କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଵାଜପେଯବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ପୁନରାଧେଯଶେଷଃ ଆଜ୍ଯଭାଗଯୋର୍ଵିଶେଷଃ
ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂ-ଯଁତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେଵା ଵିଜଯ-ମୁପଯନ୍ତଃ । ଅଗ୍ନୀଷୋମଯୋ-ସ୍ତେଜସ୍ଵିନୀସ୍ତନୂ-ସ୍ସ-ନ୍ନ୍ଯଦଧତ । ଇଦମୁ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଯଦି ନୋ ଜେଷ୍ଯନ୍ତୀତି । ତେନାଗ୍ନୀଷୋମା-ଵପାକ୍ରାମତାମ୍ । ତେ ଦେଵା ଵିଜିତ୍ଯ । ଅଗ୍ନୀଷୋମା-ଵନ୍ଵୈଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ତେ-ଽଗ୍ନି-ମନ୍ଵଵିନ୍ଦ-ନ୍ନୃତୁଷୂ-ଥ୍ସନ୍ନମ୍ । ତସ୍ଯ ଵିଭକ୍ତୀଭି-ସ୍ତେଜସ୍ଵିନୀସ୍ତନୂ-ରଵାରୁନ୍ଧତ ॥ 1 ॥
ତେ ସୋମ-ମନ୍ଵଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତମଘ୍ନନ୍ନ୍ । ତସ୍ଯ ଯଥା-ଽଭିଜ୍ଞାଯ-ନ୍ତନୂ-ର୍ଵ୍ଯଗୃହ୍ଣତ । ତେ ଗ୍ରହା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ତ-ଦ୍ଗ୍ରହାଣା-ଙ୍ଗ୍ରହତ୍ଵମ୍ । ଯସ୍ଯୈଵଂ-ଵିଁଦୁଷୋ ଗ୍ରହା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ତସ୍ଯ ତ୍ଵେଵ ଗୃହୀତାଃ ॥ ନାନାଗ୍ନେଯ-ମ୍ପୁନରାଧେଯେ କୁର୍ଯାତ୍ । ଯଦନାଗ୍ନେଯ-ମ୍ପୁନରାଧେଯେ କୁର୍ଯାତ୍ । ଵ୍ଯୃଦ୍ଧମେଵ ତତ୍ ॥ 2 ॥
ଅନାଗ୍ନେଯଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍କ୍ରିଯତେ । ଯ-ଥ୍ସମିଧ-ସ୍ତନୂନପାତମିଡୋ ବର୍ହି-ର୍ଯଜତି ॥ ଉଭାଵାଗ୍ନେଯା-ଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ସ୍ଯାତାମ୍ ॥ ଅନାଜ୍ଯଭାଗୌ-ଭଵତ ଇତ୍ଯାହୁଃ । ଯଦୁଭାଵାଗ୍ନେଯାଵନ୍ଵଞ୍ଚାଵିତି । ଅଗ୍ନଯେ ପଵମାନାଯୋତ୍ତର-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯ-ତ୍ପଵମାନାଯ । ତେନାଜ୍ଯ ଭାଗଃ । ତେନ ସୌମ୍ଯଃ ॥ ବୁଧନ୍ଵତ୍ଯାଗ୍ନେଯ-ସ୍ଯାଜ୍ଯ-ଭାଗସ୍ଯ ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ॥ 3 ॥
ଯଥା ସୁପ୍ତ-ମ୍ବୋଧଯତି । ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ ॥ ଅଗ୍ନିନ୍ଯକ୍ତାଃ ପତ୍ନୀ ସଂଯାଁଜାନାମୃଚଃ ସ୍ଯୁଃ । ତେନାଗ୍ନେଯଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ମ୍ଭଵତି ॥ ଏକଧା ତେଜସ୍ଵିନୀ-ନ୍ଦେଵତା-ମୁପୈତୀତ୍ଯାହୁଃ । ସୈନମୀଶ୍ଵରା ପ୍ରଦହ ଇତି ॥ ନେତି ବ୍ରୂଯାତ୍ । ପ୍ରଜନନଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିଃ । ପ୍ରଜନନ-ମେଵୋପୈତୀତି ॥ କୃତଯଜୁ-ସ୍ସମ୍ଭୃତ ସମ୍ଭାର ଇତ୍ଯାହୁଃ ॥ 4 ॥
ନ ସଭୃନ୍ତ୍ଯା-ସ୍ସମ୍ଭାରାଃ । ନ ଯଜୁଃ କାର୍ଯମିତି ॥ ଅଥୋ ଖଲୁ । ସଭୃନ୍ତ୍ଯା ଏଵ ସଭାଂରାଃ । କାର୍ଯଂ-ଯଁଜୁଃ । ପୁନରାଧେଯସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ତେନୋପାଗ୍ଂଶୁ ପ୍ରଚରତି । ଏଷ୍ଯ ଇଵ ଵା ଏଷଃ । ଯ-ତ୍ପୁନ-ରାଧେଯଃ । ଯଥୋପାଗ୍ଂଶୁ ନଷ୍ଟମିଚ୍ଛତି ॥ 5 ॥
ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ ॥ ଉଚ୍ଚୈ-ସ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତମୁ-ଥ୍ସୃଜତି । ଯଥା ନଷ୍ଟଂ-ଵିଁତ୍ଵା ପ୍ରାହାଯମିତି । ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ ॥ ଏକଧା ତେଜସ୍ଵିନୀ-ନ୍ଦେଵତାମୁପୈତୀତ୍ଯାହୁଃ । ସୈନମୀଶ୍ଵରା ପ୍ରଦହ ଇତି । ତତ୍ତଥା ନୋପୈତି । ପ୍ରଯାଜାନୂଯାଜେଷ୍ଵେଵ ଵିଭକ୍ତୀଃ କୁର୍ଯାତ୍ । ଯଥାପୂର୍ଵ-ମାଜ୍ଯଭାଗୌ ସ୍ଯାତାମ୍ । ଏଵ-ମ୍ପତ୍ନୀ ସଂଯାଁଜାଃ ॥ 6 ॥
ତ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵାନରଵତ୍-ପ୍ରଜନନଵତ୍ତର-ମୁପୈତୀତି ॥ ତଦାହୁଃ । ଵ୍ଯୃଦ୍ଧଂ-ଵାଁ ଏତତ୍ । ଅନାଗ୍ନେଯଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍କ୍ରିଯତ ଇତି ॥ ନେତି ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଅଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ରଥମଂ-ଵିଁଭକ୍ତୀନାଂ-ଯଁଜତି । ଅଗ୍ନିମୁତ୍ତମ-ମ୍ପତ୍ନୀ ସଂଯାଁଜାନାମ୍ । ତେନାଗ୍ନେଯମ୍ । ତେନ ସମୃଦ୍ଧ-ଙ୍କ୍ରିଯତ ଇତି ॥ 7 ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ପୁନରାଧେଯଶେଷଃ ଆଜ୍ଯଭାଗଯୋର୍ଵିଶେଷଃ
ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂ-ଯଁତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେଵା ଵିଜଯ-ମୁପଯନ୍ତଃ । ଅଗ୍ନୀଷୋମଯୋ-ସ୍ତେଜସ୍ଵିନୀସ୍ତନୂ-ସ୍ସ-ନ୍ନ୍ଯଦଧତ । ଇଦମୁ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଯଦି ନୋ ଜେଷ୍ଯନ୍ତୀତି । ତେନାଗ୍ନୀଷୋମା-ଵପାକ୍ରାମତାମ୍ । ତେ ଦେଵା ଵିଜିତ୍ଯ । ଅଗ୍ନୀଷୋମା-ଵନ୍ଵୈଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ତେ-ଽଗ୍ନି-ମନ୍ଵଵିନ୍ଦ-ନ୍ନୃତୁଷୂ-ଥ୍ସନ୍ନମ୍ । ତସ୍ଯ ଵିଭକ୍ତୀଭି-ସ୍ତେଜସ୍ଵିନୀସ୍ତନୂ-ରଵାରୁନ୍ଧତ ॥ 1 ॥
ତେ ସୋମ-ମନ୍ଵଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତମଘ୍ନନ୍ନ୍ । ତସ୍ଯ ଯଥା-ଽଭିଜ୍ଞାଯ-ନ୍ତନୂ-ର୍ଵ୍ଯଗୃହ୍ଣତ । ତେ ଗ୍ରହା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ତ-ଦ୍ଗ୍ରହାଣା-ଙ୍ଗ୍ରହତ୍ଵମ୍ । ଯସ୍ଯୈଵଂ-ଵିଁଦୁଷୋ ଗ୍ରହା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ତସ୍ଯ ତ୍ଵେଵ ଗୃହୀତାଃ ॥ ନାନାଗ୍ନେଯ-ମ୍ପୁନରାଧେଯେ କୁର୍ଯାତ୍ । ଯଦନାଗ୍ନେଯ-ମ୍ପୁନରାଧେଯେ କୁର୍ଯାତ୍ । ଵ୍ଯୃଦ୍ଧମେଵ ତତ୍ ॥ 2 ॥
ଅନାଗ୍ନେଯଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍କ୍ରିଯତେ । ଯ-ଥ୍ସମିଧ-ସ୍ତନୂନପାତମିଡୋ ବର୍ହି-ର୍ଯଜତି ॥ ଉଭାଵାଗ୍ନେଯା-ଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ସ୍ଯାତାମ୍ ॥ ଅନାଜ୍ଯଭାଗୌ-ଭଵତ ଇତ୍ଯାହୁଃ । ଯଦୁଭାଵାଗ୍ନେଯାଵନ୍ଵଞ୍ଚାଵିତି । ଅଗ୍ନଯେ ପଵମାନାଯୋତ୍ତର-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯ-ତ୍ପଵମାନାଯ । ତେନାଜ୍ଯ ଭାଗଃ । ତେନ ସୌମ୍ଯଃ ॥ ବୁଧନ୍ଵତ୍ଯାଗ୍ନେଯ-ସ୍ଯାଜ୍ଯ-ଭାଗସ୍ଯ ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ॥ 3 ॥
ଯଥା ସୁପ୍ତ-ମ୍ବୋଧଯତି । ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ ॥ ଅଗ୍ନିନ୍ଯକ୍ତାଃ ପତ୍ନୀ ସଂଯାଁଜାନାମୃଚଃ ସ୍ଯୁଃ । ତେନାଗ୍ନେଯଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ମ୍ଭଵତି ॥ ଏକଧା ତେଜସ୍ଵିନୀ-ନ୍ଦେଵତା-ମୁପୈତୀତ୍ଯାହୁଃ । ସୈନମୀଶ୍ଵରା ପ୍ରଦହ ଇତି ॥ ନେତି ବ୍ରୂଯାତ୍ । ପ୍ରଜନନଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିଃ । ପ୍ରଜନନ-ମେଵୋପୈତୀତି ॥ କୃତଯଜୁ-ସ୍ସମ୍ଭୃତ ସମ୍ଭାର ଇତ୍ଯାହୁଃ ॥ 4 ॥
ନ ସଭୃନ୍ତ୍ଯା-ସ୍ସମ୍ଭାରାଃ । ନ ଯଜୁଃ କାର୍ଯମିତି ॥ ଅଥୋ ଖଲୁ । ସଭୃନ୍ତ୍ଯା ଏଵ ସଭାଂରାଃ । କାର୍ଯଂ-ଯଁଜୁଃ । ପୁନରାଧେଯସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ତେନୋପାଗ୍ଂଶୁ ପ୍ରଚରତି । ଏଷ୍ଯ ଇଵ ଵା ଏଷଃ । ଯ-ତ୍ପୁନ-ରାଧେଯଃ । ଯଥୋପାଗ୍ଂଶୁ ନଷ୍ଟମିଚ୍ଛତି ॥ 5 ॥
ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ ॥ ଉଚ୍ଚୈ-ସ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତମୁ-ଥ୍ସୃଜତି । ଯଥା ନଷ୍ଟଂ-ଵିଁତ୍ଵା ପ୍ରାହାଯମିତି । ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ ॥ ଏକଧା ତେଜସ୍ଵିନୀ-ନ୍ଦେଵତାମୁପୈତୀତ୍ଯାହୁଃ । ସୈନମୀଶ୍ଵରା ପ୍ରଦହ ଇତି । ତତ୍ତଥା ନୋପୈତି । ପ୍ରଯାଜାନୂଯାଜେଷ୍ଵେଵ ଵିଭକ୍ତୀଃ କୁର୍ଯାତ୍ । ଯଥାପୂର୍ଵ-ମାଜ୍ଯଭାଗୌ ସ୍ଯାତାମ୍ । ଏଵ-ମ୍ପତ୍ନୀ ସଂଯାଁଜାଃ ॥ 6 ॥
ତ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵାନରଵତ୍-ପ୍ରଜନନଵତ୍ତର-ମୁପୈତୀତି ॥ ତଦାହୁଃ । ଵ୍ଯୃଦ୍ଧଂ-ଵାଁ ଏତତ୍ । ଅନାଗ୍ନେଯଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍କ୍ରିଯତ ଇତି ॥ ନେତି ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଅଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ରଥମଂ-ଵିଁଭକ୍ତୀନାଂ-ଯଁଜତି । ଅଗ୍ନିମୁତ୍ତମ-ମ୍ପତ୍ନୀ ସଂଯାଁଜାନାମ୍ । ତେନାଗ୍ନେଯମ୍ । ତେନ ସମୃଦ୍ଧ-ଙ୍କ୍ରିଯତ ଇତି ॥ 7 ॥
(ଅରୁନ୍ଧ - ତୈଵ ତ-ଦ୍- ଭଵତି - ସମ୍ଭୃତସମ୍ଭାର ଇତ୍ଯାହୁ - ରିଚ୍ଛତି - ପତ୍ନୀସଂଯାଁଜା - +ନଵ ଚ) ( ଆ1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଵାଜପେଯସ୍ଯ ଵିଧିଃ
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଵାଜପେଯସ୍ଯ ଵିଧିଃ
ଦେଵା ଵୈ ଯଥାଦର୍ଶଂ-ଯଁଜ୍ଞାନାହରନ୍ତ । ଯୋ-ଽଗ୍ନିଷ୍ଟୋମମ୍ । ଯ ଉକ୍ଥ୍ଯମ୍ । ଯୋ-ଽତିରାତ୍ରମ୍ । ତେ ସହୈଵ ସର୍ଵେ ଵାଜପେଯ-ମପଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତେ । ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ମୈ ନାତିଷ୍ଠନ୍ତ । ଅହମନେନ ଯଜା ଇତି । ତେ-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଆଜିମସ୍ଯ ଧାଵାମେତି ॥ 8 ॥
ତସ୍ମି-ନ୍ନାଜିମଧାଵନ୍ନ୍ । ତ-ମ୍ବୃହସ୍ପତି-ରୁଦଜଯତ୍ । ତେନାଯଜତ । ସ ସ୍ଵାରାଜ୍ଯ-ମଗଚ୍ଛତ୍ । ତମିନ୍ଦ୍ରୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ମାମନେନ ଯାଜଯେତି । ତେନେନ୍ଦ୍ର-ମଯାଜଯତ୍ । ସୋ-ଽଗ୍ର-ନ୍ଦେଵତାନା-ମ୍ପର୍ଯୈତ୍ । ଅଗଚ୍ଛ-ଥ୍ସ୍ଵାରାଜ୍ଯମ୍ । ଅତିଷ୍ଠନ୍ତାସ୍ମୈ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ ॥ 9 ॥
ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍. ଵାଜପେଯେନ ଯଜତେ । ଗଚ୍ଛତି ସ୍ଵାରାଜ୍ଯମ୍ । ଅଗ୍ରଗ୍ଂ ସମାନାନା-ମ୍ପର୍ଯେତି । ତିଷ୍ଠନ୍ତେ-ଽସ୍ମୈ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ ॥ ସ ଵା ଏଷ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଚୈଵ ରାଜନ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଯଜ୍ଞଃ ॥ ତଂ-ଵାଁ ଏତଂ-ଵାଁଜପେଯ ଇତ୍ଯାହୁଃ । ଵାଜାପ୍ଯୋ ଵା ଏଷଃ । ଵାଜଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେତେନ ଦେଵା ଐଫ୍ସନ୍ନ୍ ॥ ସୋମୋ ଵୈ ଵାଜପେଯଃ । ଯୋ ଵୈ ସୋମଂ-ଵାଁଜପେଯଂ-ଵେଁଦ ॥ 10 ॥
ଵାଜ୍ଯେଵୈନ-ମ୍ପୀତ୍ଵା ଭଵତି । ଆ-ଽସ୍ଯ ଵାଜୀ ଜାଯତେ ॥ ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜପେଯଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଅତ୍ତ୍ଯନ୍ନମ୍ । ଆ-ଽସ୍ଯାନ୍ନାଦୋ ଜାଯତେ ॥ ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ଵାଜପେଯଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଅତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଣା-ଽନ୍ନମ୍ । ଆ-ଽସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଯତେ ॥ 11 ॥
ଵାଗ୍ଵୈ ଵାଜସ୍ଯ ପ୍ରସଵଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । କରୋତି ଵାଚା ଵୀର୍ଯମ୍ । ଐନଂ-ଵାଁଚା ଗଚ୍ଛତି । ଅପିଵତୀଂ-ଵାଁଚଂ-ଵଁଦତି ॥ ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞାନ୍ ଵ୍ଯାଦିଶତ୍ । ସ ଆତ୍ମନ୍ ଵାଜପେଯ-ମଧତ୍ତ । ତ-ନ୍ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଏଷ ଵାଵ ଯଜ୍ଞଃ । ଯ-ଦ୍ଵାଜପେଯଃ ॥ 12 ॥
ଅପ୍ଯେଵ ନୋ-ଽତ୍ରାସ୍ତ୍ଵିତି । ତେଭ୍ଯ ଏତା ଉଜ୍ଜିତୀଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ ॥ ତା ଵା ଏତା ଉଜ୍ଜିତଯୋ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାଯନ୍ତେ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସର୍ଵତ୍ଵାଯ । ଦେଵତାନା-ମନିର୍ଭାଗାଯ ॥ ଦେଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚାନ୍ନସ୍ଯ ଚ ଶମଲମପାଘ୍ନନ୍ନ୍ । ଯ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣ-ଶ୍ଶମଲମାସୀତ୍ । ସା ଗାଥା ନାରାଶଗ୍ଗ୍ସ୍ଯ ଭଵତ୍ । ଯଦନ୍ନସ୍ଯ । ସା ସୁରା ॥ 13 ॥
ତସ୍ମା-ଦ୍ଗାଯତଶ୍ଚ ମତ୍ତସ୍ଯ ଚ ନ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯମ୍ । ଯ-ତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଶମଲ-ମ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ ॥ ସର୍ଵା ଵା ଏତସ୍ଯ ଵାଚୋ ଽଵରୁଦ୍ଧାଃ । ଯୋ ଵାଜପେଯଯାଜୀ । ଯା ପୃଥିଵ୍ଯାଂ-ଯାଁ-ଽଗ୍ନୌ ଯା ରଥନ୍ତରେ । ଯା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯା ଵାଯୌ ଯା ଵାମଦେଵ୍ଯେ । ଯା ଦିଵି ଯା-ଽଽଦିତ୍ଯେ ଯା ବୃହତି । ଯା-ଽଫ୍ସୁ ଯୌଷଧୀଷୁ ଯା ଵନସ୍ପତିଷୁ ॥ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜ୍ଯାର୍ତ୍ଵିଜୀନଃ । ସର୍ଵା ହ୍ଯସ୍ଯ ଵାଚୋ ଽଵରୁଦ୍ଧାଃ ॥ 14 ॥
ତସ୍ମି-ନ୍ନାଜିମଧାଵନ୍ନ୍ । ତ-ମ୍ବୃହସ୍ପତି-ରୁଦଜଯତ୍ । ତେନାଯଜତ । ସ ସ୍ଵାରାଜ୍ଯ-ମଗଚ୍ଛତ୍ । ତମିନ୍ଦ୍ରୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ମାମନେନ ଯାଜଯେତି । ତେନେନ୍ଦ୍ର-ମଯାଜଯତ୍ । ସୋ-ଽଗ୍ର-ନ୍ଦେଵତାନା-ମ୍ପର୍ଯୈତ୍ । ଅଗଚ୍ଛ-ଥ୍ସ୍ଵାରାଜ୍ଯମ୍ । ଅତିଷ୍ଠନ୍ତାସ୍ମୈ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ ॥ 9 ॥
ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍. ଵାଜପେଯେନ ଯଜତେ । ଗଚ୍ଛତି ସ୍ଵାରାଜ୍ଯମ୍ । ଅଗ୍ରଗ୍ଂ ସମାନାନା-ମ୍ପର୍ଯେତି । ତିଷ୍ଠନ୍ତେ-ଽସ୍ମୈ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ ॥ ସ ଵା ଏଷ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଚୈଵ ରାଜନ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଯଜ୍ଞଃ ॥ ତଂ-ଵାଁ ଏତଂ-ଵାଁଜପେଯ ଇତ୍ଯାହୁଃ । ଵାଜାପ୍ଯୋ ଵା ଏଷଃ । ଵାଜଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେତେନ ଦେଵା ଐଫ୍ସନ୍ନ୍ ॥ ସୋମୋ ଵୈ ଵାଜପେଯଃ । ଯୋ ଵୈ ସୋମଂ-ଵାଁଜପେଯଂ-ଵେଁଦ ॥ 10 ॥
ଵାଜ୍ଯେଵୈନ-ମ୍ପୀତ୍ଵା ଭଵତି । ଆ-ଽସ୍ଯ ଵାଜୀ ଜାଯତେ ॥ ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜପେଯଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଅତ୍ତ୍ଯନ୍ନମ୍ । ଆ-ଽସ୍ଯାନ୍ନାଦୋ ଜାଯତେ ॥ ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ଵାଜପେଯଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଅତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଣା-ଽନ୍ନମ୍ । ଆ-ଽସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଯତେ ॥ 11 ॥
ଵାଗ୍ଵୈ ଵାଜସ୍ଯ ପ୍ରସଵଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । କରୋତି ଵାଚା ଵୀର୍ଯମ୍ । ଐନଂ-ଵାଁଚା ଗଚ୍ଛତି । ଅପିଵତୀଂ-ଵାଁଚଂ-ଵଁଦତି ॥ ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞାନ୍ ଵ୍ଯାଦିଶତ୍ । ସ ଆତ୍ମନ୍ ଵାଜପେଯ-ମଧତ୍ତ । ତ-ନ୍ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଏଷ ଵାଵ ଯଜ୍ଞଃ । ଯ-ଦ୍ଵାଜପେଯଃ ॥ 12 ॥
ଅପ୍ଯେଵ ନୋ-ଽତ୍ରାସ୍ତ୍ଵିତି । ତେଭ୍ଯ ଏତା ଉଜ୍ଜିତୀଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ ॥ ତା ଵା ଏତା ଉଜ୍ଜିତଯୋ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାଯନ୍ତେ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସର୍ଵତ୍ଵାଯ । ଦେଵତାନା-ମନିର୍ଭାଗାଯ ॥ ଦେଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚାନ୍ନସ୍ଯ ଚ ଶମଲମପାଘ୍ନନ୍ନ୍ । ଯ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣ-ଶ୍ଶମଲମାସୀତ୍ । ସା ଗାଥା ନାରାଶଗ୍ଗ୍ସ୍ଯ ଭଵତ୍ । ଯଦନ୍ନସ୍ଯ । ସା ସୁରା ॥ 13 ॥
ତସ୍ମା-ଦ୍ଗାଯତଶ୍ଚ ମତ୍ତସ୍ଯ ଚ ନ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯମ୍ । ଯ-ତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଶମଲ-ମ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ ॥ ସର୍ଵା ଵା ଏତସ୍ଯ ଵାଚୋ ଽଵରୁଦ୍ଧାଃ । ଯୋ ଵାଜପେଯଯାଜୀ । ଯା ପୃଥିଵ୍ଯାଂ-ଯାଁ-ଽଗ୍ନୌ ଯା ରଥନ୍ତରେ । ଯା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯା ଵାଯୌ ଯା ଵାମଦେଵ୍ଯେ । ଯା ଦିଵି ଯା-ଽଽଦିତ୍ଯେ ଯା ବୃହତି । ଯା-ଽଫ୍ସୁ ଯୌଷଧୀଷୁ ଯା ଵନସ୍ପତିଷୁ ॥ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜ୍ଯାର୍ତ୍ଵିଜୀନଃ । ସର୍ଵା ହ୍ଯସ୍ଯ ଵାଚୋ ଽଵରୁଦ୍ଧାଃ ॥ 14 ॥
(ଧାଵାମେତି - ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯାଯ - ଵେଦ - ବ୍ରହ୍ମା ଜାଯତେ-ଵାଜପେଯଃ-ସୁରା-ଽଽର୍ତ୍ଵିଜୀନ ଏକଂ ଚ ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ତସ୍ଯଗ୍ରହଵିଶେଷାଃ
ଅନୁଵାକଂ 3 - ତସ୍ଯଗ୍ରହଵିଶେଷାଃ
ଦେଵା ଵୈ ଯଦନ୍ଯୈ-ର୍ଗ୍ରହୈ-ର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ନାଵାରୁନ୍ଧତ । ତଦତିଗ୍ରାହ୍ଯୈ-ରତିଗୃହ୍ଯା-ଵାରୁନ୍ଧତ । ତଦତିଗ୍ରାହ୍ଯାଣା-ମତିଗ୍ରାହ୍ଯତ୍ଵମ୍ ॥ ଯଦତିଗ୍ରାହ୍ଯା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ଯଦେଵାନ୍ଯୈ-ର୍ଗ୍ରହୈ-ର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ନାଵରୁନ୍ଧେ । ତଦେଵ ତୈରତିଗୃହ୍ଯା-ଵରୁନ୍ଧେ ॥ ପଞ୍ଚ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞଃ । ଯାଵାନେଵ ଯଜ୍ଞଃ । ତମାପ୍ତ୍ଵା ଽଵରୁନ୍ଧେ ॥ 15 ॥
ସର୍ଵ ଐନ୍ଦ୍ରା ଭଵନ୍ତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧତି ॥ ସପ୍ତଦଶ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା ଗ୍ରହା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେ-ରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଏକଯର୍ଚା ଗୃହ୍ଣାତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନେ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଗୃହ୍ଣାତି । ଏତ-ଦ୍ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପରମମନ୍ନମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୋମଃ ॥ 16 ॥
ଏତ-ନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୁରା । ପରମେଣୈଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନାଵର-ମନ୍ନାଦ୍ଯ-ମଵରୁନ୍ଧେ ॥ ସୋମଗ୍ରହା-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵା ଏତ-ତ୍ତେଜଃ । ଯ-ଥ୍ସୋମଃ । ବ୍ରହ୍ମଣ ଏଵ ତେଜସା ତେଜୋ ଯଜମାନେ ଦଧାତି । ସୁରାଗ୍ରହା-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଅନ୍ନସ୍ଯ ଵା ଏତଚ୍ଛମଲମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୁରା ॥ 17 ॥
ଅନ୍ନସ୍ଯୈଵ ଶମଲେନ ଶମଲଂ-ଯଁଜମାନା-ଦପହନ୍ତି ॥ ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଗୃହ୍ଣାତି । ପୁମାନ୍. ଵୈ ସୋମଃ । ସ୍ତ୍ରୀ ସୁରା । ତ-ନ୍ମିଥୁନମ୍ । ମିଥୁନମେଵାସ୍ଯ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେ କରୋତି ପ୍ରଜନନାଯ । ଆତ୍ମାନମେଵ ସୋମଗ୍ରହୈ-ସ୍ସ୍ପୃଣୋତି । ଜାଯାଗ୍ଂ ସୁରା ଗ୍ରହୈଃ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜ୍ଯମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ସ୍ତ୍ରିଯଗ୍ଂ ସମ୍ଭଵତି । ଵାଜପେଯା-ଭିଜିତଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯସ୍ଯ ॥ 18 ॥
ପୂର୍ଵେ ସୋମଗ୍ରହା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ଅପରେ ସୁରାଗ୍ରହାଃ । ପୁରୋକ୍ଷଗ୍ଂ ସୋମଗ୍ରହାନ୍ଥ୍- ସାଦଯତି । ପଶ୍ଚାଦକ୍ଷଗ୍ଂ ସୁରାଗ୍ରହାନ୍ । ପାପଵସ୍ଯସସ୍ଯ ଵିଧୃତ୍ଯୈ ॥ ଏଷ ଵୈ ଯଜମାନଃ । ଯ-ଥ୍ସୋମଃ । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ସୁରା । ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଵ୍ଯତିଷଜତି । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୈଵୈନଂ-ଵ୍ଯଁତିଷଜତି ॥ 19 ॥
ସପୃଞ୍ଚଃ ସ୍ଥ ସ-ମ୍ମା ଭଦ୍ରେଣ ପୃଙ୍କ୍ତେତ୍ଯାହ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଭଦ୍ରମ୍ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂସୃଜତି ॥ ଅନ୍ନସ୍ଯ ଵା ଏତଚ୍ଛମଲମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୁରା । ପାପ୍ମେଵ ଖଲୁ ଵୈ ଶମଲମ୍ । ପାପ୍ମନା ଵା ଏନମେତଚ୍ଛମଲେନ ଵ୍ଯତିଷଜତି । ଯ-ଥ୍ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଵ୍ଯତିଷଜତି ॥ ଵିପୃଚଃ ସ୍ଥ ଵି ମା ପାପ୍ମନା ପୃଙ୍କ୍ତେତ୍ଯାହ । ପାପ୍ମନୈଵୈନଗ୍ଂ ଶମଲେନ ଵ୍ଯାଵର୍ତଯତି ॥ 20 ॥
ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜୀ ପୂତୋ ମେଦ୍ଧ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣ୍ଯଃ ॥ ପ୍ରାଂଉ-ଦ୍ଦ୍ରଵତି ସୋମଗ୍ରହୈଃ । ଅମୁମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମଭିଜଯତି । ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଖ୍ସୁରା ଗ୍ରହୈଃ । ଇମମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମଭିଜଯତି ॥ ପ୍ରତିଷ୍ଠନ୍ତି ସୋମଗ୍ରହୈଃ । ଯାଵଦେଵ ସତ୍ଯମ୍ । ତେନ ସୂଯତେ ॥ ଵାଜସୃଦ୍ଭ୍ଯଃ ସୁରାଗ୍ରହାନ୍. ହରନ୍ତି । ଅନୃତେନୈଵ ଵିଶଗ୍ଂ ସଗ୍ଂସୃଜତି ॥ ହିରଣ୍ଯପାତ୍ର-ମ୍ମଧୋଃ ପୂର୍ଣ-ନ୍ଦଦାତି । ମଧଵ୍ଯୋ-ଽସାନୀତି ॥ ଏକଧା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉପ ହରତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନ ଆଯୁସ୍ତେଜୋ ଦଧାତି ॥ 21 ॥
ସର୍ଵ ଐନ୍ଦ୍ରା ଭଵନ୍ତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧତି ॥ ସପ୍ତଦଶ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା ଗ୍ରହା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେ-ରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଏକଯର୍ଚା ଗୃହ୍ଣାତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନେ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଗୃହ୍ଣାତି । ଏତ-ଦ୍ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପରମମନ୍ନମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୋମଃ ॥ 16 ॥
ଏତ-ନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୁରା । ପରମେଣୈଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନାଵର-ମନ୍ନାଦ୍ଯ-ମଵରୁନ୍ଧେ ॥ ସୋମଗ୍ରହା-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵା ଏତ-ତ୍ତେଜଃ । ଯ-ଥ୍ସୋମଃ । ବ୍ରହ୍ମଣ ଏଵ ତେଜସା ତେଜୋ ଯଜମାନେ ଦଧାତି । ସୁରାଗ୍ରହା-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଅନ୍ନସ୍ଯ ଵା ଏତଚ୍ଛମଲମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୁରା ॥ 17 ॥
ଅନ୍ନସ୍ଯୈଵ ଶମଲେନ ଶମଲଂ-ଯଁଜମାନା-ଦପହନ୍ତି ॥ ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଗୃହ୍ଣାତି । ପୁମାନ୍. ଵୈ ସୋମଃ । ସ୍ତ୍ରୀ ସୁରା । ତ-ନ୍ମିଥୁନମ୍ । ମିଥୁନମେଵାସ୍ଯ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେ କରୋତି ପ୍ରଜନନାଯ । ଆତ୍ମାନମେଵ ସୋମଗ୍ରହୈ-ସ୍ସ୍ପୃଣୋତି । ଜାଯାଗ୍ଂ ସୁରା ଗ୍ରହୈଃ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜ୍ଯମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ସ୍ତ୍ରିଯଗ୍ଂ ସମ୍ଭଵତି । ଵାଜପେଯା-ଭିଜିତଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯସ୍ଯ ॥ 18 ॥
ପୂର୍ଵେ ସୋମଗ୍ରହା ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ । ଅପରେ ସୁରାଗ୍ରହାଃ । ପୁରୋକ୍ଷଗ୍ଂ ସୋମଗ୍ରହାନ୍ଥ୍- ସାଦଯତି । ପଶ୍ଚାଦକ୍ଷଗ୍ଂ ସୁରାଗ୍ରହାନ୍ । ପାପଵସ୍ଯସସ୍ଯ ଵିଧୃତ୍ଯୈ ॥ ଏଷ ଵୈ ଯଜମାନଃ । ଯ-ଥ୍ସୋମଃ । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ସୁରା । ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଵ୍ଯତିଷଜତି । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୈଵୈନଂ-ଵ୍ଯଁତିଷଜତି ॥ 19 ॥
ସପୃଞ୍ଚଃ ସ୍ଥ ସ-ମ୍ମା ଭଦ୍ରେଣ ପୃଙ୍କ୍ତେତ୍ଯାହ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଭଦ୍ରମ୍ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂସୃଜତି ॥ ଅନ୍ନସ୍ଯ ଵା ଏତଚ୍ଛମଲମ୍ । ଯ-ଥ୍ସୁରା । ପାପ୍ମେଵ ଖଲୁ ଵୈ ଶମଲମ୍ । ପାପ୍ମନା ଵା ଏନମେତଚ୍ଛମଲେନ ଵ୍ଯତିଷଜତି । ଯ-ଥ୍ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚ ଵ୍ଯତିଷଜତି ॥ ଵିପୃଚଃ ସ୍ଥ ଵି ମା ପାପ୍ମନା ପୃଙ୍କ୍ତେତ୍ଯାହ । ପାପ୍ମନୈଵୈନଗ୍ଂ ଶମଲେନ ଵ୍ଯାଵର୍ତଯତି ॥ 20 ॥
ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜୀ ପୂତୋ ମେଦ୍ଧ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣ୍ଯଃ ॥ ପ୍ରାଂଉ-ଦ୍ଦ୍ରଵତି ସୋମଗ୍ରହୈଃ । ଅମୁମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମଭିଜଯତି । ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଖ୍ସୁରା ଗ୍ରହୈଃ । ଇମମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମଭିଜଯତି ॥ ପ୍ରତିଷ୍ଠନ୍ତି ସୋମଗ୍ରହୈଃ । ଯାଵଦେଵ ସତ୍ଯମ୍ । ତେନ ସୂଯତେ ॥ ଵାଜସୃଦ୍ଭ୍ଯଃ ସୁରାଗ୍ରହାନ୍. ହରନ୍ତି । ଅନୃତେନୈଵ ଵିଶଗ୍ଂ ସଗ୍ଂସୃଜତି ॥ ହିରଣ୍ଯପାତ୍ର-ମ୍ମଧୋଃ ପୂର୍ଣ-ନ୍ଦଦାତି । ମଧଵ୍ଯୋ-ଽସାନୀତି ॥ ଏକଧା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉପ ହରତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନ ଆଯୁସ୍ତେଜୋ ଦଧାତି ॥ 21 ॥
(ଆପ୍ତ୍ଵା-ଽଵରୁନ୍ଧେ - ସୋମଃ - ଶମଲଂ-ଯଁ-ଥ୍ସୁରା - ହ୍ଯ-ସ୍ଯୈନଂ-ଵ୍ଯଁତିଷଜତି - ଵ୍ଯାଵର୍ତଯତି - ସୃଜତି ଚତ୍ଵାରି ଚ ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ପଶଵ-ସ୍ସପ୍ତଦଶ
ଅନୁଵାକଂ 4 - ପଶଵ-ସ୍ସପ୍ତଦଶ
ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି । ନାଗ୍ନିଷ୍ଟୋମୋ ନୋକ୍ଥ୍ଯଃ । ନ ଷୋଡଶୀ ନାତିରାତ୍ରଃ । ଅଥ କସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯେ ସର୍ଵେ ଯଜ୍ଞକ୍ରତଵୋ-ଽଵରୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତ ଇତି । ପଶୁଭିରିତି ବ୍ରୂଯାତ୍ ॥ ଆଗ୍ନେଯ-ମ୍ପଶୁମାଲଭତେ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମମେଵ ତେନାଵରୁନ୍ଧେ । ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନେନୋକ୍ଥ୍ଯମ୍ । ଐନ୍ଦ୍ରେଣ ଷୋଡଶିନଃ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ । ସାରସ୍ଵତ୍ଯା-ଽତିରାତ୍ରମ୍ ॥ 22 ॥
ମାରୁତ୍ଯା ବୃହତ-ସ୍ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ । ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଯଜ୍ଞକ୍ରତଵଃ । ତା-ନ୍ପଶୁଭିରେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଆତ୍ମାନମେଵ ସ୍ପୃଣୋ-ତ୍ଯଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେନ । ପ୍ରାଣାପାନା-ଵୁକ୍ଥ୍ଯେନ । ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ଷୋଡଶିନଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ଵାଚ-ମତିରାତ୍ରେଣ । ପ୍ରଜା-ମ୍ବୃହତ-ସ୍ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ଇମମେଵ ଲୋକମଭି ଜଯତ୍ଯଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେନ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ମୁକ୍ଥ୍ଯେନ ॥ 23 ॥
ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକଗ୍ଂ ଷୋଡଶିନଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ଦେଵଯାନାନେଵ ପଥ ଆରୋହ-ତ୍ଯତିରାତ୍ରେଣ । ନାକଗ୍ଂ ରୋହତି ବୃହତ-ସ୍ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ତେଜ ଏଵାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତ ଆଗ୍ନେଯେନ ପଶୁନା । ଓଜୋ ବଲମୈନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନେନ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ମୈନ୍ଦ୍ରେଣ । ଵାଚଗ୍ଂ ସାରସ୍ଵତ୍ଯା । ଉଭାଵେଵ ଦେଵଲୋକ-ଞ୍ଚ ମନୁଷ୍ଯଲୋକ-ଞ୍ଚାଭିଜଯତି ମାରୁତ୍ଯା ଵଶଯା ॥ ସପ୍ତଦଶ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା-ନ୍ପଶୂନାଲଭତେ । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ॥ 24 ॥
ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଶ୍ଯାମା ଏକରୂପା ଭଵନ୍ତି । ଏଵମିଵ ହି ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ତା-ନ୍ପର୍ଯଗ୍ନିକୃତା-ନୁଥ୍ସୃଜତି ॥ ମରୁତୋ ଯଜ୍ଞମଜିଘାଗ୍ଂସ-ନ୍ପ୍ରଜାପତେଃ । ତେଭ୍ଯ ଏତା-ମ୍ମାରୁତୀଂ-ଵଁଶାମାଲଭତ । ତଯୈଵୈନା-ନଶମଯତ୍ ॥ ମାରୁତ୍ଯା ପ୍ରଚର୍ଯ । ଏତାନ୍-ଥ୍ସଞ୍ଜ୍ଞପଯେତ୍ । ମରୁତ ଏଵ ଶମଯିତ୍ଵା ॥ 25 ॥
ଏତୈଃ ପ୍ରଚରତି । ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଘାତାଯ ॥ ଏକଧା ଵପା ଜୁହୋତି । ଏକଦେଵତ୍ଯା ହି । ଏତେ । ଅଥୋ ଏକଧୈଵ ଯଜମାନେ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ନୈଵାରେଣ ସପ୍ତଦଶଶରାଵେ-ଣୈତର୍ହି ପ୍ରଚରତି । ଏତ-ତ୍ପୁରୋଡାଶା ହ୍ଯେତେ । ଅଥୋ ପଶୂନାମେଵ ଛିଦ୍ରମପିଦଧାତି ॥ ସାରସ୍ଵତ୍ଯୋତ୍ତମଯା ପ୍ରଚରତି । ଵାଗ୍ ଵୈ ସରସ୍ଵତୀ । ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଣାନାଂ-ଵାଁଗୁତ୍ତମା । ଅଥୋ ପ୍ରଜାପତାଵେଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି । ପ୍ରଜାପତିର୍ ହି ଵାକ୍ ॥ ଅପନ୍ନଦତୀ ଭଵତି । ତସ୍ମା-ନ୍ମନୁଷ୍ଯା-ସ୍ସର୍ଵାଂ-ଵାଁଚଂ-ଵଁଦନ୍ତି ॥ 26 ॥
ମାରୁତ୍ଯା ବୃହତ-ସ୍ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ । ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଯଜ୍ଞକ୍ରତଵଃ । ତା-ନ୍ପଶୁଭିରେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଆତ୍ମାନମେଵ ସ୍ପୃଣୋ-ତ୍ଯଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେନ । ପ୍ରାଣାପାନା-ଵୁକ୍ଥ୍ଯେନ । ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ଷୋଡଶିନଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ଵାଚ-ମତିରାତ୍ରେଣ । ପ୍ରଜା-ମ୍ବୃହତ-ସ୍ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ଇମମେଵ ଲୋକମଭି ଜଯତ୍ଯଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେନ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷ-ମୁକ୍ଥ୍ଯେନ ॥ 23 ॥
ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକଗ୍ଂ ଷୋଡଶିନଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ଦେଵଯାନାନେଵ ପଥ ଆରୋହ-ତ୍ଯତିରାତ୍ରେଣ । ନାକଗ୍ଂ ରୋହତି ବୃହତ-ସ୍ସ୍ତୋତ୍ରେଣ । ତେଜ ଏଵାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତ ଆଗ୍ନେଯେନ ପଶୁନା । ଓଜୋ ବଲମୈନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନେନ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ମୈନ୍ଦ୍ରେଣ । ଵାଚଗ୍ଂ ସାରସ୍ଵତ୍ଯା । ଉଭାଵେଵ ଦେଵଲୋକ-ଞ୍ଚ ମନୁଷ୍ଯଲୋକ-ଞ୍ଚାଭିଜଯତି ମାରୁତ୍ଯା ଵଶଯା ॥ ସପ୍ତଦଶ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା-ନ୍ପଶୂନାଲଭତେ । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ॥ 24 ॥
ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଶ୍ଯାମା ଏକରୂପା ଭଵନ୍ତି । ଏଵମିଵ ହି ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ତା-ନ୍ପର୍ଯଗ୍ନିକୃତା-ନୁଥ୍ସୃଜତି ॥ ମରୁତୋ ଯଜ୍ଞମଜିଘାଗ୍ଂସ-ନ୍ପ୍ରଜାପତେଃ । ତେଭ୍ଯ ଏତା-ମ୍ମାରୁତୀଂ-ଵଁଶାମାଲଭତ । ତଯୈଵୈନା-ନଶମଯତ୍ ॥ ମାରୁତ୍ଯା ପ୍ରଚର୍ଯ । ଏତାନ୍-ଥ୍ସଞ୍ଜ୍ଞପଯେତ୍ । ମରୁତ ଏଵ ଶମଯିତ୍ଵା ॥ 25 ॥
ଏତୈଃ ପ୍ରଚରତି । ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଘାତାଯ ॥ ଏକଧା ଵପା ଜୁହୋତି । ଏକଦେଵତ୍ଯା ହି । ଏତେ । ଅଥୋ ଏକଧୈଵ ଯଜମାନେ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ନୈଵାରେଣ ସପ୍ତଦଶଶରାଵେ-ଣୈତର୍ହି ପ୍ରଚରତି । ଏତ-ତ୍ପୁରୋଡାଶା ହ୍ଯେତେ । ଅଥୋ ପଶୂନାମେଵ ଛିଦ୍ରମପିଦଧାତି ॥ ସାରସ୍ଵତ୍ଯୋତ୍ତମଯା ପ୍ରଚରତି । ଵାଗ୍ ଵୈ ସରସ୍ଵତୀ । ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଣାନାଂ-ଵାଁଗୁତ୍ତମା । ଅଥୋ ପ୍ରଜାପତାଵେଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି । ପ୍ରଜାପତିର୍ ହି ଵାକ୍ ॥ ଅପନ୍ନଦତୀ ଭଵତି । ତସ୍ମା-ନ୍ମନୁଷ୍ଯା-ସ୍ସର୍ଵାଂ-ଵାଁଚଂ-ଵଁଦନ୍ତି ॥ 26 ॥
(ଅତିରାତ୍ର - ମନ୍ତରିକ୍ଷମୁକ୍ଥ୍ଯେନ - ପ୍ରଜାପତିଃ - ଶମଯିତ୍ଵୋତ୍ - ତମଯା ପ୍ରଚରତି ଷଟ୍ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ରଥଯାଜନମ୍
ଅନୁଵାକଂ 5 - ରଥଯାଜନମ୍
ସାଵିତ୍ର-ଞ୍ଜୁହୋତି କର୍ମଣଃ କର୍ମଣଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ ॥ କସ୍ତ-ଦ୍ଵେଦେତ୍ଯାହୁଃ । ଯ-ଦ୍ଵାଜପେଯସ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ-ଯଁଦପରମିତି । ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵ ଯଥାପୂର୍ଵ-ଙ୍କର୍ମାଣି କରୋତି ॥ ସଵନେ ସଵନେ ଜୁହୋତି । ଆକ୍ରମଣମେଵ ତ-ଥ୍ସେତୁଂ-ଯଁଜମାନଃ କୁରୁତେ । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ ଵାଚସ୍ପତି-ର୍ଵାଚମଦ୍ଯ ସ୍ଵଦାତି ନ ଇତ୍ଯାହ । ଵାଗ୍ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପୁରା-ଽନ୍ନମାସୀତ୍ । ଵାଚମେଵାସ୍ମା ଅନ୍ନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଦଯତି ॥ 27 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ-ଽସି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ ଇତି ରଥମୁପାଵହରତି ଵିଜିତ୍ଯୈ ॥ ଵାଜସ୍ଯ ନୁ ପ୍ରସଵେ ମାତର-ମ୍ମହୀମିତ୍ଯାହ । ଯଚ୍ଚୈଵେଯମ୍ । ଯଚ୍ଚାସ୍ଯାମଧି । ତଦେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ ତସ୍ମିନ୍ନେଵୋଭଯେ-ଽଭିଷିଚ୍ଯତେ ॥ ଅଫ୍ସ୍ଵନ୍ତର-ମୃତମଫ୍ସୁ ଭେଷଜମିତ୍ଯଶ୍ଵା-ନ୍ପଲ୍ପୂଲଯତି । ଅଫ୍ସୁ ଵା ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ତୃତୀଯ-ମ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟମ୍ । ତଦନୁଵେନନ୍ଵଵପ୍ଲଵତେ । ଯଦଫ୍ସୁ ପଲ୍ପୂଲଯତି ॥ 28 ॥
ଯଦେଵାସ୍ଯାଫ୍ସୁ ପ୍ରଵିଷ୍ଟମ୍ । ତଦେଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ବହୁ ଵା ଅଶ୍ଵୋ-ଽମେଦ୍ଧ୍ଯ-ମୁପଗଚ୍ଛତି । ଯଦଫ୍ସୁ ପଲ୍ପୂଲଯତି । ମେଦ୍ଧ୍ଯାନେଵୈନାନ୍ କରୋତି ॥ ଵାଯୁର୍ଵା ତ୍ଵା ମନୁର୍ଵା ତ୍ଵେତ୍ଯାହ । ଏତା ଵା ଏତ-ନ୍ଦେଵତା ଅଗ୍ରେ ଅଶ୍ଵମଯୁଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ତାଭିରେଵୈନାନ୍. ଯୁନକ୍ତି । ସଵସ୍ଯୋଜ୍ଜିତ୍ଯୈ ॥ ଯଜୁଷା ଯୁନକ୍ତି ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ॥ 29 ॥
ଅପା-ନ୍ନ ପାଦାଶୁହେମନ୍ନିତି ସମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି । ମେଦ୍ଧ୍ଯାନେଵୈନାନ୍ କରୋତି । ଅଥୋ ସ୍ତୌତ୍ଯେଵୈନାନାଜିଗ୍ଂ ସରିଷ୍ଯତଃ ॥ ଵିଷ୍ଣୁ କ୍ରମାନ୍ କ୍ରମତେ । ଵିଷ୍ଣୁରେଵ ଭୂତ୍ଵେମାଁଲ୍ଲୋକା-ନଭିଜଯତି ॥ ଵୈଶ୍ଵଦେଵୋ ଵୈ ରଥଃ । ଅଙ୍କୌ ନ୍ଯଙ୍କାଵଭିତୋ ରଥଂ-ଯାଁଵିତ୍ଯାହ । ଯା ଏଵ ଦେଵତା ରଥେ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ । ତାଭ୍ଯ ଏଵ ନମସ୍କରୋତି । ଆତ୍ମନୋ-ଽନାର୍ତ୍ଯୈ ॥ ଅଶମରଥ-ମ୍ଭାଵୁକୋ-ଽସ୍ଯ ରଥୋ ଭଵତି । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ 30 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ-ଽସି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ ଇତି ରଥମୁପାଵହରତି ଵିଜିତ୍ଯୈ ॥ ଵାଜସ୍ଯ ନୁ ପ୍ରସଵେ ମାତର-ମ୍ମହୀମିତ୍ଯାହ । ଯଚ୍ଚୈଵେଯମ୍ । ଯଚ୍ଚାସ୍ଯାମଧି । ତଦେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ ତସ୍ମିନ୍ନେଵୋଭଯେ-ଽଭିଷିଚ୍ଯତେ ॥ ଅଫ୍ସ୍ଵନ୍ତର-ମୃତମଫ୍ସୁ ଭେଷଜମିତ୍ଯଶ୍ଵା-ନ୍ପଲ୍ପୂଲଯତି । ଅଫ୍ସୁ ଵା ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ତୃତୀଯ-ମ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟମ୍ । ତଦନୁଵେନନ୍ଵଵପ୍ଲଵତେ । ଯଦଫ୍ସୁ ପଲ୍ପୂଲଯତି ॥ 28 ॥
ଯଦେଵାସ୍ଯାଫ୍ସୁ ପ୍ରଵିଷ୍ଟମ୍ । ତଦେଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ବହୁ ଵା ଅଶ୍ଵୋ-ଽମେଦ୍ଧ୍ଯ-ମୁପଗଚ୍ଛତି । ଯଦଫ୍ସୁ ପଲ୍ପୂଲଯତି । ମେଦ୍ଧ୍ଯାନେଵୈନାନ୍ କରୋତି ॥ ଵାଯୁର୍ଵା ତ୍ଵା ମନୁର୍ଵା ତ୍ଵେତ୍ଯାହ । ଏତା ଵା ଏତ-ନ୍ଦେଵତା ଅଗ୍ରେ ଅଶ୍ଵମଯୁଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ତାଭିରେଵୈନାନ୍. ଯୁନକ୍ତି । ସଵସ୍ଯୋଜ୍ଜିତ୍ଯୈ ॥ ଯଜୁଷା ଯୁନକ୍ତି ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ॥ 29 ॥
ଅପା-ନ୍ନ ପାଦାଶୁହେମନ୍ନିତି ସମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି । ମେଦ୍ଧ୍ଯାନେଵୈନାନ୍ କରୋତି । ଅଥୋ ସ୍ତୌତ୍ଯେଵୈନାନାଜିଗ୍ଂ ସରିଷ୍ଯତଃ ॥ ଵିଷ୍ଣୁ କ୍ରମାନ୍ କ୍ରମତେ । ଵିଷ୍ଣୁରେଵ ଭୂତ୍ଵେମାଁଲ୍ଲୋକା-ନଭିଜଯତି ॥ ଵୈଶ୍ଵଦେଵୋ ଵୈ ରଥଃ । ଅଙ୍କୌ ନ୍ଯଙ୍କାଵଭିତୋ ରଥଂ-ଯାଁଵିତ୍ଯାହ । ଯା ଏଵ ଦେଵତା ରଥେ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ । ତାଭ୍ଯ ଏଵ ନମସ୍କରୋତି । ଆତ୍ମନୋ-ଽନାର୍ତ୍ଯୈ ॥ ଅଶମରଥ-ମ୍ଭାଵୁକୋ-ଽସ୍ଯ ରଥୋ ଭଵତି । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ 30 ॥
(ସ୍ଵଦଯତି - ପଲ୍ପୂଲଯତି - ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯା - ଅନାର୍ତ୍ଯୈ ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ରଥଧାଵନମ୍
ଅନୁଵାକଂ 6 - ରଥଧାଵନମ୍
ଦେଵସ୍ଯାହଗ୍ଂ ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ ବୃହସ୍ପତିନା ଵାଜଜିତା ଵାଜ-ଞ୍ଜେଷମିତ୍ଯାହ । ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵାଜମୁଜ୍ଜଯତି ॥ ଦେଵସ୍ଯାହଗ୍ଂ ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ ବୃହସ୍ପତିନା ଵାଜଜିତା ଵର୍ଷିଷ୍ଠ-ନ୍ନାକଗ୍ଂ ରୁହେଯମିତ୍ଯାହ । ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵର୍ଷିଷ୍ଠ-ନ୍ନାକଗ୍ଂ ରୋହତି ॥ ଚାତ୍ଵାଲେ ରଥଚକ୍ର-ନ୍ନିମିତଗ୍ଂ ରୋହତି । ଅତୋ ଵା ଅଙ୍ଗିରସ ଉତ୍ତମା-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମାଯନ୍ନ୍ । ସାକ୍ଷାଦେଵ ଯଜମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି ॥ ଆଵେଷ୍ଟଯତି । ଵଜ୍ରୋ ଵୈ ରଥଃ । ଵଜ୍ରେଣୈଵ ଦିଶୋ-ଽଭିଜଯତି ॥ 31 ॥
ଵାଜିନାଗ୍ଂ ସାମ ଗାଯତେ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜଃ । ଅନ୍ନମେ-ଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଵାଚୋ ଵର୍ଷ୍ମ ଦେଵେଭ୍ଯୋ-ଽପାକ୍ରାମତ୍ । ତ-ଦ୍ଵନସ୍ପତୀ-ନ୍ପ୍ରାଵିଶତ୍ । ସୈଷା ଵାଗ୍-ଵନସ୍ପତିଷୁ ଵଦତି । ଯା ଦୁନ୍ଦୁଭୌ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଦୁନ୍ଦୁଭି-ସ୍ସର୍ଵା ଵାଚୋତି ଵଦତି ॥ ଦୁନ୍ଦୁଭୀନ୍-ଥ୍ସମାଘ୍ନନ୍ତି । ପରମା ଵା ଏଷା ଵାକ୍ ॥ 32 ॥
ଯା ଦୁନ୍ଦୁଭୌ । ପରମଯୈଵ ଵାଚା-ଽଵରାଂ-ଵାଁଚମ-ଵରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ ଵାଚ ଏଵ ଵର୍ଷ୍ମ ଯଜମାନୋ ଽଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ଵାଚଂ-ଵଁଦତେନ୍ଦ୍ରଂ-ଵାଁଜ-ଞ୍ଜାପଯତେନ୍ଦ୍ରୋ ଵାଜମଜଯି-ଦିତ୍ଯାହ । ଏଷ ଵା ଏତର୍ହୀନ୍ଦ୍ରଃ । ଯୋ ଯଜତେ । ଯଜମାନ ଏଵ ଵାଜମୁଜ୍ଜଯତି ॥ ସପ୍ତଦଶ ପ୍ରଵ୍ଯାଧାନାଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି । ସପ୍ତଦଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୋତ୍ର-ମ୍ଭଵତି । ସପ୍ତଦଶ ସପ୍ତଦଶ ଦୀଯନ୍ତେ ॥ 33 ॥
ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେ-ରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଅର୍ଵା-ଽସି ସପ୍ତିରସି ଵାଜ୍ଯସୀତ୍ଯାହ । ଅଗ୍ନିର୍ଵା ଅର୍ଵା । ଵାଯୁ-ସ୍ସପ୍ତିଃ । ଆଦିତ୍ଯୋ ଵାଜୀ । ଏତାଭିରେଵାସ୍ମୈ ଦେଵତାଭି-ର୍ଦେଵରଥଂ-ଯୁଁନକ୍ତି ॥ ପ୍ରଷ୍ଟିଵାହିନଂ-ଯୁଁନକ୍ତି । ପ୍ରଷ୍ଟିଵାହୀ ଵୈ ଦେଵରଥଃ । ଦେଵରଥମେଵାସ୍ମୈ ଯୁନକ୍ତି ॥ 34 ॥
ଵାଜିନୋ ଵାଜ-ନ୍ଧାଵତ କାଷ୍ଠା-ଙ୍ଗଚ୍ଛତେତ୍ଯାହ । ସୁଵର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋକଃ କାଷ୍ଠା । ସୁଵର୍ଗମେଵ ଲୋକଂ-ଯଁନ୍ତି ॥ ସୁଵର୍ଗଂ-ଵାଁ ଏତେ ଲୋକଂ-ଯଁନ୍ତି । ଯ ଆଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି ॥ ପ୍ରାଞ୍ଚୋ ଧାଵନ୍ତି । ପ୍ରାଂଇଵ ହି ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକଃ ॥ ଚତସୃଭିରନୁ ମନ୍ତ୍ରଯତେ । ଚତ୍ଵାରି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି । ଛନ୍ଦୋଭିରେଵୈନାନ୍-ଥ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ॥ 35 ॥
ପ୍ର ଵା ଏତେ-ଽସ୍ମାଲ୍-ଲୋକାଚ୍ଚ୍ଯଵନ୍ତେ । ଯ ଆଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି । ଉଦଞ୍ଚ ଆଵର୍ତନ୍ତେ । ଅସ୍ମାଦେଵ ତେନ ଲୋକାନ୍ନଯନ୍ତି ॥ ରଥଵିମୋଚନୀଯ-ଞ୍ଜୁହୋତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ ଆ ମା ଵାଜସ୍ଯ ପ୍ରସଵୋ ଜଗମ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜଃ । ଅନ୍ନମେଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଯଥାଲୋକଂ-ଵାଁ ଏତ ଉଜ୍ଜଯନ୍ତି । ଯ ଆଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି ॥ 36 ॥
କୃଷ୍ଣଲ-ଙ୍କୃଷ୍ଣଲଂ-ଵାଁଜସୃଦ୍ଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଯମେଵ ତେ ଵାଜଂ-ଲୋଁକମୁଜ୍ଜଯନ୍ତି । ତ-ମ୍ପରିକ୍ରୀଯା-ଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଏକଧା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉପହରତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନେ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଦେଵା ଵା ଓଷଧୀଷ୍ଵାଜିମଯୁଃ । ତା ବୃହସ୍ପତି-ରୁଦଜଯତ୍ । ସ ନୀଵାରାନ୍ନିରଵୃଣୀତ । ତନ୍ନୀଵାରାଣା-ନ୍ନୀଵାରତ୍ଵମ୍ ॥ ନୈଵାରଶ୍ଚରୁ-ର୍ଭଵତି ॥ 37 ॥
ଏତଦ୍ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପରମମନ୍ନମ୍ । ଯନ୍ନୀଵାରାଃ । ପରମେଣୈଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯେ-ନାଵର-ମନ୍ନାଦ୍ଯମଵରୁନ୍ଧେ ॥ ସପ୍ତଦଶଶରାଵୋ ଭଵତି । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେ-ରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ କ୍ଷୀରେ ଭଵତି । ରୁଚମେଵାସ୍ମିନ୍-ଦଧାତି ॥ ସର୍ପିଷ୍ଵା-ନ୍ଭଵତି ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ ॥ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯୋ ଵା ଏଷ ଦେଵତଯା ॥ 38 ॥
ଯୋ ଵାଜପେଯେନ ଯଜତେ । ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ ଏଷ ଚରୁଃ ॥ ଅଶ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସରିଷ୍ଯତ-ସ୍ସସ୍ରୁଷଶ୍ଚାଵ-ଘ୍ରାପଯତି । ଯମେଵ ତେ ଵାଜଂ-ଲୋଁକମୁଜ୍ଜଯନ୍ତି । ତମେଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଅଜୀଜିପତ ଵନସ୍ପତଯ ଇନ୍ଦ୍ରଂ-ଵାଁଜଂ-ଵିଁମୁଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵମିତି ଦୁନ୍ଦୁଭୀନ୍. ଵିମୁଞ୍ଚତି । ଯମେଵ ତେ ଵାଜଂ-ଲୋଁକମିନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦୁନ୍ଦୁଭଯ ଉଜ୍ଜଯନ୍ତି । ତମେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ ॥ 39 ॥
ଵାଜିନାଗ୍ଂ ସାମ ଗାଯତେ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜଃ । ଅନ୍ନମେ-ଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଵାଚୋ ଵର୍ଷ୍ମ ଦେଵେଭ୍ଯୋ-ଽପାକ୍ରାମତ୍ । ତ-ଦ୍ଵନସ୍ପତୀ-ନ୍ପ୍ରାଵିଶତ୍ । ସୈଷା ଵାଗ୍-ଵନସ୍ପତିଷୁ ଵଦତି । ଯା ଦୁନ୍ଦୁଭୌ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଦୁନ୍ଦୁଭି-ସ୍ସର୍ଵା ଵାଚୋତି ଵଦତି ॥ ଦୁନ୍ଦୁଭୀନ୍-ଥ୍ସମାଘ୍ନନ୍ତି । ପରମା ଵା ଏଷା ଵାକ୍ ॥ 32 ॥
ଯା ଦୁନ୍ଦୁଭୌ । ପରମଯୈଵ ଵାଚା-ଽଵରାଂ-ଵାଁଚମ-ଵରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ ଵାଚ ଏଵ ଵର୍ଷ୍ମ ଯଜମାନୋ ଽଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ଵାଚଂ-ଵଁଦତେନ୍ଦ୍ରଂ-ଵାଁଜ-ଞ୍ଜାପଯତେନ୍ଦ୍ରୋ ଵାଜମଜଯି-ଦିତ୍ଯାହ । ଏଷ ଵା ଏତର୍ହୀନ୍ଦ୍ରଃ । ଯୋ ଯଜତେ । ଯଜମାନ ଏଵ ଵାଜମୁଜ୍ଜଯତି ॥ ସପ୍ତଦଶ ପ୍ରଵ୍ଯାଧାନାଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି । ସପ୍ତଦଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୋତ୍ର-ମ୍ଭଵତି । ସପ୍ତଦଶ ସପ୍ତଦଶ ଦୀଯନ୍ତେ ॥ 33 ॥
ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେ-ରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଅର୍ଵା-ଽସି ସପ୍ତିରସି ଵାଜ୍ଯସୀତ୍ଯାହ । ଅଗ୍ନିର୍ଵା ଅର୍ଵା । ଵାଯୁ-ସ୍ସପ୍ତିଃ । ଆଦିତ୍ଯୋ ଵାଜୀ । ଏତାଭିରେଵାସ୍ମୈ ଦେଵତାଭି-ର୍ଦେଵରଥଂ-ଯୁଁନକ୍ତି ॥ ପ୍ରଷ୍ଟିଵାହିନଂ-ଯୁଁନକ୍ତି । ପ୍ରଷ୍ଟିଵାହୀ ଵୈ ଦେଵରଥଃ । ଦେଵରଥମେଵାସ୍ମୈ ଯୁନକ୍ତି ॥ 34 ॥
ଵାଜିନୋ ଵାଜ-ନ୍ଧାଵତ କାଷ୍ଠା-ଙ୍ଗଚ୍ଛତେତ୍ଯାହ । ସୁଵର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋକଃ କାଷ୍ଠା । ସୁଵର୍ଗମେଵ ଲୋକଂ-ଯଁନ୍ତି ॥ ସୁଵର୍ଗଂ-ଵାଁ ଏତେ ଲୋକଂ-ଯଁନ୍ତି । ଯ ଆଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି ॥ ପ୍ରାଞ୍ଚୋ ଧାଵନ୍ତି । ପ୍ରାଂଇଵ ହି ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକଃ ॥ ଚତସୃଭିରନୁ ମନ୍ତ୍ରଯତେ । ଚତ୍ଵାରି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି । ଛନ୍ଦୋଭିରେଵୈନାନ୍-ଥ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ॥ 35 ॥
ପ୍ର ଵା ଏତେ-ଽସ୍ମାଲ୍-ଲୋକାଚ୍ଚ୍ଯଵନ୍ତେ । ଯ ଆଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି । ଉଦଞ୍ଚ ଆଵର୍ତନ୍ତେ । ଅସ୍ମାଦେଵ ତେନ ଲୋକାନ୍ନଯନ୍ତି ॥ ରଥଵିମୋଚନୀଯ-ଞ୍ଜୁହୋତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ ଆ ମା ଵାଜସ୍ଯ ପ୍ରସଵୋ ଜଗମ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜଃ । ଅନ୍ନମେଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଯଥାଲୋକଂ-ଵାଁ ଏତ ଉଜ୍ଜଯନ୍ତି । ଯ ଆଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି ॥ 36 ॥
କୃଷ୍ଣଲ-ଙ୍କୃଷ୍ଣଲଂ-ଵାଁଜସୃଦ୍ଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଯମେଵ ତେ ଵାଜଂ-ଲୋଁକମୁଜ୍ଜଯନ୍ତି । ତ-ମ୍ପରିକ୍ରୀଯା-ଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଏକଧା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉପହରତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନେ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଦେଵା ଵା ଓଷଧୀଷ୍ଵାଜିମଯୁଃ । ତା ବୃହସ୍ପତି-ରୁଦଜଯତ୍ । ସ ନୀଵାରାନ୍ନିରଵୃଣୀତ । ତନ୍ନୀଵାରାଣା-ନ୍ନୀଵାରତ୍ଵମ୍ ॥ ନୈଵାରଶ୍ଚରୁ-ର୍ଭଵତି ॥ 37 ॥
ଏତଦ୍ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପରମମନ୍ନମ୍ । ଯନ୍ନୀଵାରାଃ । ପରମେଣୈଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯେ-ନାଵର-ମନ୍ନାଦ୍ଯମଵରୁନ୍ଧେ ॥ ସପ୍ତଦଶଶରାଵୋ ଭଵତି । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେ-ରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ କ୍ଷୀରେ ଭଵତି । ରୁଚମେଵାସ୍ମିନ୍-ଦଧାତି ॥ ସର୍ପିଷ୍ଵା-ନ୍ଭଵତି ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ ॥ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯୋ ଵା ଏଷ ଦେଵତଯା ॥ 38 ॥
ଯୋ ଵାଜପେଯେନ ଯଜତେ । ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ ଏଷ ଚରୁଃ ॥ ଅଶ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସରିଷ୍ଯତ-ସ୍ସସ୍ରୁଷଶ୍ଚାଵ-ଘ୍ରାପଯତି । ଯମେଵ ତେ ଵାଜଂ-ଲୋଁକମୁଜ୍ଜଯନ୍ତି । ତମେଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଅଜୀଜିପତ ଵନସ୍ପତଯ ଇନ୍ଦ୍ରଂ-ଵାଁଜଂ-ଵିଁମୁଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵମିତି ଦୁନ୍ଦୁଭୀନ୍. ଵିମୁଞ୍ଚତି । ଯମେଵ ତେ ଵାଜଂ-ଲୋଁକମିନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦୁନ୍ଦୁଭଯ ଉଜ୍ଜଯନ୍ତି । ତମେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ ॥ 39 ॥
(ଅଭିଜଯତି - ଵା ଏଷା ଵାଗ୍ - ଦୀଯନ୍ତେ - ଽସ୍ମୈ ଯୁନକ୍ତି - ଗମଯତି - ଯ ଆଜି-ନ୍ଧାଵନ୍ତି - ଭଵତି - ଦେଵତଯା - +-ଽଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଯୂପାରୋହଣମ୍
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଯୂପାରୋହଣମ୍
ତାର୍ପ୍ଯଂ-ଯଁଜମାନ-ମ୍ପରିଧାପଯତି । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ତାର୍ପ୍ଯମ୍ । ଯଜ୍ଞେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯତି । ଦର୍ଭମଯ-ମ୍ପରିଧାପଯତି । ପଵିତ୍ରଂ-ଵୈଁ ଦର୍ଭାଃ । ପୁନାତ୍ଯେଵୈନମ୍ । ଵାଜଂ-ଵାଁ ଏଷୋ-ଽଵରୁରୁଥ୍ସତେ । ଯୋ ଵାଜପେଯେନ ଯଜତେ । ଓଷଧଯଃ ଖଲୁ ଵୈ ଵାଜଃ । ଯ-ଦ୍ଦର୍ଭମଯ-ମ୍ପରିଧାପଯତି ॥ 40 ॥
ଵାଜସ୍ଯାଵ-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଜାଯ ଏହି ସୁଵୋ ରୋହାଵେତ୍ଯାହ । ପତ୍ନିଯା ଏଵୈଷ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାନ୍-ଵାରମ୍ଭୋ-ଽନଵଚ୍ଛିତ୍ଯୈ ॥ ସପ୍ତଦଶା-ରତ୍ନିର୍ଯୂପୋ ଭଵତି । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ତୂପର-ଶ୍ଚତୁରଶ୍ରି-ର୍ଭଵତି ॥ ଗୌଧୂମ-ଞ୍ଚଷାଲମ୍ । ନ ଵା ଏତେ ଵ୍ରୀହଯୋ ନ ଯଵାଃ । ଯ-ଦ୍ଗୋଧୂମାଃ ॥ 41 ॥
ଏଵମିଵ ହି ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅଥୋ ଅମୁମେଵାସ୍ମୈ ଲୋକମନ୍ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି ॥ ଵାସୋଭି-ର୍ଵେଷ୍ଟଯତି । ଏଷ ଵୈ ଯଜମାନଃ । ଯଦ୍ଯୂପଃ । ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ-ଵାଁସଃ । ସର୍ଵାଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ସ୍ସମର୍ଧଯତି । ଅଥୋ ଆକ୍ରମଣମେଵ ତଥ୍ସେତୁଂ-ଯଁଜମାନଃ କୁରୁତେ । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ ଦ୍ଵାଦଶ ଵାଜପ୍ରସଵୀଯାନି ଜୁହୋତି ॥ 42 ॥
ଦ୍ଵାଦଶ ମାସା-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରମେଵ ପ୍ରୀଣାତି । ଅଥୋ ସଂଵଁଥ୍ସରମେଵାସ୍ମା ଉପ ଦଧାତି । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ ଦଶଭିଃ କଲ୍ପୈ ରୋହତି । ନଵ ଵୈ ପୁରୁଷେ ପ୍ରାଣାଃ । ନାଭିର୍ଦଶମୀ । ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଥାସ୍ଥାନ-ଙ୍କଲ୍ପଯିତ୍ଵା । ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି । ଏତାଵଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷସ୍ଯ ସ୍ଵମ୍ ॥ 43 ॥
ଯାଵତ୍-ପ୍ରାଣାଃ । ଯାଵଦେଵାସ୍ଯାସ୍ତି । ତେନ ସହ ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି ॥ ସୁଵର୍ଦେଵାଗ୍ଂ ଅଗନ୍ମେତ୍ଯାହ । ସୁଵର୍ଗମେଵ ଲୋକମେତି । ଅମୃତା ଅଭୂମେତ୍ଯାହ । ଅମୃତମିଵ ହି ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକଃ । ପ୍ରଜାପତେଃ ପ୍ରଜା ଅଭୂମେତ୍ଯାହ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଵା ଅଯଂ-ଲୋଁକଃ । ଅସ୍ମାଦେଵ ତେନ ଲୋକାନ୍ନୈତି ॥ 44 ॥
ସମହ-ମ୍ପ୍ରଜଯା ସ-ମ୍ମଯା ପ୍ରଜେତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତା-ମାଶାସ୍ତେ ॥ ଆସପୁଟୈ-ର୍ଘ୍ନନ୍ତି । ଅନ୍ନଂ-ଵାଁ ଇଯମ୍ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯନ୍ତି । ଊଷୈ-ର୍ଘ୍ନନ୍ତି । ଏତେ ହି ସାକ୍ଷାଦନ୍ନମ୍ । ଯଦୂଷାଃ । ସାକ୍ଷାଦେଵୈନ-ମନ୍ନାଦ୍ଯେନ ସମର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ପୁରସ୍ତାତ୍-ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ-ଙ୍ଘ୍ନନ୍ତି ॥ 45 ॥
ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧି ପ୍ରତୀଚୀନ-ମନ୍ନମଦ୍ଯତେ ॥ ଶୀର୍ଷତୋ ଘ୍ନନ୍ତି । ଶୀର୍ଷତୋ ହ୍ଯନ୍ନମଦ୍ଯତେ ॥ ଦିଗ୍ଭ୍ଯୋ ଘ୍ନନ୍ତି । ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଏଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯ-ମଵରୁନ୍ଧତେ ॥ ଈଶ୍ଵରୋ ଵା ଏଷ ପରାଂ-ପ୍ରଦଘଃ । ଯୋ ଯୂପଗ୍ଂ ରୋହତି ॥ ହିରଣ୍ଯମଦ୍ଧ୍ଯ-ଵରୋହତି । ଅମୃତଂ-ଵୈଁ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ଅମୃତଗ୍ଂ ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକଃ ॥ 46 ॥
ଅମୃତ ଏଵ ସୁଵର୍ଗେ ଲୋକେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ ଶତମାନ-ମ୍ଭଵତି । ଶତାଯୁଃ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ଆଯୁଷ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ଵା ଏତ-ଦ୍ରୂପମ୍ । ଯଦଜା । ତ୍ରି-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯାନ୍ଯାନ୍-ପଶୂ-ନ୍ପରି ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ବସ୍ତାଜିନ-ମଦ୍ଧ୍ଯଵ ରୋହତି । ପୁଷ୍ଟ୍ଯାମେଵ ପ୍ରଜନନେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ॥ 47 ॥
ଵାଜସ୍ଯାଵ-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଜାଯ ଏହି ସୁଵୋ ରୋହାଵେତ୍ଯାହ । ପତ୍ନିଯା ଏଵୈଷ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାନ୍-ଵାରମ୍ଭୋ-ଽନଵଚ୍ଛିତ୍ଯୈ ॥ ସପ୍ତଦଶା-ରତ୍ନିର୍ଯୂପୋ ଭଵତି । ସପ୍ତଦଶଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ତୂପର-ଶ୍ଚତୁରଶ୍ରି-ର୍ଭଵତି ॥ ଗୌଧୂମ-ଞ୍ଚଷାଲମ୍ । ନ ଵା ଏତେ ଵ୍ରୀହଯୋ ନ ଯଵାଃ । ଯ-ଦ୍ଗୋଧୂମାଃ ॥ 41 ॥
ଏଵମିଵ ହି ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅଥୋ ଅମୁମେଵାସ୍ମୈ ଲୋକମନ୍ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି ॥ ଵାସୋଭି-ର୍ଵେଷ୍ଟଯତି । ଏଷ ଵୈ ଯଜମାନଃ । ଯଦ୍ଯୂପଃ । ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ-ଵାଁସଃ । ସର୍ଵାଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ସ୍ସମର୍ଧଯତି । ଅଥୋ ଆକ୍ରମଣମେଵ ତଥ୍ସେତୁଂ-ଯଁଜମାନଃ କୁରୁତେ । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ ଦ୍ଵାଦଶ ଵାଜପ୍ରସଵୀଯାନି ଜୁହୋତି ॥ 42 ॥
ଦ୍ଵାଦଶ ମାସା-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରମେଵ ପ୍ରୀଣାତି । ଅଥୋ ସଂଵଁଥ୍ସରମେଵାସ୍ମା ଉପ ଦଧାତି । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ ଦଶଭିଃ କଲ୍ପୈ ରୋହତି । ନଵ ଵୈ ପୁରୁଷେ ପ୍ରାଣାଃ । ନାଭିର୍ଦଶମୀ । ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଥାସ୍ଥାନ-ଙ୍କଲ୍ପଯିତ୍ଵା । ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି । ଏତାଵଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷସ୍ଯ ସ୍ଵମ୍ ॥ 43 ॥
ଯାଵତ୍-ପ୍ରାଣାଃ । ଯାଵଦେଵାସ୍ଯାସ୍ତି । ତେନ ସହ ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି ॥ ସୁଵର୍ଦେଵାଗ୍ଂ ଅଗନ୍ମେତ୍ଯାହ । ସୁଵର୍ଗମେଵ ଲୋକମେତି । ଅମୃତା ଅଭୂମେତ୍ଯାହ । ଅମୃତମିଵ ହି ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକଃ । ପ୍ରଜାପତେଃ ପ୍ରଜା ଅଭୂମେତ୍ଯାହ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଵା ଅଯଂ-ଲୋଁକଃ । ଅସ୍ମାଦେଵ ତେନ ଲୋକାନ୍ନୈତି ॥ 44 ॥
ସମହ-ମ୍ପ୍ରଜଯା ସ-ମ୍ମଯା ପ୍ରଜେତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତା-ମାଶାସ୍ତେ ॥ ଆସପୁଟୈ-ର୍ଘ୍ନନ୍ତି । ଅନ୍ନଂ-ଵାଁ ଇଯମ୍ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯନ୍ତି । ଊଷୈ-ର୍ଘ୍ନନ୍ତି । ଏତେ ହି ସାକ୍ଷାଦନ୍ନମ୍ । ଯଦୂଷାଃ । ସାକ୍ଷାଦେଵୈନ-ମନ୍ନାଦ୍ଯେନ ସମର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ପୁରସ୍ତାତ୍-ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ-ଙ୍ଘ୍ନନ୍ତି ॥ 45 ॥
ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧି ପ୍ରତୀଚୀନ-ମନ୍ନମଦ୍ଯତେ ॥ ଶୀର୍ଷତୋ ଘ୍ନନ୍ତି । ଶୀର୍ଷତୋ ହ୍ଯନ୍ନମଦ୍ଯତେ ॥ ଦିଗ୍ଭ୍ଯୋ ଘ୍ନନ୍ତି । ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଏଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯ-ମଵରୁନ୍ଧତେ ॥ ଈଶ୍ଵରୋ ଵା ଏଷ ପରାଂ-ପ୍ରଦଘଃ । ଯୋ ଯୂପଗ୍ଂ ରୋହତି ॥ ହିରଣ୍ଯମଦ୍ଧ୍ଯ-ଵରୋହତି । ଅମୃତଂ-ଵୈଁ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ଅମୃତଗ୍ଂ ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକଃ ॥ 46 ॥
ଅମୃତ ଏଵ ସୁଵର୍ଗେ ଲୋକେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ ଶତମାନ-ମ୍ଭଵତି । ଶତାଯୁଃ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ଆଯୁଷ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ଵା ଏତ-ଦ୍ରୂପମ୍ । ଯଦଜା । ତ୍ରି-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯାନ୍ଯାନ୍-ପଶୂ-ନ୍ପରି ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ବସ୍ତାଜିନ-ମଦ୍ଧ୍ଯଵ ରୋହତି । ପୁଷ୍ଟ୍ଯାମେଵ ପ୍ରଜନନେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ॥ 47 ॥
(ପରିଧାପଯତି - ଗୋଧୂମା - ଜୁହୋତି - ସ୍ଵଂ - ନୈତି - ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଜ-ଙ୍ଘ୍ନନ୍ତି - ଲୋକୋ - +ନଵ ଚ (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅନ୍ନହୋମାଃ, ଅଭିଷେକଶ୍ଚ
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅନ୍ନହୋମାଃ, ଅଭିଷେକଶ୍ଚ
ସପ୍ତାନ୍ନ-ହୋମାଞ୍ଜୁହୋତି । ସପ୍ତ ଵା ଅନ୍ନାନି । ଯାଵନ୍ତ୍ଯେଵାନ୍ନାନି । ତାନ୍ଯେଵାଵରୁନ୍ଧେ । ସପ୍ତ ଗ୍ରାମ୍ଯା ଓଷଧଯଃ । ସପ୍ତାରଣ୍ଯାଃ । ଉଭଯୀଷା-ମଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଅନ୍ନସ୍ଯା-ନ୍ନସ୍ଯ ଜୁହୋତି । ଅନ୍ନସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯା-ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଯ-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜ୍ଯ-ନଵରୁଦ୍ଧସ୍ଯାଶ୍ଞୀଯାତ୍ ॥ 48 ॥
ଅଵରୁଦ୍ଧେନ ଵ୍ଯୃଦ୍ଧ୍ଯେତ । ସର୍ଵସ୍ଯ ସମଵଦାଯ ଜୁହୋତି । ଅନଵରୁଦ୍ଧ-ସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଔଦୁମ୍ବରେଣ ସ୍ରୁଵେଣ ଜୁହୋତି । ଊର୍ଗ୍ଵା ଅନ୍ନ-ମୁଦୁମ୍ବରଃ । ଊର୍ଜ ଏଵାନ୍ନାଦ୍ଯସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତ୍ଯାହ । ସଵିତୃ ପ୍ରସୂତ ଏଵୈନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଦେଵତାଭି-ରଭିଷିଞ୍ଚତି ॥ ଅନ୍ନସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯାଭିଷିଞ୍ଚତି । ଅନ୍ନସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 49 ॥
ପୁରସ୍ତାତ୍-ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ-ମଭିଷିଞ୍ଚତି । ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧି-ପ୍ରତୀଚୀନ-ମନ୍ନମଦ୍ଯତେ । ଶୀର୍ଷତୋ-ଽଭିଷିଞ୍ଚତି । ଶୀର୍ଷତୋ ହ୍ଯନ୍ନମଦ୍ଯତେ ॥ ଆମୁଖାଦନ୍ଵଵ ସ୍ରାଵଯତି । ମୁଖତ ଏଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଅଗ୍ନେସ୍ତ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନାଭିଷିଞ୍ଚାମୀତ୍ଯାହ । ଏଷ ଵା ଅଗ୍ନେ-ସ୍ସଵଃ । ତେନୈଵୈନ-ମଭିଷିଞ୍ଚତି । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନାଭିଷିଞ୍ଚାମୀତ୍ଯାହ ॥ 50 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ମେଵାସ୍ମି-ନ୍ନେତେନ ଦଧାତି । ବୃହସ୍ପତେସ୍ତ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନାଭିଷିଞ୍ଚା-ମୀତ୍ଯାହ । ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ବୃହସ୍ପତିଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନ-ମଭିଷିଞ୍ଚତି ॥ ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚା-ଵଦାନୀଯାନି ଚର୍ତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯ ଉପ ହରନ୍ତି । ଅମୁମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମନ୍ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚା-ନଵଦାନୀଯାନି ଚ ଵାଜସୃଦ୍ଭ୍ଯଃ । ଇମମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମନ୍ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ଅଥୋ ଉଭଯୀଷ୍ଵେଵାଭିଷିଚ୍ଯତେ ॥ ଵିମାଥ-ଙ୍କୁର୍ଵତେ ଵାଜସୃତଃ ॥ 51 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଅନିରୁକ୍ତାଭିଃ ପ୍ରାତସ୍ସଵନେ ସ୍ତୁଵତେ । ଅନିରୁକ୍ତଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ । ଵାଜଵତୀଭି-ର୍ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନେ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜଃ । ଅନ୍ନମେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଶିପିଵିଷ୍ଟଵତୀଭି-ସ୍ତୃତୀଯସଵନେ । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ । ପଶଵ-ଶ୍ଶିପିଃ । ଯଜ୍ଞ ଏଵ ପଶୁଷୁ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ ବୃହଦନ୍ତ୍ଯ-ମ୍ଭଵତି । ଅନ୍ତମେଵୈନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରିଯୈ ଗମଯତି ॥ 52 ॥
ଅଵରୁଦ୍ଧେନ ଵ୍ଯୃଦ୍ଧ୍ଯେତ । ସର୍ଵସ୍ଯ ସମଵଦାଯ ଜୁହୋତି । ଅନଵରୁଦ୍ଧ-ସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଔଦୁମ୍ବରେଣ ସ୍ରୁଵେଣ ଜୁହୋତି । ଊର୍ଗ୍ଵା ଅନ୍ନ-ମୁଦୁମ୍ବରଃ । ଊର୍ଜ ଏଵାନ୍ନାଦ୍ଯସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତ୍ଯାହ । ସଵିତୃ ପ୍ରସୂତ ଏଵୈନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଦେଵତାଭି-ରଭିଷିଞ୍ଚତି ॥ ଅନ୍ନସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯାଭିଷିଞ୍ଚତି । ଅନ୍ନସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 49 ॥
ପୁରସ୍ତାତ୍-ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ-ମଭିଷିଞ୍ଚତି । ପୁରସ୍ତାଦ୍ଧି-ପ୍ରତୀଚୀନ-ମନ୍ନମଦ୍ଯତେ । ଶୀର୍ଷତୋ-ଽଭିଷିଞ୍ଚତି । ଶୀର୍ଷତୋ ହ୍ଯନ୍ନମଦ୍ଯତେ ॥ ଆମୁଖାଦନ୍ଵଵ ସ୍ରାଵଯତି । ମୁଖତ ଏଵାସ୍ମା ଅନ୍ନାଦ୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଅଗ୍ନେସ୍ତ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନାଭିଷିଞ୍ଚାମୀତ୍ଯାହ । ଏଷ ଵା ଅଗ୍ନେ-ସ୍ସଵଃ । ତେନୈଵୈନ-ମଭିଷିଞ୍ଚତି । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନାଭିଷିଞ୍ଚାମୀତ୍ଯାହ ॥ 50 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ମେଵାସ୍ମି-ନ୍ନେତେନ ଦଧାତି । ବୃହସ୍ପତେସ୍ତ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନାଭିଷିଞ୍ଚା-ମୀତ୍ଯାହ । ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ବୃହସ୍ପତିଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନ-ମଭିଷିଞ୍ଚତି ॥ ସୋମଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚା-ଵଦାନୀଯାନି ଚର୍ତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯ ଉପ ହରନ୍ତି । ଅମୁମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମନ୍ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ସୁରାଗ୍ରହାଗ୍ଶ୍ଚା-ନଵଦାନୀଯାନି ଚ ଵାଜସୃଦ୍ଭ୍ଯଃ । ଇମମେଵ ତୈ-ର୍ଲୋକ-ମନ୍ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ଅଥୋ ଉଭଯୀଷ୍ଵେଵାଭିଷିଚ୍ଯତେ ॥ ଵିମାଥ-ଙ୍କୁର୍ଵତେ ଵାଜସୃତଃ ॥ 51 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଅନିରୁକ୍ତାଭିଃ ପ୍ରାତସ୍ସଵନେ ସ୍ତୁଵତେ । ଅନିରୁକ୍ତଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ । ଵାଜଵତୀଭି-ର୍ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନେ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜଃ । ଅନ୍ନମେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଶିପିଵିଷ୍ଟଵତୀଭି-ସ୍ତୃତୀଯସଵନେ । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ । ପଶଵ-ଶ୍ଶିପିଃ । ଯଜ୍ଞ ଏଵ ପଶୁଷୁ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ ବୃହଦନ୍ତ୍ଯ-ମ୍ଭଵତି । ଅନ୍ତମେଵୈନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରିଯୈ ଗମଯତି ॥ 52 ॥
(ଅଶ୍ଞୀଯା - ଦନ୍ନସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯା ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯା - ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯେନାଭିଷିଞ୍ଚା ମୀତ୍ଯାହ-ଵାଜସୃତଃ - ଶିପି ସ୍ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଅତିଗ୍ରାହ୍ଯାଃ, ପଞ୍ଚୈନ୍ଦ୍ରାଃ
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଅତିଗ୍ରାହ୍ଯାଃ, ପଞ୍ଚୈନ୍ଦ୍ରାଃ
ନୃଷଦ-ନ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ । ପ୍ରଜା ଵୈ ନୄନ୍ । ପ୍ରଜାନାମେଵୈତେନ ସୂଯତେ । ଦ୍ରୁଷଦମିତ୍ଯାହ । ଵନସ୍ପତଯୋ ଵୈ ଦ୍ରୁ । ଵନସ୍ପତୀନାମେଵୈ ତେନ ସୂଯତେ । ଭୁଵନସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଯଦା ଵୈ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି । ଭୁଵନମଗନ୍ନିତି ଵୈ ତମାହୁଃ । ଭୁଵନମେଵୈତେନ ଗଚ୍ଛତି ॥ 53 ॥
ଅଫ୍ସୁଷଦ-ନ୍ତ୍ଵା ଘୃତସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଅପାମେଵୈତେନ ଘୃତସ୍ଯ ସୂଯତେ । ଵ୍ଯୋମସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଯଦା ଵୈ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି । ଵ୍ଯୋମାଗନ୍ନିତି ଵୈ ତମାହୁଃ । ଵ୍ଯୋମୈଵୈତେନ ଗଚ୍ଛତି ॥ ପୃଥିଵିଷଦ-ନ୍ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଏଷାମେଵୈତେନ ଲୋକାନାଗ୍ଂ ସୂଯତେ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେ-ଯଯାଜୀ ନ କ-ଞ୍ଚନ ପ୍ରତ୍ଯଵରୋହତି । ଅପୀଵ ହି ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ସୂଯତେ ॥ 54 ॥
ନାକସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଯଦାଵୈ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି । ନାକମଗନ୍ନିତି ଵୈ ତମାହୁଃ । ନାକମେଵୈତେନ ଗଚ୍ଛତି ॥ ଯେ ଗ୍ରହାଃ ପଞ୍ଚଜନୀନା ଇତ୍ଯାହ । ପଞ୍ଚଜନାନା-ମେଵୈତେନ ସୂଯତେ ॥ ଅପାଗ୍ଂ ରସମୁଦ୍ଵଯସ-ମିତ୍ଯାହ । ଅପାମେଵୈତେନ ରସସ୍ଯ ସୂଯତେ । ସୂର୍ଯରଶ୍ମିଗ୍ଂ ସମାଭୃତ-ମିତ୍ଯାହ ସଶୁକ୍ରତ୍ଵାଯ ॥ 55 ॥
ଅଫ୍ସୁଷଦ-ନ୍ତ୍ଵା ଘୃତସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଅପାମେଵୈତେନ ଘୃତସ୍ଯ ସୂଯତେ । ଵ୍ଯୋମସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଯଦା ଵୈ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି । ଵ୍ଯୋମାଗନ୍ନିତି ଵୈ ତମାହୁଃ । ଵ୍ଯୋମୈଵୈତେନ ଗଚ୍ଛତି ॥ ପୃଥିଵିଷଦ-ନ୍ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଏଷାମେଵୈତେନ ଲୋକାନାଗ୍ଂ ସୂଯତେ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେ-ଯଯାଜୀ ନ କ-ଞ୍ଚନ ପ୍ରତ୍ଯଵରୋହତି । ଅପୀଵ ହି ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ସୂଯତେ ॥ 54 ॥
ନାକସଦ-ମିତ୍ଯାହ । ଯଦାଵୈ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି । ନାକମଗନ୍ନିତି ଵୈ ତମାହୁଃ । ନାକମେଵୈତେନ ଗଚ୍ଛତି ॥ ଯେ ଗ୍ରହାଃ ପଞ୍ଚଜନୀନା ଇତ୍ଯାହ । ପଞ୍ଚଜନାନା-ମେଵୈତେନ ସୂଯତେ ॥ ଅପାଗ୍ଂ ରସମୁଦ୍ଵଯସ-ମିତ୍ଯାହ । ଅପାମେଵୈତେନ ରସସ୍ଯ ସୂଯତେ । ସୂର୍ଯରଶ୍ମିଗ୍ଂ ସମାଭୃତ-ମିତ୍ଯାହ ସଶୁକ୍ରତ୍ଵାଯ ॥ 55 ॥
(ଗଚ୍ଛତି - ସୂଯତେ - +ନଵ ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ପିଣ୍ଡପିତୃଯଜ୍ଞଃ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ
ଅନୁଵାକଂ 10 - ପିଣ୍ଡପିତୃଯଜ୍ଞଃ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରଗ୍ଂ ହତ୍ଵା । ଅସୁରା-ନ୍ପରାଭାଵ୍ଯ । ସୋ-ଽମାଵାସ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାଗଚ୍ଛତ୍ । ତେ ପିତରଃ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁ-ରାଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ପିତୄନ୍. ଯଜ୍ଞୋ-ଽଗଚ୍ଛତ୍ । ତ-ନ୍ଦେଵାଃ ପୁନରଯାଚନ୍ତ । ତମେଭ୍ଯୋ ନ ପୁନରଦଦୁଃ । ତେ-ଽବ୍ରୁଵନ୍ ଵରଂ-ଵୃଁଣାମହୈ । ଅଥ ଵଃ ପୁନର୍ଦାସ୍ଯାମଃ । ଅସ୍ମଭ୍ଯମେଵ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଃ କ୍ରିଯାତା ଇତି ॥ 56 ॥
ତମେଭ୍ଯଃ ପୁନରଦଦୁଃ । ତସ୍ମାତ୍-ପିତୃଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଃ କ୍ରିଯତେ । ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଃ କରୋତି । ପିତୃଭ୍ଯ ଏଵ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀଯ ଯଜମାନଃ ପ୍ରତନୁତେ ॥ ସୋମାଯ ପିତୃପୀତାଯ ସ୍ଵଧା ନମ ଇତ୍ଯାହ । ପିତୁରେଵାଧି ସୋମପୀଥମଵ ରୁନ୍ଧେ । ନ ହି ପିତା ପ୍ରମୀଯମାଣ ଆହୈଷ ସୋମପୀଥ ଇତି । ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ସୋମପୀଥଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ସୋମପୀଥମଵ-ରୁନ୍ଧେ । ତେନନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଜାଯାମଭ୍ଯଶ୍ଞୁତେ ॥ 57 ॥
ଏତ-ଦ୍ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ମ୍ପୁରା ଵାଜଶ୍ରଵସା ଵିଦାମକ୍ରନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା-ତ୍ତେ ଦ୍ଵେଦ୍ଵେ ଜାଯେ ଅଭ୍ଯାକ୍ଷତ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଅଭି ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଜାଯାମଶ୍ଞୁତେ ॥ ଅଗ୍ନଯେ କଵ୍ଯଵାହନାଯ ସ୍ଵଧା ନମ ଇତ୍ଯାହ । ଯ ଏଵ ପିତୃଣାମଗ୍ନିଃ । ତ-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ ତିସ୍ର ଆହୁତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ॥ ତ୍ରିର୍ନିଦଧାତି ॥ ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ॥ 58 ॥
ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ । ଋତୂନେଵ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ତୂଷ୍ଣୀ-ମ୍ମେକ୍ଷଣ-ମାଦଧାତି । ଅସ୍ତି ଵା ହି ଷଷ୍ଠ ଋତୁର୍ନ ଵା ॥ ଦେଵାନ୍. ଵୈ ପିତୄ-ନ୍ପ୍ରୀତାନ୍ । ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରୋ-ଽନୁ ପ୍ରପିପତେ । ତିସ୍ର ଆହୁତୀ-ର୍ଜୁହୋତି । ତ୍ରିର୍ନିଦଧାତି । ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ ॥ 59 ॥
ଋତଵଃ ଖଲୁ ଵୈ ଦେଵାଃ ପିତରଃ । ଋତୂନେଵ ଦେଵା-ନ୍ପିତୄ-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି । ତାନ୍ପ୍ରୀତାନ୍ । ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରୋ-ଽନୁ ପ୍ରପିପତେ ॥ ସକୃଦାଚ୍ଛିନ୍ନ-ମ୍ବର୍ହି-ର୍ଭଵତି । ସକୃଦିଵ ହି ପିତରଃ ॥ ତ୍ରିର୍ନିଦଧାତି । ତୃତୀଯେ ଵା ଇତୋ ଲୋକେ ପିତରଃ । ତାନେଵ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ପରାଂଆଵର୍ତତେ ॥ 60 ॥
ହ୍ଲୀକା ହି ପିତରଃ ॥ ଓଷ୍ମଣୋ ଵ୍ଯାଵୃତ ଉପାସ୍ତେ । ଊଷ୍ମଭାଗା ହି ପିତରଃ ॥ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି । ପ୍ରାଶ୍ଯାଂ(3)ନ ପ୍ରାଶ୍ଯା(3)ମିତି । ଯ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞୀଯାତ୍ । ଜନ୍ଯମନ୍ନମଦ୍ଯାତ୍ । ପ୍ରମାଯୁକ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯନ୍ନ ପ୍ରାଶ୍ଞୀଯାତ୍ । ଅହଵି-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ ॥ 61 ॥
ପିତୃଭ୍ଯ ଆଵୃଶ୍ଚ୍ଯେତ । ଅଵଘ୍ରେଯମେଵ । ତନ୍ନେଵ ପ୍ରାଶିତ-ନ୍ନେଵାପ୍ରାଶିତମ୍ ॥ ଵୀରଂ-ଵାଁ ଵୈ ପିତରଃ ପ୍ରଯନ୍ତୋ ହରନ୍ତି । ଵୀରଂ-ଵାଁ ଦଦତି । ଦଶା-ଞ୍ଛିନତ୍ତି । ହରଣଭାଗା ହି ପିତରଃ । ପିତୄନେଵ ନିରଵଦଯତେ ॥ ଉତ୍ତର ଆଯୁଷି ଲୋମ ଛିନ୍ଦୀତ । ପିତୃଣାଗ୍ ହ୍ଯେତର୍ହି ନେଦୀଯଃ ॥ 62 ॥
ନମସ୍କରୋତି । ନମସ୍କାରୋ ହି ପିତୃଣାମ୍ ॥ ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ରସାଯ । ନମୋ ଵଃ ପିତର-ଶ୍ଶୁଷ୍ମାଯ । ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ଜୀଵାଯ । ନମୋ ଵଃ ପିତର-ସ୍ସ୍ଵଧାଯୈ । ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ମନ୍ଯଵେ । ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ଘୋରାଯ । ପିତରୋ ନମୋ ଵଃ । ଯ ଏତସ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ସ୍ଥ ॥ 63 ॥
ଯୁଷ୍ମାଗ୍ସ୍ତେ-ଽନୁ । ଯେ-ଽସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ । ମା-ନ୍ତେ ନୁ । ଯ ଏତସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ସ୍ଥ । ଯୂଯ-ନ୍ତେଷାଂ-ଵଁସିଷ୍ଠା ଭୂଯାସ୍ତ । ଯେ-ଽସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ । ଅହ-ନ୍ତେଷାଂ-ଵଁସିଷ୍ଠୋ ଭୂଯାସମିତ୍ଯାହ । ଵସିଷ୍ଠ-ସ୍ସମାନାନା-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍-ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି ॥ ଏଷ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ-ଯଁଜ୍ଞଃ ॥ 64 ॥
ଦେଵାନାଂ-ଵାଁ ଇତରେ ଯଜ୍ଞାଃ । ତେନ ଵା ଏତ-ତ୍ପିତୃଲୋକେ ଚରତି ॥ ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି । ସ ଈଶ୍ଵରଃ ପ୍ରମେତୋଃ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଯର୍ଚା ପୁନରୈତି । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିଃ । ଯଜ୍ଞେନୈଵ ସହ ପୁନରୈତି । ନ ପ୍ରମାଯୁକୋ ଭଵତି ॥ ପିତୃଲୋକେ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜମାନଶ୍ଚରତି । ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି । ସ ଈଶ୍ଵର ଆର୍ତିମାର୍ତୋଃ । ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ତ୍ଵାଵୈନ-ନ୍ତତ ଉନ୍ନେତୁମର୍ହତୀତ୍ଯାହୁଃ । ଯ-ତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଯର୍ଚା ପୁନରୈତି । ପ୍ରଜାପତିରେଵୈନ-ନ୍ତତ ଉନ୍ନଯତି । ନାର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତି ଯଜମାନଃ ॥ 65 ॥
ତମେଭ୍ଯଃ ପୁନରଦଦୁଃ । ତସ୍ମାତ୍-ପିତୃଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଃ କ୍ରିଯତେ । ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଃ କରୋତି । ପିତୃଭ୍ଯ ଏଵ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀଯ ଯଜମାନଃ ପ୍ରତନୁତେ ॥ ସୋମାଯ ପିତୃପୀତାଯ ସ୍ଵଧା ନମ ଇତ୍ଯାହ । ପିତୁରେଵାଧି ସୋମପୀଥମଵ ରୁନ୍ଧେ । ନ ହି ପିତା ପ୍ରମୀଯମାଣ ଆହୈଷ ସୋମପୀଥ ଇତି । ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ସୋମପୀଥଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ସୋମପୀଥମଵ-ରୁନ୍ଧେ । ତେନନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଜାଯାମଭ୍ଯଶ୍ଞୁତେ ॥ 57 ॥
ଏତ-ଦ୍ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ମ୍ପୁରା ଵାଜଶ୍ରଵସା ଵିଦାମକ୍ରନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା-ତ୍ତେ ଦ୍ଵେଦ୍ଵେ ଜାଯେ ଅଭ୍ଯାକ୍ଷତ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଅଭି ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଜାଯାମଶ୍ଞୁତେ ॥ ଅଗ୍ନଯେ କଵ୍ଯଵାହନାଯ ସ୍ଵଧା ନମ ଇତ୍ଯାହ । ଯ ଏଵ ପିତୃଣାମଗ୍ନିଃ । ତ-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ ତିସ୍ର ଆହୁତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ॥ ତ୍ରିର୍ନିଦଧାତି ॥ ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ॥ 58 ॥
ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ । ଋତୂନେଵ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ତୂଷ୍ଣୀ-ମ୍ମେକ୍ଷଣ-ମାଦଧାତି । ଅସ୍ତି ଵା ହି ଷଷ୍ଠ ଋତୁର୍ନ ଵା ॥ ଦେଵାନ୍. ଵୈ ପିତୄ-ନ୍ପ୍ରୀତାନ୍ । ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରୋ-ଽନୁ ପ୍ରପିପତେ । ତିସ୍ର ଆହୁତୀ-ର୍ଜୁହୋତି । ତ୍ରିର୍ନିଦଧାତି । ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ ॥ 59 ॥
ଋତଵଃ ଖଲୁ ଵୈ ଦେଵାଃ ପିତରଃ । ଋତୂନେଵ ଦେଵା-ନ୍ପିତୄ-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି । ତାନ୍ପ୍ରୀତାନ୍ । ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରୋ-ଽନୁ ପ୍ରପିପତେ ॥ ସକୃଦାଚ୍ଛିନ୍ନ-ମ୍ବର୍ହି-ର୍ଭଵତି । ସକୃଦିଵ ହି ପିତରଃ ॥ ତ୍ରିର୍ନିଦଧାତି । ତୃତୀଯେ ଵା ଇତୋ ଲୋକେ ପିତରଃ । ତାନେଵ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ପରାଂଆଵର୍ତତେ ॥ 60 ॥
ହ୍ଲୀକା ହି ପିତରଃ ॥ ଓଷ୍ମଣୋ ଵ୍ଯାଵୃତ ଉପାସ୍ତେ । ଊଷ୍ମଭାଗା ହି ପିତରଃ ॥ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି । ପ୍ରାଶ୍ଯାଂ(3)ନ ପ୍ରାଶ୍ଯା(3)ମିତି । ଯ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞୀଯାତ୍ । ଜନ୍ଯମନ୍ନମଦ୍ଯାତ୍ । ପ୍ରମାଯୁକ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯନ୍ନ ପ୍ରାଶ୍ଞୀଯାତ୍ । ଅହଵି-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ ॥ 61 ॥
ପିତୃଭ୍ଯ ଆଵୃଶ୍ଚ୍ଯେତ । ଅଵଘ୍ରେଯମେଵ । ତନ୍ନେଵ ପ୍ରାଶିତ-ନ୍ନେଵାପ୍ରାଶିତମ୍ ॥ ଵୀରଂ-ଵାଁ ଵୈ ପିତରଃ ପ୍ରଯନ୍ତୋ ହରନ୍ତି । ଵୀରଂ-ଵାଁ ଦଦତି । ଦଶା-ଞ୍ଛିନତ୍ତି । ହରଣଭାଗା ହି ପିତରଃ । ପିତୄନେଵ ନିରଵଦଯତେ ॥ ଉତ୍ତର ଆଯୁଷି ଲୋମ ଛିନ୍ଦୀତ । ପିତୃଣାଗ୍ ହ୍ଯେତର୍ହି ନେଦୀଯଃ ॥ 62 ॥
ନମସ୍କରୋତି । ନମସ୍କାରୋ ହି ପିତୃଣାମ୍ ॥ ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ରସାଯ । ନମୋ ଵଃ ପିତର-ଶ୍ଶୁଷ୍ମାଯ । ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ଜୀଵାଯ । ନମୋ ଵଃ ପିତର-ସ୍ସ୍ଵଧାଯୈ । ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ମନ୍ଯଵେ । ନମୋ ଵଃ ପିତରୋ ଘୋରାଯ । ପିତରୋ ନମୋ ଵଃ । ଯ ଏତସ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ସ୍ଥ ॥ 63 ॥
ଯୁଷ୍ମାଗ୍ସ୍ତେ-ଽନୁ । ଯେ-ଽସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ । ମା-ନ୍ତେ ନୁ । ଯ ଏତସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ସ୍ଥ । ଯୂଯ-ନ୍ତେଷାଂ-ଵଁସିଷ୍ଠା ଭୂଯାସ୍ତ । ଯେ-ଽସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ । ଅହ-ନ୍ତେଷାଂ-ଵଁସିଷ୍ଠୋ ଭୂଯାସମିତ୍ଯାହ । ଵସିଷ୍ଠ-ସ୍ସମାନାନା-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍-ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି ॥ ଏଷ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ-ଯଁଜ୍ଞଃ ॥ 64 ॥
ଦେଵାନାଂ-ଵାଁ ଇତରେ ଯଜ୍ଞାଃ । ତେନ ଵା ଏତ-ତ୍ପିତୃଲୋକେ ଚରତି ॥ ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି । ସ ଈଶ୍ଵରଃ ପ୍ରମେତୋଃ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଯର୍ଚା ପୁନରୈତି । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିଃ । ଯଜ୍ଞେନୈଵ ସହ ପୁନରୈତି । ନ ପ୍ରମାଯୁକୋ ଭଵତି ॥ ପିତୃଲୋକେ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜମାନଶ୍ଚରତି । ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି । ସ ଈଶ୍ଵର ଆର୍ତିମାର୍ତୋଃ । ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ତ୍ଵାଵୈନ-ନ୍ତତ ଉନ୍ନେତୁମର୍ହତୀତ୍ଯାହୁଃ । ଯ-ତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଯର୍ଚା ପୁନରୈତି । ପ୍ରଜାପତିରେଵୈନ-ନ୍ତତ ଉନ୍ନଯତି । ନାର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତି ଯଜମାନଃ ॥ 65 ॥
(ଇତ୍ଯ - ଶ୍ଞୁତେ - ପଦ୍ଯନ୍ତେ - ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଷଡ୍ଵା ଋତଵୋ - ଵର୍ତତେ-ଽ - ହଵି-ସ୍ସ୍ଯାନ୍ - ନେଦୀଯଃ - ସ୍ଥ - ଯଜ୍ଞୋ - ଯଜମାନଶ୍ଚରତି ଯ-ତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ କରୋତି ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 10)
(ଦେଵାସୁରା ଅଗ୍ନୀଷୋମଯୋ--ର୍ ଦେଵା ଵୈ ଯଥା ଦର୍ଶଂ - ଦେଵା ଵୈ ଯଦନ୍ଯୈ-ର୍ଗ୍ରହୈ--ର୍ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ନାଗ୍ନିଷ୍ଟୋମୋ ନ - ସାଵିତ୍ରଂ - ଦେଵସ୍ଯାହଂ - ତାର୍ପ୍ଯଗ୍ଂ - ସପ୍ତାନ୍ନହୋମାନ୍ - ନୃଷଦଂ - ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରଗ୍ଂ ହତ୍ଵା ଦଶ)
(ଦେଵାସୁରା - ଵାଜ୍ଯେଵୈନଂ - ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଜପେଯଯାଜୀ - ଦେଵସ୍ଯାହଂ - ଁଵାଜସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯା- ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵାସ୍ମିନ୍. - ହ୍ଲୀକା ହି ପିତରଃ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟିଃ)
(ଦେଵାସୁରା - ଯଜମାନଃ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥