā̭ya mahyam | kāmeśvaro vaiśravaṇo da̭dātu | kuberāya̭ vaiśravaṇāya̭ | mahārājāya namaḥ̭ | ketavo arṷṇāsaśca |
ṛṣayo vāta̭raśanāḥ | pratiṣṭhāgṃ śatadhā̭ hi |
samāhi̭tāso sahasradhāya̭sam | śivā na-śśanta̭mā bhavantu | divyā āpa oṣa̭dhayaḥ | sumṛḍīkā sara̭svati | mā te vyo̭ma sandṛśi̭ || 127 ||
anuvākaṃ 32
saṃva~thsarameta̭-dvratañcaret | dvaṷ vā māsau || niyama-ssa̭māsena || tasmi-nniyama̭ viśeṣāḥ | triṣavaṇa-mudako̭pasparśī | caturtha kālapāna̭bhakta-ssyāt | aharaharvā bhaikṣa̭maśnayāt |
audumbarībhi-ssamidbhi-ragni̭-mparicaret |
punarmā maitvindriya-mityetenā-'nṷvākena |
uddhṛta paripūtābhiradbhiḥ kārya̭-ṅkurvīta || 128 ||
dhḙnu-rdakṣiṇā | kagṃ saṃvā~sa̭śca kṣaumam | anya̭dvā śuklam | ya̭thā śakti vā | evagg svāddhyāya̭ dharmeṇa | araṇyḙ-'dhīyīta | tapasvī puṇyo bhavati tapasvī pṷṇyo bhavati || 130 ||
(kurvīta - ja̭pitvā - svāddhyāya̭dharmeṇa dve ca̭) (a. 32)
(bhadragg - smṛtiḥ̭ - sākajānnā - makṣya- ti̭tāmrā - ṇya̭tyurdhvākṣa - ārogaḥ - kveda - magniśca - sa̭hasravṛt - pavitra̭vanta -āta̭nuṣvā -ṣṭayo̭nīṃ - ~yo-'sā - vathāditya - syāroga-syātha vāyo- rathāgne--r dakṣiṇapūrvasyā - mi̭ndraghoṣā va-āpa̭māpāṃyo~̭-'pā - māpo vai - catṷṣṭayyo - jānudaghnī - magni-mpraṇīye - mā nṷ kaṃ - ~viśīrṣṇīṃ - parjanyā̭ya - puna̭ - radbhyaḥ -saṃva~thsara-ndvātrigṃ̭śat)
(bhadraṃ - jyotiṣā - tasmi-nrājānaṃ - kaśyapā-thsahasravṛdi̭yaṃ- napugṃsa̭ka - maṣṭayo̭nī - mavapatantānā - māyata̭navā-nbhavati - sato bandhuṃ - tā ṷttarato - vajra̭meva - puna̭rmāmaitu
trigṃśadṷttaraśatam)
(bhadraṃ - tapasvī puṇyo bhavati tapasvī pṷṇyo bhavati)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake prathamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
