ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಪುನರಾಧೇಯಶೇಷಃ ಆಜ್ಯಭಾಗಯೋರ್ವಿಶೇಷಃ
ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂ-ಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ದೇವಾ ವಿಜಯ-ಮುಪಯನ್ತಃ । ಅಗ್ನೀಷೋಮಯೋ-ಸ್ತೇಜಸ್ವಿನೀಸ್ತನೂ-ಸ್ಸ-ನ್ನ್ಯದಧತ । ಇದಮು ನೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಯದಿ ನೋ ಜೇಷ್ಯನ್ತೀತಿ । ತೇನಾಗ್ನೀಷೋಮಾ-ವಪಾಕ್ರಾಮತಾಮ್ । ತೇ ದೇವಾ ವಿಜಿತ್ಯ । ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ-ವನ್ವೈಚ್ಛನ್ನ್ । ತೇ-ಽಗ್ನಿ-ಮನ್ವವಿನ್ದ-ನ್ನೃತುಷೂ-ಥ್ಸನ್ನಮ್ । ತಸ್ಯ ವಿಭಕ್ತೀಭಿ-ಸ್ತೇಜಸ್ವಿನೀಸ್ತನೂ-ರವಾರುನ್ಧತ ॥ 1 ॥
ತೇ ಸೋಮ-ಮನ್ವವಿನ್ದನ್ನ್ । ತಮಘ್ನನ್ನ್ । ತಸ್ಯ ಯಥಾ-ಽಭಿಜ್ಞಾಯ-ನ್ತನೂ-ರ್ವ್ಯಗೃಹ್ಣತ । ತೇ ಗ್ರಹಾ ಅಭವನ್ನ್ । ತ-ದ್ಗ್ರಹಾಣಾ-ಙ್ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಯಸ್ಯೈವಂ-ವಿಁದುಷೋ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ತಸ್ಯ ತ್ವೇವ ಗೃಹೀತಾಃ ॥ ನಾನಾಗ್ನೇಯ-ಮ್ಪುನರಾಧೇಯೇ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಯದನಾಗ್ನೇಯ-ಮ್ಪುನರಾಧೇಯೇ ಕುರ್ಯಾತ್ । ವ್ಯೃದ್ಧಮೇವ ತತ್ ॥ 2 ॥
ಅನಾಗ್ನೇಯಂ-ವಾಁ ಏತ-ತ್ಕ್ರಿಯತೇ । ಯ-ಥ್ಸಮಿಧ-ಸ್ತನೂನಪಾತಮಿಡೋ ಬರ್ಹಿ-ರ್ಯಜತಿ ॥ ಉಭಾವಾಗ್ನೇಯಾ-ವಾಜ್ಯಭಾಗೌ ಸ್ಯಾತಾಮ್ ॥ ಅನಾಜ್ಯಭಾಗೌ-ಭವತ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ಯದುಭಾವಾಗ್ನೇಯಾವನ್ವಞ್ಚಾವಿತಿ । ಅಗ್ನಯೇ ಪವಮಾನಾಯೋತ್ತರ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯ-ತ್ಪವಮಾನಾಯ । ತೇನಾಜ್ಯ ಭಾಗಃ । ತೇನ ಸೌಮ್ಯಃ ॥ ಬುಧನ್ವತ್ಯಾಗ್ನೇಯ-ಸ್ಯಾಜ್ಯ-ಭಾಗಸ್ಯ ಪುರೋ-ಽನುವಾಕ್ಯಾ ಭವತಿ ॥ 3 ॥
ಯಥಾ ಸುಪ್ತ-ಮ್ಬೋಧಯತಿ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ ॥ ಅಗ್ನಿನ್ಯಕ್ತಾಃ ಪತ್ನೀ ಸಂಯಾಁಜಾನಾಮೃಚಃ ಸ್ಯುಃ । ತೇನಾಗ್ನೇಯಗ್ಂ ಸರ್ವ-ಮ್ಭವತಿ ॥ ಏಕಧಾ ತೇಜಸ್ವಿನೀ-ನ್ದೇವತಾ-ಮುಪೈತೀತ್ಯಾಹುಃ । ಸೈನಮೀಶ್ವರಾ ಪ್ರದಹ ಇತಿ ॥ ನೇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಪ್ರಜನನಂ-ವಾಁ ಅಗ್ನಿಃ । ಪ್ರಜನನ-ಮೇವೋಪೈತೀತಿ ॥ ಕೃತಯಜು-ಸ್ಸಮ್ಭೃತ ಸಮ್ಭಾರ ಇತ್ಯಾಹುಃ ॥ 4 ॥
ನ ಸಭೃನ್ತ್ಯಾ-ಸ್ಸಮ್ಭಾರಾಃ । ನ ಯಜುಃ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ॥ ಅಥೋ ಖಲು । ಸಭೃನ್ತ್ಯಾ ಏವ ಸಭಾಂರಾಃ । ಕಾರ್ಯಂ-ಯಁಜುಃ । ಪುನರಾಧೇಯಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ॥ ತೇನೋಪಾಗ್ಂಶು ಪ್ರಚರತಿ । ಏಷ್ಯ ಇವ ವಾ ಏಷಃ । ಯ-ತ್ಪುನ-ರಾಧೇಯಃ । ಯಥೋಪಾಗ್ಂಶು ನಷ್ಟಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 5 ॥
ತಾದೃಗೇವ ತತ್ ॥ ಉಚ್ಚೈ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಮು-ಥ್ಸೃಜತಿ । ಯಥಾ ನಷ್ಟಂ-ವಿಁತ್ವಾ ಪ್ರಾಹಾಯಮಿತಿ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ ॥ ಏಕಧಾ ತೇಜಸ್ವಿನೀ-ನ್ದೇವತಾಮುಪೈತೀತ್ಯಾಹುಃ । ಸೈನಮೀಶ್ವರಾ ಪ್ರದಹ ಇತಿ । ತತ್ತಥಾ ನೋಪೈತಿ । ಪ್ರಯಾಜಾನೂಯಾಜೇಷ್ವೇವ ವಿಭಕ್ತೀಃ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಯಥಾಪೂರ್ವ-ಮಾಜ್ಯಭಾಗೌ ಸ್ಯಾತಾಮ್ । ಏವ-ಮ್ಪತ್ನೀ ಸಂಯಾಁಜಾಃ ॥ 6 ॥
ತ-ದ್ವೈಶ್ವಾನರವತ್-ಪ್ರಜನನವತ್ತರ-ಮುಪೈತೀತಿ ॥ ತದಾಹುಃ । ವ್ಯೃದ್ಧಂ-ವಾಁ ಏತತ್ । ಅನಾಗ್ನೇಯಂ-ವಾಁ ಏತ-ತ್ಕ್ರಿಯತ ಇತಿ ॥ ನೇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಥಮಂ-ವಿಁಭಕ್ತೀನಾಂ-ಯಁಜತಿ । ಅಗ್ನಿಮುತ್ತಮ-ಮ್ಪತ್ನೀ ಸಂಯಾಁಜಾನಾಮ್ । ತೇನಾಗ್ನೇಯಮ್ । ತೇನ ಸಮೃದ್ಧ-ಙ್ಕ್ರಿಯತ ಇತಿ ॥ 7 ॥
ಅನುವಾಕಂ 2 - ವಾಜಪೇಯಸ್ಯ ವಿಧಿಃ
ತಸ್ಮಿ-ನ್ನಾಜಿಮಧಾವನ್ನ್ । ತ-ಮ್ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರುದಜಯತ್ । ತೇನಾಯಜತ । ಸ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯ-ಮಗಚ್ಛತ್ । ತಮಿನ್ದ್ರೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಮಾಮನೇನ ಯಾಜಯೇತಿ । ತೇನೇನ್ದ್ರ-ಮಯಾಜಯತ್ । ಸೋ-ಽಗ್ರ-ನ್ದೇವತಾನಾ-ಮ್ಪರ್ಯೈತ್ । ಅಗಚ್ಛ-ಥ್ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ । ಅತಿಷ್ಠನ್ತಾಸ್ಮೈ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ॥ 9 ॥
ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್. ವಾಜಪೇಯೇನ ಯಜತೇ । ಗಚ್ಛತಿ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ । ಅಗ್ರಗ್ಂ ಸಮಾನಾನಾ-ಮ್ಪರ್ಯೇತಿ । ತಿಷ್ಠನ್ತೇ-ಽಸ್ಮೈ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ॥ ಸ ವಾ ಏಷ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಚೈವ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ಚ ಯಜ್ಞಃ ॥ ತಂ-ವಾಁ ಏತಂ-ವಾಁಜಪೇಯ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ವಾಜಾಪ್ಯೋ ವಾ ಏಷಃ । ವಾಜಗ್ಗ್ ಹ್ಯೇತೇನ ದೇವಾ ಐಫ್ಸನ್ನ್ ॥ ಸೋಮೋ ವೈ ವಾಜಪೇಯಃ । ಯೋ ವೈ ಸೋಮಂ-ವಾಁಜಪೇಯಂ-ವೇಁದ ॥ 10 ॥
ವಾಜ್ಯೇವೈನ-ಮ್ಪೀತ್ವಾ ಭವತಿ । ಆ-ಽಸ್ಯ ವಾಜೀ ಜಾಯತೇ ॥ ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ವಾಜಪೇಯಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅತ್ತ್ಯನ್ನಮ್ । ಆ-ಽಸ್ಯಾನ್ನಾದೋ ಜಾಯತೇ ॥ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ವಾಜಪೇಯಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅತ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ-ಽನ್ನಮ್ । ಆ-ಽಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಜಾಯತೇ ॥ 11 ॥
ವಾಗ್ವೈ ವಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಸವಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕರೋತಿ ವಾಚಾ ವೀರ್ಯಮ್ । ಐನಂ-ವಾಁಚಾ ಗಚ್ಛತಿ । ಅಪಿವತೀಂ-ವಾಁಚಂ-ವಁದತಿ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಾನ್ ವ್ಯಾದಿಶತ್ । ಸ ಆತ್ಮನ್ ವಾಜಪೇಯ-ಮಧತ್ತ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಏಷ ವಾವ ಯಜ್ಞಃ । ಯ-ದ್ವಾಜಪೇಯಃ ॥ 12 ॥
ಅಪ್ಯೇವ ನೋ-ಽತ್ರಾಸ್ತ್ವಿತಿ । ತೇಭ್ಯ ಏತಾ ಉಜ್ಜಿತೀಃ ಪ್ರಾಯಚ್ಛತ್ ॥ ತಾ ವಾ ಏತಾ ಉಜ್ಜಿತಯೋ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯನ್ತೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸರ್ವತ್ವಾಯ । ದೇವತಾನಾ-ಮನಿರ್ಭಾಗಾಯ ॥ ದೇವಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ಚಾನ್ನಸ್ಯ ಚ ಶಮಲಮಪಾಘ್ನನ್ನ್ । ಯ-ದ್ಬ್ರಹ್ಮಣ-ಶ್ಶಮಲಮಾಸೀತ್ । ಸಾ ಗಾಥಾ ನಾರಾಶಗ್ಗ್ಸ್ಯ ಭವತ್ । ಯದನ್ನಸ್ಯ । ಸಾ ಸುರಾ ॥ 13 ॥
ತಸ್ಮಾ-ದ್ಗಾಯತಶ್ಚ ಮತ್ತಸ್ಯ ಚ ನ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯಮ್ । ಯ-ತ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಶಮಲ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ॥ ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತಸ್ಯ ವಾಚೋ ಽವರುದ್ಧಾಃ । ಯೋ ವಾಜಪೇಯಯಾಜೀ । ಯಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ-ಯಾಁ-ಽಗ್ನೌ ಯಾ ರಥನ್ತರೇ । ಯಾ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯಾ ವಾಯೌ ಯಾ ವಾಮದೇವ್ಯೇ । ಯಾ ದಿವಿ ಯಾ-ಽಽದಿತ್ಯೇ ಯಾ ಬೃಹತಿ । ಯಾ-ಽಫ್ಸು ಯೌಷಧೀಷು ಯಾ ವನಸ್ಪತಿಷು ॥ ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಾಜಪೇಯಯಾಜ್ಯಾರ್ತ್ವಿಜೀನಃ । ಸರ್ವಾ ಹ್ಯಸ್ಯ ವಾಚೋ ಽವರುದ್ಧಾಃ ॥ 14 ॥
ಅನುವಾಕಂ 3 - ತಸ್ಯಗ್ರಹವಿಶೇಷಾಃ
ಸರ್ವ ಐನ್ದ್ರಾ ಭವನ್ತಿ । ಏಕಧೈವ ಯಜಮಾನ ಇನ್ದ್ರಿಯ-ನ್ದಧತಿ ॥ ಸಪ್ತದಶ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇ-ರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಏಕಯರ್ಚಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಏಕಧೈವ ಯಜಮಾನೇ ವೀರ್ಯ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ ಸೋಮಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ಸುರಾಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಏತ-ದ್ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪರಮಮನ್ನಮ್ । ಯ-ಥ್ಸೋಮಃ ॥ 16 ॥
ಏತ-ನ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್ । ಯ-ಥ್ಸುರಾ । ಪರಮೇಣೈವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯೇನಾವರ-ಮನ್ನಾದ್ಯ-ಮವರುನ್ಧೇ ॥ ಸೋಮಗ್ರಹಾ-ನ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏತ-ತ್ತೇಜಃ । ಯ-ಥ್ಸೋಮಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವ ತೇಜಸಾ ತೇಜೋ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ । ಸುರಾಗ್ರಹಾ-ನ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅನ್ನಸ್ಯ ವಾ ಏತಚ್ಛಮಲಮ್ । ಯ-ಥ್ಸುರಾ ॥ 17 ॥
ಅನ್ನಸ್ಯೈವ ಶಮಲೇನ ಶಮಲಂ-ಯಁಜಮಾನಾ-ದಪಹನ್ತಿ ॥ ಸೋಮಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ಸುರಾಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಪುಮಾನ್. ವೈ ಸೋಮಃ । ಸ್ತ್ರೀ ಸುರಾ । ತ-ನ್ಮಿಥುನಮ್ । ಮಿಥುನಮೇವಾಸ್ಯ ತ-ದ್ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ । ಆತ್ಮಾನಮೇವ ಸೋಮಗ್ರಹೈ-ಸ್ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಜಾಯಾಗ್ಂ ಸುರಾ ಗ್ರಹೈಃ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಾಜಪೇಯಯಾಜ್ಯಮುಷ್ಮಿಁಲ್ಲೋಕೇ ಸ್ತ್ರಿಯಗ್ಂ ಸಮ್ಭವತಿ । ವಾಜಪೇಯಾ-ಭಿಜಿತಗ್ಗ್ ಹ್ಯಸ್ಯ ॥ 18 ॥
ಪೂರ್ವೇ ಸೋಮಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ಅಪರೇ ಸುರಾಗ್ರಹಾಃ । ಪುರೋಕ್ಷಗ್ಂ ಸೋಮಗ್ರಹಾನ್ಥ್- ಸಾದಯತಿ । ಪಶ್ಚಾದಕ್ಷಗ್ಂ ಸುರಾಗ್ರಹಾನ್ । ಪಾಪವಸ್ಯಸಸ್ಯ ವಿಧೃತ್ಯೈ ॥ ಏಷ ವೈ ಯಜಮಾನಃ । ಯ-ಥ್ಸೋಮಃ । ಅನ್ನಗ್ಂ ಸುರಾ । ಸೋಮಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ಸುರಾಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ವ್ಯತಿಷಜತಿ । ಅನ್ನಾದ್ಯೇನೈವೈನಂ-ವ್ಯಁತಿಷಜತಿ ॥ 19 ॥
ಸಪೃಞ್ಚಃ ಸ್ಥ ಸ-ಮ್ಮಾ ಭದ್ರೇಣ ಪೃಙ್ಕ್ತೇತ್ಯಾಹ । ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ಭದ್ರಮ್ । ಅನ್ನಾದ್ಯೇನೈವೈನಗ್ಂ ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ ॥ ಅನ್ನಸ್ಯ ವಾ ಏತಚ್ಛಮಲಮ್ । ಯ-ಥ್ಸುರಾ । ಪಾಪ್ಮೆವ ಖಲು ವೈ ಶಮಲಮ್ । ಪಾಪ್ಮನಾ ವಾ ಏನಮೇತಚ್ಛಮಲೇನ ವ್ಯತಿಷಜತಿ । ಯ-ಥ್ಸೋಮಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ಸುರಾಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ॥ ವಿಪೃಚಃ ಸ್ಥ ವಿ ಮಾ ಪಾಪ್ಮನಾ ಪೃಙ್ಕ್ತೇತ್ಯಾಹ । ಪಾಪ್ಮನೈವೈನಗ್ಂ ಶಮಲೇನ ವ್ಯಾವರ್ತಯತಿ ॥ 20 ॥
ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಾಜಪೇಯಯಾಜೀ ಪೂತೋ ಮೇದ್ಧ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣ್ಯಃ ॥ ಪ್ರಾಂಉ-ದ್ದ್ರವತಿ ಸೋಮಗ್ರಹೈಃ । ಅಮುಮೇವ ತೈ-ರ್ಲೋಕ-ಮಭಿಜಯತಿ । ಪ್ರತ್ಯಙ್ಖ್ಸುರಾ ಗ್ರಹೈಃ । ಇಮಮೇವ ತೈ-ರ್ಲೋಕ-ಮಭಿಜಯತಿ ॥ ಪ್ರತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಸೋಮಗ್ರಹೈಃ । ಯಾವದೇವ ಸತ್ಯಮ್ । ತೇನ ಸೂಯತೇ ॥ ವಾಜಸೃದ್ಭ್ಯಃ ಸುರಾಗ್ರಹಾನ್. ಹರನ್ತಿ । ಅನೃತೇನೈವ ವಿಶಗ್ಂ ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ ॥ ಹಿರಣ್ಯಪಾತ್ರ-ಮ್ಮಧೋಃ ಪೂರ್ಣ-ನ್ದದಾತಿ । ಮಧವ್ಯೋ-ಽಸಾನೀತಿ ॥ ಏಕಧಾ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉಪ ಹರತಿ । ಏಕಧೈವ ಯಜಮಾನ ಆಯುಸ್ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ॥ 21 ॥
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಪಶವ-ಸ್ಸಪ್ತದಶ
ಮಾರುತ್ಯಾ ಬೃಹತ-ಸ್ಸ್ತೋತ್ರಮ್ । ಏತಾವನ್ತೋ ವೈ ಯಜ್ಞಕ್ರತವಃ । ತಾ-ನ್ಪಶುಭಿರೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥ ಆತ್ಮಾನಮೇವ ಸ್ಪೃಣೋ-ತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇನ । ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾ-ವುಕ್ಥ್ಯೇನ । ವೀರ್ಯಗ್ಂ ಷೋಡಶಿನಃ ಸ್ತೋತ್ರೇಣ । ವಾಚ-ಮತಿರಾತ್ರೇಣ । ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಬೃಹತ-ಸ್ಸ್ತೋತ್ರೇಣ । ಇಮಮೇವ ಲೋಕಮಭಿ ಜಯತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇನ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮುಕ್ಥ್ಯೇನ ॥ 23 ॥
ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಗ್ಂ ಷೋಡಶಿನಃ ಸ್ತೋತ್ರೇಣ । ದೇವಯಾನಾನೇವ ಪಥ ಆರೋಹ-ತ್ಯತಿರಾತ್ರೇಣ । ನಾಕಗ್ಂ ರೋಹತಿ ಬೃಹತ-ಸ್ಸ್ತೋತ್ರೇಣ । ತೇಜ ಏವಾತ್ಮ-ನ್ಧತ್ತ ಆಗ್ನೇಯೇನ ಪಶುನಾ । ಓಜೋ ಬಲಮೈನ್ದ್ರಾಗ್ನೇನ । ಇನ್ದ್ರಿಯ-ಮೈನ್ದ್ರೇಣ । ವಾಚಗ್ಂ ಸಾರಸ್ವತ್ಯಾ । ಉಭಾವೇವ ದೇವಲೋಕ-ಞ್ಚ ಮನುಷ್ಯಲೋಕ-ಞ್ಚಾಭಿಜಯತಿ ಮಾರುತ್ಯಾ ವಶಯಾ ॥ ಸಪ್ತದಶ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ । ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ॥ 24 ॥
ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಶ್ಯಾಮಾ ಏಕರೂಪಾ ಭವನ್ತಿ । ಏವಮಿವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ॥ ತಾ-ನ್ಪರ್ಯಗ್ನಿಕೃತಾ-ನುಥ್ಸೃಜತಿ ॥ ಮರುತೋ ಯಜ್ಞಮಜಿಘಾಗ್ಂಸ-ನ್ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ತೇಭ್ಯ ಏತಾ-ಮ್ಮಾರುತೀಂ-ವಁಶಾಮಾಲಭತ । ತಯೈವೈನಾ-ನಶಮಯತ್ ॥ ಮಾರುತ್ಯಾ ಪ್ರಚರ್ಯ । ಏತಾನ್-ಥ್ಸಞ್ಜ್ಞಪಯೇತ್ । ಮರುತ ಏವ ಶಮಯಿತ್ವಾ ॥ 25 ॥
ಏತೈಃ ಪ್ರಚರತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಘಾತಾಯ ॥ ಏಕಧಾ ವಪಾ ಜುಹೋತಿ । ಏಕದೇವತ್ಯಾ ಹಿ । ಏತೇ । ಅಥೋ ಏಕಧೈವ ಯಜಮಾನೇ ವೀರ್ಯ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ ನೈವಾರೇಣ ಸಪ್ತದಶಶರಾವೇ-ಣೈತರ್ಹಿ ಪ್ರಚರತಿ । ಏತ-ತ್ಪುರೋಡಾಶಾ ಹ್ಯೇತೇ । ಅಥೋ ಪಶೂನಾಮೇವ ಛಿದ್ರಮಪಿದಧಾತಿ ॥ ಸಾರಸ್ವತ್ಯೋತ್ತಮಯಾ ಪ್ರಚರತಿ । ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರಾಣಾನಾಂ-ವಾಁಗುತ್ತಮಾ । ಅಥೋ ಪ್ರಜಾಪತಾವೇವ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಹಿ ವಾಕ್ ॥ ಅಪನ್ನದತೀ ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮನುಷ್ಯಾ-ಸ್ಸರ್ವಾಂ-ವಾಁಚಂ-ವಁದನ್ತಿ ॥ 26 ॥
ಅನುವಾಕಂ 5 - ರಥಯಾಜನಮ್
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರೋ-ಽಸಿ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನ ಇತಿ ರಥಮುಪಾವಹರತಿ ವಿಜಿತ್ಯೈ ॥ ವಾಜಸ್ಯ ನು ಪ್ರಸವೇ ಮಾತರ-ಮ್ಮಹೀಮಿತ್ಯಾಹ । ಯಚ್ಚೈವೇಯಮ್ । ಯಚ್ಚಾಸ್ಯಾಮಧಿ । ತದೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ತಸ್ಮಿನ್ನೇವೋಭಯೇ-ಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ ॥ ಅಫ್ಸ್ವನ್ತರ-ಮೃತಮಫ್ಸು ಭೇಷಜಮಿತ್ಯಶ್ವಾ-ನ್ಪಲ್ಪೂಲಯತಿ । ಅಫ್ಸು ವಾ ಅಶ್ವಸ್ಯ ತೃತೀಯ-ಮ್ಪ್ರವಿಷ್ಟಮ್ । ತದನುವೇನನ್ವವಪ್ಲವತೇ । ಯದಫ್ಸು ಪಲ್ಪೂಲಯತಿ ॥ 28 ॥
ಯದೇವಾಸ್ಯಾಫ್ಸು ಪ್ರವಿಷ್ಟಮ್ । ತದೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಬಹು ವಾ ಅಶ್ವೋ-ಽಮೇದ್ಧ್ಯ-ಮುಪಗಚ್ಛತಿ । ಯದಫ್ಸು ಪಲ್ಪೂಲಯತಿ । ಮೇದ್ಧ್ಯಾನೇವೈನಾನ್ ಕರೋತಿ ॥ ವಾಯುರ್ವಾ ತ್ವಾ ಮನುರ್ವಾ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ । ಏತಾ ವಾ ಏತ-ನ್ದೇವತಾ ಅಗ್ರೇ ಅಶ್ವಮಯುಞ್ಜನ್ನ್ । ತಾಭಿರೇವೈನಾನ್. ಯುನಕ್ತಿ । ಸವಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ ॥ ಯಜುಷಾ ಯುನಕ್ತಿ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ॥ 29 ॥
ಅಪಾ-ನ್ನ ಪಾದಾಶುಹೇಮನ್ನಿತಿ ಸಮ್ಮಾರ್ಷ್ಟಿ । ಮೇದ್ಧ್ಯಾನೇವೈನಾನ್ ಕರೋತಿ । ಅಥೋ ಸ್ತೌತ್ಯೇವೈನಾನಾಜಿಗ್ಂ ಸರಿಷ್ಯತಃ ॥ ವಿಷ್ಣು ಕ್ರಮಾನ್ ಕ್ರಮತೇ । ವಿಷ್ಣುರೇವ ಭೂತ್ವೇಮಾಁಲ್ಲೋಕಾ-ನಭಿಜಯತಿ ॥ ವೈಶ್ವದೇವೋ ವೈ ರಥಃ । ಅಙ್ಕೌ ನ್ಯಙ್ಕಾವಭಿತೋ ರಥಂ-ಯಾಁವಿತ್ಯಾಹ । ಯಾ ಏವ ದೇವತಾ ರಥೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಃ । ತಾಭ್ಯ ಏವ ನಮಸ್ಕರೋತಿ । ಆತ್ಮನೋ-ಽನಾರ್ತ್ಯೈ ॥ ಅಶಮರಥ-ಮ್ಭಾವುಕೋ-ಽಸ್ಯ ರಥೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 30 ॥
ಅನುವಾಕಂ 6 - ರಥಧಾವನಮ್
ವಾಜಿನಾಗ್ಂ ಸಾಮ ಗಾಯತೇ । ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ವಾಜಃ । ಅನ್ನಮೇ-ವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ವಾಚೋ ವರ್ಷ್ಮ ದೇವೇಭ್ಯೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ದ್ವನಸ್ಪತೀ-ನ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ಸೈಷಾ ವಾಗ್-ವನಸ್ಪತಿಷು ವದತಿ । ಯಾ ದುನ್ದುಭೌ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದುನ್ದುಭಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ ವಾಚೋತಿ ವದತಿ ॥ ದುನ್ದುಭೀನ್-ಥ್ಸಮಾಘ್ನನ್ತಿ । ಪರಮಾ ವಾ ಏಷಾ ವಾಕ್ ॥ 32 ॥
ಯಾ ದುನ್ದುಭೌ । ಪರಮಯೈವ ವಾಚಾ-ಽವರಾಂ-ವಾಁಚಮ-ವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ವಾಚ ಏವ ವರ್ಷ್ಮ ಯಜಮಾನೋ ಽವರುನ್ಧೇ ॥ ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಚಂ-ವಁದತೇನ್ದ್ರಂ-ವಾಁಜ-ಞ್ಜಾಪಯತೇನ್ದ್ರೋ ವಾಜಮಜಯಿ-ದಿತ್ಯಾಹ । ಏಷ ವಾ ಏತರ್ಹೀನ್ದ್ರಃ । ಯೋ ಯಜತೇ । ಯಜಮಾನ ಏವ ವಾಜಮುಜ್ಜಯತಿ ॥ ಸಪ್ತದಶ ಪ್ರವ್ಯಾಧಾನಾಜಿ-ನ್ಧಾವನ್ತಿ । ಸಪ್ತದಶಗ್ಗ್ ಸ್ತೋತ್ರ-ಮ್ಭವತಿ । ಸಪ್ತದಶ ಸಪ್ತದಶ ದೀಯನ್ತೇ ॥ 33 ॥
ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇ-ರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಅರ್ವಾ-ಽಸಿ ಸಪ್ತಿರಸಿ ವಾಜ್ಯಸೀತ್ಯಾಹ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಅರ್ವಾ । ವಾಯು-ಸ್ಸಪ್ತಿಃ । ಆದಿತ್ಯೋ ವಾಜೀ । ಏತಾಭಿರೇವಾಸ್ಮೈ ದೇವತಾಭಿ-ರ್ದೇವರಥಂ-ಯುಁನಕ್ತಿ ॥ ಪ್ರಷ್ಟಿವಾಹಿನಂ-ಯುಁನಕ್ತಿ । ಪ್ರಷ್ಟಿವಾಹೀ ವೈ ದೇವರಥಃ । ದೇವರಥಮೇವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತಿ ॥ 34 ॥
ವಾಜಿನೋ ವಾಜ-ನ್ಧಾವತ ಕಾಷ್ಠಾ-ಙ್ಗಚ್ಛತೇತ್ಯಾಹ । ಸುವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕಃ ಕಾಷ್ಠಾ । ಸುವರ್ಗಮೇವ ಲೋಕಂ-ಯಁನ್ತಿ ॥ ಸುವರ್ಗಂ-ವಾಁ ಏತೇ ಲೋಕಂ-ಯಁನ್ತಿ । ಯ ಆಜಿ-ನ್ಧಾವನ್ತಿ ॥ ಪ್ರಾಞ್ಚೋ ಧಾವನ್ತಿ । ಪ್ರಾಂಇವ ಹಿ ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ॥ ಚತಸೃಭಿರನು ಮನ್ತ್ರಯತೇ । ಚತ್ವಾರಿ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ । ಛನ್ದೋಭಿರೇವೈನಾನ್-ಥ್ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ 35 ॥
ಪ್ರ ವಾ ಏತೇ-ಽಸ್ಮಾಲ್-ಲೋಕಾಚ್ಚ್ಯವನ್ತೇ । ಯ ಆಜಿ-ನ್ಧಾವನ್ತಿ । ಉದಞ್ಚ ಆವರ್ತನ್ತೇ । ಅಸ್ಮಾದೇವ ತೇನ ಲೋಕಾನ್ನಯನ್ತಿ ॥ ರಥವಿಮೋಚನೀಯ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ ಆ ಮಾ ವಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಸವೋ ಜಗಮ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹ । ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ವಾಜಃ । ಅನ್ನಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಯಥಾಲೋಕಂ-ವಾಁ ಏತ ಉಜ್ಜಯನ್ತಿ । ಯ ಆಜಿ-ನ್ಧಾವನ್ತಿ ॥ 36 ॥
ಕೃಷ್ಣಲ-ಙ್ಕೃಷ್ಣಲಂ-ವಾಁಜಸೃದ್ಭ್ಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಯಮೇವ ತೇ ವಾಜಂ-ಲೋಁಕಮುಜ್ಜಯನ್ತಿ । ತ-ಮ್ಪರಿಕ್ರೀಯಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥ ಏಕಧಾ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉಪಹರತಿ । ಏಕಧೈವ ಯಜಮಾನೇ ವೀರ್ಯ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ ದೇವಾ ವಾ ಓಷಧೀಷ್ವಾಜಿಮಯುಃ । ತಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರುದಜಯತ್ । ಸ ನೀವಾರಾನ್ನಿರವೃಣೀತ । ತನ್ನೀವಾರಾಣಾ-ನ್ನೀವಾರತ್ವಮ್ ॥ ನೈವಾರಶ್ಚರು-ರ್ಭವತಿ ॥ 37 ॥
ಏತದ್ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪರಮಮನ್ನಮ್ । ಯನ್ನೀವಾರಾಃ । ಪರಮೇಣೈವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯೇ-ನಾವರ-ಮನ್ನಾದ್ಯಮವರುನ್ಧೇ ॥ ಸಪ್ತದಶಶರಾವೋ ಭವತಿ । ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇ-ರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಕ್ಷೀರೇ ಭವತಿ । ರುಚಮೇವಾಸ್ಮಿನ್-ದಧಾತಿ ॥ ಸರ್ಪಿಷ್ವಾ-ನ್ಭವತಿ ಮೇದ್ಧ್ಯತ್ವಾಯ ॥ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ದೇವತಯಾ ॥ 38 ॥
ಯೋ ವಾಜಪೇಯೇನ ಯಜತೇ । ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ ಏಷ ಚರುಃ ॥ ಅಶ್ವಾನ್-ಥ್ಸರಿಷ್ಯತ-ಸ್ಸಸ್ರುಷಶ್ಚಾವ-ಘ್ರಾಪಯತಿ । ಯಮೇವ ತೇ ವಾಜಂ-ಲೋಁಕಮುಜ್ಜಯನ್ತಿ । ತಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಅಜೀಜಿಪತ ವನಸ್ಪತಯ ಇನ್ದ್ರಂ-ವಾಁಜಂ-ವಿಁಮುಚ್ಯದ್ಧ್ವಮಿತಿ ದುನ್ದುಭೀನ್. ವಿಮುಞ್ಚತಿ । ಯಮೇವ ತೇ ವಾಜಂ-ಲೋಁಕಮಿನ್ದ್ರಿಯ-ನ್ದುನ್ದುಭಯ ಉಜ್ಜಯನ್ತಿ । ತಮೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥ 39 ॥
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಯೂಪಾರೋಹಣಮ್
ವಾಜಸ್ಯಾವ-ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ಜಾಯ ಏಹಿ ಸುವೋ ರೋಹಾವೇತ್ಯಾಹ । ಪತ್ನಿಯಾ ಏವೈಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್-ವಾರಮ್ಭೋ-ಽನವಚ್ಛಿತ್ಯೈ ॥ ಸಪ್ತದಶಾ-ರತ್ನಿರ್ಯೂಪೋ ಭವತಿ । ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ತೂಪರ-ಶ್ಚತುರಶ್ರಿ-ರ್ಭವತಿ ॥ ಗೌಧೂಮ-ಞ್ಚಷಾಲಮ್ । ನ ವಾ ಏತೇ ವ್ರೀಹಯೋ ನ ಯವಾಃ । ಯ-ದ್ಗೋಧೂಮಾಃ ॥ 41 ॥
ಏವಮಿವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ । ಅಥೋ ಅಮುಮೇವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕಮನ್ನವನ್ತ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥ ವಾಸೋಭಿ-ರ್ವೇಷ್ಟಯತಿ । ಏಷ ವೈ ಯಜಮಾನಃ । ಯದ್ಯೂಪಃ । ಸರ್ವದೇವತ್ಯಂ-ವಾಁಸಃ । ಸರ್ವಾಭಿರೇವೈನ-ನ್ದೇವತಾಭಿ-ಸ್ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಅಥೋ ಆಕ್ರಮಣಮೇವ ತಥ್ಸೇತುಂ-ಯಁಜಮಾನಃ ಕುರುತೇ । ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ॥ ದ್ವಾದಶ ವಾಜಪ್ರಸವೀಯಾನಿ ಜುಹೋತಿ ॥ 42 ॥
ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇವ ಪ್ರೀಣಾತಿ । ಅಥೋ ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇವಾಸ್ಮಾ ಉಪ ದಧಾತಿ । ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ॥ ದಶಭಿಃ ಕಲ್ಪೈ ರೋಹತಿ । ನವ ವೈ ಪುರುಷೇ ಪ್ರಾಣಾಃ । ನಾಭಿರ್ದಶಮೀ । ಪ್ರಾಣಾನೇವ ಯಥಾಸ್ಥಾನ-ಙ್ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ । ಏತಾವದ್ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯ ಸ್ವಮ್ ॥ 43 ॥
ಯಾವತ್-ಪ್ರಾಣಾಃ । ಯಾವದೇವಾಸ್ಯಾಸ್ತಿ । ತೇನ ಸಹ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ ॥ ಸುವರ್ದೇವಾಗ್ಂ ಅಗನ್ಮೇತ್ಯಾಹ । ಸುವರ್ಗಮೇವ ಲೋಕಮೇತಿ । ಅಮೃತಾ ಅಭೂಮೇತ್ಯಾಹ । ಅಮೃತಮಿವ ಹಿ ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭೂಮೇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಯಂ-ಲೋಁಕಃ । ಅಸ್ಮಾದೇವ ತೇನ ಲೋಕಾನ್ನೈತಿ ॥ 44 ॥
ಸಮಹ-ಮ್ಪ್ರಜಯಾ ಸ-ಮ್ಮಯಾ ಪ್ರಜೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾ-ಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥ ಆಸಪುಟೈ-ರ್ಘ್ನನ್ತಿ । ಅನ್ನಂ-ವಾಁ ಇಯಮ್ । ಅನ್ನಾದ್ಯೇನೈವೈನಗ್ಂ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ । ಊಷೈ-ರ್ಘ್ನನ್ತಿ । ಏತೇ ಹಿ ಸಾಕ್ಷಾದನ್ನಮ್ । ಯದೂಷಾಃ । ಸಾಕ್ಷಾದೇವೈನ-ಮನ್ನಾದ್ಯೇನ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ ॥ ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚ-ಙ್ಘ್ನನ್ತಿ ॥ 45 ॥
ಪುರಸ್ತಾದ್ಧಿ ಪ್ರತೀಚೀನ-ಮನ್ನಮದ್ಯತೇ ॥ ಶೀರ್ಷತೋ ಘ್ನನ್ತಿ । ಶೀರ್ಷತೋ ಹ್ಯನ್ನಮದ್ಯತೇ ॥ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಘ್ನನ್ತಿ । ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯ-ಮವರುನ್ಧತೇ ॥ ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಏಷ ಪರಾಂ-ಪ್ರದಘಃ । ಯೋ ಯೂಪಗ್ಂ ರೋಹತಿ ॥ ಹಿರಣ್ಯಮದ್ಧ್ಯ-ವರೋಹತಿ । ಅಮೃತಂ-ವೈಁ ಹಿರಣ್ಯಮ್ । ಅಮೃತಗ್ಂ ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ॥ 46 ॥
ಅಮೃತ ಏವ ಸುವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಶತಮಾನ-ಮ್ಭವತಿ । ಶತಾಯುಃ ಪುರುಷ-ಶ್ಶತೇನ್ದ್ರಿಯಃ । ಆಯುಷ್ಯೇವೇನ್ದ್ರಿಯೇ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ವಾ ಏತ-ದ್ರೂಪಮ್ । ಯದಜಾ । ತ್ರಿ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯಾನ್ಯಾನ್-ಪಶೂ-ನ್ಪರಿ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ಬಸ್ತಾಜಿನ-ಮದ್ಧ್ಯವ ರೋಹತಿ । ಪುಷ್ಟ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರಜನನೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 47 ॥
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಅನ್ನಹೋಮಾಃ, ಅಭಿಷೇಕಶ್ಚ
ಅವರುದ್ಧೇನ ವ್ಯೃದ್ಧ್ಯೇತ । ಸರ್ವಸ್ಯ ಸಮವದಾಯ ಜುಹೋತಿ । ಅನವರುದ್ಧ-ಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ಔದುಮ್ಬರೇಣ ಸ್ರುವೇಣ ಜುಹೋತಿ । ಊರ್ಗ್ವಾ ಅನ್ನ-ಮುದುಮ್ಬರಃ । ಊರ್ಜ ಏವಾನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವ ಇತ್ಯಾಹ । ಸವಿತೃ ಪ್ರಸೂತ ಏವೈನ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ದೇವತಾಭಿ-ರಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ॥ ಅನ್ನಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿ । ಅನ್ನಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 49 ॥
ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚ-ಮಭಿಷಿಞ್ಚತಿ । ಪುರಸ್ತಾದ್ಧಿ-ಪ್ರತೀಚೀನ-ಮನ್ನಮದ್ಯತೇ । ಶೀರ್ಷತೋ-ಽಭಿಷಿಞ್ಚತಿ । ಶೀರ್ಷತೋ ಹ್ಯನ್ನಮದ್ಯತೇ ॥ ಆಮುಖಾದನ್ವವ ಸ್ರಾವಯತಿ । ಮುಖತ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ ಅಗ್ನೇಸ್ತ್ವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮೀತ್ಯಾಹ । ಏಷ ವಾ ಅಗ್ನೇ-ಸ್ಸವಃ । ತೇನೈವೈನ-ಮಭಿಷಿಞ್ಚತಿ । ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮೀತ್ಯಾಹ ॥ 50 ॥
ಇನ್ದ್ರಿಯ-ಮೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ನೇತೇನ ದಧಾತಿ । ಬೃಹಸ್ಪತೇಸ್ತ್ವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚಾ-ಮೀತ್ಯಾಹ । ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನ-ಮಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ॥ ಸೋಮಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚಾ-ವದಾನೀಯಾನಿ ಚರ್ತ್ವಿಗ್ಭ್ಯ ಉಪ ಹರನ್ತಿ । ಅಮುಮೇವ ತೈ-ರ್ಲೋಕ-ಮನ್ನವನ್ತ-ಙ್ಕರೋತಿ । ಸುರಾಗ್ರಹಾಗ್ಶ್ಚಾ-ನವದಾನೀಯಾನಿ ಚ ವಾಜಸೃದ್ಭ್ಯಃ । ಇಮಮೇವ ತೈ-ರ್ಲೋಕ-ಮನ್ನವನ್ತ-ಙ್ಕರೋತಿ । ಅಥೋ ಉಭಯೀಷ್ವೇವಾಭಿಷಿಚ್ಯತೇ ॥ ವಿಮಾಥ-ಙ್ಕುರ್ವತೇ ವಾಜಸೃತಃ ॥ 51 ॥
ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ಅನಿರುಕ್ತಾಭಿಃ ಪ್ರಾತಸ್ಸವನೇ ಸ್ತುವತೇ । ಅನಿರುಕ್ತಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ । ವಾಜವತೀಭಿ-ರ್ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನೇ । ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ವಾಜಃ । ಅನ್ನಮೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ । ಶಿಪಿವಿಷ್ಟವತೀಭಿ-ಸ್ತೃತೀಯಸವನೇ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ । ಪಶವ-ಶ್ಶಿಪಿಃ । ಯಜ್ಞ ಏವ ಪಶುಷು ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಬೃಹದನ್ತ್ಯ-ಮ್ಭವತಿ । ಅನ್ತಮೇವೈನಗ್ಗ್ ಶ್ರಿಯೈ ಗಮಯತಿ ॥ 52 ॥
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಅತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ, ಪಞ್ಚೈನ್ದ್ರಾಃ
ಅಫ್ಸುಷದ-ನ್ತ್ವಾ ಘೃತಸದ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಪಾಮೇವೈತೇನ ಘೃತಸ್ಯ ಸೂಯತೇ । ವ್ಯೋಮಸದ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಯದಾ ವೈ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ । ವ್ಯೋಮಾಗನ್ನಿತಿ ವೈ ತಮಾಹುಃ । ವ್ಯೋಮೈವೈತೇನ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಪೃಥಿವಿಷದ-ನ್ತ್ವಾ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷಸದ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಏಷಾಮೇವೈತೇನ ಲೋಕಾನಾಗ್ಂ ಸೂಯತೇ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಾಜಪೇ-ಯಯಾಜೀ ನ ಕ-ಞ್ಚನ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತಿ । ಅಪೀವ ಹಿ ದೇವತಾನಾಗ್ಂ ಸೂಯತೇ ॥ 54 ॥
ನಾಕಸದ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಯದಾವೈ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ । ನಾಕಮಗನ್ನಿತಿ ವೈ ತಮಾಹುಃ । ನಾಕಮೇವೈತೇನ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಯೇ ಗ್ರಹಾಃ ಪಞ್ಚಜನೀನಾ ಇತ್ಯಾಹ । ಪಞ್ಚಜನಾನಾ-ಮೇವೈತೇನ ಸೂಯತೇ ॥ ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಮುದ್ವಯಸ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಪಾಮೇವೈತೇನ ರಸಸ್ಯ ಸೂಯತೇ । ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಗ್ಂ ಸಮಾಭೃತ-ಮಿತ್ಯಾಹ ಸಶುಕ್ರತ್ವಾಯ ॥ 55 ॥
ಅನುವಾಕಂ 10 - ಪಿಣ್ಡಪಿತೃಯಜ್ಞಃ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಬ್ರಾಹ್ಮಣಶೇಷಃ
ತಮೇಭ್ಯಃ ಪುನರದದುಃ । ತಸ್ಮಾತ್-ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಃ ಕ್ರಿಯತೇ । ಯ-ತ್ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಃ ಕರೋತಿ । ಪಿತೃಭ್ಯ ಏವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞ-ನ್ನಿಷ್ಕ್ರೀಯ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತನುತೇ ॥ ಸೋಮಾಯ ಪಿತೃಪೀತಾಯ ಸ್ವಧಾ ನಮ ಇತ್ಯಾಹ । ಪಿತುರೇವಾಧಿ ಸೋಮಪೀಥಮವ ರುನ್ಧೇ । ನ ಹಿ ಪಿತಾ ಪ್ರಮೀಯಮಾಣ ಆಹೈಷ ಸೋಮಪೀಥ ಇತಿ । ಇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೈಁ ಸೋಮಪೀಥಃ । ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವ ಸೋಮಪೀಥಮವ-ರುನ್ಧೇ । ತೇನನ್ದ್ರಿಯೇಣ ದ್ವಿತೀಯಾ-ಞ್ಜಾಯಾಮಭ್ಯಶ್ಞುತೇ ॥ 57 ॥
ಏತ-ದ್ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಮ್ಪುರಾ ವಾಜಶ್ರವಸಾ ವಿದಾಮಕ್ರನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ತೇ ದ್ವೇದ್ವೇ ಜಾಯೇ ಅಭ್ಯಾಕ್ಷತ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅಭಿ ದ್ವಿತೀಯಾ-ಞ್ಜಾಯಾಮಶ್ಞುತೇ ॥ ಅಗ್ನಯೇ ಕವ್ಯವಾಹನಾಯ ಸ್ವಧಾ ನಮ ಇತ್ಯಾಹ । ಯ ಏವ ಪಿತೃಣಾಮಗ್ನಿಃ । ತ-ಮ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ ತಿಸ್ರ ಆಹುತೀ-ರ್ಜುಹೋತಿ ॥ ತ್ರಿರ್ನಿದಧಾತಿ ॥ ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ॥ 58 ॥
ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ । ಋತೂನೇವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ ತೂಷ್ಣೀ-ಮ್ಮೇಕ್ಷಣ-ಮಾದಧಾತಿ । ಅಸ್ತಿ ವಾ ಹಿ ಷಷ್ಠ ಋತುರ್ನ ವಾ ॥ ದೇವಾನ್. ವೈ ಪಿತೄ-ನ್ಪ್ರೀತಾನ್ । ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರೋ-ಽನು ಪ್ರಪಿಪತೇ । ತಿಸ್ರ ಆಹುತೀ-ರ್ಜುಹೋತಿ । ತ್ರಿರ್ನಿದಧಾತಿ । ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ ॥ 59 ॥
ಋತವಃ ಖಲು ವೈ ದೇವಾಃ ಪಿತರಃ । ಋತೂನೇವ ದೇವಾ-ನ್ಪಿತೄ-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ । ತಾನ್ಪ್ರೀತಾನ್ । ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರೋ-ಽನು ಪ್ರಪಿಪತೇ ॥ ಸಕೃದಾಚ್ಛಿನ್ನ-ಮ್ಬರ್ಹಿ-ರ್ಭವತಿ । ಸಕೃದಿವ ಹಿ ಪಿತರಃ ॥ ತ್ರಿರ್ನಿದಧಾತಿ । ತೃತೀಯೇ ವಾ ಇತೋ ಲೋಕೇ ಪಿತರಃ । ತಾನೇವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ ಪರಾಂಆವರ್ತತೇ ॥ 60 ॥
ಹ್ಲೀಕಾ ಹಿ ಪಿತರಃ ॥ ಒಷ್ಮಣೋ ವ್ಯಾವೃತ ಉಪಾಸ್ತೇ । ಊಷ್ಮಭಾಗಾ ಹಿ ಪಿತರಃ ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಪ್ರಾಶ್ಯಾಂ(3)ನ ಪ್ರಾಶ್ಯಾ(3)ಮಿತಿ । ಯ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞೀಯಾತ್ । ಜನ್ಯಮನ್ನಮದ್ಯಾತ್ । ಪ್ರಮಾಯುಕ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯನ್ನ ಪ್ರಾಶ್ಞೀಯಾತ್ । ಅಹವಿ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ ॥ 61 ॥
ಪಿತೃಭ್ಯ ಆವೃಶ್ಚ್ಯೇತ । ಅವಘ್ರೇಯಮೇವ । ತನ್ನೇವ ಪ್ರಾಶಿತ-ನ್ನೇವಾಪ್ರಾಶಿತಮ್ ॥ ವೀರಂ-ವಾಁ ವೈ ಪಿತರಃ ಪ್ರಯನ್ತೋ ಹರನ್ತಿ । ವೀರಂ-ವಾಁ ದದತಿ । ದಶಾ-ಞ್ಛಿನತ್ತಿ । ಹರಣಭಾಗಾ ಹಿ ಪಿತರಃ । ಪಿತೄನೇವ ನಿರವದಯತೇ ॥ ಉತ್ತರ ಆಯುಷಿ ಲೋಮ ಛಿನ್ದೀತ । ಪಿತೃಣಾಗ್ ಹ್ಯೇತರ್ಹಿ ನೇದೀಯಃ ॥ 62 ॥
ನಮಸ್ಕರೋತಿ । ನಮಸ್ಕಾರೋ ಹಿ ಪಿತೃಣಾಮ್ ॥ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ರಸಾಯ । ನಮೋ ವಃ ಪಿತರ-ಶ್ಶುಷ್ಮಾಯ । ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ಜೀವಾಯ । ನಮೋ ವಃ ಪಿತರ-ಸ್ಸ್ವಧಾಯೈ । ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ಮನ್ಯವೇ । ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ಘೋರಾಯ । ಪಿತರೋ ನಮೋ ವಃ । ಯ ಏತಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಸ್ಥ ॥ 63 ॥
ಯುಷ್ಮಾಗ್ಸ್ತೇ-ಽನು । ಯೇ-ಽಸ್ಮಿಁಲ್ಲೋಕೇ । ಮಾ-ನ್ತೇ ನು । ಯ ಏತಸ್ಮಿಁಲ್ಲೋಕೇ ಸ್ಥ । ಯೂಯ-ನ್ತೇಷಾಂ-ವಁಸಿಷ್ಠಾ ಭೂಯಾಸ್ತ । ಯೇ-ಽಸ್ಮಿಁಲ್ಲೋಕೇ । ಅಹ-ನ್ತೇಷಾಂ-ವಁಸಿಷ್ಠೋ ಭೂಯಾಸಮಿತ್ಯಾಹ । ವಸಿಷ್ಠ-ಸ್ಸಮಾನಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಕರೋತಿ ॥ ಏಷ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ-ಯಁಜ್ಞಃ ॥ 64 ॥
ದೇವಾನಾಂ-ವಾಁ ಇತರೇ ಯಜ್ಞಾಃ । ತೇನ ವಾ ಏತ-ತ್ಪಿತೃಲೋಕೇ ಚರತಿ ॥ ಯ-ತ್ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಕರೋತಿ । ಸ ಈಶ್ವರಃ ಪ್ರಮೇತೋಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಯರ್ಚಾ ಪುನರೈತಿ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯಜ್ಞೇನೈವ ಸಹ ಪುನರೈತಿ । ನ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ॥ ಪಿತೃಲೋಕೇ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜಮಾನಶ್ಚರತಿ । ಯ-ತ್ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಕರೋತಿ । ಸ ಈಶ್ವರ ಆರ್ತಿಮಾರ್ತೋಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ತ್ವಾವೈನ-ನ್ತತ ಉನ್ನೇತುಮರ್ಹತೀತ್ಯಾಹುಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಯರ್ಚಾ ಪುನರೈತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವೈನ-ನ್ತತ ಉನ್ನಯತಿ । ನಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ ಯಜಮಾನಃ ॥ 65 ॥
