ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಅರುಣಕೇತುಕಚಯನಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1
ಭದ್ರ-ಙ್ಕರ್ಣೇಭಿ-ಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ ।
ಭದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿ-ರ್ಯಜತ್ರಾಃ ।
ಸ್ಥಿರೈರಙ್ಗೈಸ್ತುಷ್ಟುವಾಗ್ಂ ಸಸ್ತನೂಭಿಃ । ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ-ಯಁದಾಯುಃ ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ ।
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ ।
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ ।
ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು ॥
ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ ।
ಅಸ್ಮಾ-ದಸ್ಮಾ-ದಿತೋ-ಽಮುತಃ ॥ 1 ॥
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1
ಭದ್ರ-ಙ್ಕರ್ಣೇಭಿ-ಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ ।
ಭದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿ-ರ್ಯಜತ್ರಾಃ ।
ಸ್ಥಿರೈರಙ್ಗೈಸ್ತುಷ್ಟುವಾಗ್ಂ ಸಸ್ತನೂಭಿಃ । ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ-ಯಁದಾಯುಃ ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ ।
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ ।
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ ।
ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು ॥
ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ ।
ಅಸ್ಮಾ-ದಸ್ಮಾ-ದಿತೋ-ಽಮುತಃ ॥ 1 ॥
ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ । ಸಹ ಸಞ್ಚ-ಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ ॥ ವಾಯ್ವಶ್ವಾ ರಶ್ಮಿಪತಯಃ । ಮರೀಚ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ಅದ್ರುಹಃ । ದೇವೀ-ರ್ಭುವನ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥ ಮಹಾನಾಮ್ನೀ-ರ್ಮಹಾಮಾನಾಃ । ಮಹಸೋ ಮಹಸ-ಸ್ಸ್ವಃ ।
ದೇವೀಃ ಪರ್ಜನ್ಯ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥ 2 ॥
ದೇವೀಃ ಪರ್ಜನ್ಯ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥ 2 ॥
ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಕ್ಷಃ । ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಘಮ್ । ಅಪಾಘ್ರಾಮಪ ಚಾವರ್ತಿಮ್ । ಅಪ ದೇವೀರಿತೋ ಹಿತ ॥ ವಜ್ರ-ನ್ದೇವೀರಜೀತಾಗ್ಶ್ಚ ।
ಭುವನ-ನ್ದೇವಸೂವರೀಃ । ಆದಿತ್ಯಾನದಿತಿ-ನ್ದೇವೀಮ್ । ಯೋನಿನೋರ್ಧ್ವ-ಮುದೀಷತ ॥ ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ( ) ।
ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾ ತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 3 ॥
ಭುವನ-ನ್ದೇವಸೂವರೀಃ । ಆದಿತ್ಯಾನದಿತಿ-ನ್ದೇವೀಮ್ । ಯೋನಿನೋರ್ಧ್ವ-ಮುದೀಷತ ॥ ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ( ) ।
ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾ ತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 3 ॥
(ಅಮುತಃ - ಸು - ತೌಷಧಯೋ ದ್ವೇ ಚ ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2
ಸ್ಮೃತಿಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ-ಮೈತಿಹ್ಯಮ್ । ಅನುಮಾನ-ಶ್ಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಏತೈರಾದಿತ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್ ।
ಸರ್ವೈರೇವ ವಿಧಾಸ್ಯತೇ ॥ ಸೂರ್ಯೋ ಮರೀಚಿಮಾದತ್ತೇ । ಸರ್ವಸ್ಮಾ-ದ್ಭುವನಾದಧಿ । ತಸ್ಯಾಃ ಪಾಕ ವಿಶೇಷೇಣ । ಸ್ಮೃತ-ಙ್ಕಾಲ ವಿಶೇಷಣಮ್ ॥
ನದೀವ ಪ್ರಭವಾ-ತ್ಕಾಚಿತ್ । ಅಕ್ಷಯ್ಯಾ-ಥ್ಸ್ಯನ್ದತೇ ಯಥಾ ॥ 4 ॥
ಅನುವಾಕಂ 2
ಸ್ಮೃತಿಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ-ಮೈತಿಹ್ಯಮ್ । ಅನುಮಾನ-ಶ್ಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಏತೈರಾದಿತ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್ ।
ಸರ್ವೈರೇವ ವಿಧಾಸ್ಯತೇ ॥ ಸೂರ್ಯೋ ಮರೀಚಿಮಾದತ್ತೇ । ಸರ್ವಸ್ಮಾ-ದ್ಭುವನಾದಧಿ । ತಸ್ಯಾಃ ಪಾಕ ವಿಶೇಷೇಣ । ಸ್ಮೃತ-ಙ್ಕಾಲ ವಿಶೇಷಣಮ್ ॥
ನದೀವ ಪ್ರಭವಾ-ತ್ಕಾಚಿತ್ । ಅಕ್ಷಯ್ಯಾ-ಥ್ಸ್ಯನ್ದತೇ ಯಥಾ ॥ 4 ॥
ತಾನ್ನದ್ಯೋ-ಽಭಿ ಸಮಾಯನ್ತಿ । ಸೋರು-ಸ್ಸತೀ ನ ನಿವರ್ತತೇ ॥
ಏವನ್ನಾನಾ ಸಮುತ್ಥಾನಾಃ । ಕಾಲಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಗ್ಗ್ ಶ್ರಿತಾಃ । ಅಣುಶಶ್ಚ ಮಹಶಶ್ಚ । ಸರ್ವೇ ಸಮವಯನ್ತ್ರಿ ತಮ್ ॥ ಸ ತೈ-ಸ್ಸರ್ವೈ-ಸ್ಸಮಾವಿಷ್ಟಃ । ಊರು-ಸ್ಸನ್ನ ನಿವರ್ತತೇ । ಅಧಿ ಸಂವಁಥ್ಸರಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ ।
ತದೇವ ಲಕ್ಷಣೇ ॥ 5 ॥
ಏವನ್ನಾನಾ ಸಮುತ್ಥಾನಾಃ । ಕಾಲಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಗ್ಗ್ ಶ್ರಿತಾಃ । ಅಣುಶಶ್ಚ ಮಹಶಶ್ಚ । ಸರ್ವೇ ಸಮವಯನ್ತ್ರಿ ತಮ್ ॥ ಸ ತೈ-ಸ್ಸರ್ವೈ-ಸ್ಸಮಾವಿಷ್ಟಃ । ಊರು-ಸ್ಸನ್ನ ನಿವರ್ತತೇ । ಅಧಿ ಸಂವಁಥ್ಸರಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ ।
ತದೇವ ಲಕ್ಷಣೇ ॥ 5 ॥
ಅಣುಭಿಶ್ಚ ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ । ಸಮಾರೂಢಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ । ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ।
ನಾಧಿಸತ್ತ್ವಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಪಟರೋ ವಿಕ್ಲಿಧಃ ಪಿಙ್ಗಃ । ಏತ-ದ್ವರುಣ ಲಕ್ಷಣಮ್ । ಯತ್ರೈತ-ದುಪದೃಶ್ಯತೇ । ಸಹಸ್ರ-ನ್ತತ್ರ ನೀಯತೇ ॥
ಏಕಗ್ಂ ಹಿ ಶಿರೋ ನಾನಾ ಮುಖೇ । ಕೃಥ್ಸ್ನ-ನ್ತದೃತ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ 6 ॥
ನಾಧಿಸತ್ತ್ವಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಪಟರೋ ವಿಕ್ಲಿಧಃ ಪಿಙ್ಗಃ । ಏತ-ದ್ವರುಣ ಲಕ್ಷಣಮ್ । ಯತ್ರೈತ-ದುಪದೃಶ್ಯತೇ । ಸಹಸ್ರ-ನ್ತತ್ರ ನೀಯತೇ ॥
ಏಕಗ್ಂ ಹಿ ಶಿರೋ ನಾನಾ ಮುಖೇ । ಕೃಥ್ಸ್ನ-ನ್ತದೃತ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ 6 ॥
ಉಭಯತ-ಸ್ಸಪ್ತೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ । ಜಲ್ಪಿತ-ನ್ತ್ವೇವ ದಿಹ್ಯತೇ ॥
ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೇ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ । ದಕ್ಷಿಣ ವಾಮಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಶುಕ್ರ-ನ್ತೇ ಅನ್ಯದ್ಯಜತ-ನ್ತೇ ಅನ್ಯತ್ ।
ವಿಷುರೂಪೇ ಅಹನೀ ದ್ಯೌರಿವಾಸಿ । ವಿಶ್ವಾ ಹಿ ಮಾಯಾ ಅವಸಿ ಸ್ವಧಾವಃ । ಭದ್ರಾ ತೇ ಪೂಷನ್ನಿಹ ರಾತಿರಸ್ತ್ವಿತಿ ॥
ನಾತ್ರ ಭುವನಮ್ । ನ ಪೂಷಾ । ನ ಪಶವಃ ।
ನಾದಿತ್ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ಪ್ರಿಯತಮಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ । ಏತದ್ವೈ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರಿಯತಮಗ್ಂ ರೂಪಮ್ । ಯೋ-ಽಸ್ಯ ಮಹಾನರ್ಥ ಉತ್ಪಥ್ಸ್ಯಮಾನೋ ಭವತಿ । ಇದ-ಮ್ಪುಣ್ಯ-ಙ್ಕುರುಷ್ವೇತಿ । ತಮಾಹರಣ-ನ್ದದ್ಯಾತ್ ॥ 7 ॥
ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೇ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ । ದಕ್ಷಿಣ ವಾಮಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಶುಕ್ರ-ನ್ತೇ ಅನ್ಯದ್ಯಜತ-ನ್ತೇ ಅನ್ಯತ್ ।
ವಿಷುರೂಪೇ ಅಹನೀ ದ್ಯೌರಿವಾಸಿ । ವಿಶ್ವಾ ಹಿ ಮಾಯಾ ಅವಸಿ ಸ್ವಧಾವಃ । ಭದ್ರಾ ತೇ ಪೂಷನ್ನಿಹ ರಾತಿರಸ್ತ್ವಿತಿ ॥
ನಾತ್ರ ಭುವನಮ್ । ನ ಪೂಷಾ । ನ ಪಶವಃ ।
ನಾದಿತ್ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ಪ್ರಿಯತಮಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ । ಏತದ್ವೈ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರಿಯತಮಗ್ಂ ರೂಪಮ್ । ಯೋ-ಽಸ್ಯ ಮಹಾನರ್ಥ ಉತ್ಪಥ್ಸ್ಯಮಾನೋ ಭವತಿ । ಇದ-ಮ್ಪುಣ್ಯ-ಙ್ಕುರುಷ್ವೇತಿ । ತಮಾಹರಣ-ನ್ದದ್ಯಾತ್ ॥ 7 ॥
(ಯಥಾ - ಲಕ್ಷಣ - ಋತುಲಕ್ಷಣಂ - ಭುವನಗ್ಂ ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3
ಸಾಕಞ್ಜಾನಾಗ್ಂ ಸಪ್ತಥಮಾಹು-ರೇಕಜಮ್ । ಷಡುದ್ಯಮಾ ಋಷಯೋ ದೇವಜಾ ಇತಿ ।
ತೇಷಾಮಿಷ್ಟಾನಿ ವಿಹಿತಾನಿ ಧಾಮಶಃ । ಸ್ಥಾತ್ರೇ ರೇಜನ್ತೇ ವಿಕೃತಾನಿ ರೂಪಶಃ ॥ ಕೋನು ಮರ್ಯಾ ಅಮಿಥಿತಃ । ಸಖಾ ಸಖಾಯಮಬ್ರವೀತ್ । ಜಹಾಕೋ ಅಸ್ಮದೀಷತೇ ॥
ಯಸ್ತಿತ್ಯಾಜ ಸಖಿವಿದಗ್ಂ ಸಖಾಯಮ್ ।
ನ ತಸ್ಯ ವಾಚ್ಯಪಿ ಭಾಗೋ ಅಸ್ತಿ ।
ಯದೀಗ್ಂ ಶೃಣೋತ್ಯಲಕಗ್ಂ ಶೃಣೋತಿ ॥ 8 ॥
ಅನುವಾಕಂ 3
ಸಾಕಞ್ಜಾನಾಗ್ಂ ಸಪ್ತಥಮಾಹು-ರೇಕಜಮ್ । ಷಡುದ್ಯಮಾ ಋಷಯೋ ದೇವಜಾ ಇತಿ ।
ತೇಷಾಮಿಷ್ಟಾನಿ ವಿಹಿತಾನಿ ಧಾಮಶಃ । ಸ್ಥಾತ್ರೇ ರೇಜನ್ತೇ ವಿಕೃತಾನಿ ರೂಪಶಃ ॥ ಕೋನು ಮರ್ಯಾ ಅಮಿಥಿತಃ । ಸಖಾ ಸಖಾಯಮಬ್ರವೀತ್ । ಜಹಾಕೋ ಅಸ್ಮದೀಷತೇ ॥
ಯಸ್ತಿತ್ಯಾಜ ಸಖಿವಿದಗ್ಂ ಸಖಾಯಮ್ ।
ನ ತಸ್ಯ ವಾಚ್ಯಪಿ ಭಾಗೋ ಅಸ್ತಿ ।
ಯದೀಗ್ಂ ಶೃಣೋತ್ಯಲಕಗ್ಂ ಶೃಣೋತಿ ॥ 8 ॥
ನ ಹಿ ಪ್ರವೇದ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಪನ್ಥಾಮಿತಿ ॥
ಋತುರ್-ಋತುನಾ ನುದ್ಯಮಾನಃ ।
ವಿನನಾದಾಭಿಧಾವಃ । ಷಷ್ಟಿಶ್ಚ ತ್ರಿಗ್ಂಶಕಾ ವಲ್ಗಾಃ ।
ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೌ ಚ ಷಾಷ್ಟಿಕೌ ॥
ಸಾರಾಗವಸ್ತ್ರೈ-ರ್ಜರದಕ್ಷಃ ।
ವಸನ್ತೋ ವಸುಭಿ-ಸ್ಸಹ । ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಸವಿತುಃ । ಪ್ರೈಷಕೃ-ತ್ಪ್ರಥಮ-ಸ್ಸ್ಮೃತಃ ॥ ಅಮೂನಾದಯ-ತೇತ್ಯನ್ಯಾನ್ ॥ 9 ॥
ಋತುರ್-ಋತುನಾ ನುದ್ಯಮಾನಃ ।
ವಿನನಾದಾಭಿಧಾವಃ । ಷಷ್ಟಿಶ್ಚ ತ್ರಿಗ್ಂಶಕಾ ವಲ್ಗಾಃ ।
ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೌ ಚ ಷಾಷ್ಟಿಕೌ ॥
ಸಾರಾಗವಸ್ತ್ರೈ-ರ್ಜರದಕ್ಷಃ ।
ವಸನ್ತೋ ವಸುಭಿ-ಸ್ಸಹ । ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಸವಿತುಃ । ಪ್ರೈಷಕೃ-ತ್ಪ್ರಥಮ-ಸ್ಸ್ಮೃತಃ ॥ ಅಮೂನಾದಯ-ತೇತ್ಯನ್ಯಾನ್ ॥ 9 ॥
ಅಮೂಗ್ಶ್ಚ ಪರಿರಕ್ಷತಃ । ಏತಾ ವಾಚಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ । ಯತ್ರೈ ತದುಪದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಏತದೇವ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ । ಪ್ರಮಾಣ-ಙ್ಕಾಲಪರ್ಯಯೇ । ವಿಶೇಷಣ-ನ್ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ । ಋತೂನಾ-ನ್ತನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ಶುಕ್ಲವಾಸಾ ರುದ್ರಗಣಃ । ಗ್ರೀಷ್ಮೇಣಾವರ್ತತೇ ಸಹ ।
ನಿಜಹ-ನ್ಪೃಥಿವೀಗ್ಂ ಸರ್ವಾಮ್ ॥ 10 ॥
ನಿಜಹ-ನ್ಪೃಥಿವೀಗ್ಂ ಸರ್ವಾಮ್ ॥ 10 ॥
ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಽಪ್ರತಿಖ್ಯೇನ ಸಃ ॥ ವಿಶ್ವರೂಪಾಣಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಆದಿತ್ಯಾನಾ-ನ್ನಿಬೋಧತ । ಸಂವಁಥ್ಸರೀಣ-ಙ್ಕರ್ಮಫಲಮ್ । ವರ್ಷಾಭಿ-ರ್ದದತಾಗ್ಂ ಸಹ ॥ ಅದುಃಖೋ ದುಃಖ ಚಕ್ಷುರಿವ । ತದ್ಮಾ ಪೀತ ಇವ ದೃಶ್ಯತೇ । ಶೀತೇನಾ ವ್ಯಥಯನ್ನಿವ । ರುರುದಕ್ಷ ಇವ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಹ್ಲಾದಯತೇ ಜ್ವಲತಶ್ಚೈವ ।
ಶಾಮ್ಯತಶ್ಚಾಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ । ಯಾವೈ ಪ್ರಜಾ ಭ್ರಗ್ಗ್ಶ್ಯನ್ತೇ । ಸಂವಁಥ್ಸರಾತ್ತಾ ಭ್ರಗ್ಗ್ಶ್ಯನ್ತೇ ॥ ಯಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ತಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ವರ್ಷಾಭ್ಯ ಇತ್ಯರ್ಥಃ ॥ 11 ॥
ಶಾಮ್ಯತಶ್ಚಾಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ । ಯಾವೈ ಪ್ರಜಾ ಭ್ರಗ್ಗ್ಶ್ಯನ್ತೇ । ಸಂವಁಥ್ಸರಾತ್ತಾ ಭ್ರಗ್ಗ್ಶ್ಯನ್ತೇ ॥ ಯಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ತಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ವರ್ಷಾಭ್ಯ ಇತ್ಯರ್ಥಃ ॥ 11 ॥
(ಶೃಣೋ - ತ್ಯನ್ಯಾನ್ಥ್ - ಸರ್ವಾ - ಮೇವ ಷಟ್ಚ) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4
ಅಕ್ಷಿದುಃಖೋತ್ಥಿತಸ್ಯೈವ । ವಿಪ್ರಸನ್ನೇ ಕನೀನಿಕೇ । ಆಙ್ಕ್ತೇ ಚಾದ್ಗಣ-ನ್ನಾಸ್ತಿ । ಋಭೂಣಾ-ನ್ತನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ಕನಕಾಭಾನಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಅಹತಾನಿ ನಿಬೋಧತ ।
ಅನ್ನಮಶ್ರ್ನೀತ ಮೃಜ್ಮೀತ । ಅಹಂ-ವೋಁ ಜೀವನಪ್ರದಃ ॥ ಏತಾ ವಾಚಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ ।
ಶರದ್ಯತ್ರೋಪ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 12 ॥
ಅನುವಾಕಂ 4
ಅಕ್ಷಿದುಃಖೋತ್ಥಿತಸ್ಯೈವ । ವಿಪ್ರಸನ್ನೇ ಕನೀನಿಕೇ । ಆಙ್ಕ್ತೇ ಚಾದ್ಗಣ-ನ್ನಾಸ್ತಿ । ಋಭೂಣಾ-ನ್ತನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ಕನಕಾಭಾನಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಅಹತಾನಿ ನಿಬೋಧತ ।
ಅನ್ನಮಶ್ರ್ನೀತ ಮೃಜ್ಮೀತ । ಅಹಂ-ವೋಁ ಜೀವನಪ್ರದಃ ॥ ಏತಾ ವಾಚಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ ।
ಶರದ್ಯತ್ರೋಪ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 12 ॥
ಅಭಿಧೂನ್ವನ್ತೋ-ಽಭಿಘ್ನನ್ತ ಇವ । ವಾತವನ್ತೋ ಮರುದ್ಗಣಾಃ ॥ ಅಮುತೋ ಜೇತುಮಿಷುಮುಖಮಿವ । ಸನ್ನದ್ಧಾ-ಸ್ಸಹ ದದೃಶೇ ಹ । ಅಪದ್ಧ್ವಸ್ತೈ-ರ್ವಸ್ತಿವರ್ಣೈರಿವ । ವಿಶಿಖಾಸಃ ಕಪರ್ದಿನಃ ॥ ಅಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯ ಯೋಥ್ಸ್ಯಮಾನಸ್ಯ । ಕೃದ್ಧಸ್ಯೇವ ಲೋಹಿನೀ । ಹೇಮತಶ್ಚಕ್ಷುಷೀ ವಿದ್ಯಾತ್ । ಅಕ್ಷ್ಣಯೋಃ, ಕ್ಷಿಪಣೋರಿವ ॥ 13 ॥
ದುರ್ಭಿಕ್ಷ-ನ್ದೇವಲೋಕೇಷು । ಮನೂನಾಮುದಕ-ಙ್ಗೃಹೇ । ಏತಾ ವಾಚಃ ಪ್ರವದನ್ತೀಃ । ವೈದ್ಯುತೋ ಯಾನ್ತಿ ಶೈಶಿರೀಃ ॥ ತಾ ಅಗ್ನಿಃ ಪವಮಾನಾ ಅನ್ವೈಕ್ಷತ । ಇಹ ಜೀವಿಕಾಮ-ಪರಿಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಇಹೇಹ ವಃ ಸ್ವತಪಸಃ । ಮರುತ-ಸ್ಸೂರ್ಯತ್ವಚಃ । ಶರ್ಮ ಸಪ್ರಥಾ ಆವೃಣೇ ॥ 14 ॥
(ದೃಶ್ಯತ - ಇವಾ - ವೃಣೇ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5
ಅತಿ ತಾಮ್ರಾಣಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಅಷ್ಟಿವಜ್ರಿ ಶತಘ್ನಿ ಚ ।
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ವಿಪ್ರಹರನ್ತಿ । ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವಾ ಅಸಶ್ಚತ ॥ ನೈವ ದೇವೋ ನ ಮರ್ತ್ಯಃ । ನ ರಾಜಾ ವರುಣೋ ವಿಭುಃ । ನಾಗ್ನಿ-ರ್ನೇನ್ದ್ರೋ ನ ಪವಮಾನಃ । ಮಾತೃಕ್ಕಚ್ಚ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ದಿವ್ಯಸ್ಯೈಕಾ ಧನುರಾರ್ತ್ನಿಃ ।
ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಪರಾ ಶ್ರಿತಾ ॥ 15 ॥
ಅನುವಾಕಂ 5
ಅತಿ ತಾಮ್ರಾಣಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಅಷ್ಟಿವಜ್ರಿ ಶತಘ್ನಿ ಚ ।
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ವಿಪ್ರಹರನ್ತಿ । ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವಾ ಅಸಶ್ಚತ ॥ ನೈವ ದೇವೋ ನ ಮರ್ತ್ಯಃ । ನ ರಾಜಾ ವರುಣೋ ವಿಭುಃ । ನಾಗ್ನಿ-ರ್ನೇನ್ದ್ರೋ ನ ಪವಮಾನಃ । ಮಾತೃಕ್ಕಚ್ಚ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ದಿವ್ಯಸ್ಯೈಕಾ ಧನುರಾರ್ತ್ನಿಃ ।
ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಪರಾ ಶ್ರಿತಾ ॥ 15 ॥
ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ವಮ್ರಿರೂಪೇಣ । ಧನುರ್ಜ್ಯಾ-ಮಛಿನಥ್ಸ್ವಯಮ್ ॥ ತದಿನ್ದ್ರಧನುರಿತ್ಯಜ್ಯಮ್ । ಅಭ್ರವರ್ಣೇಷು ಚಕ್ಷತೇ । ಏತದೇವ ಶಂಯೋಁ-ರ್ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಸ್ಯ । ಏತ-ದ್ರುದ್ರಸ್ಯ ಧನುಃ ॥ ರುದ್ರಸ್ಯ ತ್ವೇವ ಧನುರಾರ್ತ್ನಿಃ । ಶಿರ ಉತ್ಪಿಪೇಷ ।
ಸ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯ-ಸ್ಸಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ।
ರುದ್ರಸ್ಯ ಸ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ । ನೈನಗ್ಂ ರುದ್ರ ಆರುಕೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 16 ॥
ಸ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯ-ಸ್ಸಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ।
ರುದ್ರಸ್ಯ ಸ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ । ನೈನಗ್ಂ ರುದ್ರ ಆರುಕೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 16 ॥
(ಶ್ರಿತಾ - ಯಜತೇ ತ್ರೀಣಿ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6
ಅತ್ಯೂರ್ಧ್ವಾಕ್ಷೋ-ಽತಿರಶ್ಚಾತ್ । ಶಿಶಿರಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ।
ನೈವ ರೂಪ-ನ್ನ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ನ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರತಿದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಅನ್ಯೋನ್ಯ-ನ್ತು ನ ಹಿಗ್ಗ್ಸ್ರಾತಃ । ಸತ ಸ್ತ-ದ್ದೇವಲಕ್ಷಣಮ್ । ಲೋಹಿತೋ-ಽಕ್ಷ್ಣಿ ಶಾರಶೀರ್ಷ್ಣಿಃ ।
ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದಯನ-ಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ತ್ವ-ಙ್ಕರೋಷಿ ನ್ಯಞ್ಜಲಿಕಾಮ್ । ತ್ವ-ಙ್ಕರೋಷಿ ನಿಜಾನುಕಾಮ್ ॥ 17 ॥
ಅನುವಾಕಂ 6
ಅತ್ಯೂರ್ಧ್ವಾಕ್ಷೋ-ಽತಿರಶ್ಚಾತ್ । ಶಿಶಿರಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ।
ನೈವ ರೂಪ-ನ್ನ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ನ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರತಿದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಅನ್ಯೋನ್ಯ-ನ್ತು ನ ಹಿಗ್ಗ್ಸ್ರಾತಃ । ಸತ ಸ್ತ-ದ್ದೇವಲಕ್ಷಣಮ್ । ಲೋಹಿತೋ-ಽಕ್ಷ್ಣಿ ಶಾರಶೀರ್ಷ್ಣಿಃ ।
ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದಯನ-ಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ತ್ವ-ಙ್ಕರೋಷಿ ನ್ಯಞ್ಜಲಿಕಾಮ್ । ತ್ವ-ಙ್ಕರೋಷಿ ನಿಜಾನುಕಾಮ್ ॥ 17 ॥
ನಿಜಾನುಕಾಮೇ ನ್ಯಞ್ಜಲಿಕಾ । ಅಮೀ ವಾಚ-ಮುಪಾಸತಾಮಿತಿ ॥
ತಸ್ಮೈ ಸರ್ವ ಋತವೋ ನಮನ್ತೇ । ಮರ್ಯಾದಾ ಕರತ್ವಾ-ತ್ಪ್ರಪುರೋಧಾಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಪ್ನೋತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ।
ಸ ಖಲು ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏತೈ-ಸ್ಸೇನಾನೀಭಿ-ಸ್ಸಹ ।
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸರ್ವಾನ್-ಕಾಮಾನಭಿವಹತಿ । ಸ ದ್ರಫ್ಸಃ ।
ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ 18 ॥
ತಸ್ಮೈ ಸರ್ವ ಋತವೋ ನಮನ್ತೇ । ಮರ್ಯಾದಾ ಕರತ್ವಾ-ತ್ಪ್ರಪುರೋಧಾಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಪ್ನೋತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ।
ಸ ಖಲು ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏತೈ-ಸ್ಸೇನಾನೀಭಿ-ಸ್ಸಹ ।
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸರ್ವಾನ್-ಕಾಮಾನಭಿವಹತಿ । ಸ ದ್ರಫ್ಸಃ ।
ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ 18 ॥
ಅವ ದ್ರಫ್ಸೋ ಅಗ್ಂಶಮತೀಮತಿಷ್ಠತ್ । ಇಯಾನಃ ಕೃಷ್ಣೋ ದಶಭಿಃ ಸಹಸ್ರೈಃ ।
ಆವರ್ತ-ಮಿನ್ದ್ರ-ಶ್ಶಚ್ಯಾ ಧಮನ್ತಮ್ । ಉಪಸ್ನುಹಿ ತ-ನ್ನೃಮಣಾ-ಮಥದ್ರಾಮಿತಿ ॥ ಏತಯೈ ವೇನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಲಾ ವೃಕ್ಯಾ ಸಹ । ಅಸುರಾ-ನ್ಪರಿವೃಶ್ಚತಿ । ಪೃಥಿವ್ಯಗ್ಂ ಶುಮತೀ । ತಾಮನ್ವ-ವಸ್ಥಿತ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ದಿವಞ್ಚ ।
ನೈವಂ-ವಿಁದುಷಾ-ಽಽಚಾರ್ಯಾ-ನ್ತೇವಾಸಿನೌ । ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮೈ ದ್ರುಹ್ಯಾತಾಮ್ । ಯೋ ದ್ರುಹ್ಯತಿ । ಭ್ರಶ್ಯತೇ ಸ್ವರ್ಗಾ-ಲ್ಲೋಕಾತ್ । ಇತ್ಯತು ಮಣ್ಡಲಾನಿ । ಸೂರ್ಯ ಮಣ್ಡಲಾ ನ್ಯಾಖ್ಯಾಯಿಕಾಃ । ಅತ ಊರ್ಧ್ವಗ್ಂಸನಿರ್ವಚನಾಃ ॥ 19 ॥
ಆವರ್ತ-ಮಿನ್ದ್ರ-ಶ್ಶಚ್ಯಾ ಧಮನ್ತಮ್ । ಉಪಸ್ನುಹಿ ತ-ನ್ನೃಮಣಾ-ಮಥದ್ರಾಮಿತಿ ॥ ಏತಯೈ ವೇನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಲಾ ವೃಕ್ಯಾ ಸಹ । ಅಸುರಾ-ನ್ಪರಿವೃಶ್ಚತಿ । ಪೃಥಿವ್ಯಗ್ಂ ಶುಮತೀ । ತಾಮನ್ವ-ವಸ್ಥಿತ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ದಿವಞ್ಚ ।
ನೈವಂ-ವಿಁದುಷಾ-ಽಽಚಾರ್ಯಾ-ನ್ತೇವಾಸಿನೌ । ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮೈ ದ್ರುಹ್ಯಾತಾಮ್ । ಯೋ ದ್ರುಹ್ಯತಿ । ಭ್ರಶ್ಯತೇ ಸ್ವರ್ಗಾ-ಲ್ಲೋಕಾತ್ । ಇತ್ಯತು ಮಣ್ಡಲಾನಿ । ಸೂರ್ಯ ಮಣ್ಡಲಾ ನ್ಯಾಖ್ಯಾಯಿಕಾಃ । ಅತ ಊರ್ಧ್ವಗ್ಂಸನಿರ್ವಚನಾಃ ॥ 19 ॥
(ನಿಜಾನುಕಾಂ - ಭವತಿ - ದ್ರುಹ್ಯಾತಾ-ಮ್ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7
ಆರೋಗೋ ಭ್ರಾಜಃ ಪಟರಃ ಪತಙ್ಗಃ । ಸ್ವರ್ಣರೋ ಜ್ಯೋತಿಷೀಮಾನ್. ವಿಭಾಸಃ । ತೇ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವೇ ದಿವಮಾತಪನ್ತಿ । ಊರ್ಜ-ನ್ದುಹಾನಾ ಅನಪಸ್ಫುರನ್ತ ಇತಿ ॥ ಕಶ್ಯಪೋ-ಽಷ್ಟಮಃ । ಸ ಮಹಾಮೇರು-ನ್ನ ಜಹಾತಿ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಯತ್ತೇ ಶಿಲ್ಪ-ಙ್ಕಶ್ಯಪ ರೋಚನಾವತ್ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾವ-ತ್ಪುಷ್ಕಲ-ಞ್ಚಿತ್ರಭಾನು ।
ಯಸ್ಮಿ-ನ್ಥ್ಸೂರ್ಯಾ ಅರ್ಪಿತಾ-ಸ್ಸಪ್ತ ಸಾಕಮ್ ॥ 20 ॥
ಅನುವಾಕಂ 7
ಆರೋಗೋ ಭ್ರಾಜಃ ಪಟರಃ ಪತಙ್ಗಃ । ಸ್ವರ್ಣರೋ ಜ್ಯೋತಿಷೀಮಾನ್. ವಿಭಾಸಃ । ತೇ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವೇ ದಿವಮಾತಪನ್ತಿ । ಊರ್ಜ-ನ್ದುಹಾನಾ ಅನಪಸ್ಫುರನ್ತ ಇತಿ ॥ ಕಶ್ಯಪೋ-ಽಷ್ಟಮಃ । ಸ ಮಹಾಮೇರು-ನ್ನ ಜಹಾತಿ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಯತ್ತೇ ಶಿಲ್ಪ-ಙ್ಕಶ್ಯಪ ರೋಚನಾವತ್ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾವ-ತ್ಪುಷ್ಕಲ-ಞ್ಚಿತ್ರಭಾನು ।
ಯಸ್ಮಿ-ನ್ಥ್ಸೂರ್ಯಾ ಅರ್ಪಿತಾ-ಸ್ಸಪ್ತ ಸಾಕಮ್ ॥ 20 ॥
ತಸ್ಮಿ-ನ್ರಾಜಾನ-ಮಧಿವಿಶ್ರಯೇಮಮಿತಿ ॥ ತೇ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವೇ ಕಶ್ಯಪಾ-ಜ್ಜ್ಯೋತಿ--ರ್ಲಭನ್ತೇ । ತಾನ್ಥ್ಸೋಮಃ ಕಶ್ಯಪಾದಧಿ ನಿರ್ಧಮತಿ । ಭ್ರಸ್ತಾ ಕರ್ಮ ಕೃದಿವೈವಮ್ ॥
ಪ್ರಾಣೋ ಜೀವಾನೀನ್ದ್ರಿಯ ಜೀವಾನಿ । ಸಪ್ತ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ।
ಸೂರ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾಃ ॥ ಅಪಶ್ಯಮಹ ಮೇತಾನ್-ಥ್ಸಪ್ತ ಸೂರ್ಯಾನಿತಿ । ಪಞ್ಚಕರ್ಣೋ ವಾಥ್ಸ್ಯಾಯನಃ । ಸಪ್ತಕರ್ಣಶ್ಚ ಪ್ಲಾಕ್ಷಿಃ ॥ 21 ॥
ಪ್ರಾಣೋ ಜೀವಾನೀನ್ದ್ರಿಯ ಜೀವಾನಿ । ಸಪ್ತ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ।
ಸೂರ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾಃ ॥ ಅಪಶ್ಯಮಹ ಮೇತಾನ್-ಥ್ಸಪ್ತ ಸೂರ್ಯಾನಿತಿ । ಪಞ್ಚಕರ್ಣೋ ವಾಥ್ಸ್ಯಾಯನಃ । ಸಪ್ತಕರ್ಣಶ್ಚ ಪ್ಲಾಕ್ಷಿಃ ॥ 21 ॥
ಆನುಶ್ರವಿಕ ಏವ ನೌ ಕಶ್ಯಪ ಇತಿ । ಉಭೌ ವೇದಯಿತೇ ।
ನ ಹಿ ಶೇಕುಮಿವ ಮಹಾಮೇರು-ಙ್ಗನ್ತುಮ್ ॥
ಅಪಶ್ಯಮಹಮೇತ-ಥ್ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲ-ಮ್ಪರಿವರ್ತಮಾನಮ್ ।
ಗಾರ್ಗ್ಯಃ ಪ್ರಾಣತ್ರಾತಃ । ಗಚ್ಛನ್ತ ಮಹಾಮೇರುಮ್ । ಏಕಞ್ಚಾಜಹತಮ್ ॥ ಭ್ರಾಜಪಟರ ಪತಙ್ಗಾ ನಿಹನೇ । ತಿಷ್ಠನ್ನಾತಪನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾದಿಹ ತಪ್ತ್ರಿ ತಪಾಃ ॥ 22 ॥
ನ ಹಿ ಶೇಕುಮಿವ ಮಹಾಮೇರು-ಙ್ಗನ್ತುಮ್ ॥
ಅಪಶ್ಯಮಹಮೇತ-ಥ್ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲ-ಮ್ಪರಿವರ್ತಮಾನಮ್ ।
ಗಾರ್ಗ್ಯಃ ಪ್ರಾಣತ್ರಾತಃ । ಗಚ್ಛನ್ತ ಮಹಾಮೇರುಮ್ । ಏಕಞ್ಚಾಜಹತಮ್ ॥ ಭ್ರಾಜಪಟರ ಪತಙ್ಗಾ ನಿಹನೇ । ತಿಷ್ಠನ್ನಾತಪನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾದಿಹ ತಪ್ತ್ರಿ ತಪಾಃ ॥ 22 ॥
ಅಮುತ್ರೇತರೇ । ತಸ್ಮಾದಿಹಾ ತಪ್ತ್ರಿ ತಪಾಃ ॥ ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥ ಸಪ್ತ ಸೂರ್ಯಾ ದಿವ-ಮನು ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಃ । ತಾನನ್ವೇತಿ ಪಥಿಭಿ-ರ್ದಕ್ಷಿಣಾವಾನ್ । ತೇ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವೇ ಘೃತಮಾತಪನ್ತಿ । ಊರ್ಜ-ನ್ದುಹಾನಾ ಅನಪಸ್ಫುರನ್ತ ಇತಿ ॥
ಸಪ್ತರ್ತ್ವಿಜ-ಸ್ಸೂರ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾಃ ॥ ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥
ಸಪ್ತ ದಿಶೋ ನಾನಾ ಸೂರ್ಯಾಃ ॥ 23 ॥
ಸಪ್ತರ್ತ್ವಿಜ-ಸ್ಸೂರ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾಃ ॥ ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥
ಸಪ್ತ ದಿಶೋ ನಾನಾ ಸೂರ್ಯಾಃ ॥ 23 ॥
ಸಪ್ತ ಹೋತಾರ ಋತ್ವಿಜಃ । ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಾ ಯೇ ಸಪ್ತ ।
ತೇಭಿ-ಸ್ಸೋಮಾಭೀ ರಕ್ಷಣ ಇತಿ ॥ ತದಪ್ಯಾಮ್ನಾಯಃ । ದಿಗ್ಭ್ರಾಜ ಋತೂನ್ ಕರೋತಿ ॥ ಏತಯೈವಾವೃತಾ ಽಽಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯತಾಯಾ ಇತಿ ವೈಶಮ್ಪಾಯನಃ ॥ ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥
ಯದ್ದ್ಯಾವ ಇನ್ದ್ರ ತೇ ಶತಗ್ಂ ಶತ-ಮ್ಭೂಮೀಃ । ಉತ ಸ್ಯುಃ ।
ನ ತ್ವಾ ವಜ್ರಿನ್-ಥ್ಸಹಸ್ರಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಾಃ ॥ 24 ॥
ತೇಭಿ-ಸ್ಸೋಮಾಭೀ ರಕ್ಷಣ ಇತಿ ॥ ತದಪ್ಯಾಮ್ನಾಯಃ । ದಿಗ್ಭ್ರಾಜ ಋತೂನ್ ಕರೋತಿ ॥ ಏತಯೈವಾವೃತಾ ಽಽಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯತಾಯಾ ಇತಿ ವೈಶಮ್ಪಾಯನಃ ॥ ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥
ಯದ್ದ್ಯಾವ ಇನ್ದ್ರ ತೇ ಶತಗ್ಂ ಶತ-ಮ್ಭೂಮೀಃ । ಉತ ಸ್ಯುಃ ।
ನ ತ್ವಾ ವಜ್ರಿನ್-ಥ್ಸಹಸ್ರಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಾಃ ॥ 24 ॥
ಅನು ನ ಜಾತಮಷ್ಟ ರೋದಸೀ ಇತಿ ॥ ನಾನಾ ಲಿಙ್ಗತ್ವಾ-ದೃತೂನಾ-ನ್ನಾನಾ ಸೂರ್ಯತ್ವಮ್ ॥ ಅಷ್ಟೌ ತು ವ್ಯವಸಿತಾ ಇತಿ ॥ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಾ-ನ್ಯಷ್ಟಾತ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ॥
ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥ ಚಿತ್ರ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮುದಗಾದನೀಕಮ್ । ಚಕ್ಷು-ರ್ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯಾಗ್ನೇಃ । ಆ-ಽಪ್ರಾ ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥಿವೀ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ।
ಸೂರ್ಯ ಆತ್ಮಾ ಜಗತಸ್ತಸ್ಥುಷಶ್ಚೇತಿ ॥ 25 ॥
ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥ ಚಿತ್ರ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮುದಗಾದನೀಕಮ್ । ಚಕ್ಷು-ರ್ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯಾಗ್ನೇಃ । ಆ-ಽಪ್ರಾ ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥಿವೀ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ।
ಸೂರ್ಯ ಆತ್ಮಾ ಜಗತಸ್ತಸ್ಥುಷಶ್ಚೇತಿ ॥ 25 ॥
(ಸಾಕಂ - ಪ್ಲಾಕ್ಷಿ - ಸ್ತಪ್ತ್ರಿತಪಾ - ನಾನಾಸೂರ್ಯಾಃ - ಸೂರ್ಯಾ - +ನವ ಚ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8
ಕ್ವೇದಮಭ್ರ-ನ್ನಿವಿಶತೇ । ಕ್ವಾಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ಮಿಥಃ । ಕ್ವಾಹಃ ಕ್ವೇಯ-ನ್ದೇವ ರಾತ್ರೀ । ಕ್ವ ಮಾಸಾ ಋತವ-ಶ್ಶ್ರಿತಾಃ ॥ ಅರ್ಧಮಾಸಾ ಮುಹೂರ್ತಾಃ । ನಿಮೇಷಾಸ್ತುಟಿಭಿಃ (ನಿಮೇಷಾಸ್ತ್ರಟಿಭಿಃ) ಸಹ । ಕ್ವೇಮಾ ಆಪೋ ನಿವಿಶನ್ತೇ । ಯದೀತೋ ಯಾನ್ತಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ಕಾಲಾ ಅಫ್ಸು ನಿವಿಶನ್ತೇ । ಆಪ-ಸ್ಸೂರ್ಯೇ ಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 26 ॥
ಅನುವಾಕಂ 8
ಕ್ವೇದಮಭ್ರ-ನ್ನಿವಿಶತೇ । ಕ್ವಾಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ಮಿಥಃ । ಕ್ವಾಹಃ ಕ್ವೇಯ-ನ್ದೇವ ರಾತ್ರೀ । ಕ್ವ ಮಾಸಾ ಋತವ-ಶ್ಶ್ರಿತಾಃ ॥ ಅರ್ಧಮಾಸಾ ಮುಹೂರ್ತಾಃ । ನಿಮೇಷಾಸ್ತುಟಿಭಿಃ (ನಿಮೇಷಾಸ್ತ್ರಟಿಭಿಃ) ಸಹ । ಕ್ವೇಮಾ ಆಪೋ ನಿವಿಶನ್ತೇ । ಯದೀತೋ ಯಾನ್ತಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ಕಾಲಾ ಅಫ್ಸು ನಿವಿಶನ್ತೇ । ಆಪ-ಸ್ಸೂರ್ಯೇ ಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 26 ॥
ಅಭ್ರಾಣ್ಯಪಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ । ವಿದ್ಯುಥ್ಸೂರ್ಯೇ ಸಮಾಹಿತಾ ॥ ಅನವರ್ಣೇ ಇಮೇ ಭೂಮೀ । ಇಯಞ್ಚಾಸೌ ಚ ರೋದಸೀ ॥ ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದತ್ರಾನ್ತರಾ ಭೂತಮ್ । ಯೇನೇಮೇ ವಿಧೃತೇ ಉಭೇ ।
ವಿಷ್ಣುನಾ ವಿಧೃತೇ ಭೂಮೀ । ಇತಿ ವಥ್ಸಸ್ಯ ವೇದನಾ ॥
ಇರಾವತೀ ಧೇನುಮತೀ ಹಿ ಭೂತಮ್ । ಸೂಯವಸಿನೀ ಮನುಷೇ ದಶಸ್ಯೇ ॥ 27 ॥
ವಿಷ್ಣುನಾ ವಿಧೃತೇ ಭೂಮೀ । ಇತಿ ವಥ್ಸಸ್ಯ ವೇದನಾ ॥
ಇರಾವತೀ ಧೇನುಮತೀ ಹಿ ಭೂತಮ್ । ಸೂಯವಸಿನೀ ಮನುಷೇ ದಶಸ್ಯೇ ॥ 27 ॥
ವ್ಯಷ್ಟಭ್ನಾ-ದ್ರೋದಸೀ ವಿಷ್ಣವೇತೇ । ದಾಧರ್ಥ ಪೃಥಿವೀ-ಮಭಿತೋ ಮಯೂಖೈಃ ॥
ಕಿನ್ತ-ದ್ವಿಷ್ಣೋ ರ್ಬಲಮಾಹುಃ । ಕಾ ದೀಪ್ತಿಃ ಕಿ-ಮ್ಪರಾಯಣಮ್ ।
ಏಕೋ ಯದ್ಧಾ-ರಯ ದ್ದೇವಃ । ರೇಜತೀ ರೋದಸೀ ಉಭೇ ॥ ವಾತಾದ್ವಿಷ್ಣೋ-ರ್ಬಲ ಮಾಹುಃ । ಅಕ್ಷರಾ-ದ್ದೀಪ್ತಿ ರುಚ್ಯತೇ । ತ್ರಿಪದಾದ್ಧಾರಯ-ದ್ದೇವಃ । ಯದ್ವಿಷ್ಣೋರೇಕ-ಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 28 ॥
ಕಿನ್ತ-ದ್ವಿಷ್ಣೋ ರ್ಬಲಮಾಹುಃ । ಕಾ ದೀಪ್ತಿಃ ಕಿ-ಮ್ಪರಾಯಣಮ್ ।
ಏಕೋ ಯದ್ಧಾ-ರಯ ದ್ದೇವಃ । ರೇಜತೀ ರೋದಸೀ ಉಭೇ ॥ ವಾತಾದ್ವಿಷ್ಣೋ-ರ್ಬಲ ಮಾಹುಃ । ಅಕ್ಷರಾ-ದ್ದೀಪ್ತಿ ರುಚ್ಯತೇ । ತ್ರಿಪದಾದ್ಧಾರಯ-ದ್ದೇವಃ । ಯದ್ವಿಷ್ಣೋರೇಕ-ಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 28 ॥
ಅಗ್ನಯೋ ವಾಯವಶ್ಚೈವ । ಏತದಸ್ಯ ಪರಾಯಣಮ್ ॥ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ಪರ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮ್ । ಅವಮ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯಮಞ್ಚತುಮ್ । ಲೋಕಞ್ಚ ಪುಣ್ಯಪಾಪಾನಾಮ್ ।
ಏತ-ತ್ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ಅಮುಮಾಹುಃ ಪರ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮ್ । ಪವಮಾನ-ನ್ತು ಮದ್ಧ್ಯಮಮ್ । ಅಗ್ನಿರೇವಾವಮೋ ಮೃತ್ಯುಃ । ಚನ್ದ್ರಮಾ-ಶ್ಚತುರುಚ್ಯತೇ ॥ 29 ॥
ಏತ-ತ್ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ಅಮುಮಾಹುಃ ಪರ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮ್ । ಪವಮಾನ-ನ್ತು ಮದ್ಧ್ಯಮಮ್ । ಅಗ್ನಿರೇವಾವಮೋ ಮೃತ್ಯುಃ । ಚನ್ದ್ರಮಾ-ಶ್ಚತುರುಚ್ಯತೇ ॥ 29 ॥
ಅನಾಭೋಗಾಃ ಪರ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮ್ । ಪಾಪಾ-ಸ್ಸಂಯಁನ್ತಿ ಸರ್ವದಾ । ಆಭೋಗಾಸ್ತ್ವೇವ ಸಂಯಁನ್ತಿ । ಯತ್ರ ಪುಣ್ಯಕೃತೋ ಜನಾಃ ॥ ತತೋ ಮದ್ಧ್ಯಮಮಾಯನ್ತಿ । ಚತುಮಗ್ನಿಞ್ಚ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ಪಾಪಕೃತಃ । ಯತ್ರ ಯಾತಯತೇ ಯಮಃ । ತ್ವನ್ನಸ್ತ--ದ್ಬ್ರಹ್ಮ-ನ್ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ । ಯದಿ ವೇತ್ಥಾ-ಽಸತೋ ಗೃಹಾನ್ ॥ 30 ॥
ಕಶ್ಯಪಾ ದುದಿತಾ-ಸ್ಸೂರ್ಯಾಃ । ಪಾಪಾನ್ನಿರ್ಘ್ನನ್ತಿ ಸರ್ವದಾ ।
ರೋದಸ್ಯೋರನ್ತ-ರ್ದೇಶೇಷು । ತತ್ರ ನ್ಯಸ್ಯನ್ತೇ ವಾಸವೈಃ ॥
ತೇ ಽಶರೀರಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ।
ಯಥಾ ಽಪುಣ್ಯಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ । ಅಪಾಣ್ಯಪಾದ ಕೇಶಾಸಃ । ತತ್ರ ತೇ-ಽಯೋನಿಜಾ ಜನಾಃ ॥ ಮೃತ್ವಾ ಪುನರ್ಮೃತ್ಯು-ಮಾಪದ್ಯನ್ತೇ । ಅದ್ಯಮಾನಾ-ಸ್ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ॥ 31 ॥
ರೋದಸ್ಯೋರನ್ತ-ರ್ದೇಶೇಷು । ತತ್ರ ನ್ಯಸ್ಯನ್ತೇ ವಾಸವೈಃ ॥
ತೇ ಽಶರೀರಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ।
ಯಥಾ ಽಪುಣ್ಯಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ । ಅಪಾಣ್ಯಪಾದ ಕೇಶಾಸಃ । ತತ್ರ ತೇ-ಽಯೋನಿಜಾ ಜನಾಃ ॥ ಮೃತ್ವಾ ಪುನರ್ಮೃತ್ಯು-ಮಾಪದ್ಯನ್ತೇ । ಅದ್ಯಮಾನಾ-ಸ್ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ॥ 31 ॥
ಆಶಾತಿಕಾಃ ಕ್ರಿಮಯ ಇವ । ತತಃ ಪೂಯನ್ತೇ ವಾಸವೈಃ ॥
ಅಪೈತ-ಮ್ಮೃತ್ಯು-ಞ್ಜಯತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ಖಲ್ವೈವಂ-ವಿಁದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ । ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮೋ ಭವತಿ । ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾತಿಥಿ-ಸ್ಸಿದ್ಧಗಮನ-ಸ್ಸಿದ್ಧಾಗಮನಃ ॥
ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಆಯಸ್ಮಿನ-ಥ್ಸಪ್ತ ವಾಸವಾಃ ।
ರೋಹನ್ತಿ ಪೂರ್ವ್ಯಾ ರುಹಃ ॥ 32 ॥
ಅಪೈತ-ಮ್ಮೃತ್ಯು-ಞ್ಜಯತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ಖಲ್ವೈವಂ-ವಿಁದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ । ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮೋ ಭವತಿ । ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾತಿಥಿ-ಸ್ಸಿದ್ಧಗಮನ-ಸ್ಸಿದ್ಧಾಗಮನಃ ॥
ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಆಯಸ್ಮಿನ-ಥ್ಸಪ್ತ ವಾಸವಾಃ ।
ರೋಹನ್ತಿ ಪೂರ್ವ್ಯಾ ರುಹಃ ॥ 32 ॥
ಋಷಿರ್ಹ ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮಃ । ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಘರ್ಮೋ ಅತಿಥಿರಿತಿ ॥
ಕಶ್ಯಪಃ ಪಶ್ಯಕೋ ಭವತಿ । ಯಥ್ಸರ್ವ-ಮ್ಪರಿಪಶ್ಯತೀತಿ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ ॥ ಅಥಾಗ್ನೇರಷ್ಟಪುರುಷಸ್ಯ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಅಗ್ನೇ ನಯ ಸುಪಥಾ ರಾಯೇ ಅಸ್ಮಾನ್ ।
ವಿಶ್ವಾನಿ ದೇವ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ । ಯುಯೋದ್ಧ್ಯಸ್ಮ-ಜ್ಜುಹುರಾಣಮೇನಃ । ಭೂಯಿಷ್ಠಾನ್ತೇ ನಮ ಉಕ್ತಿಂ-ವಿಁಧೇಮೇತಿ ॥ 33 ॥
ಕಶ್ಯಪಃ ಪಶ್ಯಕೋ ಭವತಿ । ಯಥ್ಸರ್ವ-ಮ್ಪರಿಪಶ್ಯತೀತಿ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ ॥ ಅಥಾಗ್ನೇರಷ್ಟಪುರುಷಸ್ಯ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಅಗ್ನೇ ನಯ ಸುಪಥಾ ರಾಯೇ ಅಸ್ಮಾನ್ ।
ವಿಶ್ವಾನಿ ದೇವ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ । ಯುಯೋದ್ಧ್ಯಸ್ಮ-ಜ್ಜುಹುರಾಣಮೇನಃ । ಭೂಯಿಷ್ಠಾನ್ತೇ ನಮ ಉಕ್ತಿಂ-ವಿಁಧೇಮೇತಿ ॥ 33 ॥
ಸಮಾಹಿತಾ - ದಶಸ್ಯೇ - ಉತ್ತಮ-ಮುಚ್ಯತೇ-ಗೃಹಾನ್-ಥ್ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ-ಪೂರ್ವ್ಯಾ ರುಹ-ಇತಿ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9
ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಜಾತವೇದಾಶ್ಚ । ಸಹೋಜಾ ಅಜಿರಾಪ್ರಭುಃ । ವೈಶ್ವಾನರೋ ನರ್ಯಾಪಾಶ್ಚ । ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಾಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ ।
ವಿಸರ್ಪೇ ವಾಷ್ಟಮೋ-ಽಗ್ನೀನಾಮ್ । ಏತೇ-ಽಷ್ಟೌ ವಸವಃ, ಕ್ಷಿತಾ ಇತಿ ॥ ಯಥರ್ತ್ವೇ-ವಾಗ್ನೇ-ರರ್ಚಿರ್ವರ್ಣ ವಿಶೇಷಾಃ ।
ನೀಲಾರ್ಚಿಶ್ಚ ಪೀತಕಾರ್ಚಿಶ್ಚೇತಿ ॥ ಅಥ ವಾಯೋ-ರೇಕಾದಶ-ಪುರುಷಸ್ಯೈಕಾದಶಸ್ತ್ರೀಕಸ್ಯ ॥
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನಾ ವ್ಯವದಾತಾಃ ॥ 34 ॥
ಅನುವಾಕಂ 9
ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಜಾತವೇದಾಶ್ಚ । ಸಹೋಜಾ ಅಜಿರಾಪ್ರಭುಃ । ವೈಶ್ವಾನರೋ ನರ್ಯಾಪಾಶ್ಚ । ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಾಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ ।
ವಿಸರ್ಪೇ ವಾಷ್ಟಮೋ-ಽಗ್ನೀನಾಮ್ । ಏತೇ-ಽಷ್ಟೌ ವಸವಃ, ಕ್ಷಿತಾ ಇತಿ ॥ ಯಥರ್ತ್ವೇ-ವಾಗ್ನೇ-ರರ್ಚಿರ್ವರ್ಣ ವಿಶೇಷಾಃ ।
ನೀಲಾರ್ಚಿಶ್ಚ ಪೀತಕಾರ್ಚಿಶ್ಚೇತಿ ॥ ಅಥ ವಾಯೋ-ರೇಕಾದಶ-ಪುರುಷಸ್ಯೈಕಾದಶಸ್ತ್ರೀಕಸ್ಯ ॥
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನಾ ವ್ಯವದಾತಾಃ ॥ 34 ॥
ಯಾಶ್ಚ ವಾಸುಕಿ ವೈದ್ಯುತಾಃ । ರಜತಾಃ ಪರುಷಾ-ಶ್ಶ್ಯಾಮಾಃ ।
ಕಪಿಲಾ ಅತಿಲೋಹಿತಾಃ । ಊರ್ಧ್ವಾ ಅವಪತನ್ತಾಶ್ಚ । ವೈದ್ಯುತ ಇತ್ಯೇಕಾದಶ ॥ ನೈನಂ-ವೈಁದ್ಯುತೋ ಹಿನಸ್ತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಸ ಹೋವಾಚ ವ್ಯಾಸಃ ಪಾರಾಶರ್ಯಃ ।
ವಿದ್ಯುದ್ವಧಮೇವಾಹ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮೈಚ್ಛಮಿತಿ ॥
ನ ತ್ವಕಾಮಗ್ಂ ಹನ್ತಿ ॥ 35 ॥
ಕಪಿಲಾ ಅತಿಲೋಹಿತಾಃ । ಊರ್ಧ್ವಾ ಅವಪತನ್ತಾಶ್ಚ । ವೈದ್ಯುತ ಇತ್ಯೇಕಾದಶ ॥ ನೈನಂ-ವೈಁದ್ಯುತೋ ಹಿನಸ್ತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಸ ಹೋವಾಚ ವ್ಯಾಸಃ ಪಾರಾಶರ್ಯಃ ।
ವಿದ್ಯುದ್ವಧಮೇವಾಹ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮೈಚ್ಛಮಿತಿ ॥
ನ ತ್ವಕಾಮಗ್ಂ ಹನ್ತಿ ॥ 35 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಅಥ ಗನ್ಧರ್ವಗಣಾಃ । ಸ್ವಾನ ಭ್ರಾಟ್ । ಅಙ್ಘಾರಿ-ರ್ಬಮ್ಭಾರಿಃ । ಹಸ್ತ-ಸ್ಸುಹಸ್ತಃ । ಕೃಶಾನು-ರ್ವಿಶ್ವಾವಸುಃ । ಮೂರ್ಧನ್ವಾನ್-ಥ್ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾಃ ।
ಕೃತಿರಿತ್ಯೇಕಾದಶ ಗನ್ಧರ್ವಗಣಾಃ ॥ ದೇವಾಶ್ಚ ಮಹಾದೇವಾಃ । ರಶ್ಮಯಶ್ಚ ದೇವಾ ಗರಗಿರಃ ॥ 36 ॥
ಕೃತಿರಿತ್ಯೇಕಾದಶ ಗನ್ಧರ್ವಗಣಾಃ ॥ ದೇವಾಶ್ಚ ಮಹಾದೇವಾಃ । ರಶ್ಮಯಶ್ಚ ದೇವಾ ಗರಗಿರಃ ॥ 36 ॥
ನೈನ-ಙ್ಗರೋ ಹಿನಸ್ತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಗೌರೀ ಮಿಮಾಯ ಸಲಿಲಾನಿ ತಕ್ಷತೀ । ಏಕಪದೀ ದ್ವಿಪದೀ ಸಾ ಚತುಷ್ಪದೀ । ಅಷ್ಟಾಪದೀ ನವಪದೀ ಬಭೂವುಷೀ । ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷರಾ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ನಿತಿ ॥ ವಾಚೋ ವಿಶೇಷಣಮ್ ॥
ಅಥ ನಿಗದವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ । ತಾನನುಕ್ರಮಿಷ್ಯಾಮಃ ॥
ವರಾಹವಃ-ಸ್ವತಪಸಃ ॥ 37 ॥
ಅಥ ನಿಗದವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ । ತಾನನುಕ್ರಮಿಷ್ಯಾಮಃ ॥
ವರಾಹವಃ-ಸ್ವತಪಸಃ ॥ 37 ॥
ವಿದ್ಯು-ನ್ಮಹಸೋ ಧೂಪಯಃ । ಶ್ವಾಪಯೋ ಗೃಹಮೇಧಾಶ್ಚೇತ್ಯೇತೇ । ಯೇ ಚೇಮೇ-ಽಶಿಮಿವಿದ್ವಿಷಃ ॥ ಪರ್ಜನ್ಯಾ-ಸ್ಸಪ್ತ ಪೃಥಿವೀಮಭಿವರ್ಷನ್ತಿ ।
ವೃಷ್ಟಿಭಿರಿತಿ । ಏತಯೈವ ವಿಭಕ್ತಿ ವಿಪರೀತಾಃ । ಸಪ್ತಭಿರ್ವಾತೈ ರುದೀರಿತಾಃ । ಅಮೂಂ-ಲೋಁಕಾ-ನಭಿವರ್ಷನ್ತಿ । ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥ ಸಮಾನ-ಮೇತದುದಕಮ್ ॥ 38 ॥
ವೃಷ್ಟಿಭಿರಿತಿ । ಏತಯೈವ ವಿಭಕ್ತಿ ವಿಪರೀತಾಃ । ಸಪ್ತಭಿರ್ವಾತೈ ರುದೀರಿತಾಃ । ಅಮೂಂ-ಲೋಁಕಾ-ನಭಿವರ್ಷನ್ತಿ । ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥ ಸಮಾನ-ಮೇತದುದಕಮ್ ॥ 38 ॥
ಉಚ್ಚೈತ್ಯವ ಚಾಹಭಿಃ । ಭೂಮಿ-ಮ್ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಜಿನ್ವನ್ತಿ ।
ದಿವ-ಞ್ಜಿನ್ವನ್-ತ್ಯಗ್ನಯ ಇತಿ ॥ ಯದಕ್ಷರ-ಮ್ಭೂತಕೃತಮ್ ।
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಉಪಾಸತೇ । ಮಹರ್ಷಿಮಸ್ಯ ಗೋಪ್ತಾರಮ್ । ಜಮದಗ್ನಿ-ಮಕುರ್ವತ ॥ ಜಮದಗ್ನಿ-ರಾಪ್ಯಾಯತೇ । ಛನ್ದೋಭಿ-ಶ್ಚತುರುತ್ತರೈಃ । ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸೋಮಸ್ಯ ತೃಪ್ತಾಸಃ ॥ 39 ॥
ದಿವ-ಞ್ಜಿನ್ವನ್-ತ್ಯಗ್ನಯ ಇತಿ ॥ ಯದಕ್ಷರ-ಮ್ಭೂತಕೃತಮ್ ।
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಉಪಾಸತೇ । ಮಹರ್ಷಿಮಸ್ಯ ಗೋಪ್ತಾರಮ್ । ಜಮದಗ್ನಿ-ಮಕುರ್ವತ ॥ ಜಮದಗ್ನಿ-ರಾಪ್ಯಾಯತೇ । ಛನ್ದೋಭಿ-ಶ್ಚತುರುತ್ತರೈಃ । ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸೋಮಸ್ಯ ತೃಪ್ತಾಸಃ ॥ 39 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವೀರ್ಯಾವತಾ । ಶಿವಾ ನಃ ಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಃ ॥ ತಚ್ಛಂಯೋಁರಾ ವೃಣೀಮಹೇ । ಗಾತುಂ-ಯಁಜ್ಞಾಯ । ಗಾತುಂ-ಯಁಜ್ಞಪತಯೇ । ದೈವೀ ಸ್ವಸ್ತಿರಸ್ತು ನಃ ।
ಸ್ವಸ್ತಿ-ರ್ಮಾನುಷೇಭ್ಯಃ । ಊರ್ಧ್ವ-ಞ್ಜಿಗಾತು ಭೇಷಜಮ್ ।
ಶನ್ನೋ ಅಸ್ತು ದ್ವಿಪದೇ । ಶಞ್ಚತುಷ್ಪದೇ ॥
ಸೋಮಪಾ(3) ಅಸೋಮಪಾ(3) ಇತಿ ನಿಗದವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ ॥ 40 ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ-ರ್ಮಾನುಷೇಭ್ಯಃ । ಊರ್ಧ್ವ-ಞ್ಜಿಗಾತು ಭೇಷಜಮ್ ।
ಶನ್ನೋ ಅಸ್ತು ದ್ವಿಪದೇ । ಶಞ್ಚತುಷ್ಪದೇ ॥
ಸೋಮಪಾ(3) ಅಸೋಮಪಾ(3) ಇತಿ ನಿಗದವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ ॥ 40 ॥
(ವ್ಯವದಾತಾ - ಹನ್ತಿ - ಗರಗಿರ - ಸ್ತಪಸ - ಉದಕಂ - ತೃಪ್ತಾಸ - ಶ್ವತುಷ್ಪದ ಏಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10
ಸಹಸ್ರವೃದಿಯ-ಮ್ಭೂಮಿಃ । ಪರಂ-ವ್ಯೋಁಮ ಸಹಸ್ರವೃತ್ । ಅಶ್ವಿನಾ ಭುಜ್ಯೂ ನಾಸತ್ಯಾ । ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಗತಸ್ಪತೀ ॥ ಜಾಯಾ ಭೂಮಿಃ ಪತಿರ್ವ್ಯೋಮ । ಮಿಥುನನ್ತಾ ಅತುರ್ಯಥುಃ । ಪುತ್ರೋ ಬೃಹಸ್ಪತೀ ರುದ್ರಃ । ಸರಮಾ ಇತಿ ಸ್ತ್ರೀಪುಮಮ್ ॥ ಶುಕ್ರಂ-ವಾಁಮನ್ಯದ್ಯಜತಂ-ವಾಁಮನ್ಯತ್ । ವಿಷುರೂಪೇ ಅಹನೀ ದ್ಯೌರಿವ ಸ್ಥಃ ॥ 41 ॥
ಅನುವಾಕಂ 10
ಸಹಸ್ರವೃದಿಯ-ಮ್ಭೂಮಿಃ । ಪರಂ-ವ್ಯೋಁಮ ಸಹಸ್ರವೃತ್ । ಅಶ್ವಿನಾ ಭುಜ್ಯೂ ನಾಸತ್ಯಾ । ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಗತಸ್ಪತೀ ॥ ಜಾಯಾ ಭೂಮಿಃ ಪತಿರ್ವ್ಯೋಮ । ಮಿಥುನನ್ತಾ ಅತುರ್ಯಥುಃ । ಪುತ್ರೋ ಬೃಹಸ್ಪತೀ ರುದ್ರಃ । ಸರಮಾ ಇತಿ ಸ್ತ್ರೀಪುಮಮ್ ॥ ಶುಕ್ರಂ-ವಾಁಮನ್ಯದ್ಯಜತಂ-ವಾಁಮನ್ಯತ್ । ವಿಷುರೂಪೇ ಅಹನೀ ದ್ಯೌರಿವ ಸ್ಥಃ ॥ 41 ॥
ವಿಶ್ವಾ ಹಿ ಮಾಯಾ ಅವಥ-ಸ್ಸ್ವಧಾವನ್ತೌ । ಭದ್ರಾ ವಾ-ಮ್ಪೂಷಣಾವಿಹ ರಾತಿರಸ್ತು ॥ ವಾಸಾತ್ಯೌ ಚಿತ್ರೌ ಜಗತೋ ನಿಧಾನೌ । ದ್ಯಾವಾಭೂಮೀ ಚರಥಃ ಸಗ್ಂ ಸಖಾಯೌ ।
ತಾವಶ್ವಿನಾ ರಾಸಭಾಶ್ವಾ ಹವ-ಮ್ಮೇ । ಶುಭಸ್ಪತೀ ಆಗತಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಯಾ ಸಹ ॥ ತ್ಯುಗ್ರೋ ಹ ಭುಜ್ಯು-ಮಶ್ವಿನೋದ ಮೇಘೇ । ರಯಿನ್ನ ಕಶ್ಚಿ-ನ್ಮಮೃವಾಁ(2) ಅವಾಹಾಃ । ತಮೂಹಥು-ರ್ನೌಭಿರಾತ್ಮನ್-ವತೀಭಿಃ ।
ಅನ್ತರಿಕ್ಷ ಪ್ರುಡ್ಭಿರ-ಪೋದಕಾಭಿಃ ॥ 42 ॥
ತಾವಶ್ವಿನಾ ರಾಸಭಾಶ್ವಾ ಹವ-ಮ್ಮೇ । ಶುಭಸ್ಪತೀ ಆಗತಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಯಾ ಸಹ ॥ ತ್ಯುಗ್ರೋ ಹ ಭುಜ್ಯು-ಮಶ್ವಿನೋದ ಮೇಘೇ । ರಯಿನ್ನ ಕಶ್ಚಿ-ನ್ಮಮೃವಾಁ(2) ಅವಾಹಾಃ । ತಮೂಹಥು-ರ್ನೌಭಿರಾತ್ಮನ್-ವತೀಭಿಃ ।
ಅನ್ತರಿಕ್ಷ ಪ್ರುಡ್ಭಿರ-ಪೋದಕಾಭಿಃ ॥ 42 ॥
ತಿಸ್ರಃ, ಕ್ಷಪಸ್ತ್ರಿರಹಾ ಽತಿವ್ರಜದ್ಭಿಃ । ನಾಸತ್ಯಾ ಭುಜ್ಯುಮೂಹಥುಃ ಪತಙ್ಗೈಃ । ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಧನ್ವನ್ನಾರ್ದ್ರಸ್ಯ ಪಾರೇ । ತ್ರಿಭೀ ರಥೈ-ಶ್ಶತಪದ್ಭಿ-ಷ್ಷಡಶ್ವೈಃ ॥ ಸವಿತಾರಂ-ವಿಁತನ್ವನ್ತಮ್ । ಅನುಬದ್ಧ್ನಾತಿ ಶಾಮ್ಬರಃ । ಆಪಪೂರ್ಷಂ-ಬರಶ್ಚೈವ ।
ಸವಿತಾ ಽರೇಪಸೋ ಽಭವತ್ ॥ ತ್ಯಗ್ಂ ಸುತೃಪ್ತಂ-ವಿಁದಿತ್ವೈವ । ಬಹುಸೋಮ ಗಿರಂ-ವಁಶೀ ॥ 43 ॥
ಸವಿತಾ ಽರೇಪಸೋ ಽಭವತ್ ॥ ತ್ಯಗ್ಂ ಸುತೃಪ್ತಂ-ವಿಁದಿತ್ವೈವ । ಬಹುಸೋಮ ಗಿರಂ-ವಁಶೀ ॥ 43 ॥
ಅನ್ವೇತಿ ತುಗ್ರೋ ವಕ್ರಿಯಾನ್ತಮ್ । ಆಯಸೂಯಾನ್-ಥ್ಸೋಮತೃಫ್ಸುಷು ॥
ಸ ಸಙ್ಗ್ರಾಮ-ಸ್ತಮೋದ್ಯೋ-ಽತ್ಯೋತಃ । ವಾಚೋ ಗಾಃ ಪಿಪಾತಿ ತತ್ ।
ಸ ತದ್ಗೋಭಿ-ಸ್ಸ್ತವಾ ಽತ್ಯೇತ್ಯನ್ಯೇ । ರಕ್ಷಸಾ ಽನನ್ವಿತಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ಅನ್ವೇತಿ ಪರಿವೃತ್ತ್ಯಾ-ಽಸ್ತಃ । ಏವಮೇತೌ ಸ್ಥೋ ಅಶ್ವಿನಾ । ತೇ ಏತೇ ದ್ಯುಃ ಪೃಥಿವ್ಯೋಃ । ಅಹರಹ-ರ್ಗರ್ಭನ್ದಧಾಥೇ ॥ 44 ॥
ಸ ಸಙ್ಗ್ರಾಮ-ಸ್ತಮೋದ್ಯೋ-ಽತ್ಯೋತಃ । ವಾಚೋ ಗಾಃ ಪಿಪಾತಿ ತತ್ ।
ಸ ತದ್ಗೋಭಿ-ಸ್ಸ್ತವಾ ಽತ್ಯೇತ್ಯನ್ಯೇ । ರಕ್ಷಸಾ ಽನನ್ವಿತಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ಅನ್ವೇತಿ ಪರಿವೃತ್ತ್ಯಾ-ಽಸ್ತಃ । ಏವಮೇತೌ ಸ್ಥೋ ಅಶ್ವಿನಾ । ತೇ ಏತೇ ದ್ಯುಃ ಪೃಥಿವ್ಯೋಃ । ಅಹರಹ-ರ್ಗರ್ಭನ್ದಧಾಥೇ ॥ 44 ॥
ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸಾ ವಹೋರಾತ್ರೇ । ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಹಃ । ದಿವೋ ರಾತ್ರಿಃ । ತಾ ಅವಿಸೃಷ್ಟೌ । ದಮ್ಪತೀ ಏವ ಭವತಃ ॥ ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ । ಅಗ್ನಿಶ್ಚಾ-ದಿತ್ಯಶ್ಚ । ರಾತ್ರೇರ್ವಥ್ಸಃ । ಶ್ವೇತ ಆದಿತ್ಯಃ । ಅಹ್ನೋ-ಽಗ್ನಿಃ ॥ 45 ॥
ತಾಮ್ರೋ ಅರುಣಃ । ತಾ ಅವಿಸೃಷ್ಟೌ । ದಮ್ಪತೀ ಏವ ಭವತಃ ॥ ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ । ವೃತ್ರಶ್ಚ ವೈದ್ಯುತಶ್ಚ । ಅಗ್ನೇರ್ವೃತ್ರಃ । ವೈದ್ಯುತ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ।
ತಾ ಅವಿಸೃಷ್ಟೌ । ದಮ್ಪತೀ ಏವ ಭವತಃ ॥ ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ ॥ 46 ॥
ತಾ ಅವಿಸೃಷ್ಟೌ । ದಮ್ಪತೀ ಏವ ಭವತಃ ॥ ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ ॥ 46 ॥
ಉಷ್ಮಾ ಚ ನೀಹಾರಶ್ಚ । ವೃತ್ರಸ್ಯೋಷ್ಮಾ । ವೈದ್ಯುತಸ್ಯ ನೀಹಾರಃ । ತೌ ತಾವೇವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತೇ ॥ ಸೇಯಗ್ಂ ರಾತ್ರೀ ಗರ್ಭಿಣೀ ಪುತ್ರೇಣ ಸಂವಁಸತಿ ।
ತಸ್ಯಾ ವಾ ಏತದುಲ್ಬಣಮ್ । ಯದ್ರಾತ್ರೌ ರಶ್ಮಯಃ । ಯಥಾ ಗೋರ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾ ಉಲ್ಬಣಮ್ । ಏವಮೇತಸ್ಯಾ ಉಲ್ಬಣಮ್ ॥ ಪ್ರಜಯಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ಚ ಭವತಿ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಏತಮುದ್ಯನ್ತ-ಮಪಿಯನ್ತಞ್ಚೇತಿ । ಆದಿತ್ಯಃ ಪುಣ್ಯಸ್ಯ ವಥ್ಸಃ । ಅಥ ಪವಿತ್ರಾಙ್ಗಿರಸಃ ॥ 47 ॥
ತಸ್ಯಾ ವಾ ಏತದುಲ್ಬಣಮ್ । ಯದ್ರಾತ್ರೌ ರಶ್ಮಯಃ । ಯಥಾ ಗೋರ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾ ಉಲ್ಬಣಮ್ । ಏವಮೇತಸ್ಯಾ ಉಲ್ಬಣಮ್ ॥ ಪ್ರಜಯಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ಚ ಭವತಿ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಏತಮುದ್ಯನ್ತ-ಮಪಿಯನ್ತಞ್ಚೇತಿ । ಆದಿತ್ಯಃ ಪುಣ್ಯಸ್ಯ ವಥ್ಸಃ । ಅಥ ಪವಿತ್ರಾಙ್ಗಿರಸಃ ॥ 47 ॥
(ಸ್ಥೋ - ಽಪೋದಕಾಭಿ--ರ್ ವಶೀ - ದಧಾಥೇ - ಅಗ್ನಿ - ಸ್ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ - ಭವತಿ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11
ಪವಿತ್ರವನ್ತಃ ಪರಿವಾಜಮಾಸತೇ । ಪಿತೈಷಾ-ಮ್ಪ್ರತ್ನೋ ಅಭಿರಕ್ಷತಿ ವ್ರತಮ್ । ಮಹಸ್ಸಮುದ್ರಂ-ವಁರುಣ ಸ್ತಿರೋದಧೇ । ಧೀರಾ ಇಚ್ಛೇಕುರ್ಧರುಣೇಷ್ವಾರಭಮ್ ॥
ಪವಿತ್ರ-ನ್ತೇ ವಿತತ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ । ಪ್ರಭುರ್ಗಾತ್ರಾಣಿ ಪರ್ಯೇಷಿ ವಿಶ್ವತಃ ।
ಅತಪ್ತತನೂ-ರ್ನ ತದಾಮೋ ಅಶ್ನುತೇ । ಶೃತಾಸ ಇದ್ವಹನ್-ತಸ್ತ-ಥ್ಸಮಾಶತ ॥ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪದವೀಃ ಕವೀನಾಮೃಷಿರ್ವಿಪ್ರಾಣಾ-ಮ್ಮಹಿಷೋ ಮೃಗಾಣಾಮ್ । ಶ್ಯೇನೋ ಗೃಧ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ವಧಿತಿ-ರ್ವನಾನಾಗ್ಂ ಸೋಮಃ ಪವಿತ್ರಮತ್ಯೇತಿ ರೇಭನ್ನ್ ॥ ಅಸತ-ಸ್ಸದ್ಯೇ ತತಕ್ಷುಃ ॥ 48 ॥
ಅನುವಾಕಂ 11
ಪವಿತ್ರವನ್ತಃ ಪರಿವಾಜಮಾಸತೇ । ಪಿತೈಷಾ-ಮ್ಪ್ರತ್ನೋ ಅಭಿರಕ್ಷತಿ ವ್ರತಮ್ । ಮಹಸ್ಸಮುದ್ರಂ-ವಁರುಣ ಸ್ತಿರೋದಧೇ । ಧೀರಾ ಇಚ್ಛೇಕುರ್ಧರುಣೇಷ್ವಾರಭಮ್ ॥
ಪವಿತ್ರ-ನ್ತೇ ವಿತತ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ । ಪ್ರಭುರ್ಗಾತ್ರಾಣಿ ಪರ್ಯೇಷಿ ವಿಶ್ವತಃ ।
ಅತಪ್ತತನೂ-ರ್ನ ತದಾಮೋ ಅಶ್ನುತೇ । ಶೃತಾಸ ಇದ್ವಹನ್-ತಸ್ತ-ಥ್ಸಮಾಶತ ॥ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪದವೀಃ ಕವೀನಾಮೃಷಿರ್ವಿಪ್ರಾಣಾ-ಮ್ಮಹಿಷೋ ಮೃಗಾಣಾಮ್ । ಶ್ಯೇನೋ ಗೃಧ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ವಧಿತಿ-ರ್ವನಾನಾಗ್ಂ ಸೋಮಃ ಪವಿತ್ರಮತ್ಯೇತಿ ರೇಭನ್ನ್ ॥ ಅಸತ-ಸ್ಸದ್ಯೇ ತತಕ್ಷುಃ ॥ 48 ॥
ಋಷಯ-ಸ್ಸಪ್ತಾತ್ರಿಶ್ಚ ಯತ್ । ಸರ್ವೇ-ಽತ್ರಯೋ ಅಗಸ್ತ್ಯಶ್ಚ ।
ನಕ್ಷತ್ರೈ-ಶ್ಶಙ್ಕೃತೋ ಽವಸನ್ನ್ ॥ ಅಥ ಸವಿತು-ಶ್ಶ್ಯಾವಾಶ್ವಸ್ಯಾ ಽವರ್ತಿಕಾಮಸ್ಯ ॥ ಅಮೀ ಯ ಋಕ್ಷಾ ನಿಹಿತಾ ಸ ಉಚ್ಚಾ । ನಕ್ತ-ನ್ದದೃಶ್ರೇ ಕುಹಚಿದ್ದಿವೇಯುಃ ।
ಅದಬ್ಧಾನಿ ವರುಣಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ । ವಿಚಾಕಶ-ಚ್ಚನ್ದ್ರಮಾ ನಕ್ಷತ್ರಮೇತಿ ॥
ತ-ಥ್ಸವಿತು-ರ್ವರೇಣ್ಯಮ್ । ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ॥ 49 ॥
ನಕ್ಷತ್ರೈ-ಶ್ಶಙ್ಕೃತೋ ಽವಸನ್ನ್ ॥ ಅಥ ಸವಿತು-ಶ್ಶ್ಯಾವಾಶ್ವಸ್ಯಾ ಽವರ್ತಿಕಾಮಸ್ಯ ॥ ಅಮೀ ಯ ಋಕ್ಷಾ ನಿಹಿತಾ ಸ ಉಚ್ಚಾ । ನಕ್ತ-ನ್ದದೃಶ್ರೇ ಕುಹಚಿದ್ದಿವೇಯುಃ ।
ಅದಬ್ಧಾನಿ ವರುಣಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ । ವಿಚಾಕಶ-ಚ್ಚನ್ದ್ರಮಾ ನಕ್ಷತ್ರಮೇತಿ ॥
ತ-ಥ್ಸವಿತು-ರ್ವರೇಣ್ಯಮ್ । ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ॥ 49 ॥
ಧಿಯೋ ಯೋ ನಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ॥ ತಥ್ಸವಿತು-ರ್ವೃಣೀಮಹೇ ।
ವಯ-ನ್ದೇವಸ್ಯ ಭೋಜನಮ್ । ಶ್ರೇಷ್ಠಗ್ಂ ಸರ್ವಧಾತಮಮ್ । ತುರ-ಮ್ಭಗಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ॥
ಅಪಾಗೂಹತ ಸವಿತಾ ತೃಭೀನ್ । ಸರ್ವಾ-ನ್ದಿವೋ ಅನ್ಧಸಃ ।
ನಕ್ತ006ಛ್;ತಾನ್ಯಭವ-ನ್ದೃಶೇ । ಅಸ್ಥ್ಯಸ್ಥ್ನಾ ಸಮ್ಭವಿಷ್ಯಾಮಃ ॥ ನಾಮ ನಾಮೈವ ನಾಮ ಮೇ ॥ 50 ॥
ವಯ-ನ್ದೇವಸ್ಯ ಭೋಜನಮ್ । ಶ್ರೇಷ್ಠಗ್ಂ ಸರ್ವಧಾತಮಮ್ । ತುರ-ಮ್ಭಗಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ॥
ಅಪಾಗೂಹತ ಸವಿತಾ ತೃಭೀನ್ । ಸರ್ವಾ-ನ್ದಿವೋ ಅನ್ಧಸಃ ।
ನಕ್ತ006ಛ್;ತಾನ್ಯಭವ-ನ್ದೃಶೇ । ಅಸ್ಥ್ಯಸ್ಥ್ನಾ ಸಮ್ಭವಿಷ್ಯಾಮಃ ॥ ನಾಮ ನಾಮೈವ ನಾಮ ಮೇ ॥ 50 ॥
ನಪುಗ್ಂಸಕ-ಮ್ಪುಮಾಗ್ಸ್ತ್ರ್ಯಸ್ಮಿ । ಸ್ಥಾವರೋ-ಽಸ್ಮ್ಯಥ ಜಙ್ಗಮಃ ।
ಯಜೇ-ಽಯಕ್ಷಿ ಯಷ್ಟಾಹೇ ಚ ॥ ಮಯಾ ಭೂತಾನ್ಯಯಕ್ಷತ । ಪಶವೋ ಮಮ ಭೂತಾನಿ । ಅನೂಬನ್ಧ್ಯೋ ಽಸ್ಮ್ಯಹಂ-ವಿಁಭುಃ ॥ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸತೀಃ । ತಾ ಉ ಮೇ ಪುಗ್ಂಸ ಆಹುಃ ।
ಪಶ್ಯದಕ್ಷಣ್ವಾನ್ನ-ವಿಚೇತದನ್ಧಃ । ಕವಿರ್ಯಃ ಪುತ್ರ-ಸ್ಸ ಇಮಾ ಚಿಕೇತ ॥ 51 ॥
ಯಜೇ-ಽಯಕ್ಷಿ ಯಷ್ಟಾಹೇ ಚ ॥ ಮಯಾ ಭೂತಾನ್ಯಯಕ್ಷತ । ಪಶವೋ ಮಮ ಭೂತಾನಿ । ಅನೂಬನ್ಧ್ಯೋ ಽಸ್ಮ್ಯಹಂ-ವಿಁಭುಃ ॥ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸತೀಃ । ತಾ ಉ ಮೇ ಪುಗ್ಂಸ ಆಹುಃ ।
ಪಶ್ಯದಕ್ಷಣ್ವಾನ್ನ-ವಿಚೇತದನ್ಧಃ । ಕವಿರ್ಯಃ ಪುತ್ರ-ಸ್ಸ ಇಮಾ ಚಿಕೇತ ॥ 51 ॥
ಯಸ್ತಾ ವಿಜಾನಾ-ಥ್ಸವಿತುಃ ಪಿತಾ-ಽಸತ್ ॥ ಅನ್ಧೋ ಮಣಿಮವಿನ್ದತ್ । ತಮನಙ್ಗುಲಿ-ರಾವಯತ್ । ಅಗ್ರೀವಃ ಪ್ರತ್ಯಮುಞ್ಚತ್ । ತಮಜಿಹ್ವ ಅಸಶ್ಚತ ॥
ಊರ್ಧ್ವಮೂಲ-ಮವಾಕ್ಛಾಖಮ್ । ವೃಕ್ಷಂ-ಯಾಁ ವೇದ ಸಮ್ಪ್ರತಿ । ನ ಸ ಜಾತು ಜನಃ ಶ್ರದ್ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಮೃತ್ಯುರ್ಮಾ ಮಾರಯಾದಿತಿಃ ॥ ಹಸಿತಗ್ಂ ರುದಿತಙ್ಗೀತಮ್ ॥ 52 ॥
ಊರ್ಧ್ವಮೂಲ-ಮವಾಕ್ಛಾಖಮ್ । ವೃಕ್ಷಂ-ಯಾಁ ವೇದ ಸಮ್ಪ್ರತಿ । ನ ಸ ಜಾತು ಜನಃ ಶ್ರದ್ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಮೃತ್ಯುರ್ಮಾ ಮಾರಯಾದಿತಿಃ ॥ ಹಸಿತಗ್ಂ ರುದಿತಙ್ಗೀತಮ್ ॥ 52 ॥
ವೀಣಾ ಪಣ ವಲಾಸಿತಮ್ । ಮೃತಞ್ಜೀವಞ್ಚ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ ।
ಅಙ್ಗಾನಿ ಸ್ನೇವ ವಿದ್ಧಿ ತತ್ ॥ ಅತೃಷ್ಯಗ್ಗ್ಸ್ತೃಷ್ಯ ಧ್ಯಾಯತ್ । ಅಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಾ ಮೇ ಮಿಥೂ ಚರನ್ನ್ । ಪುತ್ರೋ ನಿರ್-ಋತ್ಯಾ ವೈದೇಹಃ । ಅಚೇತಾ ಯಶ್ಚ ಚೇತನಃ ॥ ಸ ತ-ಮ್ಮಣಿಮವಿನ್ದತ್ । ಸೋ-ಽನಙ್ಗುಲಿರಾವಯತ್ ।
ಸೋ-ಽಗ್ರೀವಃ ಪ್ರತ್ಯಮುನ್ಚತ್ ॥ 53 ॥
ಅಙ್ಗಾನಿ ಸ್ನೇವ ವಿದ್ಧಿ ತತ್ ॥ ಅತೃಷ್ಯಗ್ಗ್ಸ್ತೃಷ್ಯ ಧ್ಯಾಯತ್ । ಅಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಾ ಮೇ ಮಿಥೂ ಚರನ್ನ್ । ಪುತ್ರೋ ನಿರ್-ಋತ್ಯಾ ವೈದೇಹಃ । ಅಚೇತಾ ಯಶ್ಚ ಚೇತನಃ ॥ ಸ ತ-ಮ್ಮಣಿಮವಿನ್ದತ್ । ಸೋ-ಽನಙ್ಗುಲಿರಾವಯತ್ ।
ಸೋ-ಽಗ್ರೀವಃ ಪ್ರತ್ಯಮುನ್ಚತ್ ॥ 53 ॥
ಸೋ-ಽಜಿಹ್ವೋ ಅಸಶ್ಚತ ॥ ನೈತಮೃಷಿಂ-ವಿಁದಿತ್ವಾ ನಗರ-ಮ್ಪ್ರವಿಶೇತ್ । ಯದಿ ಪ್ರವಿಶೇತ್ । ಮಿಥೌ ಚರಿತ್ವಾ ಪ್ರವಿಶೇತ್ । ತಥ್ಸಮ್ಭವಸ್ಯ ವ್ರತಮ್ ॥ ಆ ತಮಗ್ನೇ ರಥನ್ತಿಷ್ಠ । ಏಕಾಶ್ವಮೇಕ ಯೋಜನಮ್ । ಏಕಚಕ್ರ-ಮೇಕಧುರಮ್ ।
ವಾತ ಧ್ರಾಜಿ ಗತಿಂ-ವಿಁಭೋ ॥ ನ ರಿಷ್ಯತಿ ನ ವ್ಯಥತೇ ॥ 54 ॥
ವಾತ ಧ್ರಾಜಿ ಗತಿಂ-ವಿಁಭೋ ॥ ನ ರಿಷ್ಯತಿ ನ ವ್ಯಥತೇ ॥ 54 ॥
ನಾಸ್ಯಾಕ್ಷೋ ಯಾತು ಸಜ್ಜತಿ । ಯಚ್ಛ್ವೇತಾ-ನ್ರೋಹಿತಾಗ್ಶ್ಚಾಗ್ನೇಃ । ರಥೇ ಯುಕ್ತ್ವಾ-ಽಧಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಏಕಯಾ ಚ ದಶಭಿಶ್ಚ ಸ್ವಭೂತೇ । ದ್ವಾಭ್ಯಾ ಮಿಷ್ಟಯೇ ವಿಗ್ಂಶತ್ಯಾ ಚ । ತಿಸೃಭಿಶ್ಚ ವಹಸೇ ತ್ರಿಗ್ಂಶತಾ ಚ ।
ನಿಯುದ್ಭಿ-ರ್ವಾಯವಿಹ ತಾ ವಿಮುಞ್ಚ ॥ 55 ॥
ನಿಯುದ್ಭಿ-ರ್ವಾಯವಿಹ ತಾ ವಿಮುಞ್ಚ ॥ 55 ॥
(ತತಕ್ಷು--ರ್ ಧೀಮಹಿ - ನಾಮ ಮೇ - ಚಿಕೇತ - ಗೀತಂ - ಪ್ರತ್ಯಮುಞ್ಚ-ದ್- ವ್ಯಥತೇ - +ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 11)
ಅನುವಾಕಂ 12
ಆತನುಷ್ವ ಪ್ರತನುಷ್ವ । ಉದ್ಧಮಾಧಮ ಸನ್ಧಮ । ಆದಿತ್ಯೇ ಚನ್ದ್ರವರ್ಣಾನಾಮ್ । ಗರ್ಭ ಮಾ ಧೇಹಿ ಯಃ ಪುಮಾನ್ ॥ ಇತ-ಸ್ಸಿಕ್ತಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಗತಮ್ ।
ಚನ್ದ್ರಮಸೇ ರಸಙ್ಕೃಧಿ ।
ವಾರಾದ-ಞ್ಜನಯಾ-ಗ್ರೇ-ಽಗ್ನಿಮ್ । ಯ ಏಕೋ ರುದ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ॥
ಅಸ-ಙ್ಖ್ಯಾತಾ-ಸ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ।
ಸ್ಮರ್ಯತೇ ನ ಚ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 56 ॥
ಅನುವಾಕಂ 12
ಆತನುಷ್ವ ಪ್ರತನುಷ್ವ । ಉದ್ಧಮಾಧಮ ಸನ್ಧಮ । ಆದಿತ್ಯೇ ಚನ್ದ್ರವರ್ಣಾನಾಮ್ । ಗರ್ಭ ಮಾ ಧೇಹಿ ಯಃ ಪುಮಾನ್ ॥ ಇತ-ಸ್ಸಿಕ್ತಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಗತಮ್ ।
ಚನ್ದ್ರಮಸೇ ರಸಙ್ಕೃಧಿ ।
ವಾರಾದ-ಞ್ಜನಯಾ-ಗ್ರೇ-ಽಗ್ನಿಮ್ । ಯ ಏಕೋ ರುದ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ॥
ಅಸ-ಙ್ಖ್ಯಾತಾ-ಸ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ।
ಸ್ಮರ್ಯತೇ ನ ಚ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 56 ॥
ಏವಮೇತನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ಆ ಮನ್ದ್ರೈ-ರಿನ್ದ್ರ ಹರಿಭಿಃ । ಯಾ ಹಿ ಮಯೂರ-ರೋಮಭಿಃ । ಮಾತ್ವಾ ಕೇಚಿನ್ನಿಯೇ ಮುರಿನ್ನ ಪಾಶಿನಃ । ದಧನ್ವೇವ ತಾ ಇಹಿ ॥ ಮಾ ಮನ್ದ್ರೈ-ರಿನ್ದ್ರ ಹರಿಭಿಃ । ಯಾಮಿ ಮಯೂರ ರೋಮಭಿಃ । ಮಾ ಮಾ ಕೇಚಿನ್ನಿಯೇ ಮುರಿನ್ನ ಪಾಶಿನಃ । ನಿಧನ್ವೇವ ತಾಁ(2) ಇಮಿ ॥
ಅಣುಭಿಶ್ಚ ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ ॥ 57 ॥
ಅಣುಭಿಶ್ಚ ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ ॥ 57 ॥
ನಿಘೃಷ್ವೈ ರಸಮಾಯುತೈಃ । ಕಾಲೈರ್-ಹರಿತ್ವಮಾಪನ್ನೈಃ । ಇನ್ದ್ರಾಯಾಹಿ ಸಹಸ್ರ ಯುಕ್ ॥ ಅಗ್ನಿ-ರ್ವಿಭ್ರಾಷ್ಟಿ ವಸನಃ । ವಾಯು-ಶ್ಶ್ವೇತಸಿಕದ್ರುಕಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ವಿಷೂ ವರ್ಣೈಃ । ನಿತ್ಯಾಸ್ತೇ ಽನುಚರಾಸ್ತವ ॥
ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಗ್ಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಗ್ಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಮ್ ।
ಇನ್ದ್ರಾಗಚ್ಛ ಹರಿವ ಆಗಚ್ಛ ಮೇಧಾತಿಥೇಃ । ಮೇಷ ವೃಷಣಶ್ವಸ್ಯ ಮೇನೇ ॥ 58 ॥
ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಗ್ಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಗ್ಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಮ್ ।
ಇನ್ದ್ರಾಗಚ್ಛ ಹರಿವ ಆಗಚ್ಛ ಮೇಧಾತಿಥೇಃ । ಮೇಷ ವೃಷಣಶ್ವಸ್ಯ ಮೇನೇ ॥ 58 ॥
ಗೌರಾವಸ್ಕನ್ದಿನ್ನ-ಹಲ್ಯಾಯೈ ಜಾರ । ಕೌಶಿಕ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗೌತಮಬ್ರುವಾಣ ॥ ಅರುಣಾಶ್ವಾ ಇಹಾಗತಾಃ । ವಸವಃ ಪೃಥಿವಿ ಕ್ಷಿತಃ । ಅಷ್ಟೌ ದಿಗ್ವಾಸಸೋ ಽಗ್ನಯಃ । ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಜಾತವೇದಾಶ್ಚೇತ್ಯೇತೇ ॥ ತಾಮ್ರಾಶ್ವಾ-ಸ್ತಾಮ್ರರಥಾಃ । ತಾಮ್ರವರ್ಣಾ ಸ್ತಥಾ-ಽಸಿತಾಃ । ದಣ್ಡಹಸ್ತಾಃ ಖಾದಗ್ದತಃ । ಇತೋ ರುದ್ರಾಃ ಪರಾಙ್ಗತಾಃ ॥ 59 ॥
ಉಕ್ತಗ್ಗ್ ಸ್ಥಾನ-ಮ್ಪ್ರಮಾಣಞ್ಚ ಪುರ ಇತ ॥ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚ ಸವಿತಾ ಚ । ವಿಶ್ವರೂಪೈ-ರಿಹಾಗತಾಮ್ । ರಥೇನೋದಕವರ್ತ್ಮನಾ । ಅಫ್ಸುಷಾ ಇತಿ ತದ್ದ್ವಯೋಃ ॥
ಉಕ್ತೋ ವೇಷೋ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ ಚ । ಕಾಲಾವಯವಾನಾ-ಮಿತಃ ಪ್ರತೀಜ್ಯಾ । ವಾಸಾತ್ಯಾ ಇತ್ಯಶ್ವಿನೋಃ । ಕೋ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಶಬ್ದಙ್ಕರೋತೀತಿ । ವಾಸಿಷ್ಠೋ ರೌಹಿಣೋ ಮೀಮಾಗ್ಂಸಾ-ಞ್ಚಕ್ರೇ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥
ವಾಶ್ರೇವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಿಮಾತಿ ವಥ್ಸ-ನ್ನ ಮಾತಾ ಸಿಷಕ್ತಿ । ಯದೇಷಾಂ-ವೃಁಷ್ಟಿರಸರ್ಜಿ ॥ ದಿತಿ ॥ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉದರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉದೀರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಆಸ್ತರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉಪಸ್ತರಣಮಸಿ ॥ 60 ॥
ಉಕ್ತೋ ವೇಷೋ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ ಚ । ಕಾಲಾವಯವಾನಾ-ಮಿತಃ ಪ್ರತೀಜ್ಯಾ । ವಾಸಾತ್ಯಾ ಇತ್ಯಶ್ವಿನೋಃ । ಕೋ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಶಬ್ದಙ್ಕರೋತೀತಿ । ವಾಸಿಷ್ಠೋ ರೌಹಿಣೋ ಮೀಮಾಗ್ಂಸಾ-ಞ್ಚಕ್ರೇ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥
ವಾಶ್ರೇವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಿಮಾತಿ ವಥ್ಸ-ನ್ನ ಮಾತಾ ಸಿಷಕ್ತಿ । ಯದೇಷಾಂ-ವೃಁಷ್ಟಿರಸರ್ಜಿ ॥ ದಿತಿ ॥ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉದರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉದೀರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಆಸ್ತರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉಪಸ್ತರಣಮಸಿ ॥ 60 ॥
(ದೃಶ್ಯತೇ - ಚ - ಮೇನೇ - ಪರಾ-ಙ್ಗತಾ - ಶ್ಚಕ್ರೇ ಷಟ್ ಚ) (ಅ. 12)
ಅನುವಾಕಂ 13
ಅಷ್ಟಯೋನೀ-ಮಷ್ಟಪುತ್ರಾಮ್ । ಅಷ್ಟಪತ್ನೀ-ಮಿಮಾ-ಮ್ಮಹೀಮ್ । ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ ।
ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ ॥ ಅಷ್ಟಯೋನ್ಯಷ್ಟ ಪುತ್ರಮ್ । ಅಷ್ಟಪದಿದ-ಮನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ । ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ । ಅಷ್ಟಯೋನೀ-ಮಷ್ಟಪುತ್ರಾಮ್ । ಅಷ್ಟಪತ್ನೀ-ಮಮೂನ್ದಿವಮ್ ॥ 61 ॥
ಅನುವಾಕಂ 13
ಅಷ್ಟಯೋನೀ-ಮಷ್ಟಪುತ್ರಾಮ್ । ಅಷ್ಟಪತ್ನೀ-ಮಿಮಾ-ಮ್ಮಹೀಮ್ । ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ ।
ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ ॥ ಅಷ್ಟಯೋನ್ಯಷ್ಟ ಪುತ್ರಮ್ । ಅಷ್ಟಪದಿದ-ಮನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ । ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ । ಅಷ್ಟಯೋನೀ-ಮಷ್ಟಪುತ್ರಾಮ್ । ಅಷ್ಟಪತ್ನೀ-ಮಮೂನ್ದಿವಮ್ ॥ 61 ॥
ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ ।
ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ ॥ ಸುತ್ರಾಮಾಣ-ಮ್ಪೃಥಿವೀ-ನ್ದ್ಯಾಮನೇಹಸಗ್ಂ ಸುಶರ್ಮಾಣ ಮದಿತಿಗ್ಂ ಸುಪ್ರಣೀತಿಮ್ । ದೈವೀ-ನ್ನಾವಗ್ಗ್ ಸ್ವರಿತ್ರಾಮನಾಗಸಮಸ್ರವನ್ತೀಮಾ ರುಹೇಮಾ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ॥ ಮಹೀಮೂಷುಮಹೀಮೂ ಷು ಮಾತರಗ್ಂ ಸುವ್ರತಾನಾಮೃತಸ್ಯ ಪತ್ನೀಮವಸೇ ಹುವೇಮ । ತುವಿಕ್ಷತ್ರಾಮಜರನ್ತೀಮುರೂಚೀಗ್ಂ ಸುಶರ್ಮಾಣಮದಿತಿಗ್ಂ ಸುಪ್ರಣೀತಿಮ್ ॥ ಅದಿತಿರ್ದ್ಯೌ-ರದಿತಿ-ರನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ।
ಅದಿತಿ ರ್ಮಾತಾ ಸ ಪಿತಾ ಸ ಪುತ್ರಃ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅದಿತಿಃ ಪಞ್ಚ ಜನಾಃ । ಅದಿತಿ-ರ್ಜಾತ-ಮದಿತಿ-ರ್ಜನಿತ್ವಮ್ ॥ ಅಷ್ಟೌ ಪುತ್ರಾಸೋ ಅದಿತೇಃ । ಯೇ ಜಾತಾ ಸ್ತನ್ವಃ ಪರಿ । ದೇವಾಁ (2) ಉಪಪ್ರೈ-ಥ್ಸಪ್ತಭಿಃ ॥ 62 ॥
ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ ॥ ಸುತ್ರಾಮಾಣ-ಮ್ಪೃಥಿವೀ-ನ್ದ್ಯಾಮನೇಹಸಗ್ಂ ಸುಶರ್ಮಾಣ ಮದಿತಿಗ್ಂ ಸುಪ್ರಣೀತಿಮ್ । ದೈವೀ-ನ್ನಾವಗ್ಗ್ ಸ್ವರಿತ್ರಾಮನಾಗಸಮಸ್ರವನ್ತೀಮಾ ರುಹೇಮಾ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ॥ ಮಹೀಮೂಷುಮಹೀಮೂ ಷು ಮಾತರಗ್ಂ ಸುವ್ರತಾನಾಮೃತಸ್ಯ ಪತ್ನೀಮವಸೇ ಹುವೇಮ । ತುವಿಕ್ಷತ್ರಾಮಜರನ್ತೀಮುರೂಚೀಗ್ಂ ಸುಶರ್ಮಾಣಮದಿತಿಗ್ಂ ಸುಪ್ರಣೀತಿಮ್ ॥ ಅದಿತಿರ್ದ್ಯೌ-ರದಿತಿ-ರನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ।
ಅದಿತಿ ರ್ಮಾತಾ ಸ ಪಿತಾ ಸ ಪುತ್ರಃ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅದಿತಿಃ ಪಞ್ಚ ಜನಾಃ । ಅದಿತಿ-ರ್ಜಾತ-ಮದಿತಿ-ರ್ಜನಿತ್ವಮ್ ॥ ಅಷ್ಟೌ ಪುತ್ರಾಸೋ ಅದಿತೇಃ । ಯೇ ಜಾತಾ ಸ್ತನ್ವಃ ಪರಿ । ದೇವಾಁ (2) ಉಪಪ್ರೈ-ಥ್ಸಪ್ತಭಿಃ ॥ 62 ॥
ಪರಾ ಮಾರ್ತಾಣ್ಡಮಾಸ್ಯತ್ ॥ ಸಪ್ತಭಿಃ ಪುತ್ರೈ-ರದಿತಿಃ । ಉಪ ಪ್ರೈ-ತ್ಪೂರ್ವ್ಯಂ-ಯುಁಗಮ್ । ಪ್ರಜಾಯೈ ಮೃತ್ಯವೇ ತತ್ । ಪರಾ ಮಾರ್ತಾಣ್ಡ-ಮಾಭರದಿತಿ ॥ ತಾನನುಕ್ರಮಿಷ್ಯಾಮಃ ॥ ಮಿತ್ರಶ್ಚ ವರುಣಶ್ಚ । ಧಾತಾ ಚಾರ್ಯಮಾ ಚ । ಅಗ್ಂಶಶ್ಚ ಭಗಶ್ಚ । ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಿವಸ್ವಾಗ್ಶ್ಚೇತ್ಯೇತೇ ॥ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ-ಸ್ಸಮವರ್ತತಾಗ್ರೇ ಭೂತಸ್ಯ ಜಾತಃ ಪತಿರೇಕ ಆಸೀತ್ । ಸ ದಾಧಾರ ಪೃಥಿವೀ-ನ್ದ್ಯಾ ಮುತೇಮಾ-ಙ್ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ॥ ಹಗ್ಂಸ-ಶ್ಶುಚಿಷ-ದ್ವಸುರನ್ತರಿಕ್ಷ-ಸದ್ಧೋತಾ ವೇದಿಷದತಿಥಿ ರ್ದುರೋಣಸತ್ । ನೃಷ-ದ್ವರಸದೃತಸ-ದ್ವ್ಯೋಮಸದಬ್ಜಾ ಗೋಜಾ ಋತಜಾ ಅದ್ರಿಜಾ ಋತಂ-ಬೃಹತ್ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಜಜ್ಞಾನ-ಮ್ಪ್ರಥಮ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾದ್ವಿ ಸೀಮತ-ಸ್ಸುರುಚೋ ವೇನ ಆವಃ । ಸ ಬುಧ್ನಿಯಾ ಉಪಮಾ ಅಸ್ಯ ವಿಷ್ಠಾ-ಸ್ಸತಶ್ಚ ಯೋನಿಮಸತಶ್ಚ ವಿವಃ ॥ ತದಿತ್ಪದ-ನ್ನ ವಿಚಿಕೇತ ವಿದ್ವಾನ್ । ಯನ್ಮೃತಃ ಪುನರಪ್ಯೇತಿ ಜೀವಾನ್ । ತ್ರಿವೃದ್ಯ-ದ್ಭುವನಸ್ಯ ರಥವೃತ್ । ಜೀವೋ ಗರ್ಭೋ ನ ಮೃತ-ಸ್ಸ ಜೀವಾತ್ ॥ ಮಿತಿ ॥
ಗರ್ಭಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ । ಅಥ ಪುರುಷ-ಸ್ಸಪ್ತಪುರುಷಃ ॥ 63 ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಜಜ್ಞಾನ-ಮ್ಪ್ರಥಮ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾದ್ವಿ ಸೀಮತ-ಸ್ಸುರುಚೋ ವೇನ ಆವಃ । ಸ ಬುಧ್ನಿಯಾ ಉಪಮಾ ಅಸ್ಯ ವಿಷ್ಠಾ-ಸ್ಸತಶ್ಚ ಯೋನಿಮಸತಶ್ಚ ವಿವಃ ॥ ತದಿತ್ಪದ-ನ್ನ ವಿಚಿಕೇತ ವಿದ್ವಾನ್ । ಯನ್ಮೃತಃ ಪುನರಪ್ಯೇತಿ ಜೀವಾನ್ । ತ್ರಿವೃದ್ಯ-ದ್ಭುವನಸ್ಯ ರಥವೃತ್ । ಜೀವೋ ಗರ್ಭೋ ನ ಮೃತ-ಸ್ಸ ಜೀವಾತ್ ॥ ಮಿತಿ ॥
ಗರ್ಭಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ । ಅಥ ಪುರುಷ-ಸ್ಸಪ್ತಪುರುಷಃ ॥ 63 ॥
(ಅಮೂ-ನ್ದಿವಗ್ಂ - ಸಪ್ತಭಿ - ರೇತೇ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 13)
ಅನುವಾಕಂ 14
[ ಯಥಾಸ್ಥಾನ-ಙ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಃ ]
ಯೋ-ಽಸೌ ತಪನ್ನುದೇತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯೋದೇತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯೋದಗಾಃ ॥
ಅಸೌ ಯೋ ಽಸ್ತಮೇತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯಾಸ್ತಮೇತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯಾ ಸ್ತಙ್ಗಾಃ ॥
ಅಸೌ ಯ ಆಪೂರ್ಯತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ ರಾಪೂರ್ಯತಿ ॥ 64 ॥
ಅನುವಾಕಂ 14
[ ಯಥಾಸ್ಥಾನ-ಙ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಃ ]
ಯೋ-ಽಸೌ ತಪನ್ನುದೇತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯೋದೇತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯೋದಗಾಃ ॥
ಅಸೌ ಯೋ ಽಸ್ತಮೇತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯಾಸ್ತಮೇತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯಾ ಸ್ತಙ್ಗಾಃ ॥
ಅಸೌ ಯ ಆಪೂರ್ಯತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ ರಾಪೂರ್ಯತಿ ॥ 64 ॥
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈ-ರಾಪೂರಿಷ್ಠಾಃ ॥ ಅಸೌ ಯೋ-ಽಪಕ್ಷೀಯತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪಕ್ಷೀಯತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈ-ರಪಕ್ಷೇಷ್ಠಾಃ ॥ ಅಮೂನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ ।
ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ ॥ 65 ॥
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ ।
ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ ॥ 65 ॥
ಇಮೇ ಮಾಸಾ-ಶ್ಚಾರ್ಧಮಾಸಾಶ್ಚ ।
ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ ।
ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ । ಇಮ ಋತವಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ ।
ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ ॥ ಅಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ।
ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ ॥ 66 ॥
ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ ।
ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ । ಇಮ ಋತವಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ ।
ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ ॥ ಅಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ।
ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ ॥ 66 ॥
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ ॥
ಇದಮಹಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ ।
ಇಯಗ್ಂ ರಾತ್ರಿಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ ॥
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ॥ ಏತದ್ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 67 ॥
ಇದಮಹಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ ।
ಇಯಗ್ಂ ರಾತ್ರಿಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ ॥
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ॥ ಏತದ್ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 67 ॥
(ಪ್ರಾಣೈರಾಪೂರ್ಯತಿ-ಮೋಥ್ಸೃಪತ-ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ - ಮೋಥ್ಸೃಪ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 14)
(ಯೋಸೌ ಷೋಡಶಾಮೂನಿ ದ್ವಾದಶಾಯ-ಞ್ಚತುರ್ದಶ)
(ಉದೇತ್ಯಸ್ತಮೇತ್ಯಾಪೂರ್ಯತ್ಯಪಕ್ಷೀಯತ್ಯಮೂನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣೀ ಮೇ ಮಾಸಾ ಇಮ ಋತವೋ-ಽಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರ ಇದಮಹರಿಯಗ್ಂ ರಾತ್ರಿರ್ದಶ)
ಅನುವಾಕಂ 15
ಅಥಾದಿತ್ಯಸ್ಯಾಷ್ಟ ಪುರುಷಸ್ಯ ॥
ವಸೂನಾ ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ರುದ್ರಾಣಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ಆದಿತ್ಯಾನಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಸತಾಗ್ಂಸತ್ಯಾನಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಅಭಿಧೂನ್ವತಾ-ಮಭಿಘ್ನತಾಮ್ । ವಾತವತಾ-ಮ್ಮರುತಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ಋಭೂಣಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ವಿಶ್ವೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಸವಿತುಃ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ।
ರಶ್ಮಯೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 68 ॥
(ಯೋಸೌ ಷೋಡಶಾಮೂನಿ ದ್ವಾದಶಾಯ-ಞ್ಚತುರ್ದಶ)
(ಉದೇತ್ಯಸ್ತಮೇತ್ಯಾಪೂರ್ಯತ್ಯಪಕ್ಷೀಯತ್ಯಮೂನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣೀ ಮೇ ಮಾಸಾ ಇಮ ಋತವೋ-ಽಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರ ಇದಮಹರಿಯಗ್ಂ ರಾತ್ರಿರ್ದಶ)
ಅನುವಾಕಂ 15
ಅಥಾದಿತ್ಯಸ್ಯಾಷ್ಟ ಪುರುಷಸ್ಯ ॥
ವಸೂನಾ ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ರುದ್ರಾಣಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ಆದಿತ್ಯಾನಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಸತಾಗ್ಂಸತ್ಯಾನಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಅಭಿಧೂನ್ವತಾ-ಮಭಿಘ್ನತಾಮ್ । ವಾತವತಾ-ಮ್ಮರುತಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ಋಭೂಣಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥
ವಿಶ್ವೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಸವಿತುಃ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ।
ರಶ್ಮಯೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 68 ॥
(ಋಭೂಣಾಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ಷಟ್ಚ) (ಅ. 15)
ಅನುವಾಕಂ 16
ಆರೋಗಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಭ್ರಾಜಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಪಟರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಪತಙ್ಗಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಸ್ವರ್ಣರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಜ್ಯೋತಿಷೀಮತಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಿಭಾಸಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ । ಆಪೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 69 ॥
ಅನುವಾಕಂ 16
ಆರೋಗಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಭ್ರಾಜಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಪಟರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಪತಙ್ಗಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಸ್ವರ್ಣರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಜ್ಯೋತಿಷೀಮತಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಿಭಾಸಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ । ಆಪೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 69 ॥
(ಆರೋಗಸ್ಯ ದಶ) (ಅ. 16)
ಅನುವಾಕಂ 17
ಅಥ ವಾಯೋ-ರೇಕಾದಶ-ಪುರುಷಸ್ಯೈಕಾದಶ-ಸ್ತ್ರೀಕಸ್ಯ ॥
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವ್ಯವದಾತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಾಸುಕಿವೈದ್ಯುತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ರಜತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪರುಷಾಣಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಶ್ಯಾಮಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಪಿಲಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅತಿಲೋಹಿತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ 70 ॥
ಅನುವಾಕಂ 17
ಅಥ ವಾಯೋ-ರೇಕಾದಶ-ಪುರುಷಸ್ಯೈಕಾದಶ-ಸ್ತ್ರೀಕಸ್ಯ ॥
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವ್ಯವದಾತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಾಸುಕಿವೈದ್ಯುತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ರಜತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪರುಷಾಣಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಶ್ಯಾಮಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಪಿಲಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅತಿಲೋಹಿತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ 70 ॥
ಅವಪತನ್ತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈದ್ಯುತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವ್ಯವದಾತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಾಸುಕಿವೈದ್ಯುತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ರಜತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪರುಷಾಣಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಶ್ಯಾಮಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಪಿಲಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅತಿಲೋಹಿತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅವಪತನ್ತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈದ್ಯುತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ।
ರೂಪಾಣಿ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 71 ॥
ವೈದ್ಯುತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವ್ಯವದಾತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಾಸುಕಿವೈದ್ಯುತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ರಜತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪರುಷಾಣಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಶ್ಯಾಮಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಪಿಲಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅತಿಲೋಹಿತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅವಪತನ್ತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈದ್ಯುತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ।
ರೂಪಾಣಿ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 71 ॥
(ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾ - ನ್ಯತಿಲೋಹಿತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 17)
ಅನುವಾಕಂ 18
ಅಥಾಗ್ನೇರಷ್ಟ ಪುರುಷಸ್ಯ ॥ ಅಗ್ನೇಃ ಪೂರ್ವ-ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಜಾತವೇದಸ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಸಹೋಜಸೋ ದಕ್ಷಿಣ-ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅಜಿರಾಪ್ರಭವ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯಾಪರದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ನರ್ಯಾಪಸ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಸ ಉದಗ್ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಿಸರ್ಪಿಣ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ( ) । ದಿಶೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 72 ॥
ಅನುವಾಕಂ 18
ಅಥಾಗ್ನೇರಷ್ಟ ಪುರುಷಸ್ಯ ॥ ಅಗ್ನೇಃ ಪೂರ್ವ-ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಜಾತವೇದಸ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಸಹೋಜಸೋ ದಕ್ಷಿಣ-ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅಜಿರಾಪ್ರಭವ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯಾಪರದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ನರ್ಯಾಪಸ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಸ ಉದಗ್ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಿಸರ್ಪಿಣ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ( ) । ದಿಶೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 72 ॥
(ಸ್ವರೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 18)
(ಏತ-ದ್ರಶ್ಮಯ ಆಪೋ ರೂಪಾಣಿ ದಿಶಃ ಪಞ್ಚ)
ಅನುವಾಕಂ 19
ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ-ಸ್ಯಾನ್ದಿಶಿ ವಿಸರ್ಪೀ ನರಕಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ದಕ್ಷಿಣಾ-ಪರಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶ್ಯ ವಿಸರ್ಪೀ ನರಕಃ ।
ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶಿ ವಿಷಾದೀ ನರಕಃ ।
ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ಉತ್ತರಾ-ಪರಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶ್ಯ ವಿಷಾದೀ ನರಕಃ ।
ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ಆಯಸ್ಮಿನ್ ಥ್ಸಪ್ತವಾಸವಾ ಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಸ್ವಾರುಹೋ ಯಥಾ । ಋಷಿರ್ಹ ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಘರ್ಮೋ ಅತಿಥಿಃ ॥ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಶತಕ್ರತೋ ಯಾ ತೇ ಜನೇಷು ಪಞ್ಚಸು । ಇನ್ದ್ರ ತಾನಿ ತ ಆ ವೃಣೇ ॥ ವಿತ್ಯೇತೇ ॥ 73 ॥
(ಏತ-ದ್ರಶ್ಮಯ ಆಪೋ ರೂಪಾಣಿ ದಿಶಃ ಪಞ್ಚ)
ಅನುವಾಕಂ 19
ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ-ಸ್ಯಾನ್ದಿಶಿ ವಿಸರ್ಪೀ ನರಕಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ದಕ್ಷಿಣಾ-ಪರಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶ್ಯ ವಿಸರ್ಪೀ ನರಕಃ ।
ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶಿ ವಿಷಾದೀ ನರಕಃ ।
ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ಉತ್ತರಾ-ಪರಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶ್ಯ ವಿಷಾದೀ ನರಕಃ ।
ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ ॥
ಆಯಸ್ಮಿನ್ ಥ್ಸಪ್ತವಾಸವಾ ಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಸ್ವಾರುಹೋ ಯಥಾ । ಋಷಿರ್ಹ ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಘರ್ಮೋ ಅತಿಥಿಃ ॥ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಶತಕ್ರತೋ ಯಾ ತೇ ಜನೇಷು ಪಞ್ಚಸು । ಇನ್ದ್ರ ತಾನಿ ತ ಆ ವೃಣೇ ॥ ವಿತ್ಯೇತೇ ॥ 73 ॥
(ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಸ್ಯಾ-ನ್ನವ) (ಅ. 19)
ಅನುವಾಕಂ 20
ಇನ್ದ್ರ ಘೋಷಾ ವೋ ವಸುಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ ।
ಮನೋಜವಸೋ ವಃ ಪಿತೃಭಿ-ರ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪದಧತಾಮ್ ।
ಪ್ರಚೇತಾ ವೋ ರುದ್ರೈಃ ಪಶ್ಚಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ ।
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವ ಆದಿತ್ಯೈ-ರುತ್ತರತ ಉಪದಧತಾಮ್ ।
ತ್ವಷ್ಟಾ ವೋ ರೂಪೈ-ರುಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ । ಸಞ್ಜ್ಞಾನಂ-ವಃ ಁಪಶ್ಚಾದಿತಿ ॥ ಆದಿತ್ಯ-ಸ್ಸರ್ವೋ-ಽಗ್ನಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ । ವಾಯುರನ್ತರಿಕ್ಷೇ । ಸೂರ್ಯೋ ದಿವಿ ।
ಚನ್ದ್ರಮಾ ದಿಕ್ಷು । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಸ್ವಲೋಕೇ ॥ ಏವಾ ಹ್ಯೇವ । ಏವಾ ಹ್ಯಗ್ನೇ । ಏವಾ ಹಿ ವಾಯೋ । ಏವಾ ಹೀನ್ದ್ರ । ಏವಾ ಹಿ ಪೂಷನ್ನ್ । ಏವಾ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ 74 ॥
ಅನುವಾಕಂ 20
ಇನ್ದ್ರ ಘೋಷಾ ವೋ ವಸುಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ ।
ಮನೋಜವಸೋ ವಃ ಪಿತೃಭಿ-ರ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪದಧತಾಮ್ ।
ಪ್ರಚೇತಾ ವೋ ರುದ್ರೈಃ ಪಶ್ಚಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ ।
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವ ಆದಿತ್ಯೈ-ರುತ್ತರತ ಉಪದಧತಾಮ್ ।
ತ್ವಷ್ಟಾ ವೋ ರೂಪೈ-ರುಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ । ಸಞ್ಜ್ಞಾನಂ-ವಃ ಁಪಶ್ಚಾದಿತಿ ॥ ಆದಿತ್ಯ-ಸ್ಸರ್ವೋ-ಽಗ್ನಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ । ವಾಯುರನ್ತರಿಕ್ಷೇ । ಸೂರ್ಯೋ ದಿವಿ ।
ಚನ್ದ್ರಮಾ ದಿಕ್ಷು । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಸ್ವಲೋಕೇ ॥ ಏವಾ ಹ್ಯೇವ । ಏವಾ ಹ್ಯಗ್ನೇ । ಏವಾ ಹಿ ವಾಯೋ । ಏವಾ ಹೀನ್ದ್ರ । ಏವಾ ಹಿ ಪೂಷನ್ನ್ । ಏವಾ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ 74 ॥
ದಿಕ್ಷು ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 20)
ಅನುವಾಕಂ 21
ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ । ಅಸ್ಮಾ-ದಸ್ಮಾದಿತೋ-ಽಮುತಃ ।
ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ । ಸಹ ಸಞ್ಚಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ ॥
ವಾಯ್ವಶ್ವಾ ರಶ್ಮಿ ಪತಯಃ । ಮರೀಚ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ಅದ್ರುಹಃ ।
ದೇವೀ ರ್ಭುವನ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥
ಮಹಾನಾಮ್ನೀ-ರ್ಮಹಾಮಾನಾಃ । ಮಹಸೋ ಮಹಸಸ್ಸ್ವಃ ॥ 75 ॥
ಅನುವಾಕಂ 21
ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ । ಅಸ್ಮಾ-ದಸ್ಮಾದಿತೋ-ಽಮುತಃ ।
ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ । ಸಹ ಸಞ್ಚಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ ॥
ವಾಯ್ವಶ್ವಾ ರಶ್ಮಿ ಪತಯಃ । ಮರೀಚ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ಅದ್ರುಹಃ ।
ದೇವೀ ರ್ಭುವನ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥
ಮಹಾನಾಮ್ನೀ-ರ್ಮಹಾಮಾನಾಃ । ಮಹಸೋ ಮಹಸಸ್ಸ್ವಃ ॥ 75 ॥
ದೇವೀಃ ಪರ್ಜನ್ಯ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥
ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಕ್ಷಃ । ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಘಮ್ । ಅಪಾಘ್ರಾಮಪ ಚಾವರ್ತಿಮ್ । ಅಪ ದೇವೀರಿತೋ ಹಿತ ॥
ವಜ್ರ-ನ್ದೇವೀರಜೀತಾಗ್ಶ್ಚ । ಭುವನ-ನ್ದೇವ ಸೂವರೀಃ । ಆದಿತ್ಯಾನದಿತಿ-ನ್ದೇವೀಮ್ । ಯೋನಿನೋರ್ಧ್ವ-ಮುದೀಷತ ॥ 76 ॥
ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಕ್ಷಃ । ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಘಮ್ । ಅಪಾಘ್ರಾಮಪ ಚಾವರ್ತಿಮ್ । ಅಪ ದೇವೀರಿತೋ ಹಿತ ॥
ವಜ್ರ-ನ್ದೇವೀರಜೀತಾಗ್ಶ್ಚ । ಭುವನ-ನ್ದೇವ ಸೂವರೀಃ । ಆದಿತ್ಯಾನದಿತಿ-ನ್ದೇವೀಮ್ । ಯೋನಿನೋರ್ಧ್ವ-ಮುದೀಷತ ॥ 76 ॥
ಭದ್ರ-ಙ್ಕರ್ಣೇಭಿ-ಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ ।
ಭದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿ-ರ್ಯಜತ್ರಾಃ ।
ಸ್ಥಿರೈರಙ್ಗೈ ಸ್ತುಷ್ಟುವಾಗ್ಂ ಸಸ್ತನೂಭಿಃ ।
ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ-ಯಁದಾಯುಃ ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು ॥ ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ । ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ( ) । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ । ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮ್ ॥ ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ ॥ ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 77 ॥
ಭದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿ-ರ್ಯಜತ್ರಾಃ ।
ಸ್ಥಿರೈರಙ್ಗೈ ಸ್ತುಷ್ಟುವಾಗ್ಂ ಸಸ್ತನೂಭಿಃ ।
ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ-ಯಁದಾಯುಃ ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು ॥ ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ । ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ( ) । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ । ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮ್ ॥ ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ ॥ ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 77 ॥
(ಸ್ವ - ರುದೀಷತ - ವಾತರಶನಾ-ಷ್ಷಟ್ಚ) (ಅ. 21)
ಅನುವಾಕಂ 22
ಯೋ-ಽಪಾ-ಮ್ಪುಷ್ಪಂ-ವೇಁದ । ಪುಷ್ಪವಾ-ನ್ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ವಾ ಅಪಾ-ಮ್ಪುಷ್ಪಮ್ । ಪುಷ್ಪವಾ-ನ್ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ-ಽಗ್ನೇರಾಯತನಂ-ವೇಁದ ॥ 78 ॥
ಅನುವಾಕಂ 22
ಯೋ-ಽಪಾ-ಮ್ಪುಷ್ಪಂ-ವೇಁದ । ಪುಷ್ಪವಾ-ನ್ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ವಾ ಅಪಾ-ಮ್ಪುಷ್ಪಮ್ । ಪುಷ್ಪವಾ-ನ್ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ-ಽಗ್ನೇರಾಯತನಂ-ವೇಁದ ॥ 78 ॥
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ವಾಯುರ್ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯೋ ವಾಯೋರಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 79 ॥
ವಾಯುರ್ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯೋ ವಾಯೋರಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 79 ॥
ಆಪೋ ವೈ ವಾಯೋರಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಅಸೌ ವೈ ತಪನ್ನಪಾ-ಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ-ಽಮುಷ್ಯ-ತಪತ ಆಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋವಾ ಅಮುಷ್ಯ-ತಪತ ಆಯತನಮ್ ॥ 80 ॥
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸ ಆಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಚನ್ದ್ರಮಸ ಆಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 81 ॥
ಯಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸ ಆಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಚನ್ದ್ರಮಸ ಆಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 81 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾ-ಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾ-ಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 82 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 82 ॥
ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯಃ ಪರ್ಜನ್ಯ-ಸ್ಯಾಯತನಂ-ವೇಁದ ।
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಪರ್ಜನ್ಯ-ಸ್ಯಾಯತನಮ್ ।
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ ॥ 83 ॥
ಯಃ ಪರ್ಜನ್ಯ-ಸ್ಯಾಯತನಂ-ವೇಁದ ।
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಪರ್ಜನ್ಯ-ಸ್ಯಾಯತನಮ್ ।
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ ॥ 83 ॥
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಯಾಯತನಂ-ವೇಁದ ।
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಯಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥
ಯೋ-ಽಫ್ಸು ನಾವ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಂ-ವೇಁದ । ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 84 ॥
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಯಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥
ಯೋ-ಽಫ್ಸು ನಾವ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಂ-ವೇಁದ । ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 84 ॥
ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ ಅಫ್ಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ । ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥
ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಮುದಯಗ್ಂಸನ್ನ್ । ಸೂರ್ಯೇ ಶುಕ್ರಗ್ಂ ಸಮಾಭೃತಮ್ । ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಸ್ಯ ಯೋ ರಸಃ । ತಂ-ವೋಁ ಗೃಹ್ಣಾ-ಮ್ಯುತ್ತಮಮಿತಿ ॥ ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಃ । ತೇ-ಽಮುಷ್ಮಿ-ನ್ನಾದಿತ್ಯೇ ಸಮಾಭತಾಃ ॥
ಜಾನುದಘ್ನೀ-ಮುತ್ತರ-ವೇದೀಙ್ಖಾತ್ವಾ । ಅಪಾ-ಮ್ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಗುಲ್ಫದಘ್ನಮ್ ॥ 85 ॥
ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಮುದಯಗ್ಂಸನ್ನ್ । ಸೂರ್ಯೇ ಶುಕ್ರಗ್ಂ ಸಮಾಭೃತಮ್ । ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಸ್ಯ ಯೋ ರಸಃ । ತಂ-ವೋಁ ಗೃಹ್ಣಾ-ಮ್ಯುತ್ತಮಮಿತಿ ॥ ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಃ । ತೇ-ಽಮುಷ್ಮಿ-ನ್ನಾದಿತ್ಯೇ ಸಮಾಭತಾಃ ॥
ಜಾನುದಘ್ನೀ-ಮುತ್ತರ-ವೇದೀಙ್ಖಾತ್ವಾ । ಅಪಾ-ಮ್ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಗುಲ್ಫದಘ್ನಮ್ ॥ 85 ॥
ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೈಃ ಪುಷ್ಕರದಣ್ಡೈಃ ಪುಷ್ಕರೈಶ್ಚ ಸಗ್ಗ್ಸ್ತೀರ್ಯ । ತಸ್ಮಿನ್ ವಿಹಾಯಸೇ । ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೋಪ-ಸಮಾಧಾಯ ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ।
ಕಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರಣೀತೇ-ಽಯ-ಮಗ್ನಿಶ್ಚೀಯತೇ । ಸಾಃ ಪ್ರಣೀತೇ-ಽಯಮಫ್ಸು ಹ್ಯಯಞ್ಚೀಯತೇ ।
ಅಸೌ ಭುವನೇ-ಽಪ್ಯ-ನಾಹಿತಾಗ್ನಿ-ರೇತಾಃ ।
ತಮಭಿತ ಏತಾ ಅಬೀಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣ-ಮಾಸಯೋಃ ।
ಪಶುಬನ್ಧೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಷು ॥ 86 ॥
ಕಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರಣೀತೇ-ಽಯ-ಮಗ್ನಿಶ್ಚೀಯತೇ । ಸಾಃ ಪ್ರಣೀತೇ-ಽಯಮಫ್ಸು ಹ್ಯಯಞ್ಚೀಯತೇ ।
ಅಸೌ ಭುವನೇ-ಽಪ್ಯ-ನಾಹಿತಾಗ್ನಿ-ರೇತಾಃ ।
ತಮಭಿತ ಏತಾ ಅಬೀಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣ-ಮಾಸಯೋಃ ।
ಪಶುಬನ್ಧೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಷು ॥ 86 ॥
ಅಥೋ ಆಹುಃ । ಸರ್ವೇಷು ಯಜ್ಞಕ್ರತುಷ್ವಿತಿ ॥
ಏತದ್ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹು-ಶ್ಶಣ್ಡಿಲಾಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ ಸತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ ।
ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಸಾವಿತ್ರ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಅಮುಮಾದಿತ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 87 ॥
ಏತದ್ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹು-ಶ್ಶಣ್ಡಿಲಾಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ ಸತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ ।
ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಸಾವಿತ್ರ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಅಮುಮಾದಿತ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 87 ॥
ನಾಚಿಕೇತ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಪ್ರಾಣಾ-ನ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಚಾತುರ್ಹೋತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ವೈಶ್ವಸೃಜ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಶರೀರ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಉಪಾನುವಾಕ್ಯಮಾಶು-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ ॥ 88 ॥
ವೈಶ್ವಸೃಜ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಶರೀರ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಉಪಾನುವಾಕ್ಯಮಾಶು-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ ॥ 88 ॥
ಇಮಾನ್ ಁಲೋಕಾ-ನ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಇಮಮಾರುಣ-ಕೇತುಕ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನ ಇತಿ । ಯ ಏವಾಸೌ ।
ಇತಶ್ಚಾ-ಮುತಶ್ಚಾ-ವ್ಯತೀಪಾತೀ । ತಮಿತಿ ॥ ಯೋ-ಽಗ್ನೇರ್ಮಿಥೂಯಾ ವೇದ । ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ಮಿಥೂಯಾಃ ।
ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 89 ॥
ಇಮಮಾರುಣ-ಕೇತುಕ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನ ಇತಿ । ಯ ಏವಾಸೌ ।
ಇತಶ್ಚಾ-ಮುತಶ್ಚಾ-ವ್ಯತೀಪಾತೀ । ತಮಿತಿ ॥ ಯೋ-ಽಗ್ನೇರ್ಮಿಥೂಯಾ ವೇದ । ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ಮಿಥೂಯಾಃ ।
ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 89 ॥
(ವೇದ - ಭವ - ತ್ಯಾಯತನಂ - ಭವತಿ - ವೇದ - ವೇದ - ತಿಷ್ಠತಿ - ಗುಲ್ಫದಘ್ನಂ - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇ - ಷ್ವಮುಮಾದಿತ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ಕಮಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿನುತ - ಉಪಾನುವಾಕ್ಯಮಾಶುಮಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿನ್ವಾನೋ - ಮಿಥೂಯಾ ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತ್ಯೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 22)
(ಪುಷ್ಪಮಗ್ನಿರ್ವಾಯುರಸೌ ವೈ ತಪಞ್ಚನ್ದ್ರಮಾ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ಯೋ-ಽಫ್ಸು ನಾವಮೇತದ್ಧ ಸ್ಮ ವೈ ಸತ್ರಿಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರಗ್ಂ ಸಾವಿತ್ರಮಮು-ನ್ನಾಚಿಕೇತ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾಗ್ಶ್ಚಾತುರ್ಹೋತ್ರಿಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ವೈಶ್ವಸೃಜಗ್ಂ ಶರೀರಮುಪಾನುವಾಕ್ಯಮಾಶುಮಿಮಾನ್ ಁಲೋಕಾನಿಮಮಾರುಣಕೇತುಕಂ-ಯಁ ಏವಾಸೌ)
ಅನುವಾಕಂ 23
ಆಪೋ ವಾ ಇದಮಾಸನ್-ಥ್ಸಲಿಲಮೇವ ।
ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರೇಕಃ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೇ ಸಮಭವತ್ ।
ತಸ್ಯಾನ್ತ-ರ್ಮನಸಿ ಕಾಮ-ಸ್ಸಮವರ್ತತ । ಇದಗ್ಂ ಸೃಜೇಯಮಿತಿ । ತಸ್ಮಾದ್ಯ-ತ್ಪುರುಷೋ ಮನಸಾ-ಽಭಿಗಚ್ಛತಿ । ತದ್ವಾಚಾ ವದತಿ ।
ತತ್ಕರ್ಮಣಾ ಕರೋತಿ । ತದೇಷಾ ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ ಕಾಮಸ್ತದಗ್ರೇ ಸಮವರ್ತತಾಧಿ । ಮನಸೋ ರೇತಃ ಪ್ರಥಮಂ-ಯಁದಾಸೀತ್ ॥ 90 ॥
(ಪುಷ್ಪಮಗ್ನಿರ್ವಾಯುರಸೌ ವೈ ತಪಞ್ಚನ್ದ್ರಮಾ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ಯೋ-ಽಫ್ಸು ನಾವಮೇತದ್ಧ ಸ್ಮ ವೈ ಸತ್ರಿಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರಗ್ಂ ಸಾವಿತ್ರಮಮು-ನ್ನಾಚಿಕೇತ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾಗ್ಶ್ಚಾತುರ್ಹೋತ್ರಿಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ವೈಶ್ವಸೃಜಗ್ಂ ಶರೀರಮುಪಾನುವಾಕ್ಯಮಾಶುಮಿಮಾನ್ ಁಲೋಕಾನಿಮಮಾರುಣಕೇತುಕಂ-ಯಁ ಏವಾಸೌ)
ಅನುವಾಕಂ 23
ಆಪೋ ವಾ ಇದಮಾಸನ್-ಥ್ಸಲಿಲಮೇವ ।
ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರೇಕಃ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೇ ಸಮಭವತ್ ।
ತಸ್ಯಾನ್ತ-ರ್ಮನಸಿ ಕಾಮ-ಸ್ಸಮವರ್ತತ । ಇದಗ್ಂ ಸೃಜೇಯಮಿತಿ । ತಸ್ಮಾದ್ಯ-ತ್ಪುರುಷೋ ಮನಸಾ-ಽಭಿಗಚ್ಛತಿ । ತದ್ವಾಚಾ ವದತಿ ।
ತತ್ಕರ್ಮಣಾ ಕರೋತಿ । ತದೇಷಾ ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ ಕಾಮಸ್ತದಗ್ರೇ ಸಮವರ್ತತಾಧಿ । ಮನಸೋ ರೇತಃ ಪ್ರಥಮಂ-ಯಁದಾಸೀತ್ ॥ 90 ॥
ಸತೋ ಬನ್ಧುಮಸತಿ ನಿರವಿನ್ದನ್ನ್ । ಹೃದಿ ಪ್ರತೀಷ್ಯಾ ಕವಯೋ ಮನೀಷೇತಿ ॥ ಉಪೈನನ್ತದುಪನಮತಿ । ಯ-ತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ ।
ಸ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ । ಶರೀರಮಧೂನುತ । ತಸ್ಯ ಯ-ನ್ಮಾಗ್ಂಸಮಾಸೀತ್ । ತತೋ-ಽರುಣಾಃ ಕೇತವೋ ವಾತರಶನಾ ಋಷಯ ಉದತಿಷ್ಠನ್ನ್ ॥ 91 ॥
ಸ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ । ಶರೀರಮಧೂನುತ । ತಸ್ಯ ಯ-ನ್ಮಾಗ್ಂಸಮಾಸೀತ್ । ತತೋ-ಽರುಣಾಃ ಕೇತವೋ ವಾತರಶನಾ ಋಷಯ ಉದತಿಷ್ಠನ್ನ್ ॥ 91 ॥
ಯೇ ನಖಾಃ । ತೇ ವೈಖಾನಸಾಃ । ಯೇ ವಾಲಾಃ । ತೇ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ । ಯೋ ರಸಃ । ಸೋ-ಽಪಾಮ್ ॥ ಅನ್ತರತಃ ಕೂರ್ಮ-ಮ್ಭೂತಗ್ಂ ಸರ್ಪನ್ತಮ್ । ತಮಬ್ರವೀತ್ । ಮಮ ವೈ ತ್ವಂ-ಮಾಗ್ಂಸಾ । ಸಮಭೂತ್ ॥ 92 ॥
ನೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ । ಪೂರ್ವಮೇವಾಹ-ಮಿಹಾಸಮಿತಿ । ತತ್ಪುರುಷಸ್ಯ ಪುರುಷತ್ವಮ್ । ಸ ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷಃ । ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ-ಸ್ಸಹಸ್ರಪಾತ್ । ಭೂತ್ವೋದತಿಷ್ಠತ್ । ತಮಬ್ರವೀತ್ । ತ್ವಂ-ವೈಁ ಪೂರ್ವಗ್ಂ ಸಮಭೂಃ ।
ತ್ವಮಿದ-ಮ್ಪೂರ್ವಃ ಕುರುಷ್ವೇತಿ ॥ ಸ ಇತ ಆದಾಯಾಪಃ ॥ 93 ॥
ತ್ವಮಿದ-ಮ್ಪೂರ್ವಃ ಕುರುಷ್ವೇತಿ ॥ ಸ ಇತ ಆದಾಯಾಪಃ ॥ 93 ॥
ಅಞ್ಜಲಿನಾ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹ್ಯೇವೇತಿ ।
ತತ ಆದಿತ್ಯ ಉದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್ ॥
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹ್ಯಗ್ನ ಇತಿ । ತತೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರುದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಕ್ । ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತುಃ ಪಶ್ಚಾದುಪಾದಧಾತ್ ।
ಏವಾ ಹಿ ವಾಯೋ ಇತಿ ॥ 94 ॥
ತತ ಆದಿತ್ಯ ಉದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್ ॥
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹ್ಯಗ್ನ ಇತಿ । ತತೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರುದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಕ್ । ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತುಃ ಪಶ್ಚಾದುಪಾದಧಾತ್ ।
ಏವಾ ಹಿ ವಾಯೋ ಇತಿ ॥ 94 ॥
ತತೋ ವಾಯುರುದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ಪ್ರತೀಚೀ ದಿಕ್ ।
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರುತ್ತರತ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹೀನ್ದ್ರೇತಿ ।
ತತೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಉದತಿಷ್ಠತ್ । ಸೋದೀಚೀ ದಿಕ್ ।
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರ್ಮದ್ಧ್ಯ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹಿ ಪೂಷನ್ನಿತಿ । ತತೋ ವೈ ಪೂಷೋದತಿಷ್ಠತ್ । ಸೇಯನ್ದಿಕ್ ॥ 95 ॥
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರುತ್ತರತ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹೀನ್ದ್ರೇತಿ ।
ತತೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಉದತಿಷ್ಠತ್ । ಸೋದೀಚೀ ದಿಕ್ ।
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರ್ಮದ್ಧ್ಯ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹಿ ಪೂಷನ್ನಿತಿ । ತತೋ ವೈ ಪೂಷೋದತಿಷ್ಠತ್ । ಸೇಯನ್ದಿಕ್ ॥ 95 ॥
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತುರುಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹಿ ದೇವಾ ಇತಿ । ತತೋ ದೇವ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರಃ । ಗನ್ಧರ್ವಾ-ಫ್ಸರಸ ಶ್ಚೋದ-ತಿಷ್ಠನ್ನ್ ।
ಸೋರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್ ॥ ಯಾ ವಿಪ್ರುಷೋ ವಿಪರಾಪತನ್ನ್ ।
ತಾಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚೋ-ದತಿಷ್ಠನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಪರಾಭವನ್ನ್ । ವಿಪ್ರುಡ್ಭ್ಯೋ ಹಿ ತೇ ಸಮಭವನ್ನ್ ॥ ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ 96 ॥
ಸೋರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್ ॥ ಯಾ ವಿಪ್ರುಷೋ ವಿಪರಾಪತನ್ನ್ ।
ತಾಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚೋ-ದತಿಷ್ಠನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಪರಾಭವನ್ನ್ । ವಿಪ್ರುಡ್ಭ್ಯೋ ಹಿ ತೇ ಸಮಭವನ್ನ್ ॥ ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ 96 ॥
ಆಪೋ ಹ ಯ-ದ್ಬೃಹತೀ-ರ್ಗರ್ಭಮಾಯನ್ನ್ । ದಕ್ಷ-ನ್ದಧಾನಾ ಜನಯನ್ತೀ-ಸ್ಸ್ವಯಮ್ಭುಮ್ । ತತ ಇಮೇ-ಽದ್ಧ್ಯ-ಸೃಜ್ಯನ್ತ ಸರ್ಗಾಃ । ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಇದಗ್ಂ ಸಮಭೂತ್ ।
ತಸ್ಮಾದಿದಗ್ಂ ಸರ್ವ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಯಭ್ವಿನ್ತಿ ॥
ತಸ್ಮಾದಿದಗ್ಂ ಸರ್ವಗ್ಂ ಶಿಥಿಲ-ಮಿವಾ ಧ್ರುವ-ಮಿವಾಭವತ್ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ವಾವ ತತ್ । ಆತ್ಮನಾ-ಽಽತ್ಮಾನಂ-ವಿಁಧಾಯ ।
ತದೇವಾನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ ॥ ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ 97 ॥
ತಸ್ಮಾದಿದಗ್ಂ ಸರ್ವ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಯಭ್ವಿನ್ತಿ ॥
ತಸ್ಮಾದಿದಗ್ಂ ಸರ್ವಗ್ಂ ಶಿಥಿಲ-ಮಿವಾ ಧ್ರುವ-ಮಿವಾಭವತ್ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ವಾವ ತತ್ । ಆತ್ಮನಾ-ಽಽತ್ಮಾನಂ-ವಿಁಧಾಯ ।
ತದೇವಾನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ ॥ ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ 97 ॥
ವಿಧಾಯ ಲೋಕಾನ್. ವಿಧಾಯ ಭೂತಾನಿ । ವಿಧಾಯ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಶ್ಚ । ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಥಮಜಾ ಋತಸ್ಯ । ಆತ್ಮನಾ-ಽಽತ್ಮಾ-ನಮಭಿ-ಸಂವಿಁವೇಶೇತಿ ॥
ಸರ್ವಮೇವೇದಮಾಪ್ತ್ವಾ । ಸರ್ವ-ಮವರುದ್ಧ್ಯ । ತದೇವಾನು ಪ್ರವಿಶತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 98 ॥
ಸರ್ವಮೇವೇದಮಾಪ್ತ್ವಾ । ಸರ್ವ-ಮವರುದ್ಧ್ಯ । ತದೇವಾನು ಪ್ರವಿಶತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 98 ॥
(ಆಸೀ - ದತಿಷ್ಠನ್ - ನಭೂ - ದಪೋ - ವಾಯೋ ಇತಿ - ಸೇಯ-ನ್ದಿಗ - ಭ್ಯನೂಕ್ತಾ - ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ -+-ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 23)
ಅನುವಾಕಂ 24
ಚತುಷ್ಟಯ್ಯ ಆಪೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಚತ್ವಾರಿ ವಾ ಅಪಾಗ್ಂ ರೂಪಾಣಿ । ಮೇಘೋ ವಿದ್ಯುತ್ । ಸ್ತನಯಿತ್ನು-ರ್ವೃಷ್ಟಿಃ । ತಾನ್ಯೇವಾ ವರುನ್ಧೇ ॥ ಆತಪತಿ ವರ್ಷ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ।
ತಾಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪದಧಾತಿ । ಏತಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಯಾ ಆಪಃ । ಮುಖತ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ-ಮವರುನ್ಧೇ ।
ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮುಖತೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಿತರಃ ॥ 99 ॥
ಅನುವಾಕಂ 24
ಚತುಷ್ಟಯ್ಯ ಆಪೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಚತ್ವಾರಿ ವಾ ಅಪಾಗ್ಂ ರೂಪಾಣಿ । ಮೇಘೋ ವಿದ್ಯುತ್ । ಸ್ತನಯಿತ್ನು-ರ್ವೃಷ್ಟಿಃ । ತಾನ್ಯೇವಾ ವರುನ್ಧೇ ॥ ಆತಪತಿ ವರ್ಷ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ।
ತಾಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪದಧಾತಿ । ಏತಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಯಾ ಆಪಃ । ಮುಖತ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ-ಮವರುನ್ಧೇ ।
ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮುಖತೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಿತರಃ ॥ 99 ॥
ಕೂಪ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪದಧಾತಿ । ಏತಾ ವೈ ತೇಜಸ್ವಿನೀರಾಪಃ । ತೇಜ ಏವಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತೋ ದಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದಕ್ಷಿಣೋರ್ಧ ಽಸ್ತೇಜಸ್ವಿತರಃ ॥
ಸ್ಥಾವರಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾಃ ಪಶ್ಚಾದುಪದಧಾತಿ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ವೈ ಸ್ಥಾವರಾಃ ।
ಪಶ್ಚಾದೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ವಹನ್ತೀ-ರ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 100 ॥
ಸ್ಥಾವರಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾಃ ಪಶ್ಚಾದುಪದಧಾತಿ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ವೈ ಸ್ಥಾವರಾಃ ।
ಪಶ್ಚಾದೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ವಹನ್ತೀ-ರ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 100 ॥
ತಾ ಉತ್ತರತ ಉಪದಧಾತಿ । ಓಜಸಾ ವಾ ಏತಾ ವಹನ್ತೀರಿವೋ-ದ್ಗತೀರಿವ ಆಕೂಜತೀರಿವ ಧಾವನ್ತೀಃ । ಓಜ ಏವಾಸ್ಯೋತ್ತರತೋ ದಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾದುತ್ತರೋ-ಽದ್ಧ ಓಜಸ್ವಿತರಃ ॥ ಸಭಾಂರ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ।
ತಾ ಮದ್ಧ್ಯ ಉಪದಧಾತಿ । ಇಯಂ-ವೈಁ ಸಭಾಂರ್ಯಾಃ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಪಲ್ವಲ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪಾದಧಾತಿ ॥ 101 ॥
ತಾ ಮದ್ಧ್ಯ ಉಪದಧಾತಿ । ಇಯಂ-ವೈಁ ಸಭಾಂರ್ಯಾಃ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಪಲ್ವಲ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪಾದಧಾತಿ ॥ 101 ॥
ಅಸೌ ವೈ ಪಲ್ವಲ್ಯಾಃ । ಅಮುಷ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ದಿಕ್ಷೂಪದಧಾತಿ । ದಿಕ್ಷು ವಾ ಆಪಃ । ಅನ್ನಂ-ವಾಁ ಆಪಃ । ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಅನ್ನಞ್ಜಾಯತೇ । ಯದೇವಾದ್ಭ್ಯೋ-ಽನ್ನ-ಞ್ಜಾಯತೇ । ತದವರುನ್ಧೇ ॥ ತಂ-ವಾಁ ಏತಮರುಣಾಃ ಕೇತವೋ ವಾತರಶನಾ ಋಷಯೋ-ಽಚಿನ್ವನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ-ದಾರುಣ ಕೇತುಕಃ ॥ ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ । ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ ।
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ । ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮಿತಿ ॥ ಶತಶಶ್ಚೈವ ಽಸಹಸ್ರಶಶ್ಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 102 ॥
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ । ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮಿತಿ ॥ ಶತಶಶ್ಚೈವ ಽಸಹಸ್ರಶಶ್ಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 102 ॥
(ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಿತರೋ - ವಹನ್ತೀ-ರ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ - ತಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾದುಪಾದಧಾ - ತ್ಯಾರುಣಕೇತುಕೋ-ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 24)
ಅನುವಾಕಂ 25
ಜಾನುದಘ್ನೀ-ಮುತ್ತರವೇದೀಙ್ಖಾತ್ವಾ । ಅಪಾ-ಮ್ಪೂರಯತಿ । ಅಪಾಗ್ಂ ಸರ್ವತ್ವಾಯ । ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಗ್ಂ ರುಕ್ಮ-ಮ್ಪುರುಷ-ಮಿತ್ಯುಪದಧಾತಿ । ತಪೋ ವೈ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್ ।
ಸತ್ಯಗ್ಂ ರುಕ್ಮಃ । ಅಮೃತ-ಮ್ಪುರುಷಃ । ಏತಾವದ್ವಾ ವಾಸ್ತಿ । ಯಾವದೇತತ್ । ಯಾವದೇವಾಸ್ತಿ ॥ 103 ॥
ಅನುವಾಕಂ 25
ಜಾನುದಘ್ನೀ-ಮುತ್ತರವೇದೀಙ್ಖಾತ್ವಾ । ಅಪಾ-ಮ್ಪೂರಯತಿ । ಅಪಾಗ್ಂ ಸರ್ವತ್ವಾಯ । ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಗ್ಂ ರುಕ್ಮ-ಮ್ಪುರುಷ-ಮಿತ್ಯುಪದಧಾತಿ । ತಪೋ ವೈ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್ ।
ಸತ್ಯಗ್ಂ ರುಕ್ಮಃ । ಅಮೃತ-ಮ್ಪುರುಷಃ । ಏತಾವದ್ವಾ ವಾಸ್ತಿ । ಯಾವದೇತತ್ । ಯಾವದೇವಾಸ್ತಿ ॥ 103 ॥
ತದವರುನ್ಧೇ ॥ ಕೂರ್ಮಮುಪದಧಾತಿ । ಅಪಾಮೇವ ಮೇಧಮವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ॥ ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ ।
ಅಸ್ಮಾದಸ್ಮಾ ದಿತೋ-ಽಮುತಃ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ ।
ಸಹ ಸಞ್ಚಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ ಇತಿ । ವಾಯ್ವಶ್ವಾ ರಶ್ಮಿಪತಯಃ । ಮರೀಚ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ಅದ್ರುಹಃ । ದೇವೀ-ರ್ಭುವನ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥ ಲೋಕ-ಮ್ಪೃಣಚ್ಛಿದ್ರ-ಮ್ಪೃಣ ॥ 104 ॥
ಅಸ್ಮಾದಸ್ಮಾ ದಿತೋ-ಽಮುತಃ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ ।
ಸಹ ಸಞ್ಚಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ ಇತಿ । ವಾಯ್ವಶ್ವಾ ರಶ್ಮಿಪತಯಃ । ಮರೀಚ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ಅದ್ರುಹಃ । ದೇವೀ-ರ್ಭುವನ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥ ಲೋಕ-ಮ್ಪೃಣಚ್ಛಿದ್ರ-ಮ್ಪೃಣ ॥ 104 ॥
ಯಾಸ್ತಿಸ್ರಃ ಪರಮಜಾಃ ॥ ) (ಶೋರ್ತ್ ಅನ್-ದ್ಲೋನ್ಗ್fಒರಂ ಅರೇ ಥೇ ಸಮೆ ಇ-ನ್ತಿ ॥ ಪಞ್ಚ ಚಿತಯ ಉಪದಧಾತಿ । ಪಾಙ್ಕ್ತ-ಽಗ್ನಿಃ । ಯಾವಾನೇವಾಗ್ನಿಃ । ತಞ್ಚಿನುತೇ ॥
ಲೋಕ-ಮ್ಪೃಣಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ-ಮುಪದಧಾತಿ ।
ಪಞ್ಚಪದಾ ವೈ ವಿರಾಟ್ । ತಸ್ಯಾ ವಾ ಇಯ-ಮ್ಪಾದಃ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮ್ಪಾದಃ । ದ್ಯೌಃ ಪಾದಃ । ದಿಶಃ ಪಾದಃ । ಪರೋರಜಾಃ ಪಾದಃ ॥ ವಿರಾಜ್ಯೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ।
ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 105 ॥
ಲೋಕ-ಮ್ಪೃಣಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ-ಮುಪದಧಾತಿ ।
ಪಞ್ಚಪದಾ ವೈ ವಿರಾಟ್ । ತಸ್ಯಾ ವಾ ಇಯ-ಮ್ಪಾದಃ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮ್ಪಾದಃ । ದ್ಯೌಃ ಪಾದಃ । ದಿಶಃ ಪಾದಃ । ಪರೋರಜಾಃ ಪಾದಃ ॥ ವಿರಾಜ್ಯೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ।
ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 105 ॥
(ಅಸ್ತಿ - ಪೃಣಾ - ನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮ್ಪಾದ-ಷ್ಷಟ್ಚ) (ಅ. 25)
ಅನುವಾಕಂ 26
ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೋಪ-ಸಮಾಧಾಯ । ತಮಭಿತ ಏತಾ ಅಬೀಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣ-ಮಾಸಯೋಃ । ಪಶುಬನ್ಧೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಷು ।
ಅಥೋ ಆಹುಃ । ಸರ್ವೇಷು ಯಜ್ಞಕ್ರತುಷ್ವಿತಿ ॥
ಅಥ ಹಸ್ಮಾ ಹಾರುಣ-ಸ್ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಃ ।
ಸಾವಿತ್ರ-ಸ್ಸರ್ವೋ-ಽಗ್ನಿ-ರಿತ್ಯನನುಷಙ್ಗ-ಮ್ಮನ್ಯಾಮಹೇ ।
ನಾನಾ ವಾ ಏತೇಷಾಂ-ವೀಁರ್ಯಾಣಿ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 106 ॥
ಅನುವಾಕಂ 26
ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೋಪ-ಸಮಾಧಾಯ । ತಮಭಿತ ಏತಾ ಅಬೀಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣ-ಮಾಸಯೋಃ । ಪಶುಬನ್ಧೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಷು ।
ಅಥೋ ಆಹುಃ । ಸರ್ವೇಷು ಯಜ್ಞಕ್ರತುಷ್ವಿತಿ ॥
ಅಥ ಹಸ್ಮಾ ಹಾರುಣ-ಸ್ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಃ ।
ಸಾವಿತ್ರ-ಸ್ಸರ್ವೋ-ಽಗ್ನಿ-ರಿತ್ಯನನುಷಙ್ಗ-ಮ್ಮನ್ಯಾಮಹೇ ।
ನಾನಾ ವಾ ಏತೇಷಾಂ-ವೀಁರ್ಯಾಣಿ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 106 ॥
ಸತ್ರಿಯ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಸಾವಿತ್ರ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ನಾಚಿಕೇತ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಚಾತುರ್ ಹೋತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ವೈಶ್ವಸೃಜ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 107 ॥
ಸಾವಿತ್ರ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ನಾಚಿಕೇತ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ಚಾತುರ್ ಹೋತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ।
ವೈಶ್ವಸೃಜ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 107 ॥
ಉಪಾನುವಾಕ್ಯ-ಮಾಶು ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಇಮಮಾರುಣ-ಕೇತುಕ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನ ಇತಿ ॥ ವೃಷಾ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ । ವೃಷಾಣೌ ಸಗ್ಗ್ಸ್ಫಾಲಯೇತ್ । ಹನ್ಯೇತಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಾನುಷಜ್ಯಃ ॥
ಸೋತ್ತರವೇದಿಷು ಕ್ರತುಷು ಚಿನ್ವೀತ । ಉತ್ತರವೇದ್ಯಾಗ್ ಹ್ಯಗ್ನಿಶ್ಚೀಯತೇ ॥ ಪ್ರಜಾಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ ॥ 108 ॥
ಸೋತ್ತರವೇದಿಷು ಕ್ರತುಷು ಚಿನ್ವೀತ । ಉತ್ತರವೇದ್ಯಾಗ್ ಹ್ಯಗ್ನಿಶ್ಚೀಯತೇ ॥ ಪ್ರಜಾಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ ॥ 108 ॥
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಏಷೋ-ಽಗ್ನಿಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಃ । ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಪಶುಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ಸಞ್ಜ್ಞಾನಂ-ವಾಁ ಏತ-ತ್ಪಶೂನಾಮ್ । ಯದಾಪಃ ।
ಪಶೂನಾಮೇವ ಸಜ್ಞಾನ್ನೇ ಽಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 109 ॥
ಪಶೂನಾಮೇವ ಸಜ್ಞಾನ್ನೇ ಽಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 109 ॥
ವೃಷ್ಟಿಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ಆಪೋ ವೈ ವೃಷ್ಟಿಃ । ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವರ್ಷುಕೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಆಮಯಾವೀ ಚಿನ್ವೀತ । ಆಪೋ ವೈ ಭೇಷಜಮ್ । ಭೇಷಜ-ಮೇವಾಸ್ಮೈ ಕರೋತಿ । ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ॥ ಅಭಿಚರಗ್ಗ್ ಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ವಜ್ರೋ ವಾ ಆಪಃ ॥ 110 ॥
ವಜ್ರಮೇವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಹರತಿ । ಸ್ತೃಣುತ ಏನಮ್ ॥ ತೇಜಸ್ಕಾಮೋ ಯಶಸ್ಕಾಮಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮ-ಸ್ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ಏತಾ ವದ್ವಾ ವಾಸ್ತಿ । ಯಾವದೇತತ್ । ಯಾವದೇವಾಸ್ತಿ । ತದವರುನ್ಧೇ ॥ ತಸ್ಯೈ ತದ್ವ್ರತಮ್ । ವರ್ಷತಿ ನ ಧಾವೇತ್ ॥ 111 ॥
ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮ-ಸ್ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ಏತಾ ವದ್ವಾ ವಾಸ್ತಿ । ಯಾವದೇತತ್ । ಯಾವದೇವಾಸ್ತಿ । ತದವರುನ್ಧೇ ॥ ತಸ್ಯೈ ತದ್ವ್ರತಮ್ । ವರ್ಷತಿ ನ ಧಾವೇತ್ ॥ 111 ॥
ಅಮೃತಂ-ವಾಁ ಆಪಃ । ಅಮೃತಸ್ಯಾ-ನನ್ತರಿತ್ಯೈ ॥
ನಾಫ್ಸು-ಮೂತ್ರಪುರೀಷಙ್ಕುರ್ಯಾತ್ । ನ ನಿಷ್ಠೀವೇತ್ । ನ ವಿವಸನ-ಸ್ಸ್ನಾಯಾತ್ । ಗುಹ್ಯೋ ವಾ ಏಷೋ-ಽಗ್ನಿಃ ।
ಏತಸ್ಯಾಗ್ನೇ ರನತಿ ದಾಹಾಯ ॥ ನ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಾನಿ ಹಿರಣ್ಯಂ-ವಾಁ-ಽಧಿತಿಷ್ಠೇತ್ । ಏತಸ್ಯಾಗ್ನೇ-ರನಭ್ಯಾರೋಹಾಯ ॥ ನ ಕೂರ್ಮಸ್ಯಾಶ್ಞೀಯಾತ್ ।
ನೋದಕಸ್ಯಾ-ಘಾತುಕಾನ್ಯೇನ-ಮೋದಕಾನಿ ಭವನ್ತಿ । ಅಘಾತುಕಾ ಆಪಃ । ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 112 ॥
ನಾಫ್ಸು-ಮೂತ್ರಪುರೀಷಙ್ಕುರ್ಯಾತ್ । ನ ನಿಷ್ಠೀವೇತ್ । ನ ವಿವಸನ-ಸ್ಸ್ನಾಯಾತ್ । ಗುಹ್ಯೋ ವಾ ಏಷೋ-ಽಗ್ನಿಃ ।
ಏತಸ್ಯಾಗ್ನೇ ರನತಿ ದಾಹಾಯ ॥ ನ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಾನಿ ಹಿರಣ್ಯಂ-ವಾಁ-ಽಧಿತಿಷ್ಠೇತ್ । ಏತಸ್ಯಾಗ್ನೇ-ರನಭ್ಯಾರೋಹಾಯ ॥ ನ ಕೂರ್ಮಸ್ಯಾಶ್ಞೀಯಾತ್ ।
ನೋದಕಸ್ಯಾ-ಘಾತುಕಾನ್ಯೇನ-ಮೋದಕಾನಿ ಭವನ್ತಿ । ಅಘಾತುಕಾ ಆಪಃ । ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 112 ॥
(ಚಿನುತೇ - ಚಿನುತೇ - ಪ್ರಜಾಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ - ಯ ಏವಂ-ವೇಁದಾ - ಪೋ - ಧಾವೇ - ದಶ್ಞೀಯಾಚ್ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 26)
ಅನುವಾಕಂ 27
ಇಮಾ ನುಕ-ಮ್ಭುವನಾ ಸೀಷಧೇಮ । ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಿಶ್ವೇಚ ದೇವಾಃ ॥ ಯಜ್ಞಞ್ಚ ನಸ್ತನ್ವಞ್ಚ ಪ್ರಜಾಞ್ಚ । ಆದಿತ್ಯೈರಿನ್ದಃ ಸಹ ಸೀಷಧಾತು ॥
ಆದಿತ್ಯೈರಿನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಗಣೋ-ಮರುದ್ಭಿಃ । ಅಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಭೂತ್ವವಿತಾ ತನೂನಾಮ್ ॥ ಆಪ್ಲವಸ್ವ ಪ್ರಪ್ಲವಸ್ವ । ಆಣ್ಡೀ ಭವ ಜ ಮಾ ಮುಹುಃ । ಸುಖಾದೀನ್ದುಃ ಖನಿಧನಾಮ್ । ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚಸ್ವ ಸ್ವಾ-ಮ್ಪುರಮ್ ॥ 113 ॥
ಅನುವಾಕಂ 27
ಇಮಾ ನುಕ-ಮ್ಭುವನಾ ಸೀಷಧೇಮ । ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಿಶ್ವೇಚ ದೇವಾಃ ॥ ಯಜ್ಞಞ್ಚ ನಸ್ತನ್ವಞ್ಚ ಪ್ರಜಾಞ್ಚ । ಆದಿತ್ಯೈರಿನ್ದಃ ಸಹ ಸೀಷಧಾತು ॥
ಆದಿತ್ಯೈರಿನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಗಣೋ-ಮರುದ್ಭಿಃ । ಅಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಭೂತ್ವವಿತಾ ತನೂನಾಮ್ ॥ ಆಪ್ಲವಸ್ವ ಪ್ರಪ್ಲವಸ್ವ । ಆಣ್ಡೀ ಭವ ಜ ಮಾ ಮುಹುಃ । ಸುಖಾದೀನ್ದುಃ ಖನಿಧನಾಮ್ । ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚಸ್ವ ಸ್ವಾ-ಮ್ಪುರಮ್ ॥ 113 ॥
ಮರೀಚಯ-ಸ್ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಾಃ । ಯೇ ಶರೀರಾಣ್ಯ ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ।
ತೇ ತೇ ದೇಹಙ್ಕಲ್ಪಯನ್ತು । ಮಾ ಚ ತೇ ಖ್ಯಾ ಸ್ಮ ತೀರಿಷತ್ ॥ ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಮಾ ಸ್ವಪ್ತ । ಅಗ್ನಿ-ಮಿಚ್ಛದ್ಧ್ವ-ಮ್ಭಾರತಾಃ । ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸೋಮಸ್ಯ ತೃಪ್ತಾಸಃ । ಸೂರ್ಯೇಣ ಸಯುಜೋಷಸಃ ॥ ಯುವಾ ಸುವಾಸಾಃ ಪರಿವೀತ ಆಗಾತ್ । ಸ ಉ ಶ್ರೇಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನಃ । ತ-ನ್ಧೀರಾಸಃ ಕವಯ ಉನ್ನಯನ್ತಿ । ಸ್ವಾಧಿಯೋ ಮನಸಾ ದೇವಯನ್ತಃ ॥
ಅಷ್ಟಾಚಕ್ರಾ ನವದ್ವಾರಾ ॥ 114 ॥
ತೇ ತೇ ದೇಹಙ್ಕಲ್ಪಯನ್ತು । ಮಾ ಚ ತೇ ಖ್ಯಾ ಸ್ಮ ತೀರಿಷತ್ ॥ ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಮಾ ಸ್ವಪ್ತ । ಅಗ್ನಿ-ಮಿಚ್ಛದ್ಧ್ವ-ಮ್ಭಾರತಾಃ । ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸೋಮಸ್ಯ ತೃಪ್ತಾಸಃ । ಸೂರ್ಯೇಣ ಸಯುಜೋಷಸಃ ॥ ಯುವಾ ಸುವಾಸಾಃ ಪರಿವೀತ ಆಗಾತ್ । ಸ ಉ ಶ್ರೇಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನಃ । ತ-ನ್ಧೀರಾಸಃ ಕವಯ ಉನ್ನಯನ್ತಿ । ಸ್ವಾಧಿಯೋ ಮನಸಾ ದೇವಯನ್ತಃ ॥
ಅಷ್ಟಾಚಕ್ರಾ ನವದ್ವಾರಾ ॥ 114 ॥
ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪೂರಯೋದ್ಧ್ಯಾ । ತಸ್ಯಾಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಮಯಃ ಕೋಶಃ । ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕೋ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಽಽವೃತಃ ॥ ಯೋ ವೈ ತಾ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವೇದ । ಅಮೃತೇನಾವೃತಾ-ಮ್ಪುರೀಮ್ । ತಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ । ಆಯುಃ ಕೀರ್ತಿ-ಮ್ಪ್ರಜಾನ್ದದುಃ ॥ ವಿಭ್ರಾಜಮಾನಾಗ್ಂ ಹರಿಣೀಮ್ । ಯಶಸಾ ಸಮ್ಪರೀವೃತಾಮ್ । ಪುರಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಮಯೀ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ॥ 115 ॥
ವಿವೇಶಾಪರಾಜಿತಾ ॥ ಪರಾಙ್ಗೇತ್ಯ (ಪರಾಂಅತ್ಯ) ಜ್ಯಾಮಯೀ ।
ಪರಾಙ್ಗೇತ್ಯ (ಪರಾಂಅತ್ಯ) ನಾಶಕೀ । ಇಹ ಚಾಮುತ್ರ ಚಾನ್ವೇತಿ । ವಿದ್ವಾ-ನ್ದೇವಾಸುರಾನುಭಯಾನ್ ॥
ಯತ್ಕುಮಾರೀ ಮನ್ದ್ರಯತೇ । ಯದ್ಯೋಷಿದ್ಯ-ತ್ಪತಿವ್ರತಾ । ಅರಿಷ್ಟಂ-ಯಁತ್ಕಿಞ್ಚ ಕ್ರಿಯತೇ ।
ಅಗ್ನಿ-ಸ್ತದನು ವೇಧತಿ ॥ ಅಶೃತಾಸ-ಶ್ಶೃತಾಸಶ್ಚ ॥ 116 ॥
ಪರಾಙ್ಗೇತ್ಯ (ಪರಾಂಅತ್ಯ) ನಾಶಕೀ । ಇಹ ಚಾಮುತ್ರ ಚಾನ್ವೇತಿ । ವಿದ್ವಾ-ನ್ದೇವಾಸುರಾನುಭಯಾನ್ ॥
ಯತ್ಕುಮಾರೀ ಮನ್ದ್ರಯತೇ । ಯದ್ಯೋಷಿದ್ಯ-ತ್ಪತಿವ್ರತಾ । ಅರಿಷ್ಟಂ-ಯಁತ್ಕಿಞ್ಚ ಕ್ರಿಯತೇ ।
ಅಗ್ನಿ-ಸ್ತದನು ವೇಧತಿ ॥ ಅಶೃತಾಸ-ಶ್ಶೃತಾಸಶ್ಚ ॥ 116 ॥
ಯಜ್ವಾನೋ ಯೇ-ಽಪ್ಯಯಜ್ವನಃ । ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ನಾಪೇಕ್ಷನ್ತೇ ।
ಇನ್ದ್ರ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚ ಯೇ ವಿದುಃ ॥ ಸಿಕತಾ ಇವ ಸಂಯಁನ್ತಿ ।
ರಶ್ಮಿಭಿಃ-ಸಮುದೀರಿತಾಃ । ಅಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದ-ಮುಷ್ಮಾಚ್ಚ । ಋಷಿಭಿ-ರದಾತ್-ಪೃಶ್ನಿಭಿಃ ॥ ಅಪೇತ ವೀತ ವಿ ಚ ಸರ್ಪತಾತಃ । ಯೇ-ಽತ್ರ ಸ್ಥ ಪುರಾಣಾ ಯೇ ಚ ನೂತನಾಃ ।
ಅಹೋಭಿ-ರದ್ಭಿ-ರಕ್ತುಭಿ-ರ್ವ್ಯಕ್ತಮ್ ॥ 117 ॥
ಇನ್ದ್ರ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚ ಯೇ ವಿದುಃ ॥ ಸಿಕತಾ ಇವ ಸಂಯಁನ್ತಿ ।
ರಶ್ಮಿಭಿಃ-ಸಮುದೀರಿತಾಃ । ಅಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದ-ಮುಷ್ಮಾಚ್ಚ । ಋಷಿಭಿ-ರದಾತ್-ಪೃಶ್ನಿಭಿಃ ॥ ಅಪೇತ ವೀತ ವಿ ಚ ಸರ್ಪತಾತಃ । ಯೇ-ಽತ್ರ ಸ್ಥ ಪುರಾಣಾ ಯೇ ಚ ನೂತನಾಃ ।
ಅಹೋಭಿ-ರದ್ಭಿ-ರಕ್ತುಭಿ-ರ್ವ್ಯಕ್ತಮ್ ॥ 117 ॥
ಯಮೋ ದದಾತ್ವ-ವಸಾನಮಸ್ಮೈ ॥ ನೃ ಮುಣನ್ತು ನೃ ಪಾತ್ವರ್ಯಃ । ಅಕೃಷ್ಟಾ ಯೇ ಚ ಕೃಷ್ಟಜಾಃ । ಕುಮಾರೀಷು ಕನೀನೀಷು । ಜಾರಿಣೀಷು ಚ ಯೇ ಹಿತಾಃ ॥ ರೇತಃ ಪೀತಾ ಆಣ್ಡಪೀತಾಃ । ಅಙ್ಗಾರೇಷು ಚ ಯೇ ಹುತಾಃ । ಉಭಯಾ-ನ್ಪುತ್ರ ಪೌತ್ರಕಾನ್ । ಯುವೇ-ಽಹಂ-ಯಁಮರಾಜಗಾನ್ ॥ ಶತಮಿನ್ನು ಶರದೋ ಅನ್ತಿ ದೇವಾ ಯತ್ರಾ ನಶ್ಚಕ್ರಾ ಜರಸ-ನ್ತನೂನಾಮ್ । ಪುತ್ರಾಸೋ ಯತ್ರ ಪಿತರೋ ಭವನ್ತಿ ಮಾ ನೋ ಮಧ್ಯಾ ರೀರಿಷತಾಯುರ್ಗನ್ತೋಃ ॥
ಅದೋ ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಲಬಮ್ । ಪಿತೃಣಾಞ್ಚ ಯಮಸ್ಯ ಚ ।
ವರುಣ-ಸ್ಯಾಶ್ವಿನೋ-ರಗ್ನೇಃ । ಮರುತಾಞ್ಚ ವಿಹಾಯಸಾಮ್ ॥
ಕಾಮಪ್ರಯವಣ-ಮ್ಮೇ ಅಸ್ತು । ಸ ಹ್ಯೇವಾಸ್ಮಿ ಸನಾತನಃ । ಇತಿ ನಾಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಿಶ್ರವೋ ರಾಯೋ ಧನಮ್ । ಪುತ್ರಾನಾಪೋ ದೇವೀರಿಹಾಹಿತಾ ॥ 118 ॥
ಅದೋ ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಲಬಮ್ । ಪಿತೃಣಾಞ್ಚ ಯಮಸ್ಯ ಚ ।
ವರುಣ-ಸ್ಯಾಶ್ವಿನೋ-ರಗ್ನೇಃ । ಮರುತಾಞ್ಚ ವಿಹಾಯಸಾಮ್ ॥
ಕಾಮಪ್ರಯವಣ-ಮ್ಮೇ ಅಸ್ತು । ಸ ಹ್ಯೇವಾಸ್ಮಿ ಸನಾತನಃ । ಇತಿ ನಾಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಿಶ್ರವೋ ರಾಯೋ ಧನಮ್ । ಪುತ್ರಾನಾಪೋ ದೇವೀರಿಹಾಹಿತಾ ॥ 118 ॥
(ಪುರಂ - ನವದ್ವಾರಾ - ಬ್ರಹ್ಮಾ - ಚ - ವ್ಯಕ್ತಗ್ಂ - ಶರದೋ-ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 27)
ಅನುವಾಕಂ 28
ವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀ-ಙ್ಗೃದ್ಧ್ರ-ಶೀರ್ಷ್ಣೀಞ್ಚ । ಅಪೇತೋ ನಿರ್-ಋತಿಗ್ಂ ಹಥಃ । ಪರಿಬಾಧಗ್ಗ್ ಶ್ವೇತಕುಕ್ಷಮ್ । ನಿಜಙ್ಘಗ್ಂ ಶಬಲೋದರಮ್ ॥ ಸ ತಾನ್. ವಾಚ್ಯಾಯಯಾ ಸಹ । ಅಗ್ನೇ ನಾಶಯ ಸನ್ದೃಶಃ । ಈರ್ಷ್ಯಾಸೂಯೇ ಬುಭುಕ್ಷಾಮ್ । ಮನ್ಯು-ಙ್ಕೃತ್ಯಾ-ಞ್ಚ ದೀಧಿರೇ । ರಥೇನ ಕಿಗ್ಂಶುಕಾವತಾ । ಅಗ್ನೇ ನಾಶಯ ಸನ್ದೃಶಃ ॥ 119 ॥
ಅನುವಾಕಂ 28
ವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀ-ಙ್ಗೃದ್ಧ್ರ-ಶೀರ್ಷ್ಣೀಞ್ಚ । ಅಪೇತೋ ನಿರ್-ಋತಿಗ್ಂ ಹಥಃ । ಪರಿಬಾಧಗ್ಗ್ ಶ್ವೇತಕುಕ್ಷಮ್ । ನಿಜಙ್ಘಗ್ಂ ಶಬಲೋದರಮ್ ॥ ಸ ತಾನ್. ವಾಚ್ಯಾಯಯಾ ಸಹ । ಅಗ್ನೇ ನಾಶಯ ಸನ್ದೃಶಃ । ಈರ್ಷ್ಯಾಸೂಯೇ ಬುಭುಕ್ಷಾಮ್ । ಮನ್ಯು-ಙ್ಕೃತ್ಯಾ-ಞ್ಚ ದೀಧಿರೇ । ರಥೇನ ಕಿಗ್ಂಶುಕಾವತಾ । ಅಗ್ನೇ ನಾಶಯ ಸನ್ದೃಶಃ ॥ 119 ॥
(ವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀ-ನ್ದಶ) (ಅ. 28)
ಅನುವಾಕಂ 29
ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಪ್ರಗಾಯತ । ದಿವಸ್ಪುತ್ರಾಯ ಮೀಢುಷೇ । ಸ ನೋ ಯವಸಮಿಚ್ಛತು ॥ ಇದಂ-ವಁಚಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಸ್ವರಾಜೇ । ಹೃದೋ ಅಸ್ತ್ವನ್ತರನ್ತ-ದ್ಯುಯೋತ ।
ಮಯೋಭೂರ್ವಾತೋ ವಿಶ್ವಕೃಷ್ಟಯ-ಸ್ಸನ್ತ್ವಸ್ಮೇ । ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀ-ರ್ದೇವಗೋಪಾಃ ॥
ಯೋ ಗರ್ಭ-ಮೋಷಧೀನಾಮ್ । ಗವಾಙ್ಕೃಣೋತ್ಯರ್ವತಾಮ್ । ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಪುರುಷೀಣಾಮ್ ॥ 120 ॥
ಅನುವಾಕಂ 29
ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಪ್ರಗಾಯತ । ದಿವಸ್ಪುತ್ರಾಯ ಮೀಢುಷೇ । ಸ ನೋ ಯವಸಮಿಚ್ಛತು ॥ ಇದಂ-ವಁಚಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಸ್ವರಾಜೇ । ಹೃದೋ ಅಸ್ತ್ವನ್ತರನ್ತ-ದ್ಯುಯೋತ ।
ಮಯೋಭೂರ್ವಾತೋ ವಿಶ್ವಕೃಷ್ಟಯ-ಸ್ಸನ್ತ್ವಸ್ಮೇ । ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀ-ರ್ದೇವಗೋಪಾಃ ॥
ಯೋ ಗರ್ಭ-ಮೋಷಧೀನಾಮ್ । ಗವಾಙ್ಕೃಣೋತ್ಯರ್ವತಾಮ್ । ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಪುರುಷೀಣಾಮ್ ॥ 120 ॥
(ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ದಶ) (ಅ. 29)
ಅನುವಾಕಂ 30
ಪುನರ್ಮಾಮೈತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯಮ್ । ಪುನರಾಯುಃ ಪುನರ್ಭಗಃ । ಪುನ-ರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಮೈತು ಮಾ । ಪುನ-ರ್ದ್ರವಿಣ ಮೈತು ಮಾ ॥ ಯನ್ಮೇ-ಽದ್ಯ ರೇತಃ ಪೃಥಿವೀಮಸ್ಕಾನ್ ।
ಯದೋಷಧೀರಪ್ಯಸರ-ದ್ಯದಾಪಃ । ಇದನ್ತ-ತ್ಪುನರಾದದೇ । ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಾಯ ವರ್ಚಸೇ ॥ ಯನ್ಮೇ ರೇತಃ ಪ್ರಸಿಚ್ಯತೇ । ಯನ್ಮ ಆಜಾಯತೇ ಪುನಃ( ) । ತೇನ ಮಾಮಮೃತ-ಙ್ಕುರು । ತೇನ ಸುಪ್ರಜಸಙ್ಕುರು ॥ 121 ॥
ಅನುವಾಕಂ 30
ಪುನರ್ಮಾಮೈತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯಮ್ । ಪುನರಾಯುಃ ಪುನರ್ಭಗಃ । ಪುನ-ರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಮೈತು ಮಾ । ಪುನ-ರ್ದ್ರವಿಣ ಮೈತು ಮಾ ॥ ಯನ್ಮೇ-ಽದ್ಯ ರೇತಃ ಪೃಥಿವೀಮಸ್ಕಾನ್ ।
ಯದೋಷಧೀರಪ್ಯಸರ-ದ್ಯದಾಪಃ । ಇದನ್ತ-ತ್ಪುನರಾದದೇ । ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಾಯ ವರ್ಚಸೇ ॥ ಯನ್ಮೇ ರೇತಃ ಪ್ರಸಿಚ್ಯತೇ । ಯನ್ಮ ಆಜಾಯತೇ ಪುನಃ( ) । ತೇನ ಮಾಮಮೃತ-ಙ್ಕುರು । ತೇನ ಸುಪ್ರಜಸಙ್ಕುರು ॥ 121 ॥
(ಪುನರ್ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 30)
ಅನುವಾಕಂ 31
ಅದ್ಭಯ-ಸ್ತಿರೋಧಾ ಜಾಯತ । ತವ ವೈಶ್ರವಣ-ಸ್ಸದಾ । ತಿರೋ ಧೇಹಿ ಸಪತ್ನಾನ್ನಃ । ಯೇ ಅಪೋ-ಽಶ್ನನ್ತಿ ಕೇಚನ ॥ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ-ಮ್ಮಾಯಾಂ-ವಁಶ್ರವಣಃ ।
ರಥಗ್ಂ ಸಹಸ್ರ ವನ್ಧುರಮ್ । ಪುರುಶ್ಚಕ್ರಗ್ಂ ಸಹಸ್ರಾಶ್ವಮ್ । ಆಸ್ಥಾ ಯಾಯಾಹಿ ನೋ ಬಲಿಮ್ ॥ ಯಸ್ಮೈ ಭೂತಾನಿ ಬಲಿಮಾವಹನ್ತಿ । ಧನಙ್ಗಾವೋ ಹಸ್ತಿ ಹಿರಣ್ಯಮಶ್ವಾನ್ ॥ 122 ॥
ಅನುವಾಕಂ 31
ಅದ್ಭಯ-ಸ್ತಿರೋಧಾ ಜಾಯತ । ತವ ವೈಶ್ರವಣ-ಸ್ಸದಾ । ತಿರೋ ಧೇಹಿ ಸಪತ್ನಾನ್ನಃ । ಯೇ ಅಪೋ-ಽಶ್ನನ್ತಿ ಕೇಚನ ॥ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ-ಮ್ಮಾಯಾಂ-ವಁಶ್ರವಣಃ ।
ರಥಗ್ಂ ಸಹಸ್ರ ವನ್ಧುರಮ್ । ಪುರುಶ್ಚಕ್ರಗ್ಂ ಸಹಸ್ರಾಶ್ವಮ್ । ಆಸ್ಥಾ ಯಾಯಾಹಿ ನೋ ಬಲಿಮ್ ॥ ಯಸ್ಮೈ ಭೂತಾನಿ ಬಲಿಮಾವಹನ್ತಿ । ಧನಙ್ಗಾವೋ ಹಸ್ತಿ ಹಿರಣ್ಯಮಶ್ವಾನ್ ॥ 122 ॥
ಅಸಾಮ ಸುಮತೌ ಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯ । ಶ್ರಿಯ-ಮ್ಬಿಭ್ರತೋ ಽನ್ನಮುಖೀಂ-ವಿಁರಾಜಮ್ ॥ ಸುದರ್ಶನೇ ಚ ಕ್ರೌಞ್ಚೇ ಚ । ಮೈನಾಗೇ ಚ ಮಹಾಗಿರೌ । ಶತದ್ವಾಟ್ಟರಗಮನ್ತಾ (ಸತದ್ವಾಟ್ಟರಗಮನ್ತಾ) ।
ಸಗ್ಂಹಾರ್ಯ-ನ್ನಗರ-ನ್ತವ ॥
ಇತಿ ಮನ್ತ್ರಾಃ । ಕಲ್ಪೋ-ಽತ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ॥
ಯದಿ ಬಲಿಗ್ಂ ಹರೇತ್ । ಹಿರಣ್ಯನಾಭಯೇ ವಿತುದಯೇ ಕೌಬೇರಾಯಾಯ-ಮ್ಬಲಿಃ ॥ 123 ॥
ಸಗ್ಂಹಾರ್ಯ-ನ್ನಗರ-ನ್ತವ ॥
ಇತಿ ಮನ್ತ್ರಾಃ । ಕಲ್ಪೋ-ಽತ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ॥
ಯದಿ ಬಲಿಗ್ಂ ಹರೇತ್ । ಹಿರಣ್ಯನಾಭಯೇ ವಿತುದಯೇ ಕೌಬೇರಾಯಾಯ-ಮ್ಬಲಿಃ ॥ 123 ॥
ಸರ್ವಭೂತಾಧಿಪತಯೇ ನಮ ಇತಿ । ಅಥ ಬಲಿಗ್ಂ ಹೃತ್ವೋಪತಿಷ್ಠೇತ ॥ ಕ್ಷತ್ರ-ಙ್ಕ್ಷತ್ರಂ-ವೈಁಶ್ರವಣಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಯಗ್ಗ್ ಸ್ಮಃ ।
ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀಃ । ಅಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರವಿಶ್ಯಾನ್ನಮದ್ಧೀತಿ ॥ ಅಥ ತಮಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ । ಯಸ್ಮಿನ್ನೇ ತತ್ಕರ್ಮ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ॥
ತಿರೋಧಾ ಭೂಃ । ತಿರೋಧಾ ಭುವಃ ॥ 124 ॥
ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀಃ । ಅಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರವಿಶ್ಯಾನ್ನಮದ್ಧೀತಿ ॥ ಅಥ ತಮಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ । ಯಸ್ಮಿನ್ನೇ ತತ್ಕರ್ಮ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ॥
ತಿರೋಧಾ ಭೂಃ । ತಿರೋಧಾ ಭುವಃ ॥ 124 ॥
ತಿರೋಧಾ-ಸ್ಸ್ವಃ । ತಿರೋಧಾ ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ।
ಸರ್ವೇಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಮಾಧಿಪತ್ಯೇ ಸೀದೇತಿ ॥ ಅಥ ತಮಗ್ನಿ-ಮಿನ್ಧೀತ । ಯಸ್ಮಿನ್ನೇ ತತ್ಕರ್ಮ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ॥ ತಿರೋಧಾ ಭೂ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ ಭುವ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ-ಸ್ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಸ್ಸ್ವಾಹಾ ॥
ಯಸ್ಮಿನ್ನಸ್ಯ ಕಾಲೇ ಸರ್ವಾ ಆಹುತೀರ್-ಹುತಾ ಭವೇಯುಃ ॥ 125 ॥
ಸರ್ವೇಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಮಾಧಿಪತ್ಯೇ ಸೀದೇತಿ ॥ ಅಥ ತಮಗ್ನಿ-ಮಿನ್ಧೀತ । ಯಸ್ಮಿನ್ನೇ ತತ್ಕರ್ಮ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ॥ ತಿರೋಧಾ ಭೂ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ ಭುವ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ-ಸ್ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಸ್ಸ್ವಾಹಾ ॥
ಯಸ್ಮಿನ್ನಸ್ಯ ಕಾಲೇ ಸರ್ವಾ ಆಹುತೀರ್-ಹುತಾ ಭವೇಯುಃ ॥ 125 ॥
ಅಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮುಖೀನಾಃ । ತಸ್ಮಿನ್ನಹ್ನಃ ಕಾಲೇ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ।
ಪರಃ ಸುಪ್ತಜನಾದ್ವೇಪಿ ॥ ಮಾ ಸ್ಮ ಪ್ರಮಾದ್ಯನ್ತ ಮಾದ್ಧ್ಯಾಪಯೇತ್ । ಸರ್ವಾರ್ಥಾ-ಸ್ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕ್ಷುದ್ಧ್ಯ-ನ್ನಿದಮಜಾನತಾಮ್ ।
ಸರ್ವಾರ್ಥಾ ನ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ॥ ಯಸ್ತೇ ವಿಘಾತುಕೋ ಭ್ರಾತಾ ।
ಮಮಾನ್ತರ್-ಹೃದಯೇ ಶ್ರಿತಃ ॥ 126 ॥
ಪರಃ ಸುಪ್ತಜನಾದ್ವೇಪಿ ॥ ಮಾ ಸ್ಮ ಪ್ರಮಾದ್ಯನ್ತ ಮಾದ್ಧ್ಯಾಪಯೇತ್ । ಸರ್ವಾರ್ಥಾ-ಸ್ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕ್ಷುದ್ಧ್ಯ-ನ್ನಿದಮಜಾನತಾಮ್ ।
ಸರ್ವಾರ್ಥಾ ನ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ॥ ಯಸ್ತೇ ವಿಘಾತುಕೋ ಭ್ರಾತಾ ।
ಮಮಾನ್ತರ್-ಹೃದಯೇ ಶ್ರಿತಃ ॥ 126 ॥
ತಸ್ಮಾ ಇಮಮಗ್ರ ಪಿಣ್ಡಞ್ಜುಹೋಮಿ । ಸ ಮೇ-ಽರ್ಥಾ-ನ್ಮಾ ವಿವಧೀತ್ । ಮಯಿ ಸ್ವಾಹಾ ॥ ರಾಜಾಧಿರಾಜಾಯ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಸಾಹಿನೇ । ನಮೋ ವಯಂ-ವೈಁಶ್ರವಣಾಯ ಕುರ್ಮಹೇ ।
ಸ ಮೇ ಕಾಮಾನ್ ಕಾಮ ಕಾಮಾಯ ಮಹ್ಯಮ್ । ಕಾಮೇಶ್ವರೋ ವೈಶ್ರವಣೋ ದದಾತು । ಕುಬೇರಾಯ ವೈಶ್ರವಣಾಯ । ಮಹಾರಾಜಾಯ ನಮಃ । ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ ।
ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ ।
ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮ್ । ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ । ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾ ತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 127 ॥
ಸ ಮೇ ಕಾಮಾನ್ ಕಾಮ ಕಾಮಾಯ ಮಹ್ಯಮ್ । ಕಾಮೇಶ್ವರೋ ವೈಶ್ರವಣೋ ದದಾತು । ಕುಬೇರಾಯ ವೈಶ್ರವಣಾಯ । ಮಹಾರಾಜಾಯ ನಮಃ । ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ ।
ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ ।
ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮ್ । ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ । ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾ ತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 127 ॥
(ಅಶ್ವಾನ್-ಬಲಿ-ರ್ಭುವೋ - ಭವೇಯುಃ - ಶ್ರಿತ - ಶ್ಚ ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 31)
ಅನುವಾಕಂ 32
ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇತ-ದ್ವ್ರತಞ್ಚರೇತ್ । ದ್ವೌ ವಾ ಮಾಸೌ ॥ ನಿಯಮ-ಸ್ಸಮಾಸೇನ ॥ ತಸ್ಮಿ-ನ್ನಿಯಮ ವಿಶೇಷಾಃ । ತ್ರಿಷವಣ-ಮುದಕೋಪಸ್ಪರ್ಶೀ । ಚತುರ್ಥ ಕಾಲಪಾನಭಕ್ತ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಅಹರಹರ್ವಾ ಭೈಕ್ಷಮಶ್ನಯಾತ್ ।
ಔದುಮ್ಬರೀಭಿ-ಸ್ಸಮಿದ್ಭಿ-ರಗ್ನಿ-ಮ್ಪರಿಚರೇತ್ ।
ಪುನರ್ಮಾ ಮೈತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯ-ಮಿತ್ಯೇತೇನಾ-ಽನುವಾಕೇನ ।
ಉದ್ಧೃತ ಪರಿಪೂತಾಭಿರದ್ಭಿಃ ಕಾರ್ಯ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ ॥ 128 ॥
ಅನುವಾಕಂ 32
ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇತ-ದ್ವ್ರತಞ್ಚರೇತ್ । ದ್ವೌ ವಾ ಮಾಸೌ ॥ ನಿಯಮ-ಸ್ಸಮಾಸೇನ ॥ ತಸ್ಮಿ-ನ್ನಿಯಮ ವಿಶೇಷಾಃ । ತ್ರಿಷವಣ-ಮುದಕೋಪಸ್ಪರ್ಶೀ । ಚತುರ್ಥ ಕಾಲಪಾನಭಕ್ತ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಅಹರಹರ್ವಾ ಭೈಕ್ಷಮಶ್ನಯಾತ್ ।
ಔದುಮ್ಬರೀಭಿ-ಸ್ಸಮಿದ್ಭಿ-ರಗ್ನಿ-ಮ್ಪರಿಚರೇತ್ ।
ಪುನರ್ಮಾ ಮೈತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯ-ಮಿತ್ಯೇತೇನಾ-ಽನುವಾಕೇನ ।
ಉದ್ಧೃತ ಪರಿಪೂತಾಭಿರದ್ಭಿಃ ಕಾರ್ಯ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ ॥ 128 ॥
ಅಸಞ್ಚಯವಾನ್ । ಅಗ್ನಯೇ ವಾಯವೇ ಸೂರ್ಯಾಯ । ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ । ಚನ್ದ್ರಮಸೇ ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯಃ । ಋತುಭ್ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಾಯ । ವರುಣಾ-ಯಾರುಣಾಯೇತಿ ವ್ರತಹೋಮಾಃ । ಪ್ರವರ್ಗ್ಯವದಾದೇಶಃ । ಅರುಣಾಃ ಕಾಣ್ಡ ಋಷಯಃ ॥ ಅರಣ್ಯೇ-ಽಧೀಯೀರನ್ನ್ । ಭದ್ರಙ್ಕರ್ಣೇಭಿರಿತಿ ದ್ವೇ ಜಪಿತ್ವಾ ॥ 129 ॥
ಮಹಾನಾಮ್ನೀಭಿ-ರುದಕಗ್ಂ ಸಗ್ಗ್ಸ್ಪರ್ಶ್ಯ । ತಮಾಚಾರ್ಯೋ ದದ್ಯಾತ್ । ಶಿವಾನ-ಶ್ಶನ್ತಮೇ-ತ್ಯೋಷಧೀರಾಲಭತೇ । ಸುಮೃಡೀಕೇತಿ ಭೂಮಿಮ್ । ಏವಮಪವರ್ಗೇ ।
ಧೇನು-ರ್ದಕ್ಷಿಣಾ । ಕಗ್ಂ ಸಂವಾಁಸಶ್ಚ ಕ್ಷೌಮಮ್ । ಅನ್ಯದ್ವಾ ಶುಕ್ಲಮ್ । ಯಥಾ ಶಕ್ತಿ ವಾ । ಏವಗ್ಗ್ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾಯ ಧರ್ಮೇಣ । ಅರಣ್ಯೇ-ಽಧೀಯೀತ । ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ॥ 130 ॥
(ಕುರ್ವೀತ - ಜಪಿತ್ವಾ - ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾಯಧರ್ಮೇಣ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 32)
(ಭದ್ರಗ್ಗ್ - ಸ್ಮೃತಿಃ - ಸಾಕಜಾನ್ನಾ - ಮಕ್ಷ್ಯ- ತಿತಾಮ್ರಾ - ಣ್ಯತ್ಯುರ್ಧ್ವಾಕ್ಷ - ಆರೋಗಃ - ಕ್ವೇದ - ಮಗ್ನಿಶ್ಚ - ಸಹಸ್ರವೃತ್ - ಪವಿತ್ರವನ್ತ -ಆತನುಷ್ವಾ -ಷ್ಟಯೋನೀಂ - ಁಯೋ-ಽಸಾ - ವಥಾದಿತ್ಯ - ಸ್ಯಾರೋಗ-ಸ್ಯಾಥ ವಾಯೋ- ರಥಾಗ್ನೇ--ರ್ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಸ್ಯಾ - ಮಿನ್ದ್ರಘೋಷಾ ವ-ಆಪಮಾಪಾಂಯೋಁ-ಽಪಾ - ಮಾಪೋ ವೈ - ಚತುಷ್ಟಯ್ಯೋ - ಜಾನುದಘ್ನೀ - ಮಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೇ - ಮಾ ನು ಕಂ - ಁವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀಂ - ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ - ಪುನ - ರದ್ಭ್ಯಃ -ಸಂವಁಥ್ಸರ-ನ್ದ್ವಾತ್ರಿಗ್ಂಶತ್)
(ಭದ್ರಂ - ಜ್ಯೋತಿಷಾ - ತಸ್ಮಿ-ನ್ರಾಜಾನಂ - ಕಶ್ಯಪಾ-ಥ್ಸಹಸ್ರವೃದಿಯಂ- ನಪುಗ್ಂಸಕ - ಮಷ್ಟಯೋನೀ - ಮವಪತನ್ತಾನಾ - ಮಾಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ - ಸತೋ ಬನ್ಧುಂ - ತಾ ಉತ್ತರತೋ - ವಜ್ರಮೇವ - ಪುನರ್ಮಾಮೈತು
ತ್ರಿಗ್ಂಶದುತ್ತರಶತಮ್)
(ಭದ್ರಂ - ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ)
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
ಧೇನು-ರ್ದಕ್ಷಿಣಾ । ಕಗ್ಂ ಸಂವಾಁಸಶ್ಚ ಕ್ಷೌಮಮ್ । ಅನ್ಯದ್ವಾ ಶುಕ್ಲಮ್ । ಯಥಾ ಶಕ್ತಿ ವಾ । ಏವಗ್ಗ್ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾಯ ಧರ್ಮೇಣ । ಅರಣ್ಯೇ-ಽಧೀಯೀತ । ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ॥ 130 ॥
(ಕುರ್ವೀತ - ಜಪಿತ್ವಾ - ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾಯಧರ್ಮೇಣ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 32)
(ಭದ್ರಗ್ಗ್ - ಸ್ಮೃತಿಃ - ಸಾಕಜಾನ್ನಾ - ಮಕ್ಷ್ಯ- ತಿತಾಮ್ರಾ - ಣ್ಯತ್ಯುರ್ಧ್ವಾಕ್ಷ - ಆರೋಗಃ - ಕ್ವೇದ - ಮಗ್ನಿಶ್ಚ - ಸಹಸ್ರವೃತ್ - ಪವಿತ್ರವನ್ತ -ಆತನುಷ್ವಾ -ಷ್ಟಯೋನೀಂ - ಁಯೋ-ಽಸಾ - ವಥಾದಿತ್ಯ - ಸ್ಯಾರೋಗ-ಸ್ಯಾಥ ವಾಯೋ- ರಥಾಗ್ನೇ--ರ್ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಸ್ಯಾ - ಮಿನ್ದ್ರಘೋಷಾ ವ-ಆಪಮಾಪಾಂಯೋಁ-ಽಪಾ - ಮಾಪೋ ವೈ - ಚತುಷ್ಟಯ್ಯೋ - ಜಾನುದಘ್ನೀ - ಮಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೇ - ಮಾ ನು ಕಂ - ಁವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀಂ - ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ - ಪುನ - ರದ್ಭ್ಯಃ -ಸಂವಁಥ್ಸರ-ನ್ದ್ವಾತ್ರಿಗ್ಂಶತ್)
(ಭದ್ರಂ - ಜ್ಯೋತಿಷಾ - ತಸ್ಮಿ-ನ್ರಾಜಾನಂ - ಕಶ್ಯಪಾ-ಥ್ಸಹಸ್ರವೃದಿಯಂ- ನಪುಗ್ಂಸಕ - ಮಷ್ಟಯೋನೀ - ಮವಪತನ್ತಾನಾ - ಮಾಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ - ಸತೋ ಬನ್ಧುಂ - ತಾ ಉತ್ತರತೋ - ವಜ್ರಮೇವ - ಪುನರ್ಮಾಮೈತು
ತ್ರಿಗ್ಂಶದುತ್ತರಶತಮ್)
(ಭದ್ರಂ - ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ)
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥